Tôi thừa nhận lịch sử đang kể một câu chuyện rất khác so với câu chuyện tôi đang nói hôm nay. Chúng ta đã chọn cách nhìn lịch sử đen tối hơn và hoài nghi hơn. Con người thường hay bị cuốn vào lòng tham và quyền lực. Trong phần lớn lịch sử loài người, các cường quốc thường hay uy hiếp bắt nạt những quốc gia nhỏ hơn. Các bộ tộc và nhóm sắc tộc thường cảm thấy dễ chịu định danh mình bằng những điều họ căm ghét chứ không bằng những ý tưởng kết nối chúng ta lại với nhau.
Lần này qua lần khác, nhân loại đã tin rằng thời kỳ khai sáng đã đến để rồi rốt cuộc chúng ta lại lặp đi lặp lại cái vòng tròn xung đột và đau khổ. Có lẽ đó chính là số phận của loài người. Chúng ta cần nhớ là lựa chọn của từng con người cụ thể đã dẫn đến những cuộc thế chiến. Nhưng chúng ta cũng phải nhớ rằng cũng chính lựa chọn của từng con người cụ thể đã hình thành nên Liên Hiệp Quốc để chắc chắn rằng những cuộc thế chiến không bao giờ lặp lại nữa. Mỗi chúng ta như những vị thủ lĩnh, mỗi quốc gia có thể chọn cách từ bỏ những kẻ luôn muốn lợi dụng cái tâm xấu xa của chúng ta để chọn cách đồng hành với những ai luôn tin vào sự tốt đẹp của chúng ta. Vì loài người đã chứng minh rằng chúng ta có thể chọn cho mình lịch sử tốt đẹp hơn.
Từ ngục tối lao tù, chàng thanh niên Martin Luther King Jr đã viết "sự tiến hoá của con người chưa bao giờ lăn trên bánh xe của hiển nhiên cả; sự tiến hoá đến từ những nỗ lực không mệt mỏi của loài người với quyết tâm kiến tạo như một cộng sự của Đấng Tối cao." Trong suốt 8 năm qua, trên mỗi hành trình đi đến đất nước của các bạn, tôi đã chứng kiến tinh thần đó từ những thanh niên, những người được giáo dục tốt hơn, khoan dung hơn, cởi mở hơn, đa dạng hơn, và sáng tạo hơn thế hệ chúng tôi. Người trẻ là những người thấu hiểu và cảm thông với đồng loại hơn các thế hệ trước. Đó là những tố chất có bởi niềm tin và lý tưởng của tuổi trẻ. Nhưng nó cũng là kết quả của việc người trẻ có khả năng tiếp cận tới nguồn thông tin về con người và tiếp cận với những nơi chốn khác - để mang lại sự thấu hiểu chưa từng có trong lịch sử loài người rằng tương lai của mỗi người gắn liền với vận mệnh của những người khác ở nơi xa bên bờ kia của trái đất.
Tôi nghĩ đến hàng ngàn nhân viên y tế từ khắp nơi trên trái đất này đã tình nguyện chiến đấu chống lại căn bệnh Ebola. Tôi nhớ đến những nhà khởi nghiệp trẻ tuổi đang cố gắng gây dựng cơ nghiệp ở Cuba. Tôi cũng nhớ đến những nghị sĩ mà chỉ vài năm trước thôi còn là các tù nhân chính trị tại Myanmar. Tôi nghĩ về những nữ sinh đã dám chống lại sự căm ghét và bạo lực để được đến trường ở Afghanistan; tôi nghĩ tới các bạn sinh viên thiết kế nên chương trình online nhằm chống lại sự cực đoan của những tổ chức như ISIL. Tôi được tiếp sức từ những người Mỹ trẻ tuổi - những người khởi nghiệp, nhà hoạt động, các chiến sĩ, công dân mới - những người đang xây dựng lại đất nước chúng tôi một lần nữa. Người trẻ là những người không bị trói buộc bởi khuôn mẫu và thói quen cũ, là những người đã sẵn sàng không chỉ với hiện tại, mà cũng đã sẵn sàng cả với những gì đang đến trong tương lai.
Gia đình tôi được tạo dựng từ da thịt, huyết thống, truyền thống, văn hoá và đức tin từ rất nhiều nơi trên thế giới. Nó cũng giống như việc nước Mỹ được xây dựng từ mọi sắc dân trên quả đất này. Suốt cuộc đời của tôi, ở đất nước này, và với tư cách Tổng thống, tôi học được rằng đâu cần phải định danh cái tôi của chúng ta bằng cách đè nén những người xung quanh, mà chúng ta có thể định danh nó bằng việc nâng đỡ đồng loại. Cái tôi của chúng ta không cần phải được định danh bằng việc chống lại người khác, mà có thể chỉ bằng niềm tin vào tự do, vào bình đẳng, vào công lý, vào công bằng.
Và tôi nâng niu những nguyên tắc phổ quát này không làm suy yếu lòng tự tôn của tôi, hay làm giảm đi tình yêu của tôi với nước Mỹ - trái lại, nó làm cho những điều ấy mạnh mẽ hơn lên. Niềm tin của tôi rằng những lý tưởng đó tồn tại khắp mọi nơi không làm suy yếu cam kết của tôi là phải giúp đỡ những người có chủng tộc giống tôi, hoặc đức tin giống tôi, hoặc tôn thờ lá cờ của tôi. Trái lại, đức tin vào những nguyên tắc này còn ép buộc tôi phải mở rộng giới hạn của đạo đức bản thân và giúp tôi nhận ra rằng để có thể phục vụ đồng bào tôi tốt hơn, để có thể chăm sóc cho con cái chu toàn hơn thì tôi phải đảm bảo rằng việc gì mình làm phải là việc tốt nhất cho mọi người, cho mọi đứa trẻ, cho cả con cháu của các bạn.
Đây là điều tôi hằng tin tưởng: rằng tất cả chúng ta đều có thể là một cộng sự của Chúa. Và sự lãnh đạo của chúng ta, chính phủ của chúng ta và Liên Hiệp Quốc cần phải phản ánh được sự thật không thể chối cãi này. Xin cảm ơn rất nhiều.
Lê Nguyễn Duy Hậu dịch nhabaotudo.com
Nguyên văn tiếng Anh http://time.com/…/president-obama-united-nations-speech-tr…/ |
