Cuối năm nhóm bạn gái bàn chuyện Tết nhứt. Hà nói:

“Về nhà tao đi! Năm nay mình nghèo về quê ăn Tết cho tiết kiệm”.

Mọi người ngạc nhiên. Mồ côi từ nhỏ, lớn lên ở trại tế bần, cả đời chưa ra khỏi thành phố, có nghe nói Hà có quê gì đâu? Ngay đến tên cha mẹ Hà còn chưa biết. Chỉ có ngày sinh tháng đẻ Hà nói vanh vách, do phải thường xuyên làm lý lịch xin việc làm, trại mồ côi ứng ra ngày tháng nào đó vậy thôi.

Nhóm bạn gái có bốn người: Hà, Hạnh, Huyền, Nhi. Bốn cô gái, bốn sắc màu! Hạnh dạo gần đây chạy chọt thế nào xin được làm hảng buôn nước ngoài, đánh máy hay thư ký riêng gì đó, đang trong thời kỳ tập sự, chủ cho mượn chiếc xe Cup đời mới suốt ngày chạy nhong ngoài đường, “cho biết thế nào là tốc độ”. Hạnh có vẻ hứng chí lắm, cho rằng đời mình đang “lên hương”, tuyên bố sẽ mướn nhà ở riêng, mấy ngày rày coi như để chia tay. Huyền và Nhi là hai chị em bà con. Huyền lên thành phố có việc làm, kéo Nhi lên theo, làm công nhân xí nghiệp da giày, lương tháng chỉ đủ ăn sáng mua quai guốc, mọi khoản khác còn phải chi viện từ dưới quê lên. Nhi nhỏ tuổi nhứt, đứa em sau cùng của thành phố, chưa quen với thành phố và coi vẻ không thể nào quen, ngày làm dập mặt trên máy, tối về ngủ vùi đầu vào gối khóc rấm rứt, đòi về quê. Họ mướn căn gác mười thước vuông, nấu ăn bằng bếp điện, tắm rửa giặt giủ bên dưới với chủ nhà, nhưng phải đợi đến tối, chủ nhà ăn uống xong đi ngủ hoặc xem ti vi.

Nói chung là cực, bốn sắc màu cùng than thở một giọng. Nhưng họ lại lạc quan cho rằng họ đang trên đường đi tìm tương lai. Và nếu có thể, tìm chồng luôn.

Giờ đây ở nhà chỉ có ba, Hạnh đang chạy nhong ngoài đường.

Hà nói tiếp:

“Hai đứa bây dòm cái gì? Ai không có quê, con người ta từ lổ nẻ chun lên hả? Quê tao gần lắm. Lên xe đò đi lộ Bốn qua Long An, rồi qua Mỹ Tho đi một chập nữa, thấy có chòm mả đá ong rẻ vào, theo con lộ đá đỏ đi riết đi riết tới nơi”.

“Không biết con Hạnh chịu không?”, Huyền hỏi. “Đó là cô gái lớn nhứt, hăm bảy, người ốm yếu xanh xao trông càng già hơn, được gọi là chị Hai”.

Hà nói:

“Nó không đi thì thôi. Bây giờ nó thuộc “giai cấp” khác rồi, mê xe Cup hơn tụi mình. Con Nhi đi chơi không được khóc nghe không? Quê tao cũng hệt như quê mày, trái cây nhiều lắm. Trước nhà có cây mận trái sai quằn mày mặc tình leo hái ăn. Hay tụi bây ngại đi xe đò, tao kêu thằng bồ kiếm xe hơi chở đi?”.

Lại còn bồ nữa! Bồ hồi nào vậy?

Chiều tối Hạnh về tới nghe chuyện, la lên:

“Tụi bây bàn chuyện đi chơi, bỏ tao ra ngoài hả? Được rồi, tao trả xe Cup, không mướn nhà, ở chung với tụi bây, được không?”.

Hạnh vừa nói vừa cười, nhưng mắt đỏ hoe.

Cuộc đi chơi được chọn vào ngày ba mươi Tết, thời khắc thiêng liêng cận kề giữa hai năm. Sáng sớm có anh con trai tới, không biết có phải bồ Hà không, trạc ba mươi, cau dó lầm lỳ. Cùng người lái xe cũng trạc tuổi, nói luôn miệng, vừa nói vừa múa may hai tay như uống phải thuốc từ sâu:

“Lẹ lên lẹ lên! Mời các hoa hậu với á hậu lên xe hoa đi tìm hạnh phúc”.

Bốn cô gái rối rít khóa cửa phòng, mang xách đồ đạc xuống cầu thang, chào chủ nhà, vào xe ngồi theo kiểu “xỉa tiền”, cô này gần như ngồi trong lòng cô kia. Chiếc xe cà tàng nhỏ xíu mui khum khum như mu rùa, màu sơn loang lổ như xe gánh xiếc, chắc đang làm đồng. Xe ra khỏi thành phố, các cô huyên thuyên chuyện vãn một lúc bỗng lặng yên, thò cổ ngó mong ra ngoài. Anh lái xe cũng huyên thuyên, nhiều lúc buông cả hai tay ra dấu chỉ chỏ:

“Phải chi có thêm vài cô cậu nữa, sẽ thành đám rước dâu. Mấy kiều nữ ngồi cho chắc nghen, tôi sẽ chạy với tốc độ thế kỷ hăm mốt. Tôi đọc đâu đó thấy nói rằng: trai gái ngồi chung sẽ có thêm không khí để thở. Am dương hòa hợp mà!”.

“Em ngộp thở đây nè”,  Nhi kêu lên. “Em không quen đi xe hơi”.

“Rồi sẽ quen thôi”, vị thuốc trừ sâu nói. “Là do cô em chưa tìm được tâm hồn hòa điệu. Bịnh thời đại mà”.

Anh bồ Hà nói:

“Bịnh tệ hại nhứt là bịnh nói nhiều. Nhứt là với thằng lái xe”.

Hà hỏi:

“Anh học lái xe hồi nào vậy? Xe của anh hả? Anh có vợ chưa?”.

Anh lái xe đáp:

“Tôi đang độc thân, tự lái cuộc đời mình”.

“Anh buồn không?”, Hà vẫn dai dẳng. “Muốn có bạn không? Em có cô bạn vẫn phòng không đây nè”.

Huyền đập vào vai Hà:

“Con quỉ! Làm gì như rao bán…”.

Xe đang chạy ngon trớn bỗng khịt lên mấy tiếng rồi tắt máy, tiếng bánh xe lăn rào rào trên mặt đường. Bốn cô gái lao nhao. Anh bồ Hà vẫn ngồi yên hút thuốc. Anh lái xe cho xe tấp vào vệ đường, bước ra huơ tay vui vẻ:

“Mời các quí cô nương vô bóng cây kia nghỉ mát, để tôi “mát xa” thằng xe con cưng này một chút. Nó nhỏng nhẻo vậy thôi. Có ai cho tôi mượn chiếc khăn thơm nào đó được không?”.

Bốn cô gái chun ra khoang xe ngột ngạt, đến ngồi dưới bóng cây điệp nở bông dỏ rực, cạnh một ngõ dẫn vào một căn nhà lá nép mình dưới một tàng cây. Rặng trúc trước nhà lao xao dưới gió. Cây cối um tùm, bờ rào bông lồng đèn đỏ nhấp nháy trong đám cành lá xanh rờn. Một con chim sâu nhỏ xíu nhảy chuyền thoăn thoắt. Mùi bông cau thoang thoảng.

Hạnh nhìn quanh, thở dài nói:

“Oi giống quê tao quá! Hay mình đi lộn đường, đang về nhà tao?”.

Huyền nói:

“Có mày lộn hồn thì có. Mà mày có còn nhớ quê hương làng xóm gì nữa đâu!”.

Tiếng người lái xe hét:

“Lên xe, lên xe!”.

Hà hét trả lại:

“Không có hoa hậu kiều nữa gì nữa hả?”.

Chiếc xe chết máy mấy lần nữa. Như người lái xe đi chuyến này để thử xe. Một lần xe dừng lại lâu đến nỗi các cô tìm được một bãi cỏ ngả lưng chợp mắt một chút. Người lái xe vẫn không ngớt ba hoa:

“Mình gấp gì đâu, đi ăn Tết cứ thong thả ngắm nhìn. Sao các cô làm thinh vậy? Con gái không nói chuyện như chim không hót. Được rồi, tôi sẽ nói chuyện một mình, đem chuyện đời tôi mua vui cho các cô. Bốn người đẹp không biết tôi là ai hả? Tôi là bạn thằng không biết nói này nè. Chúng tôi đã từng chiến đấu bên nhau. Sau giải ngũ mỗi đứa mỗi nơi. Tôi được hưởng chính sách học khóa lái xe, lái cho một ông lớn, được đi tắm biển, ăn cơm nhà hàng. Sau đó lái xe cho một ông nhỏ hơn đi ăn cơm nhà hàng nhưng không được tắm biển. Đến một ông nữa không biết nhỏ hay lớn, trông oai lắm, vậy rồi bỗng dưng “thôi giữ chức”. Tôi mất việc vay tiền mua được chiếc xe cà tàng này lái “tự cung tự cấp”, lâu lâu có mối rước khách Việt kiều ở sân bay, lại được đi ăn nhà hàng. Đó là chuyện chung. Còn chuyện riêng là như thế này: tôi có một vợ hai con, tôi đi bộ đội, vợ tôi dắt con dông qua Mỹ. Chấm hết! Tôi đi sửa xe đây”.

Trời đã xế chiều. Chiếc xe chạy khục khịch, rền rĩ, thỉnh thoảng giật nảy lên, như cán phải đá tảng. Trời tối từ hồi nào. Đoạn rẻ vào không nhìn thấy rõ lộ đá hay lộ đất, cũng không thấy có chòm mả đá nào. Xe chạy rất lâu qua những xóm làng lao xao ánh đèn dầu. Chiếc xe cà tàng của anh bộ đội phục viên có vẻ hợp với con đường lộ đất, từ lúc nào không thấy chết máy nữa, thậm chí có lúc sa xuống một vũng nước, gầm rú dữ dội rồi cũng leo lên được. Không cần Hà chỉ dẫn, chiếc xe tự động rẻ trái rẻ phải, luồn qua các khóm tre khóm trúc, có lúc băng qua cả một sân nhà. Cuối cùng xe dừng lại trước một nhà có cây gì rất lớn tán rộng tỏa bóng âm u. Hà nhảy xuống trước chạy biến vào trong, một lúc trở ra vui vẻ nói:

“Nhà tao về quê ăn Tết hết rồi, chỉ có anh Hai tao ở nhà thôi”.

Huyền trợn mắt:

“Quê nào nữa?”.

“Chiến tranh mà, bao nhiêu năm quê hương ly tán, ai không một kiểng hai quê”, Hà giải thích. “Thôi vô nhà đi! Anh Hai tao hiền lắm, rồi tụi bây sẽ vui cho coi”.

Trong nhà đèn đốt sáng lên, anh Hai đi ra cao lòng khòng cười tủm tỉm. Căn nhà nhỏ ngăn nắp sạch sẽ từ trong ra ngoài. Hà giới thiệu anh Hai với cả bọn, đặt biệt với “chị Hai” Huyền.  Anh Hai vẫn cười tủm tỉm đi ra vào, châm dầu vào đèn, lấy bánh trái trên bàn thờ xuống, nổi lửa lên các bếp, ra sau bắt con gà cắt cổ nấu nước sôi nhổ lông. Bốn cô gái lôi đồ ăn thức uống từ trong các túi xách ra, cả khăn giấy kẹp tóc son tô môi. Hạnh “tư sản” lấy chiếc cát-xét vặn lên hát inh ỏi. Cháo gà chín, đồ ăn thức uống bày biện ngay ngắn, mọi người ngồi quây lại theo sự sắp xếp của Hà, anh bồ ngồi cạnh Hà, anh Hai ngồi với “chị Hai” Huyền, con Nhi ngồi gần nồi cháo, gả lái xe ba hoa ngồi  ngoài xa trông chừng chiếc xe cưng của mình.

“Tụi mình ở đây vui chơi thoải mái mấy ngày Tết đi”, Hà nói. “Về thành phố làm gì. Anh Hai có rượu đem ra cho tụi em uống đi, hôm nay tụi em phải say một bữa. Tết ở quê mà”. Rượu đem ra, Hà rót uống liền hết ly, rót đưa sang cho anh bồ. “Anh bồ uống với em đi. Rồi “chị Hai” uống với anh Hai”.

Nhi bỗng nói:

“Cho em một ly, em cũng muốn uống nữa!”.

“Cho nó uống đi”, Huyền nói. “Rồi mai tao đưa nó về quê luôn”.

Hà uống thêm một ly, nghiêng đầu nói với nhóm bạn:

“Tụi bây phải vui, đây là nhà tao. Có ai muốn nghe ca sĩ Thu Hà hát không?”, Hà cụng ly với mọi người, mặt đỏ rần, cất tiếng hát lè nhè sai cả giọng. “Em ơi buồn mà chi, tiếc mà chi…”.

Anh bồ Hà nói:

“Hà uống rượu chi vậy? Có gì đâu mà…”.

“Em ơi đâu có buồn mà chi, tiếc mà chi…”, Hà vẫn rên rĩ.

Cuộc vui nhanh chóng tàn, mọi người kéo nhau ra ngoài chia hai phe trai gái ngồi hai góc sân. Hà không la hét nữa, ngồi yên mở to mắt nhìn vào bóng tối trước mặt, rồi nằm xuống trong lòng Huyền. Huyền vuốt tóc Hà, nói nhỏ với chúng bạn:

“Con quỉ Hà đặt chuyện, không có nhà cửa quê hương, với “anh Hai” gì đâu”.

Nhi ngơ ngác:

“Vậy nhà này là nhà ai?”.

“Một nhà nào đó vậy thôi. Mà như vậy cũng hay, mình sẽ nhớ mãi đêm đêm đón giao thừa, ở một nơi bâng quơ như thế này”.

Hạnh nói:

“Mai tao về thành phố trả xe trả việc. Cũng cay đắng tủi nhục lắm”.

Hà bật ngồi dậy mở mắt hét lớn:

“Về đâu? Không về đâu hết, ở đây chơi với tao. Tao sẽ cưới anh Hai cho chị Hai, hai người đẻ con bao nhiêu tao nuôi hết. Tao không lấy chồng, anh bồ tao gả cho con Hạnh. Con Nhi về quê. Phải nghe lời tao, đó là phân công xã hội”.

Hà lại nằm xuống nhắm mắt.

“Để yên cho nó ngủ”, Huyền vuốt tóc Hà nói. “Tội nghiệp nó! Mình cũng ngủ đi. Anh Hai đốt đống un thơm quá kìa, lâu rồi mới nghe mùi khói rơm như thế này”.

Góc đằng kia ba người con trai ngồi bên gốc cây hút thuốc, ba đốm lửa lập lòe trong bóng tối. Người lái xe trở lại trầm tĩnh, nói với “anh Hai”:

“Mày rút về quê như vầy cũng hay. Yên lắm! Nhớ trung đội mình hồi xưa vui quá! Thằng nào thằng nấy còn trẻ măng. Vậy là đã bao nhiêu năm trôi qua rồi! Tụi mình sao lận đận quá. Tao may vay được tiền mua chiếc xe cà tàng này, nhưng chầu chực hoài ở nhà hàng khách sạn cũng sầu đời. Còn thằng quỉ này”, anh mồi thuốc từ tay anh bồ Hà. “Mày định sống lông bông hoài hả? Có định cưới cô nàng thuốc súng kia không?”.

Anh bồ Hà đáp:

“Cưới cái gì? Cô ta bắt tao giả làm bồ đó. Nó là người yêu của thằng T. cùng đại đội mình, tụi bây quên rồi sao? Thằng T.  chết rồi, trong trận tao bị thương ở đầu đó. Trước đó hai đứa đã ăn ở với nhau, con nhỏ có thai thằng T. đi nghĩa vụ cái thai phải bị phá. Hôm tao về báo tin thằng T. chết, con nhỏ khóc nấc lên đánh tao liên hồi: “Anh T. chết rồi, con em cũng chết, em sống với ai?”. Dạo đó nó như điên. Bà con họ hàng không có, tao cũng không biết  làm gì… Thôi mấy con nhỏ ngủ rồi, mình cũng ngủ đi. Những chuyện như vậy làm sao kể cho hết…

11 – 1992

Nguồn: Tuyển tập truyện ngắn Lê Văn Thảo. NXB Văn học, 2012.

www.trieuxuan.info