NỮ NHẠC TRƯỞNG

“Mắt ta lệ cũng tuôn tràn

Mong rằng bất hạnh không trầm trọng thêm”

JASON

Nàng, vợ ta! Ta tán thành sự đổi thay

thái độ

Và không trách nàng về việc đã qua.

Au cũng chuyện thường tình thôi trong

giới đàn bà

Khi giận chồng bỏ mình theo vợ khác.

Nhưng nàng đã trở về với tình cảm xưa

tốt đẹp

Nàng   nhận cách làm này có lợi

cho nàng hơn.

Tuy kéo dài nhưng dù sao cũng đã được

chu toàn

1.130- Nàng hành động đúng lương tri

người phụ nữ.   (với con)

Về phần các con, cha không quên suy nghĩ

Đến quyền lợi  các con những

năm tháng sau này.

Nhờ sự giúp đỡ của thần linh, cha đã

bảo đảm cho ngày mai

Không phải chỉ riêng phần tính mạng

Ta tin chắc với các em con thương yêu

hoà thuận.

Địa vị các con sẽ   nhất nhì  ở

đất nước Côranh.

Chỉ cần   lớn khôn,  còn về sau

chuyện đó đã đành

Là việc của cha mẹ và của các

thần linh định đoạt.

Cha mong được thấy các con

kiên cường, đủ sức

1.140- Đạt tới sự  vẹn toàn của tuổi hoa niên,

Hơn hẳn kẻ thù mình!     (với Mêđê)

Còn nàng, vì sao vẫn cứ mi tràn ngấn lệ

Vì sao vẫn ngoảnh mặt đi như thế?

Phải chăng khi nghe những lời ta

Nàng không thấy lương tâm vui sướng

chan hoà?

MÉDÉE

Không sao cả! Tôi đang nghĩ tới các

con tôi đó.

JASON

Nàng yên tâm! Tôi sẽ chăm lo   chúng nió.

MÉDÉE

Tôi sẽ tự mình lo cho các con tôi.

Không phải tôi không tin anh, nhưng

 đàn bà  chúng tôi vốn dĩ  thế rồi

1.150- Bản tính yếu mềm và mau rơi lệ.

JASON

    Khốn nạn! Sao nói chuyện các con mà 

                        nước mắt nàng chan chứa ?

MÉDÉE

Chúng là con tôi, tôi đẻ ra chúng nó

làm người.

Khi anh cần cho sau này chúng

hạnh phúc tươi vui,

Lòng tôi bổng tràn ngập  tình thương

sâu sắc 

Liệu rồi có được như lời anh thề thốt?

(trấn tỉnh) Nhưng trong những lời tôi

muốn nói cùng anh

Có những điều   nói ra, có những câu

chưa thành,

Cần phải nói rõ. Bởi những kẻ cầm quyền

đất nước này đã muốn

Đuổi tôi đi. Và đối với tôi, cái điều

cần chấp nhận

-Tôi rất biết – là thôi đừng ở lại nơi đây

1.160- Để khỏi phiền anh và phiền ông

chủ nước này.

Bởi người ta coi tôi thuộc hạng người

thù địch

Thì tôi sẽ đi lưu đày, biệt tích.

Nhưng những đứa trẻ con để nó được

         bàn tay săn sóc của người cha

Anh hãy xin Créông miễn cho chúng

khỏi xa nha.

JASON

Không rõ ông ta có chịu lời ta cảm hoá

Ít ra ta cũng cố hết sức mình, đó là

nhiệm vụ

MÉDÉE

Vậy ư? Thế thì anh nên thuyết phục

vợ anh ngay

Xin với Créông miễn cho các con khỏi

phải lưu đày.

JASON

Ta sẽ bảo, và hy vọng nàng sẽ

vui lòng nhận.

MÉDÉE

1.170- Được lắm chứ! Nếu nàng cũng   là

 một kẻ phụ nhân giàu tình cảm.

Về phía tôi, tôi sẽ giúp anh một tay cho

việc chóng thành.

Tôi sẽ tặng nàng một món quà xinh đẹp,

dễ thương

Và quý vô ngẩn,  không có gì sánh nổi.

Một tấm khăn mỏng và một mũ miện

bằng vàng chạm nổi,

Bọn trẻ sẽ mang quà này đến tặng tận tay

(với người đầy tơ)

    Nào, hãy bảo đứa nào mang   trang sức

ấy ra- đây!

Nhanh lên!

(với Jason) Nàng sẽ sung sướng, không phải

một lần mà một nghìn lần, mãi mãi

Vì đã tìm thấy ở anh một bạn đời chăn gối,

Tuyệt nhất trần gian,

Và có trong tay một món trang sức đẹp 

mê hồn

1.180- Chính thần Thái Dương, cha của tôi

đã tặng

Cho con cháu.

(một nữ tì mang vật trang sức tới, Médée cầm lấy đưa cho hai đứa trẻ)

Hỡi các con! Hãy cầm lấy, trong

đôi tay trân trọng

Món quà cưới này, dâng tận tay cho

nàng Công chúa cao sang,

Người vợ mới hôm nay, hạnh phúc

nhất trần,

Chắc chắn không phải là những món quà

tầm thường nhỏ mọn

JASON

Điên rồ! Sao nàng tự lột mình tay trắng?

Nàng tưởng trong cung thiếu khăn, thiếu

cả vàng sao?

Hãy giữ lấy cho mình! Đừng cho! Dù có

thế nào

Thì vợ ta yêu ta không phải vì của cải

Mà chính vì bản thân ta; ta  tin như vậy.

MÉDÉE

1.190- Đừng nói lên câu ấy với tôi

Quà tặng có khả năng thuyết phục cả

thần trời

Như người ta nói – và bạc vàng có nhiều

sức mạnh và khả năng quyến rũ

Hơn mọi lời hay đối với người trần thế.

Số phận giờ đây đang ủng hộ nàng ta

Chính là nàng ta, mà các thần linh,

ngay bây giờ

Đang chú ý lắng nghe lời khẩn nguyện.

Nàng trẻ đẹp, nàng đang trị vì trong

danh tiếng.

Và sự trục xuất con tôi, tôi đổi bằng

tính  mạng chứ đâu phải bằng vàng.

(với các con)

Nào các con! Hãy vào đi, nhẹ bước,

ung dung,

1.200- Hãy vào đi, trong lâu đài lổng lẫy

Đến trước mặt nàng, trước mặt người

vợ mới

Của cha con, người chủ mới của mẹ,

dâng lời…

Đưa tặng nàng món quà trang sức tận tay

Và cầu khẩn  xin được miễn lưu đày biệt xứ

Cần trước hết là tự tay nàng vui vẻ

Nhận của các con tặng phẩm các con dâng

Các con hãy khẩn trương! Mang về ngay

cho mẹ tin mừng,

Mẹ mong đợi. Chúc các con   thành

công tốt đẹp!

ĐỘI ĐỒNG CA

Khúc ca I

Thế là hết, tuyệt nguồn hy vọng

1.210- Còn mong gì cứu sống hai em!

Giơi đây chân đã bước lên

Đường sang cõi chết đàng hoàng em đi!

Người vợ mới, trăm bề bất hạnh

Sẽ nhận vành mũ miện tai ương

Tóc hung óng ánh một vầng

Vòng hoa – Chết, tự tay nàng điểm tô.⁽¹⁾

Đối ca I-

Nàng sẽ bị sức mê thuyết phục

Trước hào quang ánh đẹp thiên niên,

Khăn kia khoác vội lên mình,

1.220- Mũ vàng chạm trỗ đặt lên đỉnh đầu.

Mặc áo cưới về chầu âm phủ,

Đây lưới trời nàng sẽ sa chân,

Phận nàng: cái chết tai ương,

Mà thân bất hạnh khôn đường thoát ra!

Khúc ca II

Còn anh đó, gian phu, khốn nạn,

Rể nhà vua, anh chẳng biết chi

Bao nhiêu tang tóc ê chề

Đầu con anh đó nặng đè, vì anh!

Vợ anh thân xac tan tành,

1.230- Vì anh! Số phận tính nhầm, hại thay!

Đối ca II

Ta cũng khóc kiếp đời đau khổ

Bản thân nàng, người mẹ đáng thương,

Vì con quằn quại tâm can,

Bàn tay sẽ đẫm máu tràn con yêu,

Vì một nỗi trái điều luật định

Người chồng cam phụ tấm duyên xưa,

Giường loan bỏ lạnh hửng hờ

Nguồn ân ái mới mặn mà trao ai!

(hai đứa trẻ đến cùng với người sư phó)

Sư phó 

Thưa bà, người ta đã miễn lưu đầy cho

các cháu

1.240- Còn tặng vật thì người vợ mới, con Vua

Đã đón nhận, với niềm vui sung sướng

thực thà

Thế là các cháu yên tâm về phía đó.

Kìa, sao bà vẫn ngồi yên, nét mặt

đầy đau khổ?

Khi số phận kia  đang chuyển biến tốt lành

Sao   không  đón tin vui mà ngoảnh

mặt làm thinh?

MÉDÉE

Than ôi!

SƯ PHÓ

Thái độ không ăn khớp với   tin vừa

mang đến!

MÉDÉE

Than ôi!

SƯ PHÓ

Hay tôi đã báo một điều bất hạnh

Mà tôi không được biết trước khi làm?

MÉDÉE

1.250- Tin báo này sau trước vẫn y nguyên

Đối với ông, ta không có ý định mảy may chê trách

SƯ PHÓ

Thế sao bà lại đưa mắt nhìn  lắng sâu rồi khóc?

MÉDÉE

Phải vậy, ông già ơi! Đó là điều mà các vị thần linh

Và bản thân ta đã mưu tính ngọn ngành

Trong một phút điên rồ không

kiềm chế nổi.

SƯ PHÓ

Bà can đảm lên! Một ngày kia sẽ tới

Bà được khỏi lưu đầy và nhờ các con 

                        lại được về xứ sở quê hương.

MÉDÉE

Và trước đó, đã có người trở về trong

lòng đất phũ phàng!

SƯ PHÓ

Bà không phải người đàn bà duy nhất

1.260- Bị lưu đày, các con đều cách biệt

Phải vui lòng chịu đựng rủi ro,

Khi trên trần ai, ta cũng chỉ là khách

giang hồ.

MÉDÉE

Ta đã chiu đựng. Nhưng ông già ơi!

Hãy      vào trong lâu đài đi một lát

Chuẩn bị cho con ta những điều cần thiết.

(Sư phó ra)

“Các con hỡi! Các con đã có

Một thành bang, một chỗ nhà riêng⁽¹⁾

Đau thương bỏ mẹ một mình

Sống thiên thu, cách biệt tình mẹ con!

Khổ kiếp mẹ tha hương lưu lạc

1.270- Trước khi vì con được sướng vui

            Nhìn con hạnh phúc sum vầy

Duyên đôi chắp mối, giường đôi sửa màn,

Rọi ánh lửa động phòng hoa chúc…

Bất hạnh này vì chút kiêu căng,

Cầm bàng vô ích như không

Công lao dưỡng dục sinh thành bấy lâu.

Bao vất vả sương dầu nắng dãi,

Bao buồn đau tê tái nỗi lòng,

Bao cơn quăn quại nén thương

1.280- Cắn răng chịu đựng mỗi lần sinh con!

Ôi, đúng thế! Nỗi mình phận mỏng,

Xưa bao ngày hy vọng ấp yêu

Tuổi già, chăm sóc nâng niu

Chết đi, liệm chặt chôn sâu trọn tình,

Điều diệu ngọt khách trần mong mỏi

Ôi, chờ trông phút ấy còn đâu!

Mất con, mẹ xót như bào,

Kéo lê cuộc sống lệ trào buồn thương.

Chẳng còn có một lần nào nữa

1.290- Âu yém nhìn thấy mẹ còn đây:

Các con thay đổi hình hài

Sẽ đi tới một cõi đời khác xa.

Than ôi! Than ôi!

Sao con lại quay về phía mẹ

Đôi mắt tròn với nụ cười thương,

Nụ cười tha thiết cuối cùng?…

Làm gì đây? Nghị lực còn nữa đâu? (1)

Sẽ đưa chúng ra ngoài đất nước.

1.300- Sao nỡ vì trừng phạt người cha

Mà gieo tang tóc ê chề

Cho con, cho mẹ vạn bề thương đau?

Không! Không phải ta đâu. Vĩnh biệt!

Mọi mưu đồ chấm dứt cho xong!

Nhưng sao? Ta nỡ cam lòng

Cho đời mai mỉa không xong mối thù?

Nào, can đảm! Trót đã hèn nhát

Để con tim tê liệt yếu mềm!

Vào buồng đi, hỡi các con!

(Nàng giơ tay lên phía Mặt trời)

1.310- Ai Thần  cấm dự việc mình hôm nay⁽¹⁾

Đó là việc riêng người đó liệu,

Còn ta, không để yếu bàn tay!

Không! Lòng ta hỡi! Than ôi!

Đừng làm nên tội ác này, có nghe?

Khốn nạn báy! Hãy tha cho chúng,

Để con mình được sống hôm nay,

Mai sau đất khách quê người

Mẹ con vui sống cuộc đời có nhau!

Không! Vì  những kẻ đất sâu trả hận

1.320- Không bao giờ, dẫu đến thiên thu,

Ta giao phó các con ta

Vào tay bạo ngược quân thù vô liêm!

Chúng nó sẽ tuyệt nhiên phải chết,

Đó là điều nhất thiết không sai.

Thì ta, sinh chúng trên đời,

Chính tay ta sẽ tuyệt nòi, ra đi!

Sự tất yếu khôn bề tránh khỏi!…

Vả triều thiên vừa mới đội lên

Trong lần khăn mỏng xinh xinh

1.330- Cô nàng chắc đã quặn mình tắt hơi.

Ta tin vậy. Nào, thôi, bởi lẽ

Trong phút giây ta sẽ đưa chân

Bước đường cay nghiệt gian truân

Bắt con phải chịu bội phần đắng cay,

Ta muốn được nói lời vĩnh biệt

Các con ta trước lúc xa nhau.

Đưa đây, hỡi các con yêu!

Bàn tay phải, lệ tuôn trào, mẹ hôn

Tay yêu miệng dấu vô ngàn,

1.340-Dáng ngườ, vẻ mặt muôn vàn thanh cao!

Mong hạnh phúc dạt dào hai đứa,

Nhưng phải là chốn ở xa xôi.

Nói chi hạnh phúc dưới đời

Cho con đã cướp mắt rồi, tay không!

Ôi, những cánh tay ôm thắm thiết!

Ôi, làn da mát ngọt vô biên!

Ôi, làn hơi thở dịu hiền

Các con tôi đó mà tình mẹ thương!.

Hãy đi đi! Tìm đường lánh bước!

1.350- Ta không còn có được kiên trinh

Ngoảnh trông những đứa con mình.

Nỗi dày bất hạnh đã đành thắng ta!

Ta biết rõ năng đè tội ác,

Nhưng  căm thù mãnh liệt còn hơn!

Lương tâm, nghị lực khôn bằng,

Chính đây nguồn cội kiếp trần thương đau!⁽¹⁾

NỮ NHẠC TRƯỞNG

     Ta từng đã nhiều phen tranh luận

Khá tinh vi, và bao phen xung trận gay go

Về những việc trang nghiêm trên phận

sự đàn bà,

1.360- Vì chúng ta nữa cũng có một

Thi Thần bên cạnh,

Thường gặp gỡ dạy khôn ngoan chín chắn.

Tất cả ư? Không! Vì ít khi nữ giới

chúng mình

Hoạ có một người trong hàng vạn

hàng trăm

Không xa lạ với những Nàng Thơ ấy.

Ta tuyên bố: trong những khách

trần ai, thực vậy,

Thì những kẻ trước sau không hề

                                 hiểu về con,

Bởi bình sinh chưa sinh đẻ một lần,

Đều hạnh phúc hơn những hàng cha mẹ.

Bởi những kẻ không một lần sinh nở,

1.370- Trong sự mơ hồ không biết con là

nỗi sướng hay niềm đau,

Sẽ được thản nhiên thoát mọi nỗi u sầu

Mà cái chết của đứa con mình đưa lại.

Còn những kẻ nhà lau nhau con cái,

Ta thấy họ đêm ngày khô héo những

lo toan,

Trước tiên lo làm sao nuôi nấng

chúng đường hoàng,

Lấy đâu của để về sau cho chúng?

Vất vả thế, cho những đứa biết điều

tốt bụng,

Hay cho những tên tội ác, rạch trời?

Bí mật sao! Bất hạnh tột cùng cho  

khách trần ai

1.380- Ta sẽ nói cho mọi người biết rõ:

Này nhé, về của nã, họ làm ra tạm đủ;

Con lớn khôn dưới tuổi thanh niên,

Chúng là những người con hiếu, dân lành.

Nhưng do ý muốn của thần linh số kiếp,

Cái chết đến, mang xác họ về nơi Hađex.

Lúc này đây, lợi gì hơn cho khách

trần gian,

Khi bên  những đau thương đã nặng

trên lòng

Lại thêm một nỗi đau thương mới nữa,

1.390- Sâu sắc nhất,  do thần linh bố trí?

Tất cả đều vì con cái mà gây nên!

MÉDÉE

Các bạn ơi! Đã bao lâu ta đợi việc

hoàn thành

Và theo dõi sự tình bên phía ấy.

Nhưng ta thấy một đầy tớ của Jadông

chạy lại,

Hơi thở dập dồn chứng tỏ hắn đưa tin

Về một tai ương, bất hạnh mới, bất thường!

(một đầy tớ cả Jadông bước vào, vẻ bối rối)

NGƯỜI ĐƯA TIN-

Hỡi nàng! Kẻ đã coi thường pháp luật,

Làm một tội ác thật vô cùng kinh khiếp,

Mêđê! Hãy trốn đi trốn gấp tưc thì

1.400- Bằng bất cứ  đường nào:

thuỷ, bộ, thuyền, xe!

MÉDÉE

Chuyện gì thế, mà buộc ta cần trốn gấp?

NGƯỜI ĐƯA TIN-

Công chúa con vua, nàng vừa chết ngay

trong khoảnh khắc.

Cùng Crêông cha nàng,  do bùa độc bà

gây nên!

MÉDÉE

Ôi! cái tin vui, phấn khởi nhất trần!

Kể từ hôm nay, ngươi được tính vào số

những ân nhân  bầu bạn!

NGƯỜI ĐƯA TIN

Bà nói sao? Bà mất hết lương tri rồi hẳn?

Kẻ phụ nhân ơi! Bà đã hóa điên rồ!

Bà đã phá tan tành hạnh phúc của nhà vua,

Không run sợ, lại hả lòng khi tin báo hoạ!

MÉDÉE

1.410- Ta cũng muốn nói nhiều về câu

trách đó,

Nhưng xin đừng tức giận,  bạn lành ơi!

Họ chết như thế nào? Ta hoan hỉ  gấp đôi

Nếu họ chết   quằn quại đớn đau

kinh khủng nhất!

NGƯỜI ĐƯA TIN

Khi đứa con bà vừa đặt bước⁽¹⁾

Cùng với cha, vào chốn đẹp phòng loan,

Nô lệ chúng tôi,  vốn cùng bà đang

thông cảm nỗi lòng,

Trông thấy thế thật vô cùng phấn khởi,

Bởi lập tức tin truyền đi nói lại

Vợ chồng bà thôi tranh chấp chuyện xưa.

1.420- Kẻ hôn tay, người hôn lên mái tóc

con bà,

Còn tôi,  lòng hể hả, dõi theo từng cử động

Hai đứa trẻ thơ, giữa khuê phòng

thấp thoáng.

Lúc này đây,  bà chủ mà chúng tôi

tôn kính chưa lâu,

Trước lúc hai em rón rén bước chân vào,

Đang nhìn Jadông vớ cái nhìn nồng nhiệt.

Nhưng bất giác nàng che mắt, quay đi,

biến sắc

Kinh khiếp hoang mang khi hai đứa con

đã kề bên.

Chồng bà toan làm cho nàng ngụôi

bớt thù hằn.

Ông ta nói: “Đừng thù ghét kẻ thương quý

mình như vậy!

1.430- Hãy gác giận và quay đầu về phía ấy,

Hãy nhận người thân trong bạn hữu

cuả chồng,

Hãy nhận những quà kia và xin với

Phụ vương

Vì tôi,  miễn cái án lưu đầy cho con trẻ!

Nhưng vừa thấy món nữ trang đẹp quá,

Không thể cầm lòng, mọi cầu xin nàng

thuận ý cho ngay.

Các em cùng với cha chưa rời khỏi lâu đài,

Nàng đã lấy tấm khăn thêu ướm thử,

Đội mũ miện lên tóc mây óng ả,

Trước tấm gương trong nàng sửa

mái tóc xinh,

1.440- Nở nụ cười tươi với cái hình trơ

bất động

của chính mình.

Rồi nàng đứng dậy, xuống ngai, về

phòng riêng thanh lặng,

Chân trắng nõn bước đi duyên dáng,

 Lòng sướng vui vì những món quà dâng.

Nàng nhón chân lên,  nhón nữa, mấy lần,

Và quay ngắm gót sen mình đỏ chót.

Nhưng sau đó,  mọt cảnh tượng

rùng mình, sởn ốc:

Nàng bổng nhiên biến sắc xanh xao,

Co quắp thân hình lùi lại phía sau

Và chốc lát tứ chi run lẩy bẩy.

1.450- Nàng chỉ kịp ngả mình lên

chiếc ngai cạnh đấy

Để khỏi lăn ra giữa đất sóng soài.

Một thị tì già lầm tưởng rằng đây

Cơn nộ hứng của Păng hay một thần linh

nào ứng nhập⁽¹⁾

Bèn thót lên những tiếng khẩn cầu

gào thét.

Nhưng trong phút giây, thấy sùi lên làn

bọt trắng trên môi,

Đôi tròng mắt đen đã đảo ngược lại rồi

Và máu nóng đã bỏ dần cơ thể,

Thay cho những tiếng thét gào theo nghi lễ,

Bà kêu lên, một chuỗi dài những

tiếng rĩ  rên.

1.460- Tức thời, kẻ chạy sang chỗ ở

của cha nàng,

Kẻ chạy đến chỗ chòng nàng sắp cưới,

Báo với họ tin kinh hoàng nóng hổi

Vừa xảy ra cho người vợ tân hôn.

Cả mái nhà vang bước chân qua lại

dập dồn.

Bằng khoảnh khắc một con ngựa cất

nhanh nước bước

Đã có thể vượt sáu vòng đua va tới đích,

Công chúa ngất đi, lặng lẽ hồi lâu,

Bổng tới đây nàng thét lên một tiếng

gầm gào

Rất kinh khủng và nàng bừng tỉnh lại.

1.470- Bởi cùng một lúc hai tai ương

chắp mối:

Chiếc miện vàng đặt lên mái tóc kia

Phóng tung ra một suối lửa diệu kỳ

Và tấm khăn mỏng, vật phẩm

các con bà mang tặng

Thì từng mảnh dứt xé làn da trắng

Của con người bật hạnh đáng thương.

Nàng rời ngai, chạy trốn ngọn lửa bừng,

Lắc mái tóc và lắc đầu mãnh liệt 

Nhằm hất chiếc mũ miện vàng xuống đất.

Nhưng chất vàng cứ dính chặt vào sâu,

1.490- Nàng càng lay, mái tóc mây càng

sáng rực một màu.

Nàng ngã xuống, cam lòng thua Số phận.

Người cháy sạch, khó lòng ai trông đến

Trừ một người cha, nhận được ra nàng.

Không thể tìm ra đôi mắt xanh trong,

Đâu vẻ đẹp xinh duyên ngày trước.

Máu tự đỉnh đầu giữa lữa hồng nhỏ giọt,

Thịt da nàng, như giọt nhựa thông xanh,

Dưới hàm răng của liều thuốc độc vô hình,

Rơi lả tả khỏi làn xương, khủng khiếp!

1,500- Ai nấy sợ không giám sờ xác chết:

Số phận nàng âu cũng là bài học cho ta.

Nhưng cha nàng, khốn thay! Chưa hay

biết chút gì

Về tai hoạ, đã đâm bổ vào phòng lúc đó.

Miệng than khóc, tay ôm quàng thi thể,

Vừa hôn nàng, vừa rên rỉ: -Con ơi!

Ai trong thần linh ngự ở trên trời

Đã giết con đó, hèn nhát và đau lòng

như vậy?

Ai đã tước của cha,  thân tàn lẩy bẩy,

Một nấm mồ,  mất đứa con yêu?

1.510- “Ước chi khoảnh khác sớm chiều

Với con cha được chết theo cũng đành! ” 

Nhưng khi đã khóc than nức nở,

Tấm thân già ông muốn đứng lên

Thì như chùm xanh tầm gửi bám trên cành

Cây nguyệt quế, ông đã dính vào

khăn mỏng,

Và cuộc tranh chấp diễn ra ghê rợn:

Ông muốn nhấc gối lên,  nàng giữ lại

không cho,

Nếu giật mạnh  một phen thì lớp thịt da già

Rơi từng miếng khỏi làn xương lả tả.

1.520- Đành chịu vậy,  trút hơi thở cuối

cùng tại đó.

Bạc phận làm sao! Bởi tai hoạ này

mạnh gấp mấy sức ông

Họ nằm chết bên nhau, người cha

cùng con gái,  một hàng!

Ôi! bất hạnh dâng trào bao suối lệ!

Về phần tôi,  tôi bị cản ngăn, không thể

Nói những điều quan hệ đến bà đây.

Luật quả báo kia, bà sẽ nếm một ngày..

Đời dương thế,  đâu phải chỉ hôm nay

tôi mới

Coi như một bóng ng phù vân qua lại,

Và tôi sẽ chẳng ngại ngùng khẳng định

một câu:

1.530-Ai trong những khách trần gian

mang tiếng

khéo khôn nhiều

Và là kẻ ham mê khoa học

Sẽ bị kiếp đoạ đày chua xót nhất

Giữa trần ai không một kẻ sướng vui.

Sự giàu sang khi đã đạt mức rồi

Có thể mang lại thành công

kẻ nhiều người ít,

Nhưng hạnh phúc thì chẳng bao giờ tất!

(sư phó ra ngoài)

NỮ  NHẠC TRƯỞNG

Một ngày hôm nay, dường như

số phận công minh

Đối đầu Jadông bao sự việc chẳng lành.

1.540- Ôi khốn khổ! Ta thương cảm phận

nàng đau xót,

Con gái Crêông ơi: Nàng phải bước xuống

lâu đài Hadex

Chỉ bởi một điều: trót lấy Jadông.

MÉDÉE

     Các bạn ơi! Tuy tan nát cõi lòng

     Hành động ta đã được đắn đo, quyết định  

Trong khoảnh khắc thôi, trước khi

trời sáng   

Ta sẽ giết con ta và trốn biệt xứ này đi.

Để các con ta, không vì ta chậm chạp lề mề

Mà phải chịu những cánh tay

thù địch hơn giết chết.

Nếu cái chết của  con không phép

nào tránh được

1.550- Nếu nhất thiết phải  thế này, không

cách nào khác hay hơn

Thì chính ta,  người sinh ra chúng

trên trần,

1.550- Ta sẽ tự tay mình giết chúng!

Nào, hỡi trái tim ta, hay vũ trang băng

sức mạnh

Sao ta còn trì hoãn những đau thương

Tất yếu xảy ra, dù khủng khiếp,

kinh hoàng

Đi nào! Hỡi bàn tay đáng thương, khốn khổ

Cầm lấy gươm đi, tiến vào cánh cửa

Ngăn một cuộc đời nặng trĩu âu lo

Đừng hèn nhát, đừng nhớ tới con,

những đứa con mà

Mi đã rứt ruột sinh ra, mà mi yêu quý

Ít ra trong cái khoảnh khắc một

ngày hôm nay ngắn ngủi

1560- Hãy tạm quên đi! Rồi sau sẽ khóc,

tuỳ lòng

Bởi dù mi có giết chúng đi chăng

Thì đối với mi, mãi mãi vẫn là

những đưa con thương mến,

Và ta sẽ mãi mãi là kẻ phụ nhân bất hạnh

(nàng vào trong lâu đài)

ĐỘI ĐỒNG CA-

Khúc ca I

 Ôi Trái Đất! Vầng Dương rực rỡ!

Hãy nhìn xem người nữ tai ương

Trước khi đặt xuống phủ phàng

Bàn tay ngập máu yêu thương chính mình!

Chúng dòng dõi cành vàng lá ngọc

Máu thần linh, thấm ướt tay trần,0

1.570- Là điều kinh khủng bất công,

Chao ôi! Ánh sáng của Thần Vương đâu,

Hãy giữ lại, mau mau chặn đứng,

Đuổi khỏi nhà tội phạm sát nhân,

Một  Êriny đau thương

Mà Thần Rửa Hận vạch đường gửi lên.

Đối ca II-

 Vô nghĩa bấy đau thương sinh nở,

Dẫu một đàn hậu duệ như không,

Nàng, xưa đã bỏ  xa vùng

Đảo Xymplêgat trập trùng núi xanh

1.580- Với eo biển nhạt tình dung khách.

Khổ thân nàng, căm tức  vì đâu?

            Vì đâu phẫn nộ trong đầu

Vì đâu tội ác thay vào tình thương?

Tai hại với khách trần biết mấy  

Trong một nhà tay lại chém tay,

Gây nên do bởi ý trời

Cho ai thủ phạm, những ngày điêu linh

Đau thương ngang với tội tình

Sẽ vùi dập xuống gia đình hắn ta!

HAI ĐỨA TRẺ (từ trong nhà )

1.590- Ôi! Ôi!

ĐỘI ĐỒNG CA-

Khúc ca II-

Nghe chăng tiếng thét xé lòng?

Nghe chăng tiếng goi não nùng các em?

Ôi! Người bất hạnh đáng thương!

MỘT ĐỨA TRẺ-

Ôi chao! Biết làm sao đây?

Làm sao thoát khỏi bàn tay mẹ mình?

ĐỨA KIA-

Anh không biết! Em thương! Chết mất!

ĐỘI ĐỒNG CA

Ta có nên đặt bước buồng trong

Cứu hai em thoát khỏi vòng

Mũi gươm oan nghiệt?  Nghĩ lòng, rất nên.

MỘT ĐỨA TRE

1.600- Ôi, phải đấy! Nhân danh thần thánh,

Hãy nhanh chân cứu chúng em đi!

ĐỨA KIA

                   Chúng em đang đứng gần kề

Lưới giăng mặt dưới, gươm đè bên trên.

(Im  lặng.  Hai đứa trẻ đã chết)

ĐỘI ĐỒNG CA

Ôi! khốn nạn! Tim nàng sắt đá,

Nỡ đang tâm giết cả con mình

Đã từ trong bụng phôi sinh!

Đối ca II-

Một người thôi đã dứt tình trước đây,

Tiếng đồn chỉ một người duy nhất

Trước nàng xưa giết các con thương:

1.610- Inô, người bị các thần⁽¹⁾

Biến thành điên loạn, bước trần lưu li,

Vợ Dơx đuổi xa nhà đằng đẳng,

Đã gieo mình mặt sóng thương ôi!

Từ trên mỏm đá chơi vơi,

Giết con, tội ác đất trời không dung.

Hai con chết, mẹ cùng theo chết.

Oan trái còn ai biết mai sau?

Cái duyên chồng vợ cơ cầu

Mênh mong thử thách, ngập trào đau thương,

1.620- Gây nên bao nỗi đoạn trường!

(Jadông vào, vẽ mặt vô cùng hoảng hốt)

JASON

Này các bà, các bà ngồi ở cạnh lâu đài, có thấy

Mêđê còn trong ấy hay không

Con người đã vung tay gây tội ác kinh hoàng?

Hay hắn đã nhanh chân trốn thoát?

Vì hắn chỉ có thể chui sâu xuống đất

Hoặc chấp cánh bay lên trời, trên chín tầng mây.

Mới hòng  mong trốn  món nợ lớn lao này!

Hắn mơ tưởng  sau khi giết những

người chủ tối cao đất nước

1.620- Lâu đài này hắn có thể ngang nhiên

thoát  được?

Nhưng ta không quan tâm đến hắn

cho bằng

Đến số phận hiểm nguy của mấy

đứa trẻ con.

Phần hắn, các nạn nhân sẽ trả lại

hắn những tai ương hắn   gây cho họ

Chính   mạng sống các con ta mà giờ đây

ta bảo vệ

Ta sợ người nhà Crêông sẽ ám hại con ta

Trút lên đầu con ta tất cả nỗi căm thù

Về tội ác gây nên do bàn tay người mẹ

NỮ NHẠC TRƯỞNG

“Người bất hạnh! Anh chưa hiểu hết

Đau thương anh lớn biết dường bao!

1.630-   Bằng không anh chẳng lẽ nào

Nói năng bình thản như hầu dửng dưng”.

JASON

Có việc gì ư ? Hắn toan lòng giết hại

cả ta chăng?

NỮ NHẠC TRƯỞNG

Các con anh đã chết! Do chính bàn tay

mẹ chúng!

JASON

Ôi khốn khổ!. Nàng nói gì kia mà nghe

kinh hoàng rùng rợn?

Phụ nhân ơi! Đối với ta,  quả đòn

trí mạng, chao ôi!

NỮ NHẠC TRƯỞNG

Đúng, các con anh không còn sống nữa rồi!

Anh nên biết vậy.

JASON

Hắn giết con ta, có thật thế?

Tại đâu?? Trong lâu đài hay bên

ngoài thành luỹ?

NỮ NHẠC TRƯỞNG

Mở cửa ra, anh sẽ thấy ngay xác

của con anh.

JASON       (với các nô lệ)

1.640- Đầy tớ đâu? Mở cửa ra, lập tức!

Nhanh lên!

Bẩy bản lề ra, phá cửa ra cho ta

chứng kiến

Cùng một lúc cả hai điều bất hạnh

Hai con ta   chết rồi! Và hắn mà ta sẽ trừng trị không tha!

(hắn rú lên ghê rợn.

Mêđê xuất hiện trên một chiếc xe do hai con rồng bay kéo, xác hai đứa trẻ dưới chân nàng)

MÉDÉE

Anh phá toang cánh cửa để làm gì?

Tìm người chết và tìm người giết chúng?

Vô ích! Nếu cần  giúp,  hãy rõ cái điều

anh muốn.

(Jason chồm lên phía Mêđe)

Tay anh sẽ không bao giờ động đến

được người tôi!

Đây cổ xe thần Thái Dương, cha của

phụ thân tôi, đã ban tặng từ ngày

Làm   thành luỹ cho tôi chống lại moi

bàn tay thù địch

JASON

1.650- Ôi quái vật! Ôi kẻ phụ nhân đáng ghét

Với ta, với tất cả loài người, tất cả

thần linh!

Sao? Nàng đã dám vung gươm đâm

thủng ngực con mình,

Khi nàng đã sinh ra chúng nó?

Sau hành động ấy, nàng không xấu hổ,

Còn dám nhìn trời, nhìn đất nữa khi vừa

Gây tội ác kinh hoàng

trời không dung, đất không tha?

Ta cầu chúc cho nàng bị đất trời huỷ diệt!

Phần ta, ngày hôm nay ta biết đường

suy xét,

Nhưng, trước đây ta vô tâm, vá ngu ngốc

vô vàn

1.660- Khi từ một ngôi nhà, một đất nước

dã man

Ta đã đưa nàng về với núi sông Hy Lạp

Trong nhà ta, nàng một mối hoạ, một

tai ương khủng khiếp!

Con người đã phản bôi cha,

phản bội cả quê hương.

Cái tinh thần báo thù kia là chính của

thần linh trang bị cho nàng

Nhằm chống ta, bởi nàng đã giết anh mình 

ngay trong nhà cha mẹ

Khi nàng bước chân lên chiếc tàu Argos

có phần mũi xinh, thanh tú.

Tội ác của nàng đã bắt đầu từ đáy mà ra

Khi đã là vợ ta, sinh con đẻ cái cho nhà

Nàng lại vì ghen tuông nỡ đang tay

giết chúng

1.670- Trên đất Hy lạp, không một phụ nhân

nào dám phạm

Một tội ác vô nhân vô đạo  thế  bao giờ!

Tuy nhiên, ta đã nhận nàng làm vợ của ta

Trước tất cả: cuộc hôn nhân nhuốc nhơ

tai hại

Nàng đúng là một con sư tử cái

Chứ không phải đàn bà!

Bản tính còn man rợ hơn con

quái vật Skylla

Sống ở vùng biển Tirêni sóng gió.⁽¹⁾

Thế là đủ! Bởi với nàng mọi lời phỉ nhổ

Cũng khó lòng làm xúc động con tim.

1.690- Bản chất nàng vốn trâng tráo vô liêm

Cút đi! Con người cội nguồn nhơ nhuốc,

Đẫm máu  con mình! Với ta, ta chỉ

còn khóc thay cho số phận

Cuộc hôn nhân mới của ta, ta không

còn được hưởng

Những đưa con ta sinh ra và nuôi nấng

lâu nay

Không còn nữa để cùng ta trò chuyện

đôi lời!

Ta đã mất chúng!

MÉDÉE

Tôi cũng có thể nói nhiều đáp lại

Nếu Zơx, cha tôi, chẳng hay biết gì về

những công lao ngày trước ấy

Tôi đã làm vì anh và anh đã trả lại cho tôi.

Nào! Sau khi đã phụ tình chăn gối

với tôi rồi (1)

1.700- Anh đừng hòng sẽ được sống yên vui

và được quyền mai nửa

Số phận tôi trước mặt nàng công chúa,

Và con người dã gã nàng làm vợ của anh

Crêông, đừng hòng để dàng trục xuất tôi

vô tội vạ!  đừng hòng!

Sự việc đã rồi, anh cứ việc gọi tôi

là quỷ cái,

Hay Skylla vùng biển Tyrêni - cứ gọi!

Đã đến lúc tôi làm cho tim anh

phải chịu tổn thương

Đúng như tội anh phải chịu, lẽ thường.

JASON

Cả nàng cũng đau thương và san sẻ

cùng ta đau khổ

MÉDÉE

Anh cần biết: khi anh không còn dám

mỉa mai tôi nữa

1.700- Thì đau khổ này trở thành

thắng lợi của tôi.

JASON

   Các con ơi! Các con có một người mẹ

      vô lương tâm, tội ác chất ngang trời!

MÉDÉE-

    Hỡi các con! Sự tráo trở của một

người cha vô sỉ

Đã giết hại các con như vậy đó!

JASON

Không! Không phải bàn tay ta sát hại

con ta

MÉDÉE–

Sát hại chúng là tấm lòng anh

phụ bạc không ngờ,

Là chính sự ham muốn  về cuộc

tình duyên mới.

JASON

Chính là để bảo vệ quyền chăn gối 

Mà nàng  nhẫn tâm giết hại các con!

MÉDÉE-

Anh tưởng đối với người đàn bà đây là

điều bất hạnh nhỏ bình thường?

JASON-

Đúng thế, nếu là người đàn bà chín chắn.

1.710- Nhưng đối với nàng thì mọi sự xảy ra

đều là xúc phạm!

MÉDÉE  (chỉ xác con)

Chúng không còn sống nữa! Đây là điều

sẽ xé nát tim anh.

JASON

Chúng nó sống để trút lên đầu ai tất cả

tội tình!

MÉDÉE

Thần linh biết ai là người trước tiên

trách nhiệm

 Gây nên tất cả nỗi bất hạnh này

cho chúng.

JASON

Và thần linh cũng hiểu sâu cái xấu xa

trong tâm địa của nàng.

MÉDÉE

Cứ ghét đi! Tôi căm thù trò chuyện

với anh.

JASON

Ta cũng ghét, cũng căm thù. Chia tay

đâu có khó!

MÉDÉE

Vậy ư? Thì sao? Ta cũng đang muốn

chia tay một thể!

JASON

Hãy để cho ta khâm liệm và khóc thương

chúng nó một lần!

MÉDÉE

1.720- Ta không thể cho, đó là chuyện

dĩ nhiên.

Con của ta, ta sẽ tự tay mình lo lắng

Ta sẽ mang chúng đến tận nơi cung điện

Của Hêra, trên xứ Acrê.

Để không một ai trong đám kẻ thù

Có thể đến đây xúc phạm mồ chúng được.

Và trên đất Xixiph này chúng ta sẽ tổ chức

Muôn đời về sau một lễ hội tưng bừng

Với   nghi thức đủ đầy, trân trọng,

thiêng liêng

Nhằm giải oan một cách vẹn tròn chu đáo

1.730- Về những tội lỗi hôm nay, những tội

sát nhân vô đạo

Còn ta, ta sẽ sang đất nước Erêctê

Sống với Egée, con của Panđiông, trong

hạnh phúc đê huề

    Còn anh, con người khốn nạn, anh sẽ

phải chết vô cùng khốn nạn

Xứng với tội mình, vì một mảnh xác con

 tàu Argos đổ xuống

Dập trúng đầu, và anh sẽ tự chính

mắt mình

Chứng kiến những chuỗi dài hậu quả

phân minh

Của cuộc tình duyên mới đó!

JASON

Chao ôi! Cầu cho các thần nữ thần Erinny

và nữ thần Công lý

Chuyên báo thù tội ác thế gian

1.740- Hãy về ngay đây vật chết tươi nàng!

MÉDÉE

Ai nghe lời cầu của anh, thần linh hay

quỷ dữ?

Một kẻ phản bội, một ông chủ 

vô lương, xảo trá?

JASON

Chao ôi! Chao ôi! Hạng đàn bà độc ác

giết con!

MÉDÉE

Hãy về cung đi, mà chôn xác “vợ hiền”!

JASON

Ta sẽ về sau khi đã mất  hai đứa con 

bất hạnh.

MÉDÉE

Nước mắt naỳ đã thấm vào đâu!

Hãy đợi tuổi già nua đến!

JASON

Ôi các con yêu dấu của ta ôi!

MÉDÉE

Đâu phải cho anh! Mà chỉ dấu yêu cho

mẹ chúng, muôn đời!

JASON

Cơ sao nàng lại nỡ giết con, khốn nạn!

MÉDÉE

1.750- Để mang lại cho anh muôn lần

bất hạnh!

JASON

Than ôi! Ta muốn được hôn lên

lần duy nhất cuối cùng

Trên làn da âu yếm của con thương.

Ôi! đau xót cho lòng ta biết mấy!

MÉDÉE

Bây giờ anh mới tỏ ý thương con như vậy.

Mới trò chuyện cùng con, nhưng trong

 khoảnh khắc vừa qua,

Anh đã đang tâm từ bỏ chúng rồi mà!

JASON

Nhân danh các thần linh, cho ta được

sờ làn da mát mẻ!..

MÉDÉE

 Không thể được! Chỉ là lời bay trong gió!

(cỗ xe bay biến)

JASON

Hỡi Thần vương…..

NỮ NHẠC TRƯỞNG:

Người bất hạnh. Anh chưa hiểu hết

1.760- Đau thương anh lớn biết dường bao,

Bằng không anh chẳng lẽ nào

Nói năng bình thản như hầu dửng dưng

JASON

Hỡi Thần Vương! Người nghe đó,

nàng vừa từ chối,

Đối xử cùng tôi bạc ác đến ngần nào?

Người đàn bà đã giết chết cn yêu,

Con sư tử cái! Ôi, bởi vì trước mắt

Chỉ có thể và chỉ còn được phép

Ta khóc con ta và gọi đến các thần,

Xin các thần hãy chứng giám công minh

Sau khi đã giết hai con vô tội

1.770- Nàng đã cấm không cho ta sờ tới

Và tự tay mình khâm liệm xác con!

Ước gì ta không sinh chúng giữa trần

Để giờ đây khỏi thấy chúng bị tay nàng

sát hại!             (Jadông ra)

NỮ NHẠC TRƯỞNG

Thần vương ngự đỉnh Ôlem

Là người phân phát phận thường rủi may.

Bao sự việc trái lời ước nguyện

Được các thần thực hiện bổng dưng,

Điều ta trông đợi, chẳng mòng,

Mà điều không đợi rạch đường tới ngay…

1.780- Vậy đây kết thúc kịch này!

Hết

-----------

(1)- Các vở Andromaque, Hélène, Những nàng Bacchantes cũng kết thúc bằng câu này.

Nguồn: MÉDÉE. Bi kịch Hy lạp (Prométhée bị xiềng; Edipe làm vua; Antigone; Electre; Médée; Alceste). Hoàng Hữu Đản dịch theo bản tiếng Pháp Eschyle, théâtre complet, traduction, notices et notes par Émile Chambry, Garnier – Flammarion, Paris 1964”; và Les grands tragiques grecs của De Rochefort, collection des grands classiques français et étrangers, Paris V. Bản thảo của nhà văn Hoàng Hữu Đản gửi nhà văn Triệu Xuân.

www.trieuxuan.info