11. BUỒN
Alfred de Musset (Pháp)
Còn đâu sức lực, cuộc đời,
Còn đâu bè bạn, niềm vui nữa mà,
Thiên tài nào ở trong ta,
Cuồng tin, ngạo mạn - thế là còn đâu...
Và đây: chân lý buổi đầu
Sao ta chỉ nghĩ bạn bầu cho vui,
Đến nay khi cảm mến rồi
Mới hay chân lý khiến đời buồn thương...
Song chân lý mãi vẫn còn,
Cố tình không hiểu phải chăng các người
Chỉ là vô giác mà thôi...
Nhớ khi chúa phán muôn người đáp theo,
Đời ta chỉ có bây nhiêu
Đó là biết khóc - ít nhiều tuỳ khi...
12. TRONG SƯƠNG MÙ
Hermann Hesse (Đức)
Dạo giữa sương mù, huyền diệu xiết bao
Tảng đá ngọn cây đều tách ra trơ trọi,
Chẳng ngọn cây nào nhìn rõ ngọn cây nào
Hết thảy đều trở nên trơ trọi...
Khi đời ta còn rực rỡ ánh trời
Ta đã có bao bạn bè quấn quít,
Nhưng giờ sương mù đã phủ kín rồi
Ta mới nhận ra: họ đều biến hết!...
Kẻ nào chưa quen bóng tối âm thầm
Chưa thể gọi là con người hiểu thấu,
Bóng tối làm y trơ trọi lạc xa dần
Và chẳng thể tìm ra nơi ẩn náu...
Dạo giữa sương mù, huyền diệu xiết bao
Tảng đá ngọn cây đều tách ra trơ trọi,
Chẳng ngọn cây nào nhìn rõ ngọn cây nào
Hết thảy đều trở nên trơ trọi...
13. DÙ LÀ SẤM ĐỘNG VANG LỪNG
A. X. Pushkin (Nga)
Dù là sấm động vang lừng
Dù là thú dữ giữa rừng gầm kêu,
Dù ai ca hát lưng đèo,
Bao thanh âm ấy anh đều nhận ra...
Qua bầu trời rộng bao la
Luôn nghe tiếng vọng từ xa vang về...
Anh ngồi im lặng lắng nghe:
Sấm kêu hỗn loạn, suối khe thì thầm,
Thôn xa rộn tiếng mục đồng,
Quanh anh ngàn vạn thanh âm vọng về,
Riêng anh, tiếng vọng không hề:
Thi nhân ơi - có ai nghe đâu nào?...
1831
14. GHỀNH ĐÁ
M. Iu. Lermontov (Nga)
Đám mây hồng đêm qua ngủ tạm
Trên ngực ghềnh đá nhám khổng lồ,
Và hôm nay mây lên đường sớm
Giữa nền trời xanh biếc nhởn nhơ...
Chỉ còn một vết hằn ướt đẫm
Trên trán nhăn ghềnh đá già nua,
Một mình đứng xót xa im lặng
Đá khóc thầm giữa cảnh hoang vu...
15. THI SĨ
M. Iu. Lermontov (Nga)
Đoản kiếm ta nét trạm vàng óng ánh
Lưỡi thép sáng không bao giờ hoen bẩn
Bởi nước tôi bí ẩn, diệu huyền
Của phương Đông chinh chiến lưu truyền...
Bao năm tháng làm bạn đường tin cẩn
Của kỵ sĩ oai hùng nơi chiến trận,
Bao ngực thù run rẩy phọt máu tươi
Bao giáp thù tan nát dưới tay ngươi...
Lúc ngoan ngoãn mang niềm vui cho chủ
Khi sang sảng đòi thù đền nợ cũ,
Với đoản kiếm xưa đáng nhục đáng khinh
Là những phục trang loè loẹt trên mình...
Bờ Tơrếch có một chàng Côdắc
Lượm được kiếm này trên xác giặc,
Rồi thời gian quên lãng nó đi
Trong quầy hàng gã lái Ácmêni
Vỏ thân thiết đã tan nơi chiến địa
Thanh đoản kiếm đã xa lìa dũng sĩ
Thành đồ chơi lấp lánh trên tường cao
Không tiếng tăm và vô vị, buồn sao...
Chẳng còn nữa bàn tay quen âu yếm
Hằng ve vuốt hằng nâng niu đoản kiếm,
Giờ nguyện cầu trong mỗi buổi sớm mai
Niệm những dòng trên kiếm báu còn ai...
Nay hèn hạ phải chăng ngươi: thi sĩ
Như đoản kiếm thiêng liêng đành bỏ phí,
Tham bạc vàng ngươi bán rẻ thanh danh
Mà bao người hằng trân trọng muôn phần...
Xưa thơ ngươi sao kiêu hùng mạnh mẽ
Trên chiến trường nức lòng bao chiến sĩ,
Thiên hạ cần ngươi như bàn tiệc cần men
Như lễ cầu cần đốt nén hương nguyền...
Thơ ngươi đã tựa hồn đời bay lượn
Làm vang vọng bao nghĩa tình cao thượng,
Như chuông đồng trên đỉnh tháp ngân nga
Đem nỗi vui buồn chia sẻ gần xa...
Nay ta chán giọng thơ ngươi ngạo mạn
Làm nhân loại điên rồ và mê loạn,
Đời lụi tàn như sắc đẹp nhạt phai
Làn da nhăn cố phết lớp son ngoài...
Hỡi gã tiên tri đang bị đời khinh giận,
Hãy tỉnh giấc nghe tiếng đòi rửa hận,
Ngươi chẳng hòng rút khỏi chiếc bao vàng
Lưỡi kiếm hèn đã ô nhục rỉ han...
1838
16. EM HỎI ANH VÌ SAO...
Christoph Botev (Bungari)
Em hỏi anh vì sao
Nửa đêm bỗng vượt rào
Vào vườn em, không lẽ
Toan trộm cắp hay sao?...
Anh đâu phải như chồng em già lão
Như đui mù trong đêm tối mịt mùng,
Anh luôn có người bạn đường thân quý
Ở ngang sườn: lưỡi dao bén vô cùng...
Đêm tối mịt, giơ bàn tay chẳng thấy,
Anh khác nào con rắn đất trườn ra,
Anh nghe ngóng: đất trời đều say giấc
Còn em thì yên ngủ cạnh lão ta.
Anh nhìn vào nhà: bập bùng ngọn nến,
Tất cả đang say; anh vụt thấy trong người
Ngọn lửa điên cuồng đang bừng bừng bốc dậy,
Căm phẫn dâng trào, ôi chết ngạt mất thôi!
Giữa vườn hoa, anh ngồi im lặng lẽ
Và bên sườn: dao lạnh áp lòng tay,
Đã đến lúc rời vỏ rồi, anh bạn,
Để trả lời phẫn nộ của ta đây...
Anh đứng lặng nhìn ngọn nến
Nhưng anh đâu biết lúc này
Bóng đêm đã dần dần tan tác,
Còn bình minh đang lướt đến rồi đây...
Lũ chim sớm đang líu lo thánh thót
Như vui mừng chào đón ánh ban mai,
Bên cửa sổ một bóng ai vừa ló
Và âu yếm mỉm cười...
Anh lập tức nhận được ngay: em đó,
Rồi giật mình anh vụt tỉnh cơn mê;
Lần sau nhé, anh nhắn cùng chim nhỏ,
Vượt qua rào, anh hối hả quay về...
Và như vậy, chính đêm đen tối ấy
Một ý đồ đáng sợ vụt trong anh:
Giữa hai kẻ, một bên rồi phải chết,
Hoặc chồng em, hoặc sẽ chính là anh!...
17. TÌNH YÊU CỦA NGƯỜI CHẾT
M. Iu. Lermontov (Nga)
Em ơi dù thân anh
Vùi sâu cùng cát bụi
Thì ngày đêm hồn anh
Vẫn bên em gần gũi.
Dù mồ yên mả đẹp
Chẳng luyến tiếc cuộc đời,
Lòng anh còn tha thiết
Mối tình xưa không thôi.
Nào anh có đắn đo
Khi bắt tay thần chết,
Nhưng anh cũng đâu ngờ
Chết rồi buồn chưa hết!
Sướng vui anh đã từng
Khổ đau anh cũng nếm,
Ngờ đâu chốn thiên đường
Em chẳng cùng theo đến.
Anh đâu thiết thiên đường,
Cũng cần chi tiên nữ,
Ngày đêm chỉ mơ màng
Ảnh hình thương nhớ cũ.
Vẫn nhớ nhung mong ước
Da diết như năm xưa,
Vẫn thề nguyền than khóc
Cuồng nhiệt như bao giờ...
Chỉ cần hơi thở ai
Trên má em nhẹ lướt
Là lòng anh ngậm ngùi
Là hồn anh chua xót...
Chỉ cần trong giấc mộng
Em khẽ nhắc tên ai
Là tim anh lửa bỏng,
Hồn đau suốt canh dài...
Thôi đừng yêu nữa em
Đừng thề bồi hứa hẹn,
Người xưa dù có quên
Nhưng lời xưa đã hẹn...
Thôi cần chi van xin
Cũng cần chi lo lắng,
Thôi nhé, vĩnh biệt em
Và cả ngươi: cuộc sống!
1841
18. EM YÊU NHẤT MÙA XUÂN
Sando Petofi (Hunggari)
Em yêu nhất mùa xuân
Anh yêu nhất mùa thu;
Vì mùa thu giống anh
Vì em như mùa xuân.
Mặt em đỏ hồng hồng
Là ánh hồng xuân đấy,
Ánh mắt anh long lanh
Như ánh trời thu vậy.
Nếu anh bước chân lên
Một bước, rồi bước nữa,
Anh sẽ tới chân thềm
Của mùa đông lạnh giá.
Nhưng nếu anh lùi về
Còn em thì tiến tới,
Ta sẽ gặp gỡ nhau
Giữa mùa hè chói lọi.
7 - 10/10/1846
19. GÃ CHĂN CỪU CƯỠI MỘT CON LỪA
Sando Petofi (Hunggari)
Gã chăn cừu cưỡi một con lừa,
Đôi chân gã kéo lê mặt đất,
Dù thân hình gã đã cao to,
Bất hạnh của gã còn cao ngất...
Gã thả cừu đang vui thổi sáo
Trên cánh đồng ngay giữa núi đồi,
Nhưng gã bỗng được nghe tin báo
Người yêu mình đã hấp hối rồi.
Gã lập tức nhảy lên lừa nhỏ
Và cuống cuồng lao vội lao vàng,
Nhưng tiếc thay gã về muộn quá
Chỉ kịp trông thấy xác của nàng.
Gã chăn cừu còn biết làm sao
Khi gặp phải tai ương dường vậy?
Gã vung roi bực bội giơ cao
Quật mạnh xuống chú lừa ngu dại...
7/1844
20. NGÔI SAO
Matthias Claudius (Đức)
Giữa trời có ngôi sao nhỏ:
Một ngôi sao tốt bụng hiền lành,
Ánh sáng nó vô cùng rực rỡ
Rất đáng yêu và cũng rất đa tình...
Tôi biết rằng sao đứng
Lơ lửng giữa trời cao,
Nhiều đêm tối thẩn thơ tựa cửa
Tôi chỉ tìm hình bóng ngôi sao...
Đã lâu rồi tôi vẫn
Quen say ngắm sao này
Rồi trong lòng xiết bao vui sướng
Tôi âm thầm cảm tạ trời mây...
Nhưng giờ ngôi sao đâu mất,
Tôi tìm tôi kiếm hoài công:
Khắp các chốn xưa nay sao vẫn đứng
Giờ chỉ còn thăm thẳm vắng không...
|