II- KỊCH THƠ KỲ ĐỒNG
LES AMOURS D’UN VIEUX PEINTRE
AUX ILES MARQUISES
Những mối tình của người họa sĩ già
trên quần đảo Marquises (*)
(trích đoạn)
AVERTISSEMENT DE L’AUTEUR
Lecteurs,
Je ne prétends pas avoir inventé cette comédie qui est plutôt une farce et dont le sujet et les personnages sont absolument authentiques – Réellement, l’histoire que j’ai écrite ici est arrivée à un vieux peintre; à part quelques scènes, je n’ai fait que reproduire une des aventures galantes sans avoir eu recours à mon imagination.
En lisant mon travail, peut-être penseriez-vous tout d’abord qu’il est impossible qu’un homme puisse se mettre dans des cas aussi ridicules – Mais réfléchissez un instant, et observez attentivement les conséquences des passions humaines, alors je ne douterai pas que, sans avoir assister aux évènements déroulés dans cet ouvrage, vous daigneriez néanmoins conclure à leur probable véracité – Car, comme vous le savez, lorsque l’homme est sous l’influence de la femme, il commet toutes les folies – tantôt, il se montre humble et tendre; tantôt il est en colère et menacant – Sa physionomie passe par toutes les phases du tragique et du comique, et le feu du désir qui le dévore, lui dicte le plus souvent des actes contraires à la raison.
De là, résultent des anecdotes d’amour qui nous arrachent le rire ou des drames passionnels qui nous font frémir d’horreur – Pâris, en enlevant Hélène, cause la ruine de Troie; captivé par le charme de Cléopâtre, Antoine perdit sa vie et sa gloire à la bataille d’Actium; tandis que pour les beaux yeux de la belle Heloise, Abélard dut pleurer la soustraction de son sexe et devenir moine malgré lui.
En comparant ces exemples aux incidents de cette pièce, vous verrez que rien de trop désagréable n’est arrivé au héros de ma comédie – L’action s’est même dénouée heureusement, puisqu’à la fin, l’amour a comblé les voeux d’un vieil artiste – Il est vrai que la femme qui l’aime a le corps un peu difforme – mais à quelle beauté aurait-il pu prétendre, lui qui est vieux et malade ? – D’ailleurs, s’il n’a pas fait une brillante conquête, il a trouvé, du moins une réelle affection.
Aussi, ne prenez pas pour une satire, le récit véridique que vous allez entendre, et le divertissement qu’il pourrait vous procurer, comblerait l’unique ambition de votre serviteur.
Nguyen Van Cam (Ky Dong)
PERSONNAGES
PAUL, le vieux peintre
LA BOSSUE
MARGUERITE
GERMAINE
FRANCOISE
Une place publique à Atuana (Hiva Oa), les Marquises. Une grande route traverse cette place pour aller au bord de mer. De tous les côtés, la brousse dans laquelle on est conduit par un sentier latéral.
ACTE PREMIER
Scène première –
MARGUERITE, FRANCOISE,
GERMAINE, LA BOSSUE
Marguerite
Ah! Mes chères, venez veuillez bien m’entendre.
Je vous vais de ce pas une nouvelle apprendre ?
J’allais à Taahuku, lorsque fendant les eaux.
Et des vagues domptant les terribles assauts.
Le Vapeur Croix du Sud entrait dans notre rade.
Alors, vous pensez bien, adieu la promenade.
Sur le petit ponton, je retournais mes pas,
Pour voir si du navire, il ne descendrait pas,
Quelques beaux passagers, dont la riche conquête,
Fournirait le moyen d’augmenter ma toilette.
Là, j’ai vu débarquer un vieux peintre et savant
Qu’il nonobstant son âge a l’air d’un bon vivant
Et qui vient pour chercher un refuge tranquille
En attendant la mort sur notre paisible ile.
Il a de la fortune; et si ce vieux galant
Ne se montrait pas vain, ni fier de son talent,
Et pssedant un coeur plein d’amoureuses flammes,
Prêtes à s’embrasser aux sourires
des femmes
Nous serions bientôt maitresses d’un trésor
Avant que vers le ciel, son âme ait pris essor.
Germaine
Peut-on savoir comment cet étranger se nomme ?
Marguerite
Paul est son nom, je crois.
Francoise
Est-ce encore un bel homme ?
Le temps qui nous vieillit trop tôt contre nos voeux
A du rider son front et blanchir ses cheveux.
Marguerite
Il n’est ni bien ni mal de corps et de visage
Les ans sur ce personne ont fait peu de ravage
D’ailleurs, vous le savez, comme on dit ici bas
Des gouts et des couleurs, on ne discute pas.
Aussi, je ne veux point faire sur son physique
Ni discours élogieux, ni méchante critique:
Ce qui vous semble beau peut me paraitre hideux.
Germaine
(montrant la Bossue à Marguerite)
Quoi ? la masse de chair, qui rend son dos vouteux
Et fait laide à jamais cette pauvre Bossue,
Pourtant donc, d’après toi, passer inapercue
Aux yeux de ce monsieur, qui d’amour transporté,
En elle adorerait la reine de bauté ?
Marguerite
Ah! grand Dieu! La Bossue entrer dans notre intrigue!
C’est admettre un démon dans une sainte ligue
Le ciel, en la dotant de cette infirmité
L’a condamnée à vivre avec chasteté.
Demander-lui son âge ? Elle va sur la trentaine.
Combien sont ses amants ? Zéro, j’en suis certaine
Et vous voudriez, vous, qu’un monsieur comme il faut,
Dont le talent et l’or efface tout défaut
Puisse même un instant s’épendre dans son âme
D’un être qui n’a rien de l’aspect d’une femme
D’un hideux dromadaire ?
(Rire général)
La Bssue
Ah! sans avoir ma douleur
Vous vous moquez toujours de mon triste malheur
Eh bien! ce sera moi, vous pouvez rire à l’aise
Qui la première aurait, que ca ne vous déplaise
Les faveurs du monsieur, dont l’argent inoui
Captive de vos yeux le regard ébloui
Croyez-vous qu’un beau corps sous un gracieux visage
Seul, peut du sexe fort, s’approprier l’hommage ?
C’est par des nouveautés qu’on procure un moment
De célestes plaisirs aux cinq sens d’un amant
Me saura-t-il bossue ? Et de quelle manière ?
Je ne lui tournerait jamais le derrière.
Puis, s’il veut sur mon corps, par curiosité
Voir si d’autres endroits n’ont point d’infirmité
Il faudra bien alors en dépit de l’envie
Qu’il me possède au moins un instant de sa vie.
Francoise
(à la Bossue)
O ridicule orgueil! Crois-tu, dans ton esprit.
Qu’on jalouse à ton dos la courbe qu’il décrit
Mon Dieu! quel serait l’homme assez fou dans ce monde
Qui voudrait dans ses bras serrer ta bosse immonde!
Va t’en, prétentieuse! Avec ton dos affreux
Tu pourras pour le moins épouser un lépreux!
Marguerite
Chut! cessez la querelle et feignons l’innocence
Des vierges, empruntons la pudique apparence
Car voilà le monsieur.
Scène II – LES PREMIÈRES, PAUL,
LA BOSSUE CACHÉE DERRIÈRE UN ARBRE
Les premières
(à Paul)
Salut, noble inconnu!
Sur ce sol marquisien, soyez le bienvenu.
Paul
O mes belles, ô vous, nymphes de ces rivages
Je présente à vos pieds mes chaleureux hommages
Ce bonjour accueillanat et die avec douceur
Comme un baume d’amour me réchauffe le coeur.
Marguerite
Votre doux compliment d’un prose fleurie
Comme un baume d’amour nous rend l’âme attendrie
Mais pourquoi courez-vous vers nos ardents climats ?
Avez-vous peur du Nord les rigoureux frimas?
Par quels maux votre vie est-elle donc troublée
Pour venir vous cloitrer dans notre ile isolée ?
Est-ce le beau désir d’étudier avec fruit
Qui vous pousse, du monde, à fuir le vain bruit ?
Paul
Non. Mes colombes, non – Les arts et les sciences
Sont maintenant pour moi de vaines connaissances
Tel que l’oiseau, je cherche au déclin de mes jours
Le printemps éternel, les volages amours.
Donc, pareil aux hébreux qui conduit par Moise
Fuire les Égiptiens vers la terre promise
Je laisse sans regret la gloire et les honneurs
Pour trouver le soleil, les femmes et les fleurs
Or le sol marquisien, c’est un Eden agreste
(Montrant le ciel et les femmes)
Belles Vénus, beau ciel, j’y suis bien et j’y reste.
Germaine
(à Paul)
Puisque pour le plaisir, vous avez des penchants
Vous devez adorer la musique et les chants
Paul
Assurément.
Francoise
Eh bien! chantons une romance
En honneur de Monsieur.
Paul
Quelle reconnaissance!
A peine débarqué, je goute grâce à vous
Un instant de loisir qui me semble bien doux.
Margueritte, Germaine et Francoise
(chantent)
(…)
ACTE III
Scène V – PAUL SEUL:
(…) O voluptés mondaines
Vous me coutez trop cher! Et vous, humanité
Je déteste à jamais votre société!
Car lois et religion aux manières sournoises
Vous me persécutez et me cherchez des noises
Eh bien! Pour vous verser le trop plein de mon fiel
Je remuerai, s’il faut, et la terre et le ciel
Je personnifierai l’esprit contradictoire
Je nierai, paradis, enfer et purgatoire
A l’Etat j’émettrai mon opposition
Les moeurs verront, par moi leur révolution
Ma plume et mon pinceau, ces armes intrépides
Vaincront du genre humain les préjugés stupides
Mes oeuvres conquerront pour la postérité
Dans le ciel du plaisir une ample liberté
Et vous qui vous nommez, et justice et morale
Qui contre mes désirs, battez la générale
Je briserai les fers de votre joug pesant
Pour donner libre essor à l’amour bienfaisant
Quant à vous vrais Catons qui blâmez mes luxures
O moeurs et bienséances, aux sévères censures
Je vous arracherai vos masques pudibonds…
(Survient la Bossue)
Scène VI – PAUL, LA BOSSUE
La Bossue
( à part)
Ah! voilà l’étranger, mais quels yeux furibonds!
Sous son air renfrogné, sans doute il manigance
Contre mon coup de point un projet de vengeance
Peut-être vaut-il mieux que je vienne en douceur
Lui demander pardon pour calmer sa fureur
(Haut à Paul)
Salut, mon cher Monsieur, ne sois plus en colère
J’ai de notre dispute un regret bien sincère
Daigne excuser mon coeur de ton amour jaloux
Qui m’a jetée hier au soir dans un violent courroux
Soyons amis, veux-tu ? C’est moi qui t’en convie
Paul
Ha! monstre de Bossue, as-tu donc grande envie
De subir sans retard ton juste châtiment
Pour venir me braver dans mon ressentiment
Après m’avoir d’un coup bleui toute la face
Tu me parles d’amour – Ah! c’est trop de l’audace
La Bossue
Si je t’ai maltraité, je n’ai pas eu bien tort
Et quant à me châtier, tu n’es point le plus fort
D’ailleurs, tu m’as fait hier, une très grave offense
En renoncant à moi pour prendre la défense
D’une fille éhontée au sourire trompeur
Qui t’a su suborner et me voler ton coeur
Et si devant les lois à présent tu m’accuses
J’aurai pour me défendre un bon nombre d’excuses:
Tes discours peu galants, ton infidélité
Enfin pour mes atours ce dédain affecté
Formaient à mon égard un suffisant outrage
Pouvant légitimer mon mouvement de rage
Paul
Allons, Bossue, assez – N’invoque point les lois
Je n’aime pas avoir recours à leurs emplois
Car je suis misanthrope et ma pensée est pleine
De projets subversifs contre la chose humaine
Oui, je maudis le monde et ses conventions
Qui d’un frein rigoureux règlent nos actions
Je hais les préjugés qui mettent des entraves
Aux plaisirs de nos sens et nous tiennent esclaves.
Mais de la liberté, mon intellect épris
Ne veut plus concevoir qu’un souverain mépris
Pour l’opinion mondaine, les us et les coutumes
Qui m’ont sur cette terre abreuvé d’amertume
Mon front ne rougit plus aux blâmes d’un Caton
Je me moque des moeurs et du qu’en dira-t-on
Au fait, pour te montrer jusque quel point j’affronte
Les propos du public, le scandale et la honte
Je te prends comme amante et veux avec bonté
Concilier les malheurs de ton infirmité
Oui, malgré cette chair qui forme un monticule
Au milieu de ton dos et te rend ridicule
Je t’offre mon amour – Cet amour peu banal
Me fera regarder comme un original
Mais je me ris de tout, et ta bosse charnue
Désormais dans mes bras sera la bienvenue.
(Il lui tend les bras)
La Bossue
(s’y jetant)
Mon Dieu! que tu deviens bon et compatissant!
T’appartiendra toujours mon coeur reconnaissant
Combien s’ingéniera ma suprême tendresse
A réjouir tes feux d’une idéale ivresse!
Que ne ferai-je pas dans mon contentement
Pour combler tes désirs, ô mon très cher amant!
(Paul et La Bossue s’embrassent)
FIN DU 3è ACTE ET DE LA COMÉDIE
*
Bản dịch của PHAN KHẮC KHOAN
LỜI BÁO TRƯỚC CỦA TÁC GIẢ
Cùng bạn đọc,
Tôi không cho rằng mình đã phịa ra hài kịch này, thực ra nó là một vở bông đùa cợt nhả, mà đề tài và nhân vật hoàn toàn có thật.
Quả là câu chuyện mà tôi viết đây đã xẩy ra với một họa sĩ già – trừ vài màn ra – tôi chỉ thuât lại một trong những cuộc phiêu lưu tình ái, mà không cần đến trí tưởng tượng của mình.
Có lẽ, trong khi đọc tác phẩm của tôi, trước hết, các bạn sẽ nghĩ rằng không thể nào một con người lại có thể tự đưa mình vào những trường hợp buồn cười như vậy.
Nhưng các bạn hãy suy nghĩ chốc lát và hãy xem xét cẩn thận về các hậu quả những dục vọng của con người, thì rồi tôi chắc rằng dù không tham dự vào các sự kiện xẩy ra trong tác phẩm này, các bạn cũng sẽ đành kết luận về sự hiển nhiên chắc chắn của chúng.
Bởi, như các bạn biết đấy, khi một người đàn ông đã chịu ảnh hưởng của một phụ nữ, thì gã phạm đủ mọi điều cuồng dại. Lúc thì gã tỏ ra khiêm nhường âu yếm, lúc lại cáu giận, ngăm đe.
Diện mạo anh chàng trải qua đủ mọi biến tướng, từ bi hùng đến hài hước, và ngọn lửa dục tình đang dày vò nung nấu trong lòng đã thường xúi bẫy gã làm những điều trái với lẽ phải.
Do đó mới có những giai thoại yêu đương, làm cho ta bật cười, hoặc những thảm kịch dục tình làm cho chúng ta run lên vì khiếp sợ: Pâris, khi bắt cóc nàng Hélène đã gây nên sự tàn phá của thành Troie; Antoine bị quyến rũ vì sắc đẹp của Cléopâtre nà toi mạng và tắt vinh quang ở trận đánh Actium. Còn thì, vì đôi mắt đẹp của nàng Héloise kiều diễm mà Abélard đã phải khóc cho sự triệt tiêu giới tính của mình và, cục chẳng đã, phải trở thành thầy tu.
So những mẫu chuyện trên đây với những tình tiết của vở kịch này, các bạn sẽ thấy không có gì quá ư khó chịu lắm xẩy ra với vai chính vở kịch của tôi. Sự việc đã kết thúc êm đẹp bởi vì tình yêu đã đáp ứng trọn vẹn những mong ước của họa sĩ già. Đúng là ngươi phụ nữ yêu ông ta có thân hình hơi dị dạng, nhưng ông ta còn định mơ tưởng đến nhan sắc nào khi chính ông đã già yếu và ốm đau. Vả lại, nếu ông ta đã không chinh phục được một đám nào sắc sảo thì ít ra cũng đã tìm thấy một niềm âu yếm thực sự.
Vậy nên, xin đừng cho câu chuyện xác thực mà các bạn sắp nghe đây là một tác phẩm trào phúng, và cái “mua vui” mà nó có thể đem đến cho các bạn sẽ thỏa mãn cái tham vọng duy nhất của cây bút viết “hầu” các bạn.
Nguyễn Văn Cẩm (Kỳ Đồng)
*
NHÂN VẬT
PAUL, họa sĩ già
CHỊ GÙ
MARGUERITE
GERMAINE
FRANCOISE
Một quảng trường công cộng ở Atuana (Hiva Oa) quần đảo Marquises. Một con đường lớn đi qua quảng trường để đến bờ biển. Tứ phía la rừng rú, vào đó qua một con đường nhỏ
HỒI I
Cảnh 1 – MARGUERITE, FRANCOISE
GERMAINE, LA BOSSUE (CHỊ GÙ)
Marguerite
A, các bạn cưng ơi, lại đây nghe tớ kể
Tớ sắp mach các bạn ngay tức thì một tin mới mẻ
Tớ tới Taahuku, vừa đi rạch làn nước tuôn trào
Và ngự vươn lên những lớp sóng bổ nhào
Con tàu “Thập tự phương Nam “ đi vào bến đậu
Thì các bạn nghĩ xem, là phải thôi ngay cuộc dạo
Trên cầu tàu tớ trở gót quay lui
Xem từ trên tàu khi tấp nập bước xuôi
Có dăm ba khách sộp nào, mà hoạch tài chíp được
Sẽ tạo phương tiện để tăng cường trang sức
Tớ thấy bước lên bờ một họa sĩ niên cao
Mà, dù tuổi tác già nua vẻ sống yêu say còn khá dạt dào
Ông ta đi tìm một nơi ẩn cư im vắng
Chờ lúc từ giã cõi đời, trên đảo chúng ta yên lặng
Ông ta giàu có, và nếu ông già phong nhã chơi sang
Không tỏ ra huênh hoang tự phụ tài năng
Và có trái tim đầy ái ân rực lửa
Sẵn sàng bốc lên với nụ cười phụ nữ
Là chúng ta sẽ thành chủ nhân của một kho bảo tàng
Trước khi linh hồn ông ta bay bổng tới thiên đàng
Germaine
Có thể nào biết tên người khách lạ ?
Marguerite
Có lẽ tên ông ta là Paul
Francoise
Phải chăng còn tốt mã ?
Thời gian sớm làm tàn tạ con người trái lòng mong ước chúng ta
Hẳn đã in lên trán ông nếp răn và tóc điểm trắng sương pha
Marguerite
Ông ta không bảnh cũng không tồi, về dung nhan hình thể
Trên người ông ngày tháng ít hoành hành tàn tệ
Vả chăng, các bạn rõ điều thường nói ở thế gian
Là về thị hiếu sắc màu thì xin miễn luận bàn
Cho nên đối với ông ta, về phần thể xác
Tớ không tán tụng quá lời cũng không phê bình độc ác
Điều mà các bạn cùng thấy đẹp hay,
tớ có thể cho là ghê tởm khiếp kinh
Germaine
(trỏ Chị Gù và Marguerite)
Sao! Cái khối thịt làm cho tấm lưng cong xuống, uốn hình
Khiến cho kẻ gù kia suốt đời chịu xấu
Có thể nào, theo ý cưng, lọt qua đi, che giấu
Cặp mắt của ông ta, trong cơn tình ái mê quàng
Sẽ tâng cô ả kia là nhan sắc nữ hoàng
Marguerite
Trời đất ơi! Một kẻ gù nhập vào câu chuyện
Là kết nạp qủy dạ xoa vào liên đoàn thánh thiện
Ông trời ban cho ả cái tàn tật thân hình
Là kết án chung thân để sống tiết trinh
Khảo tuổi cô ả xem ? ngấp nghé ba mươi xuân chẵn!
Bồ bịch phỏng bao lăm ? Con số không là chắc hẳn!
Các bạn có nghĩ rằng một tôn ông chững chạc bảnh bao
Mà mọi lầm sai, thì vàng bạc tài năng xóa sạch được làu làu
Lại có thể phút giây để cho tâm hồn mê lăn mê lử
Một sinh vật tuyệt không có dáng dấp gì phụ nữ
Một con lạc đà kinh khủng!
( Tất cả cùng cười )
Chị Gù
Ôi, không như tôi, phải chịu đau thương
Các chị luôn chế giễu tôi về xấu số đoạn trường!
Này nhé! Sẽ chính là tôi – cứ cười đi, thoải mái –
Tôi sẽ là người đầu tiên – dù có làm ch các người tức tối
Được hưởng ân sủng của con người, mà của cải phi thường
Sẽ hấp dẫn cái nhìn của các cô đến choáng ngợp bàng hoàng!
Cứ tưởng bở rằng, riêng tấm thân đẹp xinh,
dưới dung nhan diễm lệ
Là có thể chiếm được sự ái mộ tôn sùng bên phái khỏe ?
Chính bằng những “màu mè” mới lạ trong giây phút tạo nên
Cho những giác quan của khách phong tình
những khoái lạc thần tiên
Ông ta thấy tôi già ư ? Làm cách nào biết được ?
Tôi sẽ không bao giờ quay lưng ra phía trước
Rồi nếu ông ta muốn tò mò xem trên cơ thể của tôi
Không tật nguyền chi, những nơi khác trong người
Thì trong đời ông ta, dù với mức độ nào khao khát
Cũng phải chiếm lĩnh được tôi trong chốc lát.
Francoise (với CHỊ GÙ)
Chị tưởng trong trí mình, ôi kiểu rởm nghênh ngông
Người ta ghen với cái lưng, về nét vẽ đường cong ?
Trời! kẻ đàn ông nào trên thế gian này khá ư điên dại
Sẽ ưng ghì riết vào trong cánh tay cái khối u kỳ quái ?
Xéo đi! Cô ả hợm mình với tấm lưng ghê tởm kinh hồn
Chị có thể ít ra cũng sẽ cùng một anh chàng phong hủi kết hôn.
Marguerite
Thôi! ngừng tranh cãi đi, và giả vờ ngây thơ vô sự
Hãy mượn cái bề ngoài thanh cao củ hàng trinh nữ
Vì kìa, tôn ông….
Cảnh 2 – NHỮNG NGƯỜI TRÊN
THÊM PAUL VÀ CHỊ GÙ
(Chị Gù nấp sau một thân cây)
Những người đầu tiên
(với Paul)
Kính chào nhà qúy tộc vô danh
Trên mảnh đất quần đảo Marquises xin trân trọng hoan nghênh
Paul
Hỡi các nàng! giai nhân, những tiên nương duyên hải
Xin dâng dưới chân các nàng những cảm tình nồng nàn kính ái
Lời chào niềm nở, cất tiếng lên êm ả dịu dàng
Như áng hương ái ân sưởi ấm cả can tràng
Marguerite
Lời khen ngợi của ngài dịu êm bằng giọng văn hoa mỹ
Như áng hương ân tình khiến tâm hồn chúng em thùy mị
Nhưng tại sao ngài tìm đến miền chúng em, khí hậu oi nồng ?
Phải chăng ngài ớn miền Bắc xa, khắt khe sương giá lạnh lùng ?
Những tai ương nào đã làm cho cuộc đời ngài rối động
Để đến vùng đảo cô quạnh chúng em, tự mình nhốt sống ?
Phải chăng vì ý đẹp tìm tòi nghiên cứu, cho kết quả vẹn tuyền
Đã đẩy ngài lánh thế gian, xa tiếng động hão huyền ?
Paul
Không, hỡi những bồ câu của tôi, không!
Nghệ thuật văn chương và khoa học
Với tôi bây giờ thảy đều là kiến thức suông huyễn hoặc
Như con chim, tôi đi tìm, khi xế bóng cuộc đời
Mà xuân vĩnh hằng và tình ái bông lơi…
Vậy nên, như dân Do Thái xưa, được Moise dắt dẫn
Lánh người Ai Cập, về miền đất thiêng, hứa sẵn
Tôi bỏ lại không tiếc thương danh vọng vinh quang
Để tìm đến vầng dương, hoa thảo, giai nhân
Bởi phong thổ xứ Marquises là một bồng lai, kiểu thôn trang hoang dại
(Chỉ bầu trời và những người phụ nữ)
Những mỹ nữ diễm kiều, trời đẹp,
tôi được thoải mái nơi đây và tôi cắm lại
Germaine
(với Paul)
Bởi ngài vốn tòm tem về món truy hoan
Hẳn ngài khoái say âm nhạc ca xang
Paul
Hẳn đi chứ!
Francoise
Vậy thì, chị em ta cùng hợp tấu
Một bản tình ca chúc mừng tôn ông…
Paul
Tuyệt vời ân hậu!
Vừa xuống khỏi tàu, được thưởng thức ngay, nhờ có các nàng
Một khoảnh khắc vui khuây, xem thật dịu dàng.
Marguerite, Germaine và Francoise
(cùng hát)
(…)
Cảnh 5 – PAUL (một mình)
Hỡi những khoái lạc thời thượng trần gian
Với ta, chúng mày đặt giá quá cao. Và ngươi, xưng danh nhân loại
Ta ghét độc ghét địa, muôn đời, cái tổ chức của ngươi là xã hội
Vì luật pháp tôn giáo quy mô, với những kiểu ban hành xảo trá
Chúng mày gây sự với ta và bày trò quấy phá
Thì đây, để trút lên chúng mày, cái quá tràn đắng chát chua cay
Nếu cần, ta sẽ tung lộn lên cả đất trời, náo động chuyển lay
Ta sẽ hiện thân tinh thần chống chọi
Ta phủ nhận thiên đường, địa ngục và cái trò chuộc tội
Với nhà nước cửa quyền ta đối lập tấn công
Tục lệ sẽ vì ta làm cách mạng phản phong
Bút viết và bút lông, những lợi khí ngang nhiên, gan góc
Sẽ thắng cả loài người, những định kiến ngu đần xuẩn ngốc
Những tác phẩm ta sẽ chinh phục cho thế hệ mai sau
Trong bầu trời lạc thú truy hoan, sự phóng khoáng tự do
Và chúng bay, tự mệnh danh nào Công Bình, nào Luân Lý
Chống những dục vọng của ta, chúng bay tập hợp tấn công ầm ĩ
Ta bẻ nát xích xiềng của cái ách chúng bay chế ngự nặng nề
Để tháo khoán buông cương, cho ái ân phúc hậu đề huề!
Còn chúng bay, lũ chính cống Caton
lên án những thú vui của ta hoa nguyệt
Hỡi phong tục lễ nghi, hỡi lũ khắt khe kiểm duyệt
Ta sẽ giật phăng đi, vẻ đạo mạo nghiêm trang
của chúng bay, mặt nạ mặt mo
(Chị Gù đến)
Cảnh 6 – PAUL, CHỊ GÙ
Chị Gù
(nói riêng)
A kìa, người khách lạ, nhưng đôi mắt hung dữ làm sao!
Dưới vẻ mặt cau có, nhăn nhíu, chắc hẳn ông ta còn toan tính mưu mô
Về quả đấm của ta, còn toan chuyện trả thù
Có lẽ tốt hơn, ta nên đến với ông ta, dịu dàng hiền hậu
Xin lỗi ông ta để làm nguôi cơn giận dữ
(nói to với ông Paul)
Kính chào ngài, xin đừng giận hờn em nữa, ông anh!
Em đã ngẫm, về cuộc xô xát chúng ta, một niềm hối lỗi chân thanh
Xin lượng thứ trái tim em, vì cuộc tình của anh, mà ghen giận
Khiến tối hôm qua đã đẩy em vào cơn hung hăng uất hận
Thôi, hãy làm bạn với nhau, ưng không ?
Chính em xin lên tiếng mời chào.
Paul
A! con qủy Gù, phải chăng mi đã thực khát khao
Để đón chịu không muộn màng, một sự công bằng trừng phạt ?
Mà liều đến với ta, trong khi ta đương cơn hờn uất
Sau khi tương một quả làm ta mặt mũi bầm xanh
Mà còn nói yêu ợt với ta; thật quá liều mình!
Chị Gù
Nếu em đã xử tệ với ông anh, em không hề sai phạm
Còn nói chuyện trừng phạt em, anh phải đâu là kẻ mạnh ?
Vả chăng tối hôm qua
anh đã xúc phạm em, quá nhục nhã xót xa
Bằng cách ruồng rẫy em tàn tệ để xăm xăm bảo vệ
Một con điếm trẻn trơ với nụ cười xảo quyệt gian manh
Đã khéo mồi chài để cướp đi của em, mất trái tim anh!
Và nếu trước pháp luật, giờ đây anh đưa em đi khởi tố
Thì để bênh vực cho mình, em có khối điều niệm thứ!
Lời anh ít lịch sự, lòng anh không thủy chung
Cuối cùng, về nữ trang cho em, anh khinh miệt rẫy ruồng
Đã tạo nên một trận lăng nhục em đầy đủ
Để cho hành động điên rồ của em được quyền biện hộ.
Paul
Thôi chị Gù ơi, đừng gợi lên luật pháp làm chi
Tác dụng, công năng của thứ này tôi không ưa viện tới, ích gì ?
Bởi tôi là kẻ chán đời và tư tưởng tôi đầy rẫy
Những dự định chống đối cái trò nhân loại
Phải, tôi nguyền rủa thế gian với những công ước tào lao
Nó điều khiển hành động chúng ta bằng kìm hãm gắt gao
Tôi ghét đắng ghét cay những thành kiến đặt càn chướng ngại
Về những lạc thú giác quan và bắt chúng ta tôi mọi
Nhưng với Tự do, trí tuệ tôi đã trót say mê
Chỉ còn mong ý niệm thôi, một tối thượng khinh khi
Đối với dư luận thời nhân và lễ nghi phong tục
Đã khiến tôi, trên trái đất này, phải nhấp bao nhiêu cay độc
Vầng trán tôi không sượng sùng về những lời phê phán của Caton
Tôi bất chấp lề thói nhân gian
và lời thiên hạ xì xào đàm luận càn ngông
Thực tế, tôi muốn tỏ cho cô em, đến mức nào tôi xéo vượt
Những dư luận thế gian, sự riếu bêu và sỉ nhục
Ta nhận cô em làm ý trung nhân, và với lòng nhân hậu nhẹ nhàng
Vỗ về xoa dịu những đau thương và bệnh tật của nàng
Ừ, mặc cho khối thịt kia nổi lên như gò nhỏ
Giữa lưng em, làm cho em trở nên buồn cười thô ngộ
Ta xin hiến tình yêu, cái mối tình không chút nhạt nhàm
Sẽ làm cho thiên hạ xem ta là độc đáo thế gian
Nhưng ta bất cần tất cả em ơi, và nơi em cái khối u bọc thịt
Từ nay trong cánh tay ta, sẽ được đón mừng nồng nhiệt.
(ông đưa cánh tay cho ả)
Chị Gù (tự gieo vào)
Trời ơi! Ngài trở nên hiền từ và đáng mến biết bao!
Sẽ mãi mãi thuộc về ngài, trái tim em, tri ân cảm nghĩa dạt dào
Niềm âu yếm tuyệt vời của em, sẽ trổ hết tài năng tâm tưởng
Để làm vui tươi những ngọn lửa của ngài
bằng một niềm say mê lý tưởng
Sao em chẳng khứng làm cho trong cơn thỏa mãn tâm tình
Đáp đầy ước vọng của chàng
Hỡi người yêu của em, rất thắm thiết, ơi anh!
(Paul và chị Gù hôn nhau)
HẾT HỒI III VÀ CẢ VỞ KỊCH
(còn tiếp)
Nguồn: Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm - Cuộc đời và Thơ văn. Tác giả: Nguyễn Phan Quang. NXB Văn học, 2002.
www.trieuxuan.info
| 
