“ A! Nếu biết đó là giấc mơ

Thì tôi đâu tỉnh dậy bao giờ.”

Ono No Komachi

Lời thưa : Truyện ngắn này, tôi viết rất ngắn cách đây 5 năm, với nhan đề Trắng đêm để gặp nỗi buồn, quá nhợt nhạt!  Cho nên, truyện ấy theo quậy tôi hoài…Nay, tôi viết lại, biết đâu truyện  ấy vừa lòng, cho tôi thoát khỏi sự quấy nhiễu!

        * * *

    Trăng đã nhô đọt tre… Đất cày vỡ đồng Thach Thổ lấp lánh dưới trăng, trông như vô số đầu lâu trắng hếu… Lúc này, cụ Phiệt tay vẫn xách chiếc lồng nhốt con Mướp, khập khiễng  băng ruộng  một cách vất vả! Vất vả ư? Vất vả thế mà tốt! - Cụ nghĩ  tiếp, khai triển ý nghĩ trước - Vất vả không phải xấu! Rình bắt gà con, ăn vụng, đó mới là  xấu! Tật xấu này cứ đáp dính vào con Mướp, chứ con Mướp nào muốn! Ái chà, cả đến con người cũng vậy, tật xấu cứ theo bám riết vào! Đột ngột, cụ thấy mình lọt tõm vào một vùng cô đơn hun hút… Đêm nay, cô đơn trùng trùng vây phủ…Hừ, có lẽ cô đơn cũng là một tật xấu, nó rủ nhau bu vào người già nào có những quyết định mạnh mẽ! Mà đã già rồi, hỏi sức đâu mà rứt cô đơn ra cơ chứ! Không thể rứt được cô đơn, cũng không thể rứt quăng quyết định mạnh mẽ! Dưới trăng, trên ruộng, cụ vẫn lầm lũi xách chiếc lồng, khập khiễng đi trong cô đơn, đi trong quyết định. Cô đơn và quyết định, cả hai đều nhuộm màu trăng mông mênh huyền ảo…

      Cụ Phiệt nay 80, đã yếu lắm, nhưng  lúc chiều cụ đã dứt khoát quyết định mang con Mướp đi thả thật xa, thật xa ngay trong đêm nay.  Cụ biết, sức khoẻ người già luôn tỉ lệ nghịch với quyết tâm! Cụ biết, trong  mắt  thằng Sồ con trai út cụ, việc làm này đích danh  “già sinh giặc”! Còn dưới mắt cụ bà, nếu vợ cụ còn sống, việc làm này lại là “ già hay làm phước”! Thây kệ, “ phước” hay “giặc” cũng được! Việc phải làm là phải làm! Phải làm để cứu con Mướp khỏi chết! Thế thôi! Vả lại - cụ nghĩ tiếp - 80… không có nghĩa là không hành động theo lương tâm. Cụ  biết rõ, lương tâm mình bé lắm, nhưng bé đến mấy mình cũng phải theo, vì đó là lương tâm  của mình, đâu phải kẻ khác. Bởi lương tâm ấy,  là  nốt sáng nhấp nháy giữa đêm đen nhân gian mà cụ nhìn thấy được thật gần. Đột nhiên, cụ rùng mình. Rùng mình vì có một âm thanh vừa vút ngang nghe lạnh người. Đó là tiếng rít của con dao Thái to bản, do thằng Sồ vụt trượt con Mướp đang tha chú gà con chạy biến vào rào! Con mèo đã bay mất một mảng da lưng! Tuy sự việc xảy ra chiều qua, nhưng âm thanh ghê rợn vô hình ấy, vẫn chờn vờn những vòng sóng lan toả trong không gian… Và, tai cụ cứ như cái “đài” gặp làn sóng ấy lại cứ rít lên!

      Lúc này, con Mướp bị nhốt trong  lồng sắt, đang cào quậy dữ dội, chiếc lồng chao qua chao lại, xách đi khó khăn. Cụ dừng lại, đặt chiếc lồng xuống ruộng cày, ngồi phệt, thở hắt ra, tay vỗ vỗ chiếc lồng : “ Mướp! Hãy nghe nào!Chú mày đừng quậy nữa, được không? Tao xách mày đi tìm nơi bình an… Bình an cho thân xác mày, bình an cho tâm trí tao! Cứ bình tĩnh, bình tĩnh nào! Giờ này, chú mày đang xa rời mái nhà xưa. Ồ, xin lỗi Mướp nhé, đang xa rời cái pháp trường, xa rời thằng đao phủ Sồ! Chú mày cũng đừng trách thằng Sồ! Tật hung dữ bám vào nó từ lúc nào? Tao cũng chẳng hay!”. Cụ lại nghĩ,  xét cho cùng mình vẫn hơn ai khác, đó là biết di chuyển  một nguy cơ đến một nơi an bình! Cụ lại lẩm bẩm : “ Mướp à! Chú mày đang nghĩ gì thế? Có nghĩ không? Không nghĩ gì à? Giỏi thật! Đó là điều cả đời ta  phấn đấu, nhưng không được! Nhưng khi phấn đấu thoát lo nghĩ, ta lại rớt vào lo nghĩ nhiều hơn! Lo nghĩ đủ chuyện chán chê để rồi chui vào quan tài… Lúc ấy, thế là hết lo nghĩ!”. Đột nhiên, cụ nghe có tiếng con Mướp vẳng trong tai mình, một loại tiếng không lời, cứ re re như dế gáy: “Làm sao cụ biết? Nằm trong quan tài là hết lo nghĩ? Hả cụ?”. Cụ lại lảm nhảm : “Có thể, Mướp à! Người chết vẫn còn nghĩ ngợi, vẫn còn lo toan mà người sống không thể nào biết đấy! Nhưng người chết họ nghĩ như thế nào, hả Mướp? Ồ, họ nghĩ mình vừa được sinh ra à? Ừ, vừa được sinh ra từ trong cái  hòm à? Úi chà! Chà! Vậy chết có gì mà to chuyện! Hòm quách là cái bụng mẹ thứ hai của con người đấy! Và, khoảng giữa hai cái bụng ấy là khổ đau, lo nghĩ,… mà tao với mày gọi là đời sống! Khoảng ấy gọi là đời sống của ta ư? Chắc chắn! À, Mướp à! Mày có dám ngước mắt ngắm trăng không nhỉ? Đêm nay trăng có khác đấy! Khác làm sao hở cụ? Nó khác bởi vì không giống đêm qua! Đêm nay sáng hơn, lạnh lùng hơn! Sáng đến nỗi ta muốn sinh ghẻ trong người! Lạnh lùng đến nỗi ta nóng ran cả đầu! Sáng dữ dội cho ta thấy con đường để xách mày đi tìm nơi tá túc! Lạnh lùng cho tao không thương tao, cho dù tao kiệt sức! Mà tại sao mình không đem chai nước để uống nhỉ?”. Cụ Phiệt nghe cổ họng khô rốc, cụ liền nằm ngửa xuống đất cày, táp nuốt sương đêm… Nhưng chỉ một chặp sau, cụ cố găng ngồi  dậy, cố gắng xách chiếc lồng đi tiếp…

      Cụ tiến vào con lộ  trực chỉ chợ  Đùng…Đằng xa, những lều chợ lô nhô dưới trăng như những cái nấm  màu xám trắng, mọc ngay hàng thẳng lối. Giờ này, đường đi không  đất cục nữa, chân tuy đã mỏi, nhưng bước dễ dàng hơn…Chợ Đùng về đêm trông hoang vu như nghĩa địa! Nghĩa địa vậy mà vui, vì còn có Ma ở, nhưng chợ Đùng lại vắng ngắt, vắng đến ù tai! Ù tai bởi vô số âm thanh im lặng nổi lên rối tung, làm hoang phế con người! Khi đã tiến vào chợ, cụ dừng lại, lòng hoang mang ngại ngần… Cụ đột ngột cau mày bởi một ý nghĩ lướt qua, tuy lướt qua, lướt qua… nhưng đã rạch sâu tâm trí cụ mạnh mẽ… Phải, chắc chắn là phải - cụ nghĩ - Một nơi mà ở đấy ngày đông người, đêm vắng vẻ, ắt hẳn là chỗ không có  tình người. Không tình con người, làm sao có tình với loài vật! Thức ăn tuy thừa mứa đấy, nhưng bạo tàn và dao rựa cũng thừa mứa đấy! Không xong! Con Mướp không thể trụ nổi nơi sắt đá này! Với tật xấu ăn vụng và bắt gà con, thâm căn cố đế  tận xương tuỷ, con Mướp sẽ nát thây ngay buổi chợ đầu tiên! Chợ là nơi cực kỳ nguy hiểm cho con Mướp! Lúc này, đôi chân già của cụ qúa rã rời, cụ phải ngồi lên tấm ván sạp của  túp lều nghỉ chân. Chiếc lồng nhốt con Mướp lại được đặt bên cạnh. Giờ này, con Mướp dường như  ý thức thân phận, ngoan ngoãn nằm im không cào quậy nữa. Nó khoanh tròn bất động… Cụ móc thuốc lá ra hút, bàn tay lại đập đập vào lồng sắt: “ Nơi này mày không sống được, Mướp à! - Cụ rít một hơi thuốc - Chợ búa mà! Ai ai cũng thủ cái búa khi đến nơi này! Ta phải kiếm nơi khác thôi. Thế, Mướp nhé!”. Tuy nói thế, nhưng cụ Phiệt vẫn ngồi nán lại hút xong điếu thuốc. Cụ nhìn khói thuốc bay lòng vòng mờ nhạt, tan loãng chơi vơi lan ra khỏi lều để tan biến, đột nhiên cụ muốn ngủ một giấc. Muốn nằm tại tấm ván sạp đánh một giấc… Nhưng cụ dụi mắt: “Tại sao lại ngủ giữa chừng nhỉ? Bỏ cuộc à? - Cụ vất thuốc, cười khinh bỉ chính mình – Chân ơi! Đứng dậy thôi! Phải cố đi! Đi nào!…

      Cụ lại xách chiếc lồng ra khỏi chợ Đùng, từ con lộ bờ vùng, cụ rẽ trái, quyết định đến chùa Lăng Trì. Đó là một ngôi chùa miền núi nghèo, nằm cô đơn triền chân núi Ruốc. Thời buổi này mà chùa Lăng Trì mái còn lợp tranh, tường còn trét đất. Đủ biết là nghèo đến cỡ nào! Ở đây, quanh năm vắng hoe, rất ít khách thập phương lai vãng. Một ngôi chùa tiêu điều…Cái nghèo thấm cả vào các vị Phật! Ở đây có sư Thái trụ trì và một chú tiếu. Thầy trò cày ruộng, hái củi, đốt than, trồng hoa quả…Đặc biệt, họ làm tương “đỗ mèo” rất ngon. Chú tiểu một tháng hai lần gánh tương xuống chợ Đùng  bán…Tương “đỗ mèo” được mọi người tranh nhau mua sạch…Tương này còn gọi là tương Lăng Trì.

      Trăng đã chếch về tây. Chiếc lồng sắt dưới tay cụ dường như nặng ngàn cân! Đôi chân cụ quá rã rời cho một cuộc đi quyết tâm! Cụ lại phải ngồi xuống vệ đường để nghỉ. Cụ thở dốc! Mồ hôi rịn ra khắp thân thể! Cụ nằm ngửa ra bờ cỏ vệ đường…Cụ nhìn mặt trăng. Mặt trăng tròn và mỏng như tờ giấy màu vàng  bị ố đen vài chỗ. Vài đám mây trôi ngang làm cho vầng trăng lao vun vút, xuyên thủng khỏi mây. Ừ, trăng  quả là một vật diễm kiều chế ngự trong bầu trời cao rộng! Cụ cảm giác, trăng làm mình tan loãng vào bầu trời… Bỗng cụ nghe có tiếng thì thào: “Cảm ơn cụ lúc này nhìn ta! Vậy hãy nhìn ta lâu lâu một chút… Đó, đó, cụ có thấy tham vọng mình, tích luỹ mình, tuổi tác mình đang tan dần vào màu xanh vô tận của ta chưa? Ta chẳng có gì cả nên mới bao la như thế!”. Cụ lảm nhảm cùng lúc với đôi mắt ríu lại: “ Cũng tốt thôi! Xin cảm ơn!”. Và, sự mệt nhọc đã nhấn chìm cụ vào giấc ngủ mê…

      Trong ngủ, cụ thấy con Mướp nằm khoanh tròn trong lòng sư Thái đang tụng kinh. Một  con Mướp khác xa con Mướp cụ đang xách, con Mướp này ưa  nghe kinh, không bắt gà, không ăn vụng! Nó đã sống một nơi yên bình., chay tịnh, nên nó mới hiền hoà! Cụ lại thấy mình đang ngồi trò chuyện với sư Thái, cùng uống nước chè xanh đường phèn nơi tấm phản chái tây. Con Mướp đã không còn nhận ra cụ nữa! Cụ mừng thầm trong bụng, thế là quá tốt, bởi nhà nó là chùa Lăng Trì, chủ nó là sư Thái, còn mình chỉ là khách thập phương xa lạ vãng lai! Cụ chào sư Thái, cáo biệt đi về, con Mướp cũng chả theo! Cụ dừng lại, nhìn nó một chặp … Tốt quá, khoảng lưng bị dao phạt đã lành, lông đã mọc lại… Bỗng, cụ nghe con Mướp la dữ dội, cụ tỉnh thức, bật ngồi dậy. Một con chó hoang đứng sát, lập tức hốt hoảng vụt chạy… Cụ cau mày, ngáp một cái lê thê: “ Mày tính xơi tao, hả chó? Đồ chó!”. Cụ liền ngồi dậy với một quyết tâm mới, nghị lực mới sau một giấc ngủ ngắn. Cụ lại xách chiếc lồng đi tiếp, đi thẳng đến cùa Lăng Trì. Cụ lại vỗ vỗ vào chiếc lồng: “Mày sẽ có chỗ ở mới an toàn, giàu lòng từ bi…Có biết đấy là đâu không, hả Mướp?. Đó là chùa Lăng Trì! Chình là Lăng Trì!”. Cụ cố bước dài chân với một quyết tâm tối đa, nhưng chân cụ như có đeo đá tảng. Cụ nhấc chân thật vất vả… Cụ lại lảm nhảm: “Con rùa cũng đến nơi, nếu quyết tâm! Còn mình thì đã quyết tâm!”

     Thời tiết mùa này thật khó lường. Đột nhiên trời tối sầm, giáng xuống  một cơn mưa mây, cụ và cả con mèo đều bị ướt! Cụ vẫn lầm lũi đi… Mưa dứt, trăng lại sáng… Cây lá hai bên đường như lấp lánh ngọc. Và, gần trước mắt cụ là một vòm đen xám khổng lồ chiếm lĩnh không gian. Đó là tán cây Bồ đề đại lão trong vườn chùa Lăng Trì. Cụ thở phào, nhẹ nhõm : “Đây rồi, Mướp ơi!”. Cụ bước đến cổng tam quan, liền ngồi bệt xuống đấy, thở dốc. Cụ thở cả mồn lẫn miệng một chặp, đoạn nằm ngửa ngay bậc tam cấp…Và, cụ lịm đi vì kiệt sức! Trong cơn lịm ấy, cụ thấy một vị Tiên hiện ra với toàn thân sắc trắng rực rỡ. Ngài ngồi trên lưng con sư tử cũng phát ra một sắc trắng êm dịu! Cụ biết đây là cõi trời, không còn khổ đau nữa! Cụ lại thấy một vị mặt mũi quái dị với toàn thân sắc vàng chói loá. Ngài ngồi trên  con ngựa cũng màu vàng…Rồi đột ngột xuất hiện một làn khói đen khổng lồ như tai nấm, nở rộng kín cả bầu trời. Rồi một sa mạc bát ngát hiện ra, cây cối khô cháy…ma quỉ chờn vờn la hét vây siết cụ! Cụ biết nơi này đầy khổ đau!  Cụ thét lên… Cụ bừng tỉnh. Cụ vẫn nắm ngửa ở cổng tam quan… Trăng đã xế nhiều về tây. Cảnh vật yên tĩnh cực kỳ. Cụ quơ tay tìm chiếc lồng sắt. Nó vẫn nằm cạnh đấy. Cụ lật đật ngồi dậy, nhìn quanh quất. Chính lúc này đây, cụ quyết định thả con Mướp. Cụ lại vỗ vỗ chiếc lòng sắt: “Vĩnh biệt! Ồ không! Tạm biệt mày nhé! Chỗ này là nơi mày an thân lý tưởng!”. Cụ lẩy bẩy tháo chốt chiếc lồng, giở cao nắp: “Đi ra nào, Mướp!”. Cụ đập mạnh vào phía sau… Con Mướp vọt ra, phóng tuốt vào vườn chùa… Cụ đùn chiếc lồng giấu vào mé rào cạnh cổng tam quan. Cụ thở  rất mệt vị nghe đau đau nơi trái tim… Việc mở nắp chiếc lồng để thả con Mướp đã gây cụ mệt nhoài vì căng thẳng tâm trí, bởi cụ không biết chắc con Mướp sẽ phóng vào chùa hay chạy ra đường bờ vùng! Giây phút căng thẳng đã qua, con mèo đã phóng vào chùa như ý nguyện. Vẫn còn thở gấp nhưng cụ đã nở nụ cười mãn nguyện… Cụ cố ngồi nán lại cổng tam quan chùa Lăng Trì, chú ý quan sát xung quanh, xem thử con Mướp có chạy trở ra hay không… Quả là không có bóng dáng con Mướp trở ra. Không động tĩnh gì. Cụ yên tâm, và cố sức đứng dậy, bước ra khỏi cổng tam quan, phờ phạc trở về nhà… Cố bước, bước và bước…

      Nhưng chỉ khoảng vài trăm mét, chân cụ đã không còn sức đi tiếp, cụ nằm ngay vệ đường. Áo quần thấm nước mưa đã làm cụ lạnh cóng! Bỗng cụ như nghe dưới lưng có vật gì cộm cộm…Cụ lăn người ra khỏi vật ấy và sờ tay kiểm tra. Đó là một đoạn cây cắm chái khoai, cứng cáp. Cụ mừng quýnh: “ Trời thưởng ta chiếc gậy cho việc làm nhân hậu đêm nay!”. Chiếc gậy ngẫu nhiên này, làm sức khoẻ cụ hồi phục, và nghị lực vươn lên. Cụ cầm cây chái khoai, chống đứng dậy… Ừ nhỉ! Gậy thật là quan trọng đối với người già! Ba chân vững hơn hai chân nhiều! Và, cứ thế cụ chống gậy khập khiễng lê chân về nhà…

      Khi đến cánh đồng cày vỡ, cụ đuối sức tiếp, cứ khoảng mươi bước phải quị gối! Không còn lạnh nữa, cụ đã lên cơn sốt! Có lẽ không phải thế! Mà, vừa lạnh vừa sốt cùng lúc! Cả thân thể nghe rệu rã, tai ù, mắt quáng, cụ lại nằm ngửa lên ruộng cày, thiếp đi!... Cụ không nằm mơ thấy con Mướp, không thấy các tầng trời, không thấy khói đen lẫn sa mạc! Sức lực không còn nữa  mà nằm mơ nằm mộng!

      Tong lúc mê man dường như bất tỉnh,  cụ bỗng nghe một cảm giác nhột nhột đến rợn người nơi khoé miệng… Cụ từ từ mở mắt… Một vật đen hôi hám đang áp ngay vào mặt cụ. Cụ lăn người, thét lên… Con vật chạy biến… Đó là con chó hoang ban nãy ở cổng tam quan!

      Cụ đã tỉnh trí, cố vận dụng sức tàn,  chống gậy ngồi dậy, đi tiếp…Gà đã gáy rộ… xen lẫn tiếng chó tru vẳng trong gió xa xa như một nỗi bất công trôi nổi… Ừ, nếu mình không đi được, nếu chết ở đây, con chó ấy sẽ xơi tái! Cụ cố lê bước, lê bước với một tàn lực còn sót lại…

      Và, cuối cùng cụ cũng lê gậy tiến vào ngõ như một hành khất xơ xác…Cụ thấy dáng thằng Sồ vai vác cày, tay dắt dây mũi con Pháo, từ hè sau đi tới… Thằng Sồ cũng đã thấy cụ, nó lớn tiếng: “Bố đi vệ sinh à? Sao sớm thế?”. Nghe tiếng hỏi của con, cụ nhói đau nơi tim như bị dao đâm! Ôi trời! Mình vắng nhà cả đêm mà nó chẳng hề hay biết! Đồ chết tiệt! Đột ngột, cụ quỵ đôi chân… nhưng cụ vẫn chống vững gậy, người không ngã xuống đất! Cụ quyết không ngã! Cụ thấy thằng Sồ và con Pháo vừa đi ngang qua như trong một thế giới khác! Đột ngột, cụ nghe tiếng thằng Sồ nói vọng lại: “Bố ở nhà  quăng con Mướp giùm con, nó lại bắt gà, con vừa đập chết ngay bờ sân đấy!”… Nghe thế, cụ choáng váng, không tin vào đôi tai mình nữa! Và, bỗng như có một sức lực phi thường chảy tràn vào người, cụ vịn gậy đứng thẳng dậy, bước nhanh đến bờ sân…

      Mặt trời chưa ló dạng, nhưng cảnh vật đã sáng rõ…Cụ thấy con Mướp nằm sóng soài ngay bờ sân, đầu bị toát hai, máu chảy đọng một vũng đen trên nền sân xi-măng! Chú gà con chết tươi vẫn còn  nơi mồm con Mướp! Cụ đứng sững trước xác con Mướp, đầu óc cụ bỗng tối sầm dù trời đang sáng rõ! Con Mướp mà cụ xách trắng đêm đi tìm đường  giải thoát, bằng một niềm vui khó tả, với cả nghị lực cuối đời, kết quả lại như thế này ư? Cụ nghe tất cả đều đổ sập…Và chỉ sau một chút, cụ cũng đổ sập xuống bờ sân, để nhường cho một nỗi buồn bát ngát, không tên!

Nguồn: hoinhavanvietnam.vn