Bạch diện hồ ly

(Tình yêu)

Trấn Tiều xá thuộc phủ Lục Hưng, có người nhà giầu là Chu sinh, sẵn lòng hào hiệp và ưa thú rượu chè hát xướng. Tháng 6 năm Thiệu Hưng thứ 4 (1134), một hôm chợt có một ông già đi qua, tự xưng tên là ông Bảy Vương, đem theo một người con gái tên là cô Nghìn Một, vào yết kiến Chu. Người con gái nhan sắc xinh đẹp, giỏi các ngón đàn, cờ, viết, vẽ; bảo hát thì tiếng rất hay và rất đúng âm luật. Chu yêu về nhan sắc tài nghệ, nói với ông già rằng:

- Tôi đã có vợ cả chẳng hay cụ có sẵn lòng gả cô em cho tôi làm vợ thứ hay không?

Ông già nói:

- Con tôi năm nay 22 tuổi, nhà chẳng có họ hàng thân thuộc gì. Nay nếu được ngài thương đến, dù dùng làm con đòi, con ở cũng là may cho tôi lắm.

Chu mừng rỡ cảm tạ, nói xin biếu ông già một nghìn quan tiền. Ông già nói:

- Cái đó nhiều ít tôi không cần, miễn là cháu được chỗ nương tựa.

Ông già bèn nhờ người làm giấy, rồi để con gái đấy mà nhận tiền đi.

Người con gái ở đó làm thiếp, qua đến ngày tháng 8 năm sau, chợt có một hành khách như dáng đạo nhân đi qua cổng nhà Chu, nói nhà này có khí yêu quái, ta phải trừ đi mới được.

Người coi cổng vào nói với Chu. Chu ra, sẵn tính hào hiệp, xin đưa biếu một trăm đồng tiền, người ấy không nhận; biếu rượu cũng không uống, chỉ hỏi:

- Nhà ông có bao nhiêu người bất cứ già trẻ trai gái, đều ra hết cả đây để tôi coi hộ xem người nào có quý tướng.

Chu bèn bảo trong nhà có tất cả hai mươi bẩy người ra nhà khách để chờ đạo nhân xem hộ. Đạo nhân nhìn kĩ người thiếp rồi bắt quyết thổi phù và quát lớn:

- Xuống mau!

Lập tức có lửa ở trong tay áo đạo nhân tung ra, nổ thành một tiếng sét lớn; khói bay mù mịt. Một lát quang tạnh, cô Nghìn Một đã hóa thành một con hồ ly mặt trắng nằm lăn ra chết, mà đạo nhân cũng không thấy đâu nữa.

Nguồn: Tình sử. Trúc Khê dịch. NXB Văn học, 2002.