Nhà văn Triệu Xuân thăm nhà thơ Yên Thao tại nhà riêng 87 phố Huế, Hà Nội. Ảnh do Bảo Lâm chụp chiều ngày 12-04-2014.
ĐÊM TRÊN ĐƯỜNG ĐẦM ĐA
Đêm trên đường Đầm Đa
Gửi thương vào Hà Nội
Vẫn sáng trăng xưa về trắng lối
Mà trăng ơi thiếu mắt em hiền hòa
Mặc bước khoan khoan giữa lòng phố vỡ
Nhớ bàn tay nắm chặt chiều chia xa
Tình rộng lớn cũng len từng bé nhỏ
Hồn em thơm mãi búp thơ ta.
Khoác áo xanh cây rừng thượng du
Lại trở về xuôi gió cười quanh chóp mũ
Không vương buồn mùa thu
Mà ngát một vườn hương chớm nụ
Tìm em qua những đường vui xưa
Chỉ thấy đen ngòm miệng hố
Những quán hàng quen đi về một thuở
Bây giờ còn đâu, còn đâu?
Cây đa Bến Chợ đen màu
Đứng chĩa bàn tay cụt ngón
Một hiệu đông người chết gọn
Mùi cà phê tưởng còn trong đêm thâu…
Lạc lõng mình ta tìm em trên nẻo ấy
Đưa bàn tay quờ quạng rẽ không gian
Đây đó mươi dòng tim vương vãi
Thoi thóp hồng bên lạnh lẽo tro than
Em đã về bên kia bờ sông Đáy
Mưa Phủ Đồi chiều nghỉ ngồi phân vân
Trút áo quân nhu nhớ ngày năm ngoái
Có người đi lên ngược tin thưa dần
Đêm cuối cùng tự do
Loại giấy tờ bỏ lại
Châm đèn đốt chứng minh thư
Ánh lửa bùng lên run rẩy
Đọc lại bài thơ xưa
Nét chữ còn xanh nếp giấy
“Ta cười trông tương lai
Cùng hát bài ca về Hà Nội”
Nghẹn ngùng vách nứa mưa rơi
Ngực áo trong cùng giấu vội
Sớm hôm sau chuyến đò ngang sông Đáy
Ngoảnh ra vùng tự do
Thầm thì “Anh ở lại”
Nhớ người đi còn sót một bài thơ
Khoác áo xanh cây rừng thượng du
Lại trở về xuôi
Giận người sang đất địch
Đường bốn phương về đâu chưa định
Tuổi hai tư già quá năm mươi
Thèm say rượu uống mềm môi
Nghèo không có rượu, buồn ơi là buồn
Yên Thao, 1951
BIỆT LY
Có những tình trai gặp gỡ nhau
Giữa mùa chinh chiến rắc thương đau
Cảm thông cùng kiếp người dân loạn
Thề nối nguồn yêu bạc mái đầu
Biết buổi tương phùng có biệt ly
Đời lính chia xa chẳng hẹn kỳ
Phút tiễn đưa nhau buồn thấm thía
Nẻo về sao lạnh, thiếu ai đi
Muốn học người xưa cạn chén sầu
Giã từ ôm khóc trộn cằm râu
Rồi mai sông nước thuyền chia ngả
Nhớ bạn nghiêng vò lại hát ngao
Là lính nên không sẵn có tiền
Thừa thôi dằng dặc nhớ làm duyên
Cầm tay, tiệc mắt nhiều thay rượu
Mà có men nào thắm vị hơn
Xiết chặt tay nhau, nhìn lại nhìn
Kéo dài cho đỡ lạnh đôi tim
Rời buông, người bước mờ trong lệ
Sương trắng giăng buồn ai đứng im
Thôi nhé, ra đi là ra đi
Hoa nào không tím lúc chia ly
Nhớ nhau thì nhớ hôm nay nhé
Có lệ rưng rưng lạnh gió về.
DỞ DÒNG
Rượu buồn ướt trọn đêm buồn ấy
Tôi ngó then hồn thức đợi em
Em không lại để đêm buồn ướt mãi
Đêm còn buồn ướt mãi đến bao, em?
Giá tự ngày xưa mà sớm biết
Néo đời mai lạnh có hôm nay
Thì em ơi, dù cho nhiều rẽ ngả
Đường nào kia tay vẫn ấm trong tay.
Thơ nghẽn vần yêu, đàn hẫng nhịp
Lối về thương nhớ nghẽn sông sâu
Tôi gửi hồn qua phòng tuyến trắng
Đuổi hồn em ngơ ngác lối chiêm bao.
Đã hết rồi ư, mùa tạnh ráo?
Dở dòng không hẹn đến vu vơ
Em đi tám hướng trời điên đảo
Mùa mưa mưa dăng dãi đến bao giờ?
MƯA HOÀNG HÔN
Tôi là lính chiến không tên tuổi
Từng lỗi mùa duyên hẹn thuở nào
Ai khóc kinh thành tan tác đỏ
Tôi thường đêm trận nhớ hương cau.
Muôn nẻo thầm xa gót trải mòn
Khuya lần đốt máu chạnh thời son
Quán em nghèo quá không hoa cắm
Tôi nghĩ hoa lòng em héo hon
Chồng em đi lính, lính như tôi
Đất sỏi Đoài phương bặt dáng người
Ngơ ngác em về nương xứ lạ
Xuôi dòng năm tháng nhạt màu môi.
Tôi nhớ sông Đà qua Bất Bạt
Mưa đỏ phù sa rợn nước nguồn
Em có trăng nào không trọn giấc
Quầng lên đôi mắt khóc cô đơn?
Mẹ tôi quê cũng ở Sơn Tây
Vách đá ong vui hội núi Thầy
Có dễ bây giờ hoang dại lắm
Ruộng làng đen xác quạ tanh hôi.
Ai đốt tâm hương ngùi thuở cũ
Mưa hoàng hôn đổ quán hoàng hôn
Em cho tôi gửi niềm thương nhớ
Về động Hoàng xa mưa Sài Sơn
Mặt lặng nhìn nhau cách vạn trùng
Núi người tim tím ý sầu mong
Quê chung mấy đợt Ba Vì nhỉ
Em hỡi, bao giờ mây trắng trong?
Thôi thế tôi đi về chiến địa
Em ở chiều sang vọng xứ Đoài
Xanh ngát nương trầu thơm Phủ Quốc
Ngọt bùi em có nhớ cơm khoai?
CHÚNG TA CÒN NGÀY MAI
Thao thức sông khuya
Đêm buồn dựng mộ
Nhớ thương gì, thuyền ơi xanh đĩa lửa
Tay nằm tay, bỡ ngỡ
Mắt rời khoang
Một mảnh trăng vàng
Hương nào mang mang
Bờ cao nghiêng dáng chuối non
Thiếp bạc sương ngời sóng lá
Vườn ai?
Ngồi ôn dĩ vãng mắt bay dài
Má em mềm xót lệ
Giờ chia tay tóc đẫm vai tròn
Nhìn nhau nghẹn tiếng
Nói năng gì em ơi!
Anh là trai thời loạn
Đứt tình em lửa rợn khung trời.
Hôm nay đường chông gai
Thuyền xuôi trôi dọc sông dài
Nhớ về, thao thức
Còn không em vườn xưa, đôi môi?
Máu vợi rồi em ạ!
Ngày về thôi lu
Hoa đời đang chớm nụ
Đường anh đi xô chệch bước quân thù.
Mai nào thơm lại vườn chúng ta
Có anh vui khúc đò năm cũ
Tóc bồng bềnh, vẫn tuổi thanh xuân
Có em chờ bến làng mượt cỏ
Thon thon lưng áo vải rồng
Cánh nón bài thơ nghiêng nắng
Anh cười, em cười
Tay tìm tay kinh hoàng dĩ vãng
Con khuyên vàng mừng tủi
Anh còn hôm nay, chúng ta còn ngày mai!
GIÁ MÀ GẶP LẠI NGÀY XƯA
Chị tôi học với chị nàng
Hai nhà cùng phố nên càng thân nhau
Yêu nàng nhưng dám nói đâu
Tuổi thơ nhút nhát ôm sầu thế thôi
Bởi chưng sợ nói ra lời
Đang gần nhau lại xa xôi không đành.
Trời sinh con gái lớn nhanh
Hoa chanh dạo ấy trái chanh bây giờ
Tôi thì vẫn cứ ngây thơ
Vẫn yêu, yêu ngẩn yêu ngơ một mình
Viết nên cả mớ thơ tình
Để qua đi tuổi học sinh lúc nào
Mùa Thu cờ đỏ vàng sao
Tôi đi mộng rớt chiến hào gió sương
Bài thơ viết giữa sa trường
Vẩn vơ gửi nhớ gửi thương xứ Đoài
Một phòng tuyến trắng chia hai
Tám năm bằn bặt tin ai thưa dần
Bất ngờ buổi ấy hành quân
Gặp anh du kích là dân vùng tề
Chợ Dầu có quán Đồng Quê
Nhắc người phố cũ mà nghe bàng hoàng
Mười hai bến nước mênh mang
Đục trong nào biết thương nàng về đâu
Hòa bình cả chục năm sau
Chuyện riêng tư, kỷ niệm lâu lắm rồi
Hay tin vẫn cứ bồi hồi
Nàng không còn nữa để tôi tôn thờ
Giá mà có lại ngày xưa
Thì tôi sẽ chẳng bao giờ lặng im
Yên Thao, 1964.
Nguồn: Yên Thao - Thơ. NXB Văn học, 2000. |