QUÁN AUERBACH Ở LEIPZIG

            Một bữa nhậu của những chàng vui tính

Frosch:

            Không ai thèm uống? Không ai cười?

            Tôi sẽ dạy cho các anh biết đùa vui!

2075     Mọi khi thì cứ bừng bừng như lửa đốt,

            Mà hôm nay ỉu xìu như rạ ướt.

Brander:

            Đấy là do cậu, không đưa ra được một

                                                                         chuyện ra trò

            Không có gì ngu ngốc, không có gì hay ho.

Frosch:

            (Trút một cốc rượu lên đầu bạn): Đây cậu có cả hai!

Brander:

            Đồ lợn!

Frosch:

2080     Vì cậu muốn có nên người ta cho đó.

Siebel:

            Bọn nào cãi nhau, tống cổ ra đường,

            Hãy thả sức uống cho say và hát cho vang.

            Hô la, hô la, hầy!

Altmayer:

            Nguy to, phen này ta đến chết!

            Đưa bông lại đây, kẻo tai ta thủng mất!

Siebel:

2085     Trần nhà có rung động vì thanh âm

            Người ta mới thấy giá trị của giọng trầm.

Frosch:

            Phải rồi, ai khó chịu xin mời ra khỏi cửa.

            A, tara, lara, la!

Altmayer:

            A, tara, lara, la!

Frosch:

            Bắt đúng giọng rồi đó.

(Hát)

2090     Đế quốc La Mã thần thánh

            Sao vẫn còn vững được đến ngày nay?

Brander:

            Xì, một bài hát tồi, một bài ca chính trị!

            Bài ca tội nghiệp!

            Ơn Chúa trời mỗi buổi sáng mai

            Ta không phải lo cho cái đế quốc La Mã ấy.

2095     Ít nhất đối với tôi đã là một phúc lớn

            Vì tôi không phải là hoàng đế, cũng không

                                                                                    là thủ tướng.

            Nhưng ở đây thì không thể thiếu một thủ trưởng

                                                                            đối với chúng ta,

            Vậy thì một vị giáo hoàng ta phải sớm chọn ra.

            Tiêu chuẩn thế nào các anh đã rõ

2100     Để xứng với ngôi vị cao sang đó.

Frosch (hát):

            Hỡi nàng họa mi, cất cánh bay lên,

            Đem nghìn lời chào đến người ta quý yêu.

Siebel:

            Không thèm chào cô bé!

            Ta không muốn nghe chuyện đó nữa!

Frosch:

            Chào và hôn nàng!

            Anh không thể cấm tôi chuyện đó.

(Hát)

2105     Mở cửa ra, đêm đã khuya,

            Mở cửa ra, người yêu vẫn thức,

            Đóng cửa vào cho đến sáng mai.

Siebel:

            Phải, cứ hát đi, cứ việc tâng bốc ngợi khen cô ả,

            Rồi sẽ đến lúc ta không nhịn được cười,

2110     Nó đã lừa mình, cậu sẽ đến phiên thôi.

            Bất cứ một thằng ma ranh nào cũng vừa ý nó

            Và có thể giữa ngã tư đường cợt đùa cùng cô ả.

            Hay một dê già phóng xuống từ núi Âm Hồn

            Cũng có thể be be qua đó chúc ả ngủ ngon!

2115     Một chàng giỏi trai hồng hào chững chạc

            Đối với cô nàng thì quá tốt.

            Cho nên tôi chẳng biết có lời chào nào

            Khác hơn là ném cho tan cửa sổ cô nàng.

Brander (gõ tay lên bàn):

            Này chú ý, tất cả im nghe tớ,

2120     Ai cũng biết tớ đây là tay biết sống.

            Ngồi đây là những khách đa tình,

            Vậy, theo đúng phép, tớ cần

            Dâng cái gì hay nhất cho một đêm tốt đẹp.

            Chú ý, đây là một bài ca mới nhất

2125     Điệp khúc xin mọi người mạnh mẽ cùng ca.

(Hát)     Dưới hầm nhà có con chuột cống

            Ăn mỡ, ăn bơ, phè phỡn sống

            Tạo cho mình một cái bụng to phè

            Chẳng kém gì tiến sĩ Luther.

2130     Chuột ăn phải bả do cô bếp

            Liền thấy trần gian này quá hẹp

            Cảm thấy trong mình như đang có tình yêu.

Đồng ca (hát to):

            Cảm thấy trong mình như đang có tình yêu.

Brander:

            Chuột cống ta chạy lên chạy xuống

2135     Gặp vũng nào cũng uống

            Cắn xé cào cấu khắp nhà

            Giận giữ cũng chẳng ích gì cho chuột ta

            Sợ hãi điên cuồng nhảy nhót

            Tội nghiệp thay cho chú chuột

2140     Cứ như trong mình đang có tình yêu.

Đồng ca:

            Cứ như trong mình đang có tình yêu.

Brander:

            Giữa ban ngày, hoảng sợ trăm chiều

            Chuột ta lao ngay vào bếp

            Rơi xuống lửa hồng, giãy giụa rồi nằm bẹp       

2145     Đớn đau thở dốc từng hồi,

            Cô đánh bả cả cười:

            Ha, nó rên trên cửa hang sau chót,

            Như trong mình đang có tình yêu!

Đồng ca:

            Như trong mình đang có tình yêu.

Siebel:

2150     Phường nhạt nhẽo, cười vô vị thế!

            Đánh bả cho con chuột đáng thương

            Mà coi như một nghệ thuật phi thường!

Brander:

            Hẳn là cậu thương tình lũ chuột?

Altmayer:

            Lão hói đầu bụng phệ!

2155     Nỗi bất hạnh làm cho lão đâm hiền lành

            Nhìn con chuột trương phình

            Tưởng đấy là chân dung chính lão.

(Faust và Mephisto bước vào)

Mephisto:

            Tôi thấy cần trước hết

            Nhằm nơi vui vẻ dẫn ông vào,

2160     Để ông thấy đời dễ sống biết bao.

            Thiên hạ ở đây mỗi ngày là một buổi hội,

            Với chút ít trí khôn và nhiều thoải mái

            Họ quay cuồng trong điệu nhảy vòng vui

            Như chú mèo non vờn nghịch cái đuôi.

2165     Nếu họ không khổ về đau đầu nhức óc

            Và chủ quán tiếp tục cho chịu tiền, không thúc

            Thì họ còn vui sướng vô tư.

Brander:

            Bọn này vừa mới đến từ nơi xa

            Trông cung cách kỳ khôi đủ thấy,

2170     Họ đến đây mới chỉ độ một giờ đổ lại.

Frosch:

            Cậu nói đúng.  

            Tôi ngợi ca thành Leipzig của tôi

            Nó là một Paris nhỏ và đào tạo con người.

Siebel:

            Bọn lạ mặt này là hạng nào, anh biết chứ?

Frosch:

            Được, để tôi, chỉ một cốc rượu đầy cũng đủ

2175     Cho tôi moi chuyện mấy anh chàng

            Như nhổ ở trẻ con một cái răng.

            Họ có vẻ là con nhà quyền quý

            Hợm mình và ra chiều thất ý.

Brander:

            Đánh cuộc nào, tôi cho chỉ là bọn lang băm

Altmayer:

2180     Có thể.

Frosch:

            Này, để tôi đánh gục họ cho xem!

Mephisto (với Faust):

            Mấy gã này không hề ngờ quỷ sứ

            Dù quỷ có tóm ngay gáy họ.

Faust:

            Xin kính chào chư vị!

Siebel:

            Cũng xin chào và cám ơn!

(Liếc nhìn Mephisto và nói nhỏ)

            Thằng cha kia sao thọt một chân?

Mephisto:

2185     Có cho phép chúng tôi được ngồi cùng các vị?

            Tuy ở đây có thiếu phần rượu quý

            Nhưng làm quen với các vị cũng đủ vui nhiều.

Altmayer:

            Có vẻ như ông là người rất được nuông chiều.

Frosch:

            Hẳn các vị quá khuya mới rời Rippach

2190     Và cùng ông Hans dùng bữa tối?

Mephisto:

            Hôm nay chúng tôi chỉ qua cửa không vào

            Nhưng mới đây có trò chuyện cùng ông.

            Ông nhắc đến anh em ông nhiều lắm,

            Và nhờ chúng tôi chuyển lời chào đến từng bạn.

(Hắn nghiêng mình trước Frosch)

Altmayer (nói nhỏ):

2195     Đấy, đòn của cậu! Hắn biết tỏng rồi!

Siebel:

            Thằng láu cá ghê!

Frosch:

            Hãy đợi đấy, tôi tóm hắn cho coi.

Mephisto:

            Nếu tôi không nhầm, trước đây chúng tôi nghe tiếng

            Các vị cất giọng đồng ca điêu luyện.

            Phải rồi, ca hát ở đây.

2200     Sẽ được vòm cao kia dội lại tuyệt vời.

Frosch:

            Không chừng ông cũng là một danh ca thiện nghệ?

Mephisto:

            Không, tài rất ít, chỉ lòng yêu là đáng kể.

Altmayer:

            Hát chúng tôi nghe một bài.

Mephisto:

            Nếu các ông muốn, xin hát hẳn nhiều bài

Siebel:

            Nhưng phải là bài thật mới!

Mephisto:

2205     Chúng tôi vừa từ Tây Ban Nha tới,

            Quê hương đẹp của rượu và ca.

(Hát)

            Xưa có một ông vua

            Nuôi một con bọ chó

Frosch:

            Bọ chó! Các cậu hiểu ra chưa?

            Bọ chó với tôi là một khách sạch sẽ.

Mephisto (hát):

            Xưa có một ông vua

            Nuôi một con bọ chó

            Vua yêu nó rất nhiều

            Chẳng khác gì hoàng tử.

2215     Vua cho gọi thợ may

            Và khi thợ may đến:

            Ngươi may áo cho chàng đi,

            Và may cả quần nữa!

Brander:

            Chớ quên đe gã thợ may

2220     Phải đo cho thật chính xác,

            Nếu không sợ mất đầu

            Thì đừng để quần có nếp nhăn.

Mephisto:

            Áo quần toàn bằng nhung lụa

            Bọ ta thắng bộ đàng hoàng,

2225     Thêm dải thêm băng trên áo

            Lại thêm một tấm huy chương.

            Và thế là thành thừa tướng

            Được trao Bắc đẩu bộ tinh.

            Và anh chị em của bọ

2230     Cũng thành công lớn trong triều đình.

            Trong triều, các ông các bà

            Mới thật là khốn khổ,

            Hoàng hậu cùng thị nữ

            Bị cắn bị châm,

2235     Mà không dám cựa quậy,

            Mà cũng không dám gãi.

            Bọ mà đốt chúng ta

            Ta sẽ đập chết ngay.

Đồng ca (hát vang):

            Bọ mà đốt chúng ta

2240     Ta sẽ đập tan thây.

Frosch:

            Hoan hô, hoan hô! Hay lắm!

Siebel:

            Đối với mỗi con bọ đều phải như thế đó.

Brander:

            Nhón ngón tay mà tóm ngay lấy nó.

Altmayer:

            Tự do muôn năm! Rượu nho muôn năm!

Mephisto:

2245     Tôi rất muốn cạn một cốc mừng tự do

            Nếu rượu của các ngài được đôi chút ngon hơn.

Siebel:

            Câu nói ấy tôi không muốn nghe thêm lần nữa.

Mephisto:

            Tôi chỉ e chủ quán đây khó chịu,

            Nếu không, sẽ xin dâng các quý ngài

2250     Thứ hảo hạng của hầm rượu chúng tôi.

Siebel: 

            Cứ đem ra! Tội vạ có tôi rồi.

Frosch:

            Ông đem ra một cốc, chúng tôi sẽ ca ngợi ông

            Chỉ có điều hàng mẫu thì không nên quá nhỏ,

            Bởi vì, nếu bảo tôi đánh giá

            Phải cho tôi được uống đầy mồm.

Altmayer (nói nhỏ):

            Họ người miền sông Ranh, mình đoán vậy.

Mephisto:

            Cho tôi mượn cái khoan.

Brander:

            Làm chi bằng cái ấy?

            Chẳng lẽ ông có rượu thùng để sẵn ở ngoài sao?

Altmayer:

            Chủ quán có sọt đồ nghề ở phía sau.

Mephisto (cầm lấy cái khoan, hỏi Frosch):

2260     Nào, ông thích uống loại gì, ông bạn?

Frosch:

            Thế là sao? Rượu gì ông cũng sẵn?

Mephisto:

            Tôi có đủ mọi thứ cho mỗi ngài.

Altmayer (với Frosch):

            A ha, cu cậu liếm môi rồi.

Frosch:

            Được, nếu được chọn, thì rượu vùng sông Ranh

                                                                                         tôi mới thú

            Tổ quốc ban cho những thứ ngon nhất đó.

Mephisto (khoan một lỗ vào cạnh bàn bên chỗ Frosch ngồi)

            Kiếm chút sáp ong bịt lỗ lại ngay!

Altmayer:

            Chà, lại ảo thuật đây.

Mephisto (với Brander):

            Còn ông?

Brander:

            Rượu sâm banh tôi mới thích.

            Mà phải là loại thật nhiều bọt.

(Mephisto khoan, một người lấy sáp làm thành nút bịt vào các lỗ)

Brander:

2270     Mình vẫn không sao kiêng được hàng ngoại quốc

            Những của ngon thường ở xa ta,

            Bọn Pháp thì người dân Đức không thể nào ưa

            Nhưng rượu nho của họ, mình vui lòng uống lắm.

Siebel (khi thấy Mephisto đến gần):

            Thú thực, tôi không thích những thứ chua như dấm,

2275     Hãy cho tôi một cốc của thứ rượu thật êm.

Mephisto (khoan):

            Thế thì ông sẽ nếm thử rượu Tô-cai.

Altmayer:

            Không, hãy nhìn thẳng mặt tôi, thưa ngài,

            Đừng có đùa dai chúng tôi nữa.

Mephisto:

            Ồ không, đối với các ngài cao quý

2280     Trêu đùa thì thật quá liều,

            Thôi, hãy nói nhanh ý muốn đi nào,

            Tôi cần hầu ông bằng thứ rượu gì, xin cho biết.

Altmayer:

            Gì cũng được. Khỏi nhiều lời!

(Sau khi các lỗ đã được khoan và bịt chặt)

Mephisto (với những cử chỉ kỳ cục):

            Dây nho đeo chùm quả!

2285     Con dê thì mang sừng.

            Quả nho mọng nước, cây nho là gỗ,

            Bàn gỗ cũng có thể cho rượu nho.

            Hãy nhìn sâu vào thiên nhiên!

            Đây là điều kỳ lạ, các vị hãy tin.

2290     Giờ thì mở nút ra và thưởng thức!

(Tất cả mở nút và mỗi người hứng vào cốc thứ rượu mình muốn có)

            Ôi dòng suối tuyệt vời đã chảy ra cho chúng ta!

Mephisto:

            Nhưng coi chừng, chớ để rượu trào ra.

(Họ uống nhiều lần)

Tất cả (hát):

            Khoái, chúng ta sao mà khoái,

            Như năm trăm con lợn nái!

Mephisto:

2295     Họ tự do, sung sướng thế, ông thấy chưa?

Faust:

            Ta chỉ muốn đi khỏi đây ngay.

Mephisto:

            Ông chú ý, bây giờ phần thú tính

            Mới thực sự tuyệt vời bộc lộ hết.

Siebel (vô ý để rượu chảy xuống đất và biến thành lửa):

            Cháy! Cứu tôi với!

            Hỏa ngục bốc lên cao!

Mephisto (khấn lửa):

2300     Hỡi nguyên tố thân yêu, hãy dịu đi nào!

(Với cả bọn)

            Lần này mới chỉ là vài giọt lửa trừng thanh thôi đó.

Siebel:

            Thế là nghĩa lý gì?

            Được, ta sẽ cho anh một vố!

            Có vẻ như anh chưa biết bọn ta.

Frosch:

            Cứ để hắn tiếp tục giở trò ra!

Altmayer:

2305     Mình thấy, nên để hắn cút ngay đi là phải nhất.

Siebel:

            Thế nào ông?

            Ông cũng to gan thật

            Định đem trò quỷ thuật kiếm chác ở đây sao?

Mephisto:

            Im đi, thùng chứa rượu!

Siebel:

            Đồ cán chổi!

            Mi lại còn láo xược với bọn ta?

Brander:

2310     Đợi đấy, chúng ta cho một trận!

Altmayer (rút một nút sáp ra khỏi bàn, lửa phun vào mặt hắn):

            Cháy! Tôi bị cháy rồi!

Siebel:

            Trò ảo thuật!

            Đâm đi các anh, chớ để thằng cha chạy mất!

(Họ rút dao ra xông đến Mephisto)

Mephisto (với điệu bộ trịnh trọng):

            Cảnh và lời hư ảo, hãy biến đổi giác quan

                                                                                    và địa điểm!

2315     Ở đó như ở đây!

(Bọn họ sững sờ dừng cả lại nhìn nhau)

Altmayer:

            Tôi đang ở đâu? Cảnh đâu đây mà đẹp quá!

Frosch:

            Một đồi nho! Tôi nhìn có đúng không?

Siebel:

            Và chùm quả liền ngay tay!

Brander:

            Dưới tán cây xanh này,

            Các anh trông, một cây nho trĩu quả!

(Hắn tóm lấy mũi Siebel, bọn khác cũng làm như thế với nhau, và giơ dao lên)

Mephisto (điệu bộ như trên):

2320     Hình ảnh dối lừa, cất giải khăn bưng mắt họ;

            Các ngươi hãy nhớ, trò quỷ ma vui như thế đó.

(Biến đi cùng với Faust. Bọn kia buông nhau ra)

Siebel:

            Chuyện gì thế?

Altmayer:

            Sao?

Frosch:

            Mũi cậu đấy ư?

Brander (với Siebel):

            Và mũi cậu trong tay ta!

Altmayer:

            Như một luồng điện chạy khắp toàn cơ thể

2325     Tôi muốn xỉu đi rồi, cho xin cái ghế!

Frosch:

            Này, nói xem, cái gì đã xảy ra?

Siebel:

            Nó đây rồi?

            Tôi mà tóm được thằng cha

            Thì đừng hòng còn sống mà đi được!

Altmayer:

            Tôi trông thấy hắn chuồn ra cửa quán,

2330     Cưỡi trên một chiếc thùng phuy,

            Mà chân tôi lúc ấy nặng như chì.

(Ngoảnh lại nhìn bàn)

            Trời ạ, rượu còn tuôn đấy chứ?

Siebel:

            Chỉ là chuyện bịp lừa xảo trá.

Frosch:

            Tôi tưởng mình uống rượu thật hẳn hoi.

Brander:

2335     Thế còn những chùm nho thì sao?

Altmayer:

            Tôi nhận ra một điều: chớ tin vào chuyện lạ!

(còn tiếp)

Nguồn: Faust. Kịch thơ của Johann Wolfgang von Goethe. Đỗ Ngoạn dịch từ nguyên bản tiếng Đức. Rút từ trang 631 đến 1252 của bộ Hợp tuyển Văn học Đức, tập II. Nhà văn Triệu Xuân và Lương Văn Hồng sưu tập, biên soạn, giới thiệu. NXB Văn học, 2006.

www.trieuxuan.info