Trên đường Thanh niên
Ta đi yêu người ta yêu nhau
Người ta cũng là ta khác đâu
Ta yêu tình yêu người ta lắm
Say đắm bao nhiêu cái hôn đầu
Ta đi yêu người ta yêu nhau
đêm chớ về khuya, hương đượm lâu
Gió ơi gió hãy vừa đủ lạnh
Cho những lứa đôi chụm mái đầu
Ta rủ sóng hồ im lặng im
Thảm cỏ ven bờ êm thật êm
Trời sao mở hết chiều sâu thẳm
Hàng liễu thướt tha thả tóc mềm
đừng có bao giờ dứt bỏ nhau
Yêu nữa, người ơi, chưa đủ đâu
đôi nào cần nối tình dang dở
đây trái tim ta hiến nhịp cầu
Ta hẹn Hồ tây mỗi buổi chiều
Người về, ta cũng lại về theo
Chẳng đợi riêng ai, ta đợi cả
Nhân cuộc đời ta lên Tình yêu
Ta nhìn trời đêm nay và ta đọc
I.
NƠI Gõ (*)
Người ta dạy toán hiện đại của chương trình
cử nhân cho các em lớp bốn
Chú bé còn mút tay đã làm quen với lý thuyết nhóm
Xem vô tuyến truyền hình những cuộc du hành xuống
gọn sát mặt trăng
Ô văn minh
Người ta cũng dạy em tru tréo om sòm như bị cắt tiết
khi chớm lên một trận “điên răng”
Em được tập phân biệt Bit-tô-ven, Mô-da,
Sô-panh và Lít
Cả trước khi em biết trên đời này luôn luôn
người chết đi và người bị giết
Kẻ cầm quyền muốn em lên mười đã dạn dày
cái lọc lừa quỷ quyệt của châu Âu
Từng trải cả thứ du côn ngổ ngáo quảng cáo
Hoa-kỳ nhố nhăng sặc sỡ loạn màu
Chưa kịp lớn em đã bị nhét nhồi bao thuốc độc
Bọn giết người hành nghề mưu phun nọc hại tuổi thơ
Con người sẽ chết đi mà chưa từng được sống bao giờ
2
Chưa người con trai nào biết thực chất người
Người con gái, em là ai/
3
Sống thường trực của anh là lợm giọng
Chán chường muốn mửa cuộc đời ra
Mửa cả tiếng chim mửa cả màu hoa
Anh nhìn đâu cũng thấy điều đã quá nhiều lần
nhìn thấy
Cả những con người cũng lặp đi lặp lại thành
thiu chảy
Anh quên dần kỷ niệm về sự mát tươi
Bất cứ cái gì cũng giống như miếng thịt hộp đã ôi
Có lúc anh căm hờn bọn làm tâm hồn anh chưa non
mà đã cỗi
Bỗng sằng sặc cười lên: cả sự căm hờn cũng cũ
rồi, già nua hàng triệu tuổi
Trong tay một cô gái tóc vàng một đêm anh tưởng
mình khám phá lại tình yêu
Sáng mù sương dậy não nề thấy những cái hôn
con gái
Cái thực chất đang còn phải sáng tạo ra
cùng thời đại
Cho đến nay người con gái chỉ là thần tượng đẹp
não nùng của kẻ bị trị đầu tiên
Thần tượng dần dần được bôi nước hoa, choàng
lụa mỏng và bắt buộc phải làm duyên
Sự chuyên chính độc ác trên trái tim đàn ông là
biểu hiện oái oăm lộn ngược của quỵ luỵ
Những người tự xưng là phái khoẻ đặt bày ra
cái gọi là nữ tính giàu xúc cảm, hay đổi thay,
yếu mềm, uỷ mỵ...
Sau hai triệu năm người, sóng đại dương còn thủ thỉ
mỗi ban mai
cũng đã mốc meo
Hàng triệu tuổi trẻ như anh mỗi anh đều cô đơn như
một sinh vật từ chòm sao Thiên Nga đầu thai lại
Trời, đất, cây, người đối với anh đều xa, lạ, khác
Anh tự biết mình là tính chất của rỗng không
Mà gân anh săn mà máu anh hồng
4
Và anh nữa người đồng chí đến với chúng tôi
từ đám bụi tinh vân siêu thực
Cất tiếng hót của con chim bay đến đỉnh cao sau
khi đã lượn rà miệng vực
Anh mất nửa đời người để tìm gặp anh em
Có phải bây giờ anh mang đánh đĩ cả lòng tin
Những đứa nào đã nhuộm máu tim anh
không đỏ nữa
để trước mặt anh và trong anh đảng mặt trời
thôi thắp lửa
Gió hết cay đắng hết ngọt ngào khi thổi vào từ vịnh
cửa vi-la
Có còn nhìn thấy gì đâu khi nhìn đời từ trong ấy
nhìn ra
II.
4.000 NĂM NHÂN đẠO
Mắt thợ nhuộm từng quen 40 màu đen nhưng
chưa thể thấy màu đen của đau thương ta được
Từ đáy vực khổ đau, ta vùng lên,
dữ và hiền như nước
Ta nhìn đời từ kẽ nhắm của một cây bá đỏ miền Nam
Sau những lưỡi lửa quái đản rùng rùng
của đám cháy na-pan
Trên mặt trận ra-đa kẻ địch gây nhiễu loằng ngoằng
tưởng chừng như rối mắt
Ta đã tập trong một giây chỉ ra đúng cái mục tiêu
cần đuổi bắt
Giữa ngã tư Bảy Hiền, trên Long Biên đưa võng,
trong thung lũng A-so
Máu ta chảy thắm hồng và ta tìm thấy thước đo
đo ánh sáng của tự do độc lập
đo bóng đêm khi bỗng tắt mặt trời
đo mỗi người và đo từng dân tộc
Ai tấn công và ai kẻ thoái lui
đo cái được, đo tận cùng cái mất
đo nỗi đau, đo được cả niềm vui
Như viên đạn, như quả cà, cái thước đo giản đơn
và chân thật
Hay tám vạn nghìn tư gì cũng mặc
Không kiên cường đánh mỹ chẳng nên người
Ta nhìn đời từ lỗ đạn thù xuyên ngực người ta yêu
còn đẫm máu
Ai hơn ta có quyền thiêng liêng được nung nấu
căm hờn
Mà ta thấy cả màu hồng của cảm thông
trong ngày mai hồn hậu
Trên lòng căm ta sống với tình thương
đúng, ta bắn pháo vào mặt mày ở đà Nẵng, Huế và Sài-gòn ta nữa đó
Mày còn ngồi rốn kia nhưng rồi mày cuốn vó
cút đi thôi
Ta sẽ về hàn cả vết thương của một nhành cây nhỏ
Bom B.52 rú cái chết từ họng con quỷ già hoảng sợ
Tên lửa ta gầm hiên ngang những tiếng nổ
con người
2
Ta có cách nằm Lê Hồng Phong hát niềm tin trong
bóng đêm hầm cầm cố của quan tài Côn-đảo
Cách ngồi Nguyễn đức Thuận trên thuyền giặc
doạ đem dìm ung dung nhìn trăng sáng trong xanh
Cách chạy em đuốc sống lao vào kho đạn địch
cháy bừng lên như một bình minh
Cách bổ nhào Tô Vĩnh Diện lấy xương thịt
của hy sinh chèn đứng pháo
Cách ngã Phan đình Giót lấp lỗ châu mai
bằng sắc máu
Cách bị trói Nguyễn Văn Trỗi gót dẫm đầu
bầy hung bạo hành hình
Cách nhìn Nguyễn Viết Xuân nhằm thẳng bắn
quân thù đầy căm hờn tỉnh táo
Cách quỳ lão dân quân hạ con ma siêu âm
bằng cây súng bộ binh
Cách đứng cô gái gẫy hai chân tự buộc
vào tường bắn xe tăng trong đường phố bão
Cách sờ người mẹ mù đêm đêm sờ vóc con
mong chóng đến ngày con đủ sức trường chinh
Cách cái sống Việt Nam bốn nghìn năm nhân đạo
Rực rỡ khắp đất này, ngay từ lòng sâu của địa đạo
Vĩnh Linh
3
Ta có những trang Kiều Lý Tự Trọng đọc say sưa
trong xà-lim án chém
Màu đỏ tươi quả táo Bác Hồ cho em bé mắt xanh
trên đường phố Pa-ri
Tiếng gọi: “Thằng Ba đâu, vào uống nước” bà mẹ
nghèo gọi anh Lê Duẩn bên dòng kênh khu tám
Cách nói Nguyễn Chí Thanh: hai mươi vạn Mỹ
vào à, đánh vỡ mặt nó đi
đôi dép lốp trên đài chủ tịch trong lễ mừng
ngày mồng Hai tháng Chín
Phủ Toàn quyền xưa rộng mở đón gót hồng
của các cháu thiếu nhi
Hội nghị giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
giữa thủ đô khi loa báo máy bay thù đang đến
Những buổi bàn về quy hoạch 20 năm
vẫn điềm nhiên nhóm họp rất đúng kỳ
Gió Hồ Tây mang dạ hương đêm đêm dịu dàng
như ước hẹn
Hoa phượng cháy lên rồi ba vạn em lớp mười
đang sửa soạn vào thi
Tập thơ lãnh tụ ta ngồi đọc trong hoàng hôn màu tím
Như mùa thu như ngọn sóng như cánh buồm
lên tiếng gọi ta đi
III.
NGƯỜI
Ta đánh quỷ nên ta lầu thuộc quỷ
Và sâu hơn, thành tri kỷ con người
Cao thượng người xấu xa người là thế
Lời của lòng và câu mẽ đầu môi
Cái sức mạnh diệu kỳ trong giọt lệ
Sự chùn gân che bằng vẻ ra oai
Lối chiêng trống để phô trương ầm ĩ
Sự bình yên thủ thỉ biết đêm dài
Kiểu vỗ ngực nói những trời những bể
Cách khiêm nhường lặng lẽ gánh hai vai
Ta đánh Mỹ xây đời trong một thể
Sức bên trong và cái thế bên ngoài
Thu nhận lấy vốn ngàn muôn thế hệ
để tươi non tuổi trẻ của ngày mai
2
Mỗi đơn nguyên người là một phức hợp thiên tài
của những gì kỳ lạ nhất
Một dải Ngân hà với khoảng không thăm thẳm
đen và vô số tinh cầu ngời ngời trong vắt
Cái trên trời ta đáng nhìn đáng gặp là những vì sao
Không gian đen mở, con đường vũ trụ để ta vào
Ta đã thấy trong con người ôi biết bao bẩn thỉu
Nỗi đau trong ta những đêm dài nặng trĩu
đường phố thân yêu như cũng thiếu tâm hồn
Ta ghê tởm ta căm thù ta đấu tranh và ta hiểu
Sức vươn người cao đến triệu lần hơn
Mỗi con người già trẻ gái trai bọn quỷ phố Ôn
mong đầu độc
Sẽ vươn lên như vẫn mọc mặt trời
Rừng hoang dại châu Phi bãi biển dừa châu Úc
Sẽ ngân vang hợp khúc của niềm vui
Những ô uế Mỹ Âu người sẽ lọc
Như cô gái sông Hương thơm mát nhuỵ hoa nhài
Ta nhìn trời đêm nay và ta đọc
Những dòng sao rạo rực báo ngày mai
5-1969
_______
(*) Chữ NGƯỜI bị phá tung ra và chắp lại thành NƠI GỪ. đoạn I viết về cuộc sống trên cái phần
của trái đất ở đó con người hiện còn bị chà đạp, nơi tiếng nói thống trị chưa phải là tiếng nói chân
chính của con người mà hiện còn là tiếng gầm gừ của bầy thú dữ.
E - goóc
Học trò biếu mẹ con thỏ nhỏ
Mẹ quý con ngoan mẹ tặng cho con
Con ôm chầm lấy thỏ mà hôn
- Ô mắt con này lông đen màu đỏ
được vuốt yêu, lưng nó uốn tròn
Mẹ bảo đặt tên nó là con thỏ ngọc
Con bậm môi rồi bật ra: E – goóc
Chú anh sằng sặc giẫy lên cười
Cái tên gì xấu xí quá, eo ôi
Ba ngày qua như một cuộc đi chơi
Con thỏ có thêm chút gì hơn thỏ nữa
Một chút tâm hồn, chút người, chút lửa
Chú anh mười ba bỗ bã, sỗ sàng
Từng doạ giết thỏ non ăn thịt tuốt
Chiều nay về hăm hở nhảy cầu thang
- Này cỏ hái cho mày đây. E - goóc
Không thể nào khác được
Từ nay con thỏ của con sống một cuộc đời riêng
Cuộc đời E - goóc
Âm vang
Ta đi giữa tâm hồn ta đó
Người thương đất nhớ Quảng Bình ơi
Cồn cát trắng ngời đồi đất đỏ
Hồng vân gỗ gõ biếc xanh trời
Ơi vì sao nhỏ soi chung thuỷ
Em vẫn chờ anh giữa Quảng Bình
đêm lắng êm đềm đêm Ngư Thuỷ
Ta ngẩng nhìn lên, em của anh
Hay bởi lòng ta yêu mến quá
đâu đâu quen lạ thấy đều yêu
Một tuyến đường lên đèo Mụ Giạ
Một tiếng gà vui Nhân Trạch chiều
Cái giọng Quảng Bình tha thiết thế
Dòng thơ Nhật Lệ đậm đà sao
Ta tưởng ngày xưa nghe tiếng mẹ
Ru tự trong nôi ấm ngọt ngào
Ta đến đất này ta lớn lên
đồng bào đồng chí quý thương thêm
Việt Nam ở Quảng Bình đẹp lắm
Một chất hiên ngang thấm dịu hiền
Một tâm hồn mở rất hồn nhiên
Cười vui đôi má thoảng đồng tiền
O dân quân hát trên đồi ấy
Có phải anh hùng cũng chính em
Em nhỉ vui sao thời đánh Mỹ
Tổ quốc cho ta có Quảng Bình
Những ngày em bắn tan bầy quỷ
Quê nhà rực sáng cả hành tinh
Thăm làng ta ghé trại mồ côi
Các con ta khoẻ má hồng tươi
đọng một tia buồn trong khoé mắt
Ta hiểu rằng ta nợ suốt đời
Phiên chợ cuối năm kề đồng Hới
Mẹ ta mua một thỏi hương trầm
Vẫn màu xanh ấy nhành rau cải
Mà sao mát rượi hỡi mùa xuân
Ta đứng trên nhiều bom đạn lắm
Nên trời thêm mộng đất thêm thơ
Nơi đầu tuyến lửa gì cũng đậm
đậm nghĩa hy sinh đậm tiếng hò
đất Quảng Bình đây rất âm vang
Mỗi bước chân đi vọng miền Nam
Phơn phớt mưa xuân vờn Phong Thuỷ
đất mở lòng rung cánh mai vàng
đi lên đi lên trên Trường Sơn
Núi xa mùa đến chuyển xanh rờn
Chiến trường đang gọi đoàn ta đó
đường lớn quân vào đỏ sắc son
Ta đón giao thừa trong xóm nhỏ
đêm nay trời tỏ một vì sao
Tim thắt nghẹn ngào ta nín thở
Nghe Bác mừng xuân tựa buổi nào
Giữa đất anh hùng vang tiếng Bác
Nghe sao náo nức Quảng Bình ơi
Ta dựng đời ta trên xác giặc
Trong vắt dòng Gianh mát dạ Người
Tết Canh Tuất, 2-1970
Muôn vàn tình thân yêu trùm lên khắp quê hương
I
Trời đổ mưa, đi viếng Bác, đồng bào chờ, bị ướt
Bác thương đồng bào, con biết Bác không vui
Ngừng đập trái tim tột bậc con người
Cây cỏ đất trời không thật nữa
Mắt ta nhìn sắc màu cũng giả
Ôi ước gì không thật cả nỗi đau mồ côi
Con đóng cửa buồng, ở mình con với Bác
Chưa muốn cùng ai chia bớt nỗi đau này
Quanh người con và trong con tất cả đều bỗng khác
Bác qua đời rồi sao con vẫn ngồi đây
Con không thể nghĩ rằng Bác Hồ đã mất
Mà nắng vẫn chuyền như sóc giữa lùm cây
Con chim đuôi dài được Bác chở che
vẫn bay về trước cổng
Cây vú sữa đầu nhà đang xoè rộng tán sum suê
Bầy cá rô phi nhớ giờ Bác cho ăn lại ngoi lên
đớp sóng
Con ra đường quen đứng ngóng Bác quay về
Hôm nay trên vườn ta trời uy nghi lồng lộng
Hàng bụt mọc trầm tư vút thẳng bên bờ ao
Gió heo may trong cành đa lao xao tìm gọi nắng
Lê-nin trên bàn đang chờ đón Bác đi vào
Bác ơi lúa mùa này đồng thấp đồng cao lên đẹp lắm
Cơn bão vào đất liền đi chậm lại rồi tan
Mua bia đã bớt xếp hàng và anh em còn cố gắng
đêm qua 140 bốt đồn thù bị ta đánh trong Nam
Con trữ các loại tin đứng chờ đây mong từ Bác
một lời ánh sáng
Như từ lâu nay con thường vẫn hay làm
Bác lại về đi Bác ơi sau mấy ngày đi vắng
Khoẻ mạnh hồng hào trong nắng óng vườn cam
II
đêm nay nghìn vạn chúng con xếp thành hàng
đi viếng Bác
Ôi làm sao nguôi được nhớ thương này
Chúng con đi cho cả người vắng mặt
Người chưa sinh người đã khuất cũng về đây
Việt Nam đau cả lòng người dạ đất
Sao mùa thu như nước mắt trời mây
Chúng con đi theo tiếng Người phía trước
đường Hùng Vương dân tộc đi từ dựng nước
đến ngày nay
Hãy về đây lũ làng Tây Nguyên đánh tiếng cồng
thương xót
Những con nước Cửu Long bát ngát đợi Cha về
đội áo tím sông Hương diệt Mỹ xong bỗng bồi hồi
kinh ngạc
Khi biết súng mình tai Bác vẫn hằng nghe
Về đây những tấm lòng trung kiên trong chuồng cọp
Vết tím bầm thân ghi tạc những câu thề
Về đây bà mẹ nghèo ở miền cao Hát Lót
đã nhiều đêm gặp bác giữa cơn mê
Hãy về đây những thợ xúc và lái xe khu mỏ
Vùng than ơi Người nhắc nhở bao lần
Những o gái Vĩnh Linh đầu tuyến lửa
Mơ Bác Hồ thường gian khổ vào thăm
Ông ké già nhà bên chân Pác-bó
Còn bàng hoàng hôm gặp gỡ đầu xuân
Những chiến sĩ trẻ măng trên Cồn Cỏ
đài Bác cho đưa đất mẹ thêm gần
Muôn dòng sông chảy về lòng biển cả
Bác nằm đây nhớ rõ mỗi người thân
III
Bác thường để lại đĩa thịt gà mà ăn trọn mấy quả cà
xứ Nghệ
Tránh nói chữ to và đi rất nhẹ cả trong vườn
Tim đau hết nỗi đau người ở chân trời góc bể
đến bên Người ta thở dễ dàng hơn
Khi đã quyết rất kiên cường mạnh mẽ
đốt cháy Trường Sơn đánh Mỹ cũng không sờn
Lòng trời biển dịu hiền khi gặp trẻ
Sấm sét im cho nắng ấm chồi non
Bác không bằng lòng gọi trận đánh chết nhiều người
là “đánh đẹp”
Con xoá chữ “đẹp” đi như xoá sự cạn hẹp
trong lòng con
Thêm hiểu lòng người đối với quân thù như sắt thép
Mà tình thương mênh mông ôm hết mọi linh hồn
Ngoài bảy nhăm, Bác vẫn thường ném bóng
Cái gạt tàn thuốc lá đã hàng năm thôi
không nóng trên bàn
Mỗi ban mai Bác luyện chân như ngày xưa
tập trèo sườn núi vắng
Con biết lòng Người quyết sống cho miền Nam
Con biết lòng Người quyết sống cho Việt Nam
và thế giới
đầu bạc phơ trăm mối nước non nhà
Căn nhà nhỏ những canh khuya vời vợi
Vẫn lo toan tháo cởi những bất hoà
Trái tim lớn đêm ngày quên mệt mỏi
Dệt dải hồng chắp nối bạn gần xa
IV
Ôi lòng Bác bao la trong Di chúc
Vẫn hạt lúa củ khoai chân chất bình thường
Cả dân tộc khóc người thương mình nhất
Người được thương trên tất cả người thương
Người suốt đời quên mình cho Tổ quốc
Khi ra đi chỉ dép lốp chiến trường
Nguồn ánh sáng đến muôn đời chẳng tắt
Vươn cao hơn sự chết, vẫn soi đường
Ba đình nức nở và ròng ròng nước mắt
Muôn vàn tình thân yêu trùm lên khắp quê hương
Ôi ta khóc tim ta dường như xé
Từ trái tim giọt lệ hoá câu nguyền
Ta chẳng giấu trước bạn bè quốc tế
Nỗi đau này cao cả thiêng liêng
Ta khóc cho mọi nơi còn xích xiềng áp bức
Cho đời ta và lớp lớp đời sau
Cho Trường Sơn, cho Tháp Mười, cho miền Nam
ân hận chưa được chào đón Bác
Ta khóc những lỗi lầm làm tim Bác thêm đau
Ta tự biết sức ta trong những dòng nước mắt
Cho ta khóc hôm nay để từ mai ta lao lên đánh giặc
ở tuyến đầu
Sau bao năm đồng chí với Người, con gọi Người:
đồng chí
Là khi con vĩnh biệt Người, đồng chí, Bác Hồ ơi
Con nguyện làm một mảnh của Người,
đến trọn đời tận tuỵ
Hồ Chí Minh, người cộng sản rất mực Việt Nam
và vô cùng chung thuỷ con người
Ta gạt nước mắt ngẩng đầu lên, vẫn nắng Ba đình
trong veo Người đem về năm trước
Ta thề mang ánh nắng này đến nhà mẹ già ở tận
chót Cà Mau
Những biên đội không quân như hình ảnh dân tộc ta
lượn quanh Người, lớn vượt
Cất cánh bay cao theo tay Bác vẫy trên đầu.
4-10 tháng 9-1969
Người như sự sống mãi sinh sôi
Ta lắng nghe trái tim mình đang đập
Khi bồi hồi, dồn dập, lúc bâng khuâng
Khi an ủi, lúc âm thầm trách móc
Trái tim quen trong ngực tự bao giờ
Tim vẫn đập cả khi ta quên mất
Buổi ta làm và trong giấc ta mơ
Trái tim ấy ta đúc bằng chân thật
Lắng tai nghe. Tim luôn đập: Bác Hồ
Ta đắm mình trong mùa thu Hà Nội
Phố rất đông người nắng chói Hàng Khay
Người đi người đi người đi như hội
Gió reo cười trên những mái tóc bay
Em bé hát theo nhịp giầy bộ đội
Hàng bán hoa người đứng nối quanh quầy
Cô gái nói, hàng mi dày cũng nói
Buổi sáng hồng sao rất mới rất say
Có cái gì nơi tim ta bỗng nhói
Nắng hôm nay vắng Bác đã trăm ngày...
Bác chiếu soi từ mỗi dòng nắng bạc
Bác nhìn ta từ tia mắt mỗi người
Ta sống đây, ta làm sao quên được
Bác của con. Con gọi: Bác Hồ ơi
Tim vẫn đập. Ta nghe rồi tiếng Bác
Tiếng lương tâm ta khao khát yêu người
Dạ hương thầm theo suốt thời đánh giặc
(1)
Bác vào ta thành tiếng hát ngày mai
Sự ra đi như một mùa gieo hạt
Hồ Chí Minh đang bát ngát sinh sôi
Dòng sông người ngập bờ Pô-tô-mắc
Bài thơ tù Hy-lạp hát niềm tin
Cơn bão lốc căm hờn chìm sa mạc
Một chùm hoa Ai-cập rất dịu hiền
Châu Phi rung tiếng trống rừng bất khuất
Ôi tưng bừng thay vũ khúc da đen
Cả trời sao Tây bán cầu thao thứcPhập phồng nghe giờ tỉnh giấc BradiHoàng
hôn xuống bên dòng Xen dịu mát
Trở lại hồng lên ngọn lửa sinh viên
Nắng êm đềm trắng đêm Lê-nin-grát
Mây thu trên Hoàng Hạc vẫn về in...
Ngày sẽ tới hành tinh ta chín rực
Mùa thơm khi tất cả khác đi rồi
Quê hương ta một dải liền Nam Bắc
Sắc Ba đình trong nắng khắp nơi nơi
Những tiếng cười và những dòng nước mắt
Hơn hôm nay đã lọc đến trong ngời
Mỗi chồi non tạc theo hình của Bác
Tinh cầu ta thành trái đất niềm vui
Ta sẽ nói một lời tha thiết nhất
Về Người đi soi sáng chất con người
Về vết mòn hằn trên đôi dép lốp
Chiếc áo bông quen mặc vá ngang vai
Những nan quạt gẫy rời dùng dây buộc
Hòn đá thon tay bóp nhẵn như mài
Mấy thước vườn thanh tao mùi hoa mộc
Ngọn đèn đêm đêm thắp những ngày mai
Ngôi nhà sàn rung rinh trong bom giặc
Mà bông hoa dâm bụt vẫn như cười
Nơi sự thật chỉ cần là sự thật
Nơi lương tâm đến gặp tấm gương soi
Lời hàn huyên có màu trời hương đất
Bỗng sáng bừng chân lý hiện tinh khôi...
Ta sẽ nói một lời tha thiết nhất
Lời còn ghi khi tất cả quên rồi
Lời sâu kín tự bao đời ủ ấp
Về Người như sự sống mãi sinh sôi...
Tháng 10, 11-1969
____
1. đây là một kỷ niệm Bác Hồ để lại cho chúng ta. Bác thích mùi dạ hương thoang thoảng từ xa đưa lại.
Đảng
đảng là sức đau tận cùng nỗi đau người nghèo khổ
Sức dâng của nước và sức bừng của lửa
đảng là chuỗi hy sinh nhận tự buổi đầu
Không hỏi bao giờ giới hạn ở đâu
đảng là khi trên nền nhà cuối cùng sau trận càn
còn cháy dở
Sức mạnh và niềm tin dấy lên từ ba người
họp lại thành chi bộ
đảng là một sáng mùa thu chói loá Ba đình
Bốn nghìn năm trẻ lại phút hồi sinh
đảng là miền Nam đặt giữa tình thương nhớ
Như ngọc trai trong thịt sò ấp ủ
đảng là một dấu tháng ngày khắc giữa Trường Sơn
Hai mươi năm sau gắn tiểu đội của cha
với sư đoàn con
đảng là những người so từ khuôn mặt đến tâm hồn
đều khác
Chỉ cùng chung con đường và cùng chung tiếng hát
đảng là Hùng Vương, Nguyễn Trãi,
Quang Trung gặp Mác Lê-nin
Nở ra thành Bác Hồ Chí Minh
đảng là máu, nước mắt, mồ hôi dân nghèo
mình tụ lại
Thành những cánh rừng vùng lên đi,
những ruộng đồng bừng lên nói
đảng là lời giục giã dội từ tim
Khi ta nghĩ tới mẹ già da đen trong ổ chuột Hác-lem
đảng là cái ranh giới có lúc tưởng chừng
mỏng manh như sợi tóc
Giữa ngay thẳng với gian tà, giữa trung thành
và phản phúc
đảng là tiếng gọi thầm rất vang khi sắp làm sai
Nghìn cặp mắt nhìn khi ở riêng mình
không bóng một ai
đảng là những mối lo đời thường trực
Lương tâm của lương tâm đêm ngày thao thức
đảng là thời gian và kích tấc của nảy sinh
Mỗi tia nắng hồng, mỗi búp lá xanh
đảng là lửa đốt veo cái hôm qua tưởng lầm chân lý
Sự chiếm lĩnh những chân trời xa
không ngừng không nghỉ
đảng là con đường đi từ đánh Mỹ đến ngày mai
Nơi mùi dạ hương của Bác Hồ ngào ngạt
toả niềm vui
đảng là lòng căm một thời và tình thương
muôn thuở
Sức quên cái to lớn đáng quên, sức nhớ cái nhỏ nhoi
đáng nhớ
đảng là cái ta làm, hơn cả cái ta theo
Ta nuôi đảng bằng lòng ta như dùng than nuôi lửa
đảng không làm chủ ta mà dạy ta làm chủ
đảng của ta khi lịm đi không sống nữa
Sẽ để lại cuộc đời chỉ còn rực rỡ có Tình yêu.
1-1970
Nguồn: Cửa mở. Tâp thơ của Việt Phương. NXB Văn học, 1970.
|