NOBEL Văn học 1930: SINCLAIR LEWIS (1885-1951)

Sinclair Lewis là nhà tiểu thuyết Mỹ đầu tiên được giải Nobel văn học. Lewis sinh ở Sankanter, thuộc Minnesota Mỹ và mất tại Roma Italia. Lewis là con một bác sĩ, mẹ là người Canada. Ông học tiểu học ở Minnesota, sau đó học  Đại học Tổng hợp Yale. Trong thời gian học đại học ông làm thơ, tham gia ban biên tập tạp chí văn học của trường. Tốt nghiệp đại học, ông  đến New York, làm phóng viên, biên tập viên cho nhiều tờ báo. 

Tác phẩm đầu tay của Lewis là tập truyện thiếu nhi  Cuộc dạo bộ và chiếc máy bay  (Hike and the aeroplane, 1912) in dưới bút danh Tom Grame. Tiếp theo là tiểu thuyết Ông Wrenn của chúng ta (Our Mr. Wrenn, 1914).

Để kiếm sống, tìm việc làm, thu thập tài liệu viết văn, Lewis đã đi lang thang qua 40 bang nước Mỹ, đã tới Canada, Mexico, Anh, Pháp, Italia, Thụy Sĩ, Đức, Czechoslovakia, Hy Lạp, Thụy Điển, Tây Ban Nha v.v. Cuộc sống phong phú trên là nguồn tư liệu sống để Lewis miêu tả cuộc sống thật sinh động.

Sinclair Lewis được dư luận chú ý với tiểu thuyết  Phố chính (Main street, 1920). Tiểu thuyết này được khởi thảo với tên Virus nhà quê (The village virus) khi Lewis còn là sinh viên. Nó được phát triển lên thành tiểu thuyết  Phố chính. Tiểu thuyết gây nên hai luồng dư luận trái ngược nhau: một bên ca ngợi hết lời, một bên bài bác kịch liệt, cho là bôi nhọ nước Mỹ. Đỉnh cao trong sự nghiệp của Lewis là tiểu thuyết Babitt (1922). Hai cuốn tiểu thuyết này cho ta thấy hai hình tượng điển hình cùng mẫu người trong văn học cận đại Mỹ: cuộc sống ở tỉnh lẻ, thành phố nhỏ của nước Mỹ bấy giờ thì hẹp hòi, rất ngột ngạt thể hiện trong tiểu thuyết Phố chính.  Babitt điển hình cho người Mỹ tiểu tư sản tầm thường, nhạt nhẽo, hám lợi.

Sinclair  Lewis là nhà văn hiện thực nhân đạo tư sản. Toàn bộ tác phẩm của ông phản ánh rõ nét nước Mỹ thời kỳ 1920 – 1930. Ông miêu tả giai cấp trung lưu một cách châm biếm; đả kích những  sai trái của xã hội Mỹ. Ông được trao giải Nobel văn học năm 1930, vì ông đã dũng cảm phản ánh con người tiểu tư sản Mỹ, cuộc sống tỉnh lẻ ở Mỹ  bằng nghệ thuật kể chuyện truyền cảm, bằng giọng văn trào phúng hài hước.

                                Nỗi sợ của người Mỹ đối với văn học

Sinclair Lewis là nhà vănhiện thực nhân đạo tư sản.  Trong lễ nhận giải Nobel văn học, Lewis nhận định:

- Về bản thân tôi, tôi không hề có điều gì phàn nàn cả, nhưng về nền văn học Mỹ nói chung, và chỗ đứng của nó trong một đất nước có hệ thống công nghiệp quy mô lớn, nền tài chính và khoa học  phát triển mạnh và chỉ có hai ngành nghệ thuật được coi là quan trọng và đáng kính nể là kiến trúc và điện ảnh thì tôi có một điều phàn nàn tương đối lớn.

Lewis phàn nàn về một Viện sĩ Viện hàn lâm Nghệ thuật và Văn học Mỹ, ông này cho rằng, Ủy ban giải thưởng Nobel và Viện hàn lâm Thụy Điển đã xúc phạm nước Mỹ khi trao giải Nobel cho một người (Sinclair Lewis) đã chế nhạo nhiều định chế nước Mỹ, vì toàn bộ tác phẩm của Lewis phản ánh rõ nét nước Mỹ thời kỳ 1920-1930, vì ông miêu tả giai cấp trung lưu một cách châm biếm, đả kích những sai trái của xã hội Mỹ.  Qua điều phàn nàn,Lewis muốn chứng minh:

-   Viện hàn lâm là một ví dụ hoàn hảo về sự tách biệt giữa đời sống tri thức với tất cả  những chuẩn mực xác thực có tầm quan trọng và có tính thực tiễn ở Mỹ.

Nguồn: Tác giả đoạt giải Nobel Văn học (từ 1901 đến 2007), tiểu sử và giai thoại. Lương Văn Hồng biên soạn. Nhà xuất bản Văn học sắp xuất bản.

www.trieuxuan.info