Ở ĐẤY, SAU MƯỜI NGÀY CHIẾN TRANH
Giặc đến bản đây không đứng được mười ngày
Của nả cướp đi, nhà thiêu cháy rụi
Dân sơ tán nay về tụ lại
Trong tâm tư ẩn giấu bao điều.
Chi bộ họp đến mười hai giờ đêm
Bàn phương án phục hồi sản xuất
Những khó khăn, khó khăn chồng chất
Trâu bò lạc rừng, thóc gạo chẳng còn ăn.
Nhà cháy rồi, chẳng còn chỗ trú chân
Trường học đổ, trẻ không còn lớp học
Thời vụ kíp, mầm thóc thì mím chặt
Lòng người lo sao lúa kín đồng điền.
Chi bộ họp xong, đại hội xã viên
Vắt trí tuệ cởi ra từng nút thắt
Người già bảo phải rời bản đi núi khác
Lại đốt nương trồng sắn, trồng ngô...
Không lẽ trở về với cuộc sống du cư
Chi bộ, thanh niên quyết tâm trụ lại
Nhà cháy sót, ta cùng nhau trú tạm
Lúa kín đồng, ta lại dựng nhà lên.
Trang sử năm xưa là lực lượng không tên
Góp sức lại cho lòng người phấn chấn
Mạ không có, tạm đi vay huyện bạn
Chiến dịch vào mùa gấp gáp trang nghiêm.
Đêm không trăng, đuốc sáng dãy Hoàng Liên
Chủ nhiệm Phầu nhiều đêm mất ngủ
Dân ra đồng và thanh niên nhập ngũ
Dân công đi khoét chiến hào và lớp học đông hơn.
Bộ đội điệp trùng đi lên tiền phương
Tàu kéo còi tiến dần lên ga bắc
Sắn xanh nương, lúa xanh đồng bát ngát
Sóng lo âu cứ lặng lẽ vơi dần.
Buổi liên hoan có nhà báo về thăm
Già làng bảo chuyển cái đầu gà sang anh chủ nhiệm (1)
Ánh mắt đượm hơi men nhưng chứa bao tâm sự:
-“Chính các anh mới là già của bản này!”
Tả Phời, 8-1979.
THĂM CON TRÊN CHỐT
Mẹ đến thăm con ngủ lại giữa chiến hào
Giường làm vội bằng chiếc ki khiêng đất
Thương con và bạn bè, mẹ nằm không chợp mắt
Trăng rừng soi, mắt mẹ như sao.
Mẹ về rồi, con ở với miền cao
Ngày khép lại nghìn triệu sao nhấp nháy
Phiên gác đêm nào con cũng thấy
Mẹ thăm con lên tận chiến hào.
Hoàng Liên Sơn, 8 -1979.
MƯA NGUỒN
Dưới đồng bằng em có biết không em
Anh lại ba lô đi cùng bộ đội
Anh đang sống tháng mưa nguồn dữ dội
Lũ lên, nước xuống thất thường.
Đơn vị hành quân dừng lại bên đường
Che tạm lán nấu bữa cơm dã chiến
Nơi cao điểm ngày mai anh đến
Lại khát thèm từng giọt sương đêm.
Rừng nối rừng, núi tiếp núi triền miên
Như bạn bè Trường Sơn mình đã gặp
Như đồng đội hôm nay trên biên giới Bắc
Đưa tiếng cười trong trẻo tận rừng sâu.
Chính uỷ đoàn đăm chiêu chỉ tay lên dốc cao
Con đường mảnh mất hút vào xanh ngắt
Đường dân công tiếp lương lên Điện Biên, Tây Bắc
Hơn hai mươi năm giờ lại trùng điệp quân đi.
Thời gian trôi, những đế dép mòn lì
Thế hệ mới hôm nay lên mặt trận
Những gương mặt thoạt nhìn chưa dày dạn
Đã biết tự mình gánh tránh nhiệm trên vai.
Mặt ướt nước mưa, lưng ướt đẫm mồ hôi
Nhưng phía trước là đất đai tổ quốc
Một bông lau cằn, một dòng suối hẹp
Thấm máu cha ông, thấm máu bạn bè.
Trong mưa nguồn anh và đồng đội cứ đi
Dù biết ngày mai sẽ còn ác liệt
Đêm căng thẳng thâm quầng hốc mắt
Và ngày lên tầm tã mưa rơi.
Nếu những ngày này em cũng lên đây
Sẽ sống lại một thời Trường Sơn đánh Mỹ
Sẽ hiểu hơn, yêu hơn những gương mặt trẻ
Lên tiền duyên trong xối xả mưa nguồn.
Phố Lu, 8-1979.
Ở MẶT TRẬN GẶP BẠN
Tặng Nguyễn Kim Cúc
Pháo vẫn bắn không ngừng vào đoạn đường trọng điểm
Những ngôi nhà sàn cháy, sập rồi khói vẫn chưa tan
Tiếng súng vọng về từ dải rừng trước mặt
Đường vắng hẳn người đi, chỉ còn xe chở bộ đội lên.
Tôi bất ngờ nhận được người quen
Ánh mắt năm xưa và nụ cười thân thuộc
Mái tóc ngắn xòa ra trong gió thốc
Bụi đường trường bám đỏ cả hàng mi.
Tôi cứ ngỡ ngàng vì dáng bạn mảnh mai kia
Ngỡ chỉ quen với cuộc đời thành phố
Ngỡ quen thuộc với những gì êm ả
Lại lên đây, chính mặt trận này.
Giữa bạt ngàn đồng đội áo quần mầu sắc cỏ cây
Chiếc áo hoa như một âm sắc lạ
Giữa súng ống pháo xe ồn ã
Càng thương hơn cây bút bạn cầm tay.
Khi ngọn lửa xâm lăng lan đến nơi đây
Những trái tim thao thức cùng đất nước
Biết tìm đến điểm cao dù là nơi ác liệt
Để nói lên chân thực tháng năm này.
Tôi nghẹn ngào nhìn ánh mắt bạn mê say
Trước nhộn nhịp cuộc chuyển quân hùng tráng
Để có được những mái nhà yên ấm
Bạn bè ta bao đứa chẳng trở về.
Cái sự thực phũ phàng và đơn giản nhường kia
Sẽ thấm đẫm trong những dòng bạn viết
Để những khúc ngợi ca, những suy tư day dứt
Như bàn tay gõ cửa trái tim người.
Với chiến tranh chẳng thể nói nhiều lời
Như phút hiếm hoi gặp bạn bè ở trận
Chỉ ánh mắt, vâng, chỉ là ánh mắt
Chứa bao điều ta muốn nói cùng nhau.
Lạng Sơn, 7-3-1979.
KHÓI BẾP CHIỀU Ở BẢN
Bảng lảng sương chiều rơi
Những rừng già thẫm lại
Ngẩn ngơ làn khói bếp
Vấn vương bên sườn đồi.
Bỗng thức dậy trong tôi
Những bản làng yên ấm
Đêm khuya nghe chó cắn
Tiếng mõ trâu về chuồng.
Bỗng nhiên giặc tràn sang
Những bản làng tan tác
Nương ngô thành hố pháo
Trâu bò gục bên mương.
Những em bé lon xon
Những mế già lẫm đẫm
Căm hờn trong ánh mắt
Cháy suốt đường tôi qua.
Tiếng súng nổ trên kia
Của bạn bè đồng đội
Bao điều chưa kịp nói
Với dân bản làng này.
Khói bếp chiều vẫn bay
Theo hướng thù rút chạy
Như cánh rừng lửa cháy
Truy kích giặc đến cùng.
Lan lan giữa không trung
Chỉ những làn khói bếp
Dân đã về với đất
Điều bình thường bắt gặp
Sao tôi vẫn nghẹn ngào!
3-1979.
CHỜ ĐỢI
Thà em bảo rằng em chẳng đến
Để tôi ngồi lặng với gió thu
Tôi sẽ nhớ trong rối bời kỷ niệm
Dẫu đã xa nhưng không thể phai mờ.
Nhưng lúc chia tay em lại hẹn bâng quơ
Câu nói lửng lơ như dòng sông không đáy
Qua bao rừng sâu, thác ghềnh nước xoáy
Dòng sông em vẫn khó hiểu vô cùng
Ở nơi xa em có nghĩ rằng
Thời gian đến, trôi đi như gió thổi
Tôi bâng khuâng, tôi bồn chồn, mong đợi
Tiếng guốc đều thong thả dọc hàng hiên.
Làm sao ngăn được rung động con tim
Ngọn lửa cháy trong phút giây chờ đợi ?
ĐỌC THƠ
Tặng Bế Kiến Quốc
Những tràng vỗ tay lốp bốp ở hội trường
Người tán thưởng những vần thơ ngộ nghĩnh
Thơ tình ư? Không, chỉ là vờ vĩnh
Người ta làm xiếc ngôn từ cốt để mua vui.
Những tràng vỗ tay kia làm tôi bối rối
Đọc gì đây? Tôi đâu có thơ vui
Những mất mát, đau thương, xa xót
Dễ dàng chi mua được một tiếng cười.
Nhưng thôi, đến lượt thì xin đọc
Cố quên mình đi, tôi đứng trước mọi người
Chỉ đến lúc xong xuôi, về chỗ
Những ánh nhìn trìu mến xói vào tôi.
Thơ trang nghiêm vẫn còn chỗ trên đời!
Mễ Trì, 1985.
THỨC ĐÊM VỚI MẸ Ở THỊ TRẤN VEN SÔNG
Mẹ ngồi kể những chuyện xưa
Lay phay mái cọ giọt mưa cuối mùa
Sóng sông ì oạp vỗ bờ
Con như thấy dáng con đò lênh đênh.
Tháng ba cây lúa lên xanh
Phía đồng xa ngỡ gió lành dậy lên
Ba chìm bảy nổi triền miên
Theo dòng cá, mẹ dạt ven sông này.
Nếp nhăn hằn những lòng tay
Nói cùng con những đắng cay thuở nào
Mái nhà nhỏ đứng vẹo xiêu
Nói cùng con biết bao điều sâu xa.
Mẹ nghèo lòng mẹ bao la
Bát cơm lưng dạ để mà nuôi con
Bao nhiêu đời mẹ héo hon
Để đời con được vuông tròn hôm nay.
Nguồn mưa nên nước sông đầy
Con như giọt nước thơ ngây giữa đời
Nhìn vào mắt mẹ xa xôi
Con thêm yêu những nụ cười khó khăn.
Đêm mưa nhớ ánh trăng rằm
Nghe mưa thương mẹ tháng năm tảo tần
Tìm trên cát đỏ dấu chân
Tuổi xuân của mẹ âm thầm sóng xô.
Ngây thơ con chửa biết lo
Mải vui bè bạn mẹ chờ mẹ mong
Dõi theo chiến trận mẹ trông
Muốn làm ngọn gió mát lòng buổi trưa.
Ngồi nghe mẹ kể chuyện xưa
Con sông phố huyện nên thơ đậm đà
Như đồng thêm lượt phù sa
Tâm hồn ngọn gió mượt mà đang ru.
Ấm Thượng, đêm mưa, 8-1979.
Nguồn: Gió vẫn thổi về từ biển. Thơ chọn lọc của Lê Quang Trang. NXB Văn học, 2009.
www.trieuxuan.info
Phong tục người Dao: Cái đầu gà bao giờ cũng dành cho người cao tuổi hoặc đáng kính trọng.
|