Chị vừa ngã người xuống gường bệnh, lại cảm thấy buồn nôn khó chịu, một luồng nước chua xộc thẳng lên cổ họng, chị vội vàng cúi người, lôi cái bô đựng đờm ở gầm gường, thì oạ oạ nôn thốc nôn tháo. Bác sĩ vội tới đấm lưng cho chị. Chị nôn nhiều quá, bụng đã tóp lại trống rỗng, dường như còn muốn nôn cả ruột ra, chân tay lẩy bẩy, toàn thân co dúm... Khó khăn lắm chị mới thôi nôn, nằm ngửa ra gường, toàn thân mềm nhũn, cặp mắt nhắm ghiền, sắc mặt vàng vọt, mồ hôi đầm đìa khắp đầu kín mặt, chiếc khăn trải gối ướt sũng từng mảng. Bác sĩ nói:

- Chưa thấy ai phản ứng mạnh mẽ thế này, khó chịu lắm, nạo quách đi chị nhé?

- Không, không!

Chị lập tức mở mắt, tỏ ra hết sức bối rối.

- Anh ấy đã ba mươi lăm tuổi, anh nên có một đứa con. Tôi chịu được, đau đớn nữa tôi cũng chịu được.

Chị nói rất khó khăn, nhưng vô cùng xúc động, nét mặt đỏ bừng lập tức,, chẳng buồn động đậy. Bác sĩ thở dài, bắt đầu lau mồ hôi cho chị. Chị lại mở mắt nhìn bác sĩ mỉm cười, chị cười có vẻ rất có lỗi, rất dịu dàng. Bác sĩ cũng thấy xúc động, gật đầu và đi ra khỏi buồng bệnh, nhưng vừa vặn đụng phải một cô gái đi vào. Bác sĩ đưa tay ra hiệu im lặng, cô gái lập tức rón rén bước tới, song đã nghe tiếng chị hỏi:

- Cậu lại đến hả, các đồng chí trong phân xưởng thế nào?

Cô gái nhìn chị, chị vẫn nhắm mắt, chân tay không động đậy, không nhịn được cô gái nói:

- Cái tai con khỉ này, mọi người đều chúc mừng cho chị, chuẩn bị báo tin vui mừng này cho kỷ sư Trương .

 Chị ho một trận, rồi gượng dậy, dựa người vào chăn, song dở ngay chăn len che bụng, nhổ bọt liên tục vào bô khạc đờm, nói:

- Sao lại nói với anh ấy làm gì? Con quỉ ạ, anh ấy biết sẽ thế nào nhỉ?

- Sẽ ba đêm mất ngủ. Cô gái nói:

- Còn sao nữa?

- Sẽ một ngày đến thăm chị ba lần!

- Vậy thì cậu tước chức tổ trưởng tổ nghiên cứu của anh ấy chứ!

Cô gái đứng ngẩn người tại chỗ, chớp chớp mi mắt, bỗng Ôm lấy chị vui vẻ nói!

- Ai chà sư phụ chị tốt bụng quá!

- Cái con này, mấy hôm nay anh ấy có khoẻ không?

- Khoẻ !

- Mặc áo bông rồi chứ?

- Trời lạnh rồi, anh ấy vẫn chưa biết mặc hả? Chị thì lúc nào cũng anh ấy, anh ấy, nhớ anh ấy lắm hả?

- Con quỉ ạ! Thế cậu không nhớ anh ấy của cậu ư?

Cô gái thẹn đỏ mặt, quay đi, quả nhiên cô nao nao xao xuyến trong lòng, khi ngẩng đầu, thấy sư phụ cũng dựa người tại đó ngây ra, cô cười hi hí:

- Sư phụ!

Cô gái gọi một tiếng. Mặt chị phơn phớt đỏ cười bảo:

- Lần sau đến mua giúp chị mấy lạng len, lúc rãnh rỗi đang cái áo len.

- Đan cho ai, hả!

Chị cần chiếc khăn tay dơ lên đánh và mắng:

- Đồ quỉ đừng hòng nói cho mà biết đâu nhé!
- Vậy thì em không mua giúp chị đâu, để anh ấy chết cóng.

Hôm sau, cô gái vẫn đem len đến. Chị vui lắm tranh thủ ngày đêm đan áo.

Chị là trong sáng thông minh, có gì mà không biết? Trong phân xưởng chị là một công nhân giõi, máy móc lau chùi sạch bóng vào loại nhất, sản phẩm làm ra vào loại nhiều nhất, về nhà, mọi việc bếp núc, xào, nấu, hầm, chưng, rán, không món nào chị không thông thạo. Việc may vá cắt đo, thêu thùa không việc gì chị không khéo tay? Ngay đến một miếng vá cũng khéo, vừa người, đẹp mắt. Bây giờ chị ngã người trên gường bệnh, nín nhịn cơn khó chịu trong người, mải mê đan áo. Đôi que đan dài dài, bật lên móc xuống, cuộn len xoay xoay nhảy nhảy trên gường, càng ngày càng nhỏ đi. Cứ thế chị đan, đan vạt áo, đan lưng áo, đan tới chỗ ngực, mũi kim ba móc hai không, đan thành một cái hình trái tim, cũng là gởi gắm nỗi lòng mình.

Năm năm trước, anh bị thất tình, một cô con gái cán bộ cao cấp chê nhà anh ở nông thôn, bố mẹ đều là nông dân, đã cắt đứt sợi chỉ hồng đã xe trong ba năm. Thấy anh ấy tỏ ra rất bi quan, đi như kẻ mất hồn, ngồi thì như ngây dại, chị đã chú ý d8ến anh, thấy anh là kỹ sư, con người cũng gọn gàng, liền gần gũi an ủi anh.

Anh thường bảo:

- Tại sao con trai nông dân không thể lấy con gái cán bộ cao cấp? Tại sao tôi là con trai của nông dân?

Chị cảm thấy buồn cười, rộng lòng khuyên anh:

- Xã hội có giai cấp mà, loại người nào chẳng có cơ chứ?

- Cán bộ cao cấp,tại sao có thể trở thành cán bộ cao cấp nhỉ? Trước kia chẳng phải giống mình là gì?
- Nói thế thì có tác dụng gì? Việc gì phải treo cổ tự tử cơ chứ?

Từ đó hai người thân quen nhau. Chị thương anh, đồng tình với anh, dùng lời lẽ ấm cúng sưởi ấm vết thương lòng của anh, tranh thủ thời gian giúp anh giặt vá. Mùa đông năm ấy, anh đột nhiên xin yêu chị. Chị đã suy nghĩ và bằng lòng. Nhưng chị nói rõ: trìng độ văn hoá của chị thấp, không giúp được anh về kỹ thuật, song chị có tấm lòng chăm lo đời sống của anh, khiến anh ăn no mặc ấm.

Họ đã cưới nhau. Anh hầu như tỏ ra không thân thiết lắm với chị, chỉ biết đi sâu nghiên cứu kỹ thuật. Nhưng chị sung sướng, vui vẻ đảm nhận gánh nặng gia đình:

Nấu cơm,giặt áo,mua rau, chở than, thậm chí định kỳ hằng tháng gởi một số tiền nhất định cho bố mẹ anh ở quê. Mỗi buổi tối, dọn dẹp xong mọi việc trong nhà, chị lặng lẽ ngồi một chỗ nhìn anh đọc xong quyển sách này xong quyển sách khác dầy cộp dưới ngọn đèn, cảm thấy mình là người vô cùng hạnh phúc trên đời. Năm thứ hai chị có thai, khi chị đỏ mặt khe khẽ báo tin cho chồng, thì anh lại buồn bảo, có con sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp của anh.

- Anh phải có con chứ- chị bảo - có con gia đình sẽ có sức sống!

Nhưng anh noí:

- Nếu anh suốt đời được như thế này, sau này con sẽ mắng anh. Em hãy nạo bỏ đi.

Quả tình chị muốn khóc một trận, nhưng nghĩ mãi, chị đã bảo anh” em nghe anh”. Chị bước ra khỏi bàn mổ trong bệnh viện, chị đã khóc nức nở?

Về sau lại có thai hai lần nữa, chị đã nghiến răng nạo đi.

Bốn năm đã trôi qua, ngày nào chị cũng nghĩ mình có một đứa con. Nhưng cứ nghĩ đến con, toàn thân chị lại run cầm cập. Sau đó chị thấy mọi người thường xì xào sau lưng chị, chị đi tới ần thì người ta lại thôi. Chị không rõ người ta bàn tán cái gì về mình. Mùa thu năm ấy, chị về thăm quê chồng. Mẹ chồng già hỏi:

- Con ơi, con có bệnh gì phải không?

Chị lắc đầu không hiểu ý mẹ chồng:

- Chắc chắn con có bệnh, con nên đi khám xem, con nghĩ xem, bố mẹ đã ngấp nghé cửa lỗ, mà vẫn chưa được nghe tiếng gọi Ông ơi, bà ơi!...

Chị hiểu ra trong lòng cay đắng, định nói mọi chuyện với mẹ già, nói rõ chờ khi chồng nghiên cứu khoa học thành công, sẽ có con. Nhưng chị không nói gì, chỉ cười với mẹ chồng.

Còn anh? Anh vẫn say mê nghiên cứu dự án khoa học của anh,, thường không về nhà, sau đó thậm chí còn bê luôn cả chăn màn đến phòng thí nghiệm. Mùa hè năm nay, một tháng bốn mưoi ngày, anh không về lần nào. lần cuối cùng ra đi, anh bảo dự án sắp sửa thành công, trong ba bốn tháng tới không có thời gian về nữa. Chị oán anh, mỗi lần nhìn từng cặp vợ chồng người ta dắt con đi xem phim, dạo vườn hoa, trong lòng chị lại trống trải, không kìm nổi rơi mấy giọt nước mắt. Sau khi khóc, chị lại hận bản thân, chửi mình không ra gì rồi đi tìm bạn bè bàn tán. Đàn bà con gái ngồi một chỗ nói chuyện, nói được dăm ba câu, thường không tránh khỏi nói đến chồng mình, có người hỏi chị.

- Tại sao chồng cậu không dẫn cậu đi chơi bao giờ?

- Anh ấy bận.

- Bận cái gì? Nhìn cái nhà lão Trương ấy, giúp vợ nấu cơm, giặt quần áo, dẫn nhau đi xem phim, một cái quạt nan phình phạch suốt đêm quạt cho vợ, so với anh chàng nhà cậu...

- Anh ta sao bì với chồng mình được? - Chị cảm thấy bị xúc phạm, đứng dậy bỏ đi, trong bụng còn thầm bảo- tầm thường!

Nhưng, tháng đầu tiên sau khi anh đi, chị cảm thấy người khó chịu, liền tới bệnh viện khám bệnh. Khi bác sĩ hớn hở báo tin vui cho chị, chị”a” lên một tiếng, mắt nảy đom đóm tối sầm lại. Chị về nhà lăn ra gường khóc hu hu, cứ khóc, cứ khóc, chị lại nghĩ, chẳng phải anh ấy đã nói dự án khoa học sắp nghiên cứu sắp thành công là gì? Sắp thành công, thì việc gì phải nạo đứa con đi chứ? Chị ngồi dậy, nghĩ đi nghĩ lại, rồi lập tức chạy khỏi nhà, cảm thấy đường phố ấm áp, gió cũng không lạnh, chị vào cửa hàng mua một túi kẹo, vừa bước vào nhà chị em, liền bắt mọi người ăn kẹo và bảo:” mình có rồi, mình có rồi”! nói xong Ôm chầm lấy người ta mà cười. Cuối cùng chị dặn đi dặn lại:

- Đừng nói với anh ấy, anh ấy đang bận, không được để anh ấy bị phân tán.

Không ngờ, người đã hơn ba mươi tuổi, lần đầu tiên mang thai, phản ứng mạnh mẽ như vậy: mới đầu chỉ cản thấy chóng mặt, buồn nôn, có nước dãi nhổ không hết, sau đó thì hai chân hai tay rã rời, ăn vào là nôn, đã nôn là không cầm lại được, mỗi ngày một sa sút đi. Anh chị em trong phân xưởng đã đưa chị vào bệnh viện.

Chị nằm khàn trong bệnh viện chẳng có việc gì làm, không nghe thấy tiếng máy càng nhớ anh. Chị mong được gặp anh ngay, nói với anh tất cả, nhưng lần nào chị cũng d8ạn người đến thăm chị, không được nói với anh, lần nào chị cũng dò hỏi tin anh

- Nhóm thí nghiệm của các anh ấy đang chiến đấu căng lắm!

Chị nghe vậy lòng nặng trĩu, đêm không ngủ được. Chị không tưởng tượng ra cuộc chiến đấu đó như thế nào, song chị lo cho sức khoẻ của anh. Anh ấy gấy dơ xương, hễ có việc gấp là ăn không được. Trong nhà ăn có bán tương ớt không? Anh ấy thích món này...

Hôm nay có tin, dự án nghiên cứu khoa học đang thí nghiệm. Suốt ngày chị suy nghĩ trong lòng: anh ấy đã bỏ công sức mấy năm, chắc chắn sẽ thành công! Ông trời ơi, ãhy phù hộ cho anh ấy thành công. Chị cứ sốt ruột, đứng ngồi không yên, cơ thể càng khó chịu. Lúc xẩm tối chị lại ợ chua buồn nôn, oạ oạ há mồm nôn ra, nôn tới mức chị nằm gục xuống gường, đầu choáng, thân thể mềm nhũn, mắt nẩy đom đóm. Giữa lúc này cửa mở, cô gái ở phân xưởng đi vào nụ cười tươi rói. Chị lập tức ngồi dậy, hỏi:

- Thành công rồi hả?

- Thành công rồi sư phụ ơi, thành công rồi!

Cô gái lao tới Ôm lấy chị. Chị sung sướng tới mức toàn thân run rẩy, cười to định đứng dậy, song bỗng qụy xuống gường, nằm trên gường chị còn cười khanh khách:

- Thành công rồi, thành công rồi!

Chị nói rồi rút dưới gối chiếc áo len đã đan xong, Ôm chặt vào lòng, sung sướng vò, nắn trong tay, đồng thời rối rít hỏi cô gái:

- Thí nghiệm như thế nào? khi chị được nghe cảnh tượng bí thư đảng ủy nhà máy và anh chị em công nhân quây lấy anh chúc mừng, chị lặng người đi, ánh mắt toả hào quang rực rỡ. Chị nghĩ: mình ở nhà máy thì hay biết mấy! Mình sẽ đi tới, ghé sát vào tai anh mà bảo:” anh là người có công em sẽ đẻ cho anh một đứa con”.

Anh sẽ Ôm chặt lấy mình và bảo:” em cũng có công chứ!”. Vậy thì chị sẽ hỏi anh:” anh là bố, anh đặt tên cho con đi”. Anh ấy sẽ bảo:” em là mẹ, em đặt tên cho con đi!”. Vâng, mình sẽ đặt cái tên là” Khánh, Khánh”. Anh ấy nghe sẽ khen hay, bất thình lình còn hôn mình một cái... Ôi ! để người ta nhìn thấy có xấu hổ không.

Đêm đã khuya cô gái phải rtở về nhà máy. Chị nhờ cô gái đem áo len về cho anh. Nhưng chị đã gọi cô gái, lấy lại áo len chị bảo:

- Cậu nhất định chuyển nhờ cho anh ấy, báo tin mừng cho anh ấy ngày mai đến thăm mình. Mình sẽ tự tay mặc áo len cho anh ấy!

Hôm sau, anh ấy không đến, bảo là họp hội nghị mừng công, trong hội nghị còn phát tiền thưởng, Ôi, để anh ấy đi đeo huy hiệu, để các chị em cho mình có chồng tốt nhìn cho rõ: thế nào mới coi là đức Ông chồng tốt thật sự! Nhận tiền thưởng, anh ấy nhất định sẽ mua bánh ngọt, trái cây đem đến cho mình. Tại sao phải mua cho mình những thứ đó? Nên mua cho con của chúng mình váy mini, mũ, búp bê vải, bóng bay, bóng bay nhất định phải mua có màu sắc rực rỡ.

Lại một ngày qua đi, anh ấy vẫn không đến. Tin đưa tới nói, nhà máy lại họp, đề bạt anh là công trình sư. Công trình sư ư? Bố của đứa trẻ đã trở thàng công trìng sư!

- Quả thật mình đã sinh con đúng lúc - chị nghĩ, liền gọi tên anh- anh chẳng phải đã nói sự nghiệp thành công mới cần có con là gì? Anh xem anh vừa trở thành công trình sư, em đã sinh con cho anh!

Đêm ấy, chị nghĩ rất nhiều, chắc mấy hôm nay anh sung sướng ghê lắm, chắc con sẽ giống anh hay giống mình... nghĩ tới nửa đêm, chị đột nhiên lại hận anh. Tại sao anh không đến thăm chị? Sao không đến thăm đứa con tương lai? Cuối cùng, chị lại nghĩ, anh ấy sẽ đến, quả thật anh bận quá, đêm nay không đến, ngày mai sẽ đến, nhất định là ngày mai...

Lúc trời sáng, chị cảm thấy càng khó chịu, lại nôn một trận, tóc dựng lên, đầu chóng quay cuồng. Sau khi bác sĩ hiểm tra bảo mất nước, cấp tốc tiếp đường glucô. Chị kéo tay bác sĩ , nói:
- Dù thế nào đi chăng nữa cũng phải giữ được thai. Tôi không đau khổ. Tôi cần có con, không có con tôi có lỗi với anh ấy.

Chị đột nhiên nghe thấy tiếng chim khách kêu trên cây dương ngoài cửa sổ, liền cười bảo:

- Bác sĩ ơi, chin khách đang hót đấy, anh ấy sẽ đến ngay bây giờ.

Qủa nhiên có người gõ cửa. Cửa mở, chị quay ngoắt ra nhìn, người đi vào không phải anh ấy, mà vẫn là cô gái kia. Chị hỏi:

- Đến đây mau!

Cô gái đi tới. Chị vẫn nhìn ra cửa, hỏi:

- CÓ ai nữa không?

Cô gái đáp:

- Có một mình em.

- Anh ấy không đến ư?

Cô gái móc túi lấy ra một bức thư, nói:

- Anh ấy không đến sai em mang thư cho chị đây !

Chị dơ hai tay nhận thư, vui sướng phát khóc lên, âu yếm nhìn cô gái, rồi lại nhìn bác sĩ, vội vàng dở thư ra xem. Chị cứ đọc, cứ đọc, rồi” a” lên một tiếng, rồi bức thư rơi khỏi tay, chị ngất xỉu.

Cô gái và bác sĩ hoảng hốt, nhặt thư lên xem, chỉ thấy bức thư viết:

“ Nghe tin em lại có thai, sao em không nói với anh một tiếng? Xử lý đứa con thế nào đây? Theo anh vẫn cứ nạo đi thôi, bởi vì như thế sẽ có lợi lớn cho anh, cho em, nhất là đối với em. Xin thông cảm trong thời gian em nằm viện, anh muốn bàn với em một việc : chúng ta sẽ ly hôn.

Chắc chắn em cho là anh nói đùa, không đâu, ý định nàykhông phải đột nhiên anh nẩy sinh, ngay trong ngày chúng ta cưới nhau, anh đã có ý định ấy. Em đã biết anh đã từng bị thất tình, sự tấn công của tình yêu đối với anh, khiến anh hiểu sâu sắc địa vị xã hội của anh quá thấp! Anh hạ quyết tâm, phải biết sức cố gắng làm một việc lớn, anh không tin anh vĩnh viễn bị người ta coi thường. Anh không tin con trai của một nông dân không thể có một tình yêu của một con gái cán bộ cao cấp? Hiện giờ trải qua phấn đấu, cuối cùng anh đã thành công có tên tuổi, anh phải thách thức với con cán bộ cao cấp để đạt được tất cả mà họ cho rằng chỉ có mình họ mới có được!

Đương nhiên anh rất chân thành cảm ơn em, cảm ơn em mấy năm qua đã chăm sóc anh, thành thật mà nói, không có em, anh sẽ không có thành công... nhưng anh hết sức mong em thông cảm cho anh...

Cô gái vừa đọc, vừa chửi rủa, chưa đọc hết, cô đã Ôm chầm thân thể sư phụ khóc hu hu. Còn chị, chị đáng thương, sắc mặt nhợt nhạt, hai mắt nhắm nghiền, ngất xỉu đi như chết. Bác sĩ lôi cô gái ra, nước mắt lưng tròng, tiêm cấp cứu cho chị. Cuối cùng chị đã tỉnh lại, từ từ mở mắt, nhìn chằm chằm cô gái đang nức nở, nói:

- Đừng khóc, đừng khóc, khóc cái gì nào?

Vừa nói được một câu chị lại ngất đi.

Chờ chị tỉnh lại lần nửa, bác sĩ nói:

- Chị phải vững vàng mới được! Suy nghĩ đến sứa khoẻ của chị, đứa con này có nạo đi hay không?

Cơ thịt trên mặt chị co thắt, đột nhiên chị cắn răng nói to

- Không! Không! Tôi không đau khổ, đau đến mấy, tôi cũng chịu nỗi. Tôi phải có con, cứ để tôi đẻ ra, đây là đứa con của tôi.

Năm 1979.

Nguồn: Truyện ngắn Giả Bình Ao. Vũ Công Hoan dịch. NXB Văn học, 2001.