TRƯỚC CỔNG THÀNH
Từng đám người đi dạo kéo ra ngoài thành
Một vài thợ bạn thủ công:
Sao lại đi ngả đó?
Tốp khác:
Chúng tớ muốn tới quán Phường Săn.
Tốp trước:
810 Còn chúng mình đến Cối Xay Gió.
Một thợ bạn:
Tớ khuyên các cậu nên đến Đầm Nước.
Thợ thứ hai:
Đường tới đằng ấy không đẹp.
Những thợ khác:
Còn cậu làm gì?
Thợ thứ ba:
Mình đi với bọn kia.
Thợ thứ tư:
Đến làng Thành đi, ở đấy
815 Các cậu sẽ có những cô gái đẹp nhất và thứ
rượu bia tuyệt vời.
Và đủ chuyện hay ho.
Thợ thứ năm:
Cậu là tay chơi bất trị
Lại thêm lần thứ ba nữa ngứa ngáy trong mình?
Tớ không đến đâu, nơi ấy làm tớ khiếp kinh.
Đầy tớ gái:
820 Thôi thôi, tôi quay về trong phố.
Một cô khác:
Đối với tôi điều ấy cũng chẳng hay,
Hắn sẽ lại chỉ đi với chị thôi,
Và khiêu vũ hắn cũng chỉ cùng với chị,
825 Niềm vui của chị đối với tôi chẳng có gì thú vị.
Cô kia:
Chắc chắn hôm nay hắn không đến một mình,
Hắn bảo, gã tóc quăn cùng đi.
Một học trò:
Kìa, các nàng bước đi thoăn thoắt,
Mau anh bạn, ta phải cùng các nàng sánh bước,
830 Rượu bia ngon và thuốc lá tuyệt vời
Và một nàng diện bảnh, chính là khẩu vị của tôi.
Một cô thị dân:
Kìa, trông mấy cậu chàng mới đẹp!
Đấy thực sự là một điều sỉ nhục,
Nơi sang trọng không chơi
835 Lại chạy theo bọn đầy tớ con đòi!
Học trò thứ hai (nói với trò thứ nhất):
Thong thả, kìa hai cô đang đến,
Các nàng sao mà trưng diện!
Một cô là hàng xóm của tôi,
Tôi đã say tít cô ả rồi!
840 Các cô bước đi ra chiều đủng đỉnh,
Nhưng cuối cùng sẽ đuổi kịp chúng ta, nhất định.
Học trò thứ nhất:
Không bạn ơi, tôi không ưa vướng vất,
Mau đuổi kịp con mồi ngon, kẻo mồi biến mất.
Đôi tay ngày thứ bảy quét tước lau chùi
845 Ngày chủ nhật, cùng anh, biết ve vuốt tuyệt vời
Một thị dân:
Không, tay thị trưởng mới này, tôi không ưa
được hắn,
Chiếm được ghế rồi, hắn ngày càng táo tợn.
Hắn đã làm gì cho thành phố được nhờ?
Hay chỉ mỗi ngày thêm tồi tệ xấu xa?
850 Dân chúng ngày càng phải tuân lệnh hắn
Và hơn cả xưa kia, phải sưu cao thuế nặng.
Ăn mày (hát):
Hỡi quý ông tốt bụng, quý bà đẹp xinh,
Diện mạo hồng hào, áo quần xênh xang,
Hãy mở lòng thương, ghé mắt
855 Nhìn tôi và làm dịu bớt nỗi khổ,
Lời tôi tha thiết, chớ gác ngoài tai
Ai làm phúc, người đó sẽ được vui.
Ngày hội hôm nay mọi người hưởng lộc,
Cũng là ngày để tôi kiếm chác.
Một thị dân khác:
860 Với tôi, những ngày nghỉ không gì thú vị bằng
Được nói chuyện về chiến trận, luận bàn về
những lời hò hét chiến tranh.
Trong khi trên nước Thổ ở mãi tận đâu đâu
Các dân tộc đang chém giết lẫn nhau,
Còn ta, đứng bên cửa sổ, uống ly rượu nhỏ,
865 Nhìn xuống dòng sông ngược xuôi tàu bè xanh đỏ.
Rồi buổi chiều ta vui vẻ trở về nhà
Và cảm tạ hòa bình và thời buổi yên hòa.
Thị dân thứ ba:
Phải, ông bạn ạ, tôi cũng chẳng ước gì hơn thế,
Họ muốn chẻ đầu nhau, thì cứ chẻ!
870 Mặc cho mọi sự cứ việc rối tung lên,
Miễn ở nhà tôi, tất cả vẫn y nguyên.
Một mụ già (với mấy ả thị dân):
Chà, mấy cô nàng xinh tươi, đỏm dáng,
Ai nhìn các cô mà không đem lòng say đắm!
Nhưng chớ có vênh vang, hãy lại đây nào,
875 Già sẽ cho các cô thỏa nỗi ước ao.
Một thiếu nữ thị dân:
Đi thôi, Agathe, ta cần cảnh giác
Chớ công khai đi với bọn ông thầy bà cốt
Tuy mụ đã giúp tôi, trong đêm Thánh Andrea
Được nhìn mặt người yêu tương lai như thật hiện ra.
Thiếu nữ khác:
880 Còn anh chàng của em, mụ cho hiển hiện
Trong bình pha lê, quần áo nhà binh rất diện.
Hôm nay em đã để ý tìm quanh
Mà vẫn chưa gặp lại được anh.
Một toán lính:
Ta muốn chinh phục
885 Những lâu đài thành ốc
Với cổng kín tường cao
Và những cô nàng
Kiêu căng, hợm hĩnh,
Gian khổ tuy nhiều
890 Nhưng chiến công rất lớn!
Và chúng ta để cho
Tiếng kèn giục giã
Lao vào cuộc vui
Cũng như vào ẩu đả.
895 Thế mới là một trận xung phong,
Sống thế mới là sống,
Thành quách và những cô nàng
Đều phải đầu hàng.
Gian khổ tuy nhiều
900 Nhưng chiến công rất lớn!
Và thế là binh lính
Kéo nhau vào trận đánh
(Faust và Wagner bước ra)
Faust:
Sông và suối đã tan rồi băng giá
Dưới mắt nhìn sống động của Mùa xuân,
905 Trong thung lũng hạnh phúc hân hoan nảy
mầm xanh,
Lão mùa đông, tấm thân già sức kiệt
Lui về chốn núi non khắc nghiệt.
Từ nơi đó lão chỉ còn gửi đi
Những trận tuyết sương bất lực kéo lê thê
910 Qua cánh đồng xanh những vệt dài xơ xác
Nhưng mặt trời không dung màu trắng bạc.
Khắp nơi sự sống vươn mình,
Nắng lên, cho hồng thắm thỏa sức đua ganh,
Tuy vậy, ở đây các loài hoa chưa nở
915 Nên quần áo của mọi người thay vào đó,
Đứng ở nơi cao này, anh hãy quay nhìn về
Chốn thị thành quang cảnh hiện ra kia.
Từ khuôn cổng sâu hun hút tối
Đám du khách đủ màu đổ ra chen chật lối,
920 Hôm nay ai cũng muốn sưởi ấm dưới mặt trời,
Và mừng ngày hồi sinh của Đức Chúa cao vời,
Vì cũng là ngày hồi sinh chính họ.
Ra khỏi những căn phòng tối tăm và những
túp nhà thấp nhỏ,
Thoát bao nhiêu níu kéo của công việc làm ăn
925 Thoát mái trần trĩu nặng trên lưng,
Thoát khỏi những phố phường chật chội
Thoát chốn thâm nghiêm những nhà thờ u tối,
Họ ùa ra trong ánh sáng mặt trời.
Hãy nhìn kìa, đám đông trông thật là vui,
930 Họ tản ra khắp các vườn cây nội cỏ.
Và dòng sông chảy tràn đây đó
Đẩy đưa đi vui vẻ những con thuyền.
Và chở quá tải muốn chìm
Chiếc đò cuối cùng đang rời bến.
935 Cả tận đằng xa, trên những đường núi hẻm
Ta cũng vui con mắt vì quần áo đủ màu tươi
Tôi đã nghe dưới thôn rộn rã tiếng reo vui,
Với người dân, đây thực sự là cảnh thiên đường
nơi trần thế,
Tất cả đều thỏa mãn hò la, già và trẻ:
940 Ở đây ta mới thật sự là người, mới dám làm người!
Wagner:
Thưa tiến sĩ, được dạo bước cùng ngài
Thật vinh dự và cũng là có lợi.
Nhưng giá mình tôi, chốn này tôi chẳng tới,
Vì những trò thô lỗ, tôi không ưa,
945 Trò đẩy con lăn, đàn sáo, hò la
Là những âm thanh tôi không chịu nổi,
Họ xả thân vào như bị ma quỷ xúi,
Và gọi thế là ca hát vui chơi.
Nông dân (múa hát dưới cây bồ đề):
Gã chăn cừu sắm sanh vào cuộc nhảy,
950 Vòng hoa, giải lụa, áo màu,
Chà, anh chàng diện bảnh làm sao!
Quanh gốc cây mọi người quây chặt lại,
Và tất cả nhảy như điên, nhảy mãi.
Dô ta!
955 Nào dô ta nào!
Vĩ cầm kéo như say.
Gã chăn cừu vào vòng quay hối hả
Lỡ đụng cùi tay
Vào người một ả.
960 Cô bé quay lại ngay
Và cự: “Sao mà ngốc quá!”
Dô ta!
Nào dô ta nào!
Đừng có mà sàm sỡ.
965 Cuộc nhảy quay vòng nhanh quá
Sang phải quay, sang trái quay,
Váy và áo tít mù bay,
Người nóng ran, mặt mày ửng đỏ,
Họ ngừng lại, vịn tay nhau thở,
970 Dô ta!
Nào dô ta nào!
Và mông tựa sát cùi tay.
Này, đừng ra chiều thân mật thế,
Đã bao kẻ dối lừa tồi tệ
975 Người yêu của mình
Mặc, hắn vẫn ve vuốt cô nàng
Và bên gốc bồ đề hò hát vẫn vang:
Dô ta!
Nào dô ta nào!
980 Vĩ cầm và la hét.
Một lão nông:
Thật là quý hóa, thưa ngài tiến sĩ,
Đối với chúng tôi, ngài không khinh rẻ,
Với đám đông ngài hòa nhập chen chân
Mặc dù ngài là một học giả uyên thâm
985 Đây chiếc bình đẹp nhất, xin ngài vui lòng nhận
Rượu tươi ngon chúng tôi đã rót đầy, xin ngài
uống cạn,
Tôi dâng ngài và lớn tiếng cầu mong
Nó không chỉ làm dịu đi cơn khát trong lòng,
Mà có bao nhiêu giọt trong bình nọ
990 Là bấy nhiêu ngày vui trong đời ngài đó.
Faust:
Tôi xin nhận thức uống mát lòng này
Xin cảm ơn và chúc sức khỏe mọi người.
(Mọi người lại quay quanh Faust)
Lão nông:
Quả vậy, thật là quý hóa,
Ngài đã đến với chúng tôi trong ngày vui hôm nay.
995 Nhớ xưa kia, ngài đã cùng chia sẻ cùng chúng tôi
Những ngày khốn khổ.
Có kẻ hôm nay còn sống đó
Đã được cụ thân sinh ngài đến phút cuối cùng
Cứu thoát tay thần sốt hành hung,
1000 Vì cụ đã triệt được mầm dịch tễ.
Ngày ấy tuy ngài còn là chàng trai trẻ,
Mà dám đến từng nhà con bệnh chẳng ngại ngần,
Đây đó người khiêng ra xác chết đem chôn,
Mà ngài vẫn được bình an vô sự.
1005 Vượt qua được sự thử thách gian khổ.
Thực quả Trời đã ban ơn, giúp người
đã cứu chúng tôi.
Tất cả:
Xin kính chúc quý nhân mạnh khỏe lâu dài
Để còn lâu dài cứu giúp chúng tôi.
Faust:
Xin cúi đầu nguyện cầu Chúa cả
1010 Người đã ra tay cứu trợ và dạy ta cứu trợ.
(Faust và Wagner tiếp tục đi nơi khác)
Wagner:
Thưa vĩ nhân, thầy thật là sung sướng
Được đám đông trọng vọng!
Ôi, hạnh phúc thay
Được gặt hái từ kết quả tài năng mình.
1015 Cha chỉ cho con nhìn rõ mặt tiên sinh,
Họ hỏi nhau, xô nhau chạy tới,
Tiếng đàn im, người nhảy cùng đứng lại,
Thầy bước đi, họ xếp thành hàng
Tung mũ lên cao:
1020 Thiếu chút nữa, họ quỳ gối không chừng
Như trước một đám rước mình thánh chúa.
Faust:
Ít bước nữa thôi, lên tới hòn đá nọ
Ta tạm dừng chân nghỉ một chút nơi đây,
Tôi đã từng một mình ngồi tư lự ở trên này,
1025 Tự hãm mình bằng ăn chay và khấn nguyện,
Hy vọng nhiều và đức tin rất vững,
Tôi tưởng rằng, với khóc than và não nuột khẩn cầu
Thì động lòng Chúa cả ở trên cao
Sẽ khiến được nạn dịch kia chấm dứt.
1030 Lời khen của đám đông hôm nay khác nào chế giễu.
Ôi, giá anh có thể nhìn thấu lòng ta,
Thì sẽ thấy cả con và cha
Vinh quang ấy chẳng bao giờ đáng hưởng.
Cha ta, một học giả âm thầm,
1035 Thường ra sức tư duy
Theo cách riêng của cụ
Về thiên nhiên, vũ trụ.
Người cùng với đám thuật sĩ luyện đan
Tự giam trong gian bếp tối tăm
1040 Và pha chế thứ thuốc khó chịu
Theo các đơn kê vô tận.
Hồng mãnh sư, chàng trai trẻ táo gan
Trong bình nước nóng cùng nàng Bạch Huệ
kết duyên
Và cả hai cùng sôi lên trong ngọn lửa
1045 Quằn quại từ phòng này sang phòng nọ.
Cuối cùng hiện ra óng ánh đủ màu
Một nữ hoàng trong bình thủy tinh,
Thế là xong môn thuốc, người ốm vẫn lăn ra chết
Không ai hỏi: liệu có người nào khỏi bệnh?
1050 Cho nên, dùng cái phương thuốc quỷ ma kia
Chúng tôi gieo rắc khắp rừng núi thôn quê
Bao tai họa còn hơn ôn dịch.
Chính tay tôi đã trao thứ thuốc độc cho hàng ngàn
con bệnh
Họ đều chết cả rồi,
1055 Giờ lại được thấy người ta khen ngợi kẻ giết người.
Wagner:
Sao thầy lại khổ tâm quá như thế được!
Một kẻ thiện lương dốc sức
Thực hành cái nghệ thuật được truyền giao
Há chẳng đã làm tròn phận sự đó sao?
1060 Lúc thiếu thời thầy đã kính tuân lão phụ
Thì đương nhiên được thừa hưởng những gì
người truyền thụ,
Và nếu thầy phát hiện khoa học, khi thầy đã
hành nhân,
Thì con thầy sẽ đạt tới đích cao hơn.
Faust:
Sung sướng thay ai còn hy vọng được
1065 Biến cả của những lỗi lầm kia ra thoát
Cái ta không biết tí gì thì ta lại đem dùng,
Còn cái ta biết nhiều ta chẳng được thi công.
Nhưng thôi, giờ phút tuyệt vời êm dịu
Đừng để những ý nghĩ âm u kia quấy nhiễu.
1070 Anh trông kìa, ánh chiều tà chiếu sáng lung linh
Những mái lều bao bọc bởi cây xanh.
Mặt trời xuống, dần dần, ngày đã hết
Nhưng mặt trời còn đi xa, tiếp tục tạo những
cuộc đời bất tuyệt
Ôi, ước gì có đôi cánh nâng ta lên khỏi bụi trần
1075 Để ta mãi mãi vươn theo ánh mặt trời.
Ta sẽ thấy trong ánh chiều vĩnh viễn
Thế giới yên bình dưới chân ta xuất hiện.
Ánh mặt trời rực sáng đỉnh non cao,
Thành từng dòng vàng các ngọn suối tuôn trào.
1080 Tất cả mọi thung sâu cùng núi hiểm
Cuộc chạy thần kỳ của ta chúng cũng không
thể nào kìm hãm
Những ghềnh đá ấm nồng của biển cả bao la
Hiện ra trước cái nhìn kinh ngạc của ta.
Nhưng cuối cùng vầng thái dương đã lặn
1085 Một nỗ lực mới trong ta trỗi dậy,
Ta lao theo uống ánh sáng vĩnh hằng
Trước mặt ta là ngày, sau lưng ta bóng đêm
Trời ta đội trên đầu, dưới chân ta sóng cuộn,
Nhưng chỉ là mơ thôi, giờ mặt trời đã lặn.
1090 Ôi, cánh bay trần tục của tấm thân
Khó mà ăn nhịp với đôi cánh của tinh thần
Nhưng con người ta đều sẵn một bản
năng diễm tuyệt
Để cho tình cảm, tinh thần luôn vươn
lên phía trước.
Khi trong cõi cao xanh, trên phía đầu ta
1095 Véo von vang tiếng hát con sơn ca
Khi bên trên rừng thông cao vút
Con đại bàng dang rộng cánh bay lượn.
Và bên trên biển cả đồng quê
Đàn sếu kia tìm tổ ấm bay về.
Wagner:
1100 Những giờ phút mơ màng đôi khi tôi cũng có
Nhưng khát vọng như thầy chưa bao giờ tôi cảm rõ.
Ta có thể chán chê nhìn đồng ruộng rừng cây
Nhưng chẳng bao giờ tôi ước có cánh chim bay.
Niềm vui tinh thần mới thật là kỳ thú
1105 Giúp ta đi hết sách này sang sách nọ.
Những đêm đông sẽ trở nên đẹp đẽ dịu êm
Niềm hạnh phúc sẽ sưởi ấm toàn thân
Và nếu may lại vớ được một trong cổ thư cao quý
Thì cả một thiên đường đến cùng ta trên trần thế.
Faust:
1110 Anh chỉ có một niềm mơ ước mà thôi,
Anh chớ bao giờ biết đến niềm mơ ước thứ hai.
Ôi, trong người ta hai linh hồn cùng ngự trị,
Mà linh hồn này muốn cùng linh hồn kia tách biệt,
Một bên thì bạo liệt những đam mê
1115 Bám lấy cuộc đời với mọi giác quan.
Còn một đằng quyết xa rời trần thế
Bay lên những từng cao cùng thánh thần chư vị.
Ôi, phải chăng trên không trung có những quỷ thần
Thống trị đôi nơi, mặt đất và thiên đường.
1120 Xin hãy rời cõi mây vàng về dương thế
Và dẫn tôi đi tới một cuộc đời mới
muôn màu nghìn vẻ!
Ước chi ta có một tấm áo thần kỳ
Tới những miền đất xa, trải rộng đón ta đi.
Thì ví có những y phục muôn ngàn quý giá
1125 Ta cũng không đổi, kể cả hoàng bào
của bậc vương giả.
Wagner:
Xin thầy chớ làm kinh động bọn yêu ma
Khắp không trung chúng đang bay lượn dật dờ,
Chúng tung ra từ mọi ngả
Làm hại con người bằng hàng nghìn tai họa.
1130 Quỷ bắc phương với răng nhọn sắc dài
Nhanh như tên bắn đem rét buốt đến cho người,
Nó gây ra bao khô cằn khi nó từ phương đông tới,
Và để tự nuôi thân, nó hại ta ăn ruỗng phổi.
Nó đem đến từ sa mạc phương nam
1135 Từng đợt nắng thiêu đổ xuống đầu ta
Từ phương tây nó đổ về, thoạt tiên nguồn dịu mát
Rồi lập tức nhận chìm con người, ruộng đồng,
vườn tược.
Chúng vâng lời, vì chúng thích gạt lường.
1140 Chúng tự xưng là kẻ được Trời sai phái tới
Chúng nói năng dịu dàng vì chúng quen lừa dối.
Nhưng ta phải về thôi, trời đã tối dần
Gió đã lạnh và sương mù đang lan.
Càng về tối, càng thích thú mái nhà yên ấm.
1145 Nhưng kìa, thầy nhìn gì sững sờ đứng lặng?
Có gì làm cho thầy xúc động lúc chiều tà?
Faust:
Anh có nhìn con chó đen đang quanh quẩn dưới
đồng xa?
Wagner:
Tôi thấy nó lâu rồi, nhưng có gì đâu lạ.
Faust:
Anh nhìn kỹ xem, con vật đâu chỉ đơn thuần là chó?
Wagner:
1150 Chỉ là một con mực, theo cách riêng
Khổ công đánh hơi tìm dấu chủ mà thôi.
Faust:
Anh không thấy, nó chạy thành vòng rộng
Và lao đến phía chúng ta, gần mãi lại?
Nếu tôi không nhầm, nó còn kéo lê thê
1155 Một luồng lửa hồng sau mỗi bước nó đi.
Wagner:
Tôi chẳng thấy gì ngoài con chó mực
Có thể chỉ do thầy quáng mắt.
Faust:
Chừng nó định đặt những dây thòng lọng
nhiệm mầu
Quanh chân ta, để buộc ta vào một quan hệ mai sau.
Wagner:
1160 Tôi chỉ thấy nó nhảy quanh ta sợ hãi
Vì chẳng thấy chủ đâu, mà thấy hai người lạ.
Faust:
Nó đã đến gần, vòng chạy hẹp lại rồi.
Wagner:
Đấy, thầy xem, đâu phải yêu ma, chỉ là chó mà thôi.
Nó ngần ngại, gầm gừ, nằm sấp xuống
1165 Ve vẩy đuôi, tất cả đều là thói quen giống khuyển.
Faust:
Lại đây nào, nhập bọn với chúng ta.
Wagner:
Nó là một con chó khá ranh ma
Mình đứng yên, nó ra chiều chờ đợi,
Mình chuyện trò với nó, nó liền nhảy tới.
1170 Mình mất vật gì, nó tìm lại được ngay,
Thầy ném gậy xuống sông, nó sẽ nhảy xuống theo
chiếc gậy của thầy.
Faust:
Anh nói đúng, phải đâu là ma hiện
Tất cả chỉ do công rèn luyện.
Wagner:
Chó má nếu được đúng cách tập rèn
Thì có thể làm vừa lòng ngay bậc hiền giả
cũng nên.
Vâng, nó đáng được thầy yêu quý,
Trong đám học trò, nó là kẻ học trò nhất mực
chăm chỉ.
(Họ đi vào trong cổng thành)
PHÒNG LÀM VIỆC
Faust bước vào cùng con chó
Faust:
Ta trở về, rời khỏi nơi đồng ruộng,
Bóng đêm sâu đang trùm xuống bao la,
1180 Cái linh hồn tốt hơn trỗi dậy ở trong ta
Cùng nỗi kinh sợ thiêng liêng đầy dự cảm.
Ngủ yên rồi mọi khát vọng ngông cuồng mê đắm
Cùng với bao cuồng vọng gió dông gào
Trong ta tình yêu người trỗi dậy dạt dào
1185 Và trỗi dậy dạt dào lòng mến Chúa.
Đừng chạy ngược chạy xuôi, hãy im nào, chó.
Mi đánh hơi gì ở đó, chỗ cửa ra vào?
Hãy đến nằm sau lò sưởi đi nào,
Ta cho mi chiếc gối này, êm nhất đó.
1190 Ngoài trời, trên đường đèo, mi đã làm ta thích thú
Bằng những trò chạy nhảy dị kỳ.
Giờ hãy để ta chăm sóc cho mi,
Như chăm một ông khách đáng yêu và lặng lẽ.
Ôi, một khi trong gian phòng ta nhỏ bé
1195 Lại cháy lên vui vẻ một cây đèn,
Thì lòng ta cũng sáng bừng lên,
Con tim ta nó tự nhận ra chính nó.
Niềm hy vọng trong ta nở rộ
Và lý trí lại cất lên lời.
1200 Ta ao ước được tắm trong dòng sông cuộc đời,
Được tắm nơi ngọn nguồn mạch sống.
Chó, chớ có gầm ghè kêu rống,
Tiếng loài vật kêu khó có thể hài hòa
Với tiếng thiêng liêng đang tràn ngập trái tim ta.
1205 Con người vẫn có thói quen chế giễu
Những gì con người không am hiểu,
Họ quen cằn nhằn với cái Đẹp cái Hay
Mà thường khi họ chỉ thấy nặng nề khó chịu mà thôi.
Chó cũng định học người gầm ghè như thế?
1210 Nhưng than ôi, ta cảm thấy rồi, dù với bao ý chí,
Từ tim ta sự thỏa mãn cũng không thể tuôn trào,
Dòng sông kia sớm cạn bởi vì sao,
Và ta lại phải nằm trong cơn khát?
Cơ sự đó đã bao phen ta từng trải.
1215 Nhưng thiệt thòi kia cũng có cách đền bù
Bằng việc tôn thờ kính trọng cái cao sâu,
Bằng ước ao tìm nguồn tri thức mới
Không đâu đẹp và hay
Như trong Tân ước thánh kinh.
1220 Có gì thôi thúc ta mở ngay bản gốc
Với tấm lòng dạt dào cảm xúc
Đem tác phẩm cao siêu
Dịch sang tiếng Đức thân yêu.
(Mở một pho sách và bắt đầu làm việc)
“Khởi thủy là lời”, trong sách viết,
1225 Ngay câu đầu đã làm ta thắc mắc.
Ta không thể đề cao giá trị của Lời,
Ta đành phải dịch nghĩa khác đi thôi,
Nếu tinh thần ta còn sáng suốt.
Hãy viết: khởi đầu là ý nghĩa.
1230 Nhưng hãy suy nghĩ kỹ dòng này
Chớ không nên hạ bút quá mau tay.
Phải chăng ý nghĩa tạo ra tất cả?
Có lẽ nên ghi: khởi đầu là sức mạnh.
Nhưng, ngay khi ta viết xuống dòng này
1235 Có gì nhắc ta phải tiếp tục nghĩ thêm.
Thần linh giúp ta!
Ta bỗng nhận được lời khuyên nhủ
Và viết liền: “Khởi thủy là hành động!”
Này chó, muốn cùng ta một nhà chung sống,
Thì kêu rống phải thôi đi,
1240 Phải thôi ngay tiếng sủa, tiếng gầm ghè.
Một bạn chung phòng hay phá rối
Ta không thể nào chịu nổi.
Cho nên một trong hai kẻ chúng ta
Phải bỏ phòng mà ra.
1245 Phép lịch sự nghinh tân ta rất tiếc phải thu hồi
Cửa đã sẵn mở, mi có thể ra ngoài.
Nhưng mà kìa, mắt ta ngó thấy.
Lẽ nào tự nhiên có thể xảy ra như vậy?
Là sự thật ư, hay chỉ một bóng ma?
1250 Sao con chó của ta cứ to lớn mãi ra?
Nó vươn lên với tất cả sức nó,
Đây không thể là hình thù một con chó!
Giống quỷ quái nào đây ta đã dắt vào nhà!
Trông nó đã như con hà mã rồi kìa,
1255 Với đôi mắt nảy lửa, với hàm răng dễ sợ.
Được, với mi ta đã có phép trị!
Với loại yêu ma của địa ngục âm ti
Thì ấn quyết Xa-lô-môn là phương tiện diệu kỳ.
(Yêu ma - ngoài hành lang):
Trong kia một người anh em đang mắc nạn,
1260 Ta hãy ở ngoài, chớ theo chân hắn.
Như con cáo bị vào tròng
Ma già kia gặp bước long đong
Anh em ơi, coi chừng đấy,
Hãy vật vờ bay lượn!
1265 Lên xuống chập chờn,
Thế là người anh em có thể thoát thân.
Ta có thể giúp hắn,
Chớ để hắn phải tù hãm!
Tất cả chúng ta đã bao phen
1270 Được nhận sự giúp đỡ của người anh em.
Faust:
Trước hết, để biết nguyên hình con vật,
Thì thần chú Bốn Vì ta hãy mau khấn nguyện
Hỏa tinh linh, nổi lửa nào!
Thủy tinh linh, hãy cuộn trào!
(còn tiếp)
Nguồn: Faust. Kịch thơ của Johann Wolfgang von Goethe. Đỗ Ngoạn dịch từ nguyên bản tiếng Đức. Rút từ trang 631 đến 1252 của bộ Hợp tuyển Văn học Đức, tập II. Nhà văn Triệu Xuân và Lương Văn Hồng sưu tập, biên soạn, giới thiệu. NXB Văn học, 2006.
www.trieuxuan.info
| 
