Có 2 thành ngữ tiếng Anh quen thuộc mà người Việt thường sử dụng trong trường hợp giao tiếp thông thường, quen đến độ ít người quan tâm đến ngữ pháp của chúng, không để ý tại sao lại nói như thế, và đặc biệt là nguồn gốc của những thành ngữ đó xuất phát từ đâu. Chúng ta tìm hiểu cho vui nhé.

NO CAN DO

Thành ngữ này có nghĩa là “Không thể làm được”, “Tôi không thể làm được điều đó” (I can't do that). Thí dụ: “Sorry, John. No can do. I can't sell you this one. I've promised it to Mrs. Smith”. Hoặc A: “Please fix this clock today”. B: “No can do. It'll take a week to get the parts”.

“No can do” là thành ngữ xuất phát từ tiếng Trung Quốc, người Quảng Đông nói là 唔可以 (m4 ho2 yi5). Thành ngữ này du nhập vào tiếng Anh lần đầu tiên qua ca khúc nhạc pop "I Can't Go For That (No Can Do)" của Daryl Hall và John Oates (trong album “Private Eyes”, 1981).

LONG TIME NO SEE

Có nghĩa là “Đã lâu không gặp” hay “Lâu rồi không gặp”. Một lời chào của người này đối với người kia sau một thời gian không gặp nhau (I (or we) have not seen you for a long time).Tuy nhiên, ban đầu thành ngữ này xuất hiện trong tiếng Anh lại không phải là một lời chào. Nó có nguồn gốc từ câu “"Ma-am—long time no see wife—want go to Colombo see wife” (trích tập 1, trang 245 từ quyển Excursions, Adventures and Field Sports in Ceylon của James Campbell, phát hành năm 1843).

“Long time no see” cũng có nguồn gốc từ tiếng Trung Quốc, người Quảng Đông nói là 好耐冇見 (hou2 noi6 mou5 gin3; âm Hán Việt: hảo nại mão kiến); người Bắc Kinh (giọng Quan Thoại) nói là “ hǎo jiǔ bú jiàn (âm Hán Việt: hảo cửu bất kiến), viết theo lối phồn thể là 好久不見, giản thể là 好久不见.

Con đường du nhập tiếng Trung Quốc vào tiếng Anh là do ảnh hưởng từ tiếng Latin – thông qua những nhà truyền giáo sống ở Trung Quốc (chủ yếu là người Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha…); từ những người Trung Quốc nhập cư vào châu Âu và Hoa Kỳ; từ những thuộc địa của Anh (thí dụ như Hồng Kông); từ các phương tiện truyền thông hiện đại, đặc biệt là trong thập niên 70 của TK 20, Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa đã ồ ạt “xuất khẩu văn hóa” sang các nước phương Tây, thí dụ như Wushu và Phong Thủy…

Vương Trung Hiếu Facebokk ngày 17-10-2019

___

-Pham Quang TuanHai thành ngữ này là "tiếng Anh bồi" (pidgin English) của những người ngoại quốc (có thể là Tàu) bập bẹ nói không đúng văn phạm, người Anh/Mỹ nhái kiểu giễu cợt, rồi thành tiếng Anh luôn.

Vương Trung Hiếu "Long time no see" là một cách dịch đối từ giữa tiếng Anh và Trung Quốc. Long time = 好久 (hảo cửu = lâu lắm) + no = 不 (bất = không) + see = 見 (kiến = thấy). Đây là cách dịch kiểu "Multiword expression", có cú pháp bất thường, không thể giải thích theo quy tắc thông thường của ngữ pháp tiếng Anh. Nói cách khác, ban đầu có thể "long time no see" là tiếng lóng, dùng để nói đùa, về sau trở thành thành ngữ và được chấp nhận trong tiếng Anh.

Vương Trung Hiếu Bản thân thuật ngữ “pidgin English” cũng đã cho thấy tiếng Anh có liên quan với tiếng Trung Quốc, vì cái từ “pidgin” có nguồn gốc từ cách phát âm của người Trung Quốc đối với từ “business” trong tiếng Anh. Khái niệm “pidgin English” ("business English") được chứng thực lần đầu tiên vào năm 1855. Có thể hiểu “pidgin English” là tiếng Anh được đơn giản hóa ngữ pháp theo kiểu Trung Quốc, về sau có thể hiểu là tiếng Anh bồi nói chung. Nói cách khác, ban đầu cái từ “Pidgin” dùng để chỉ loại Chinese Pidgin English, tức Dương kinh binh Anh ngữ (洋涇浜英語, Yángjìng bāng yīngyǔ) - về sau trở thành thuật ngữ chung mà người Việt thường gọi là “tiếng bồi”.

-Pham Quang Tuan Tiếng bồi thì dĩ nhiên là "có cú pháp bất thường, không thể giải thích theo quy tắc thông thường của ngữ pháp tiếng Anh", bởi vì nó được nói bởi những người ít học, nghe rồi bập bẹ bắt chước nhưng vẫn theo văn phạm tiếng mình!