Chiều trên đảo Margette
Tặng Thiếu Văn Sơn
Thành phố như đã xa
Buổi chiều trên đảo nhỏ
Nằm dài trên thảm cỏ
Như tan vào trời mây.
Bàn tay ấm bàn tay
Chẳng kể già hay trẻ
Hoa cúc vàng nhỏ nhẻ
Làm dịu bầu trời khô.
Sông Đa-nuýp xanh lơ
Vỗ hồn người thơ trẻ
Tất cả đều mới mẻ
Trước đảo chiều hôm nay.
Nhìn ánh mắt đắm say
Những lứa đôi hạnh phúc
Sẽ hiểu điều khao khát
Của một thời chưa xa.
Bắt gặp các mầu da
Biết lòng người cởi mở
Gió xuân như hơi thở
Nồng nàn và bâng quơ.
Giữa nhộn nhịp hoang vu
Lòng người chừng tĩnh lại
Xin làm nhành hoa dại
Vì Con người, Tình yêu!
Budapest, 1-4-1986.
Linh cảm
Kính tặng Dr. Ripka
Trái tim người cấu tạo giống nhau
Mà nhịp đập mỗi người mỗi khác
Biết im lặng lắng nghe và quan sát
Sẽ tìm ra những khát vọng không cùng.
Lòng dạ con người: Thế giới mông lung
Với trí tuệ chưa đủ tìm ra quy luật
Biết linh cảm, biết hòa đồng chân thật
Dòng chữ thường có sức nặng ở bên trong.
Đêm Việt Nam, 25-3-1986.
Bầu trời trắng
Làm sao chúng mình hiểu được nhau
Thứ ngôn ngữ trung gian cả hai đều chưa thạo
Em quen xe điện ngầm và tôi quen địa đạo
Xứ tôi nhiều nắng trời, quê em lắm tuyết rơi.
Em ngỡ ngàng trước câu hỏi của tôi
Tôi thoáng thấy ánh mắt em bối rối
Miền đất lạ có bao điều muốn hỏi
Lại ngại ngần sợ có sỗ sàng không.
Em nói với tôi về thành phố bên sông
Và đường phố nơi tôi đang tìm đến
Mắt em mở to cho lòng tôi yêu mến
Em nói nhiều và tôi chỉ lắng nghe.
Tiếng bốt của em đã tắt ở sau hè
Tôi vẫn thấy mái tóc em trắng tuyết
Và câu chuyện tình cờ Budapest
Như bầu trời nhỏ trắng cứ lung linh
31-3-1986.
Trong lòng chúng tôi – Hà Nội
1.
Với tầm nhìn xa rộng
Từ thuở Chiếu dời đô (1)
Để đất nước có trái tim Hà Nội.
Thăng Long yên bình, Thăng Long lửa khói
Bao thăng trầm các triều đại đi qua
Cho ta thêm yêu Hà Nội bây giờ.
2.
Dấu rêu phong cổ kính Tháp Rùa
Nét hoa văn tài tình trong đền chùa miếu mạo
Những phố cổ đẫm mình trong giông bão
Những làng hoa có tự mấy trăm năm
Có cái còn lưu lại với thời gian
Có cái tan tành vì binh đao lửa khói.
Chúng tôi lớn lên bước ngay vào trận mới
Chưa đủ thời gian nhìn rõ trái tim mình
Nhưng tôi biết nơi tôi đặt chân, nơi mắt tôi nhìn
Lịch sử đi qua còn lưu bao dấu tích
Đối mặt với ngoại xâm Hà Nội có bao nhiêu
chiến công hiển hách
Tụ về đây một nghìn năm trí tuệ cha ông
Để những thế hệ mai sau khám phá mãi không cùng.
3.
Khi chiếc máy bay hạ thấp độ cao
đủ cho ta nhìn rõ phù sa
dòng nước sông Hồng
Ta mới thấy Hà Nội còn nhỏ bé
Nhưng tôi biết trong lòng bao thế hệ
Tình yêu thủ đô như lá cứ tươi xanh.
Tôi hiểu các anh tôi nước mắt rưng rưng
Nhìn thành phố ngút trời lửa khói
Lá bàng đỏ mùa đông nhìn nhức nhối
Khi đoàn quân qua sông Cái rút đi.
Rồi Hà Nội rưng rưng khi đón các anh về
Những đường phố tưởng chừng như hẹp lại
Trái tim quặn đau bỗng bùng lên dữ dội
Trong trận đối đầu khốc liệt với B.52.
Theo chúng tôi đi suốt tháng năm dài
Là Ba Đình, Hồ Tây, tiếng ve, hoa sữa.. .
Là tất cả những gì như bé nhỏ
Để nhân lên thành sức mạnh lòng người.
4.
Còn vất vả nhiều Hà Nội của tôi
Nhưng tôi biết một ngày mai đang đến
Cầu Thăng Long như một dòng máu lớn
Những tháp cao soi bóng nước mặt hồ.
Cho tôi vui với tiếng hát em thơ
Để thấu nỗi đau cha ông đã trải
Để xúc động quả mùa đầu ta hái
Đã bao đời thấm nước mắt mồ hôi.
Hà Nội hôm nay hiện ra trước mắt mọi người
Hạnh phúc lớn và gian lao có thực
Cùng thủ đô bao trái tim thao thức
Suốt đêm ngày
Vì Hà Nội thân yêu!
Hoa ban
Đường lên Điện Biên gặp sắc trắng hoa ban
Vượt đèo dốc quanh co cho ta hiểu hơn những
ngày gian khổ
Tình cờ gặp sắc ban ngay công viên thành phố
Như thấy khúc khuỷu đường đèo và tiếng hò
kéo pháo Điện Biên.
Người mộ đạo
Tặng bác Lư
Sáng nào cũng vậy
Sau những loạt mõ vang đều
Là tiếng chuông đổ nhịp
Mô Phật!
Tiếng cầu kinh vọng lại từ nhà bên.
Trong tiếng mõ, tiếng chuông
Bà nghe thấy niềm tin
Từ cuộc đời trầm luân
Nghèo đói, bất công
Đòi giải thoát.
Chồng bị đòn giặc khảo tra đến chết
Bản thân cũng gian khổ, tù đày
Bao nhiêu hy vọng vì ngày mai
Nhưng ngày mai
Hy vọng không đến
Ít ra với cuộc đời bà.
Tiếng chuông chùa vang xa
Niềm trắc ẩn đọng trong đôi mắt Phật
Bà tìm niềm tin
Tìm sự thanh thản trái tim
Hạnh phúc trong lặng im giác ngộ.
Cau đến mùa cau nở
Măng đến mùa măng lên
Trong niềm tin thiêng liêng
Bà không nghe bước chân năm tháng.
Và những tiếng mõ, tiếng chuông đều đặn
Vang lên mỗi ban mai.
Trong chúng tôi có một người
Kính viếng nhà văn Nguyên Hồng
Trong chúng tôi, ngày từ biệt hậu phương
Có một người gương mặt đen khắc khổ
Chòm râu nghịch và tâm hồn cởi mở
Đứng khóc ròng đưa tiễn chúng tôi đi.
Trong chúng tôi, những ngày ở tiền phương
Giữa đạn bom vẫn một người hiện diện
Trong ánh mắt giấu bao nhiêu trìu mến
Hay mủi lòng trước những cảnh thương tâm.
Những chiều rừng mưa, những lúc gian truân
Tên một người như một lời nhắc nhở
Thành sức mạnh để vượt qua gian khổ.
Với người cần lao dám hiến cả đời mình.
Trong chúng tôi, trước trang giấy trắng tinh
Một tấm gương hết lòng vì nghệ thuật
Viết ngày viết đêm, quanh năm tất bật
Danh lợi chẳng màng, xa lánh cả phồn hoa.
Trong chúng tôi và trong cả chúng ta
Người ấy là nhà văn Nguyên Hồng yêu quý!
Quỳnh Lôi, 3-5-1982.
Mất và còn
Kính viếng nhà văn Nguyễn Tuân
Cái ngang ngạnh của một cây đại thụ
Khiến không ít người khó chịu với ông
Nhựa chuyển trong cây, máu chảy trong lòng
Ông cứ viết trung thành với điều mình suy nghĩ.
Dường như con người ông làm bởi các tế bào nghệ sĩ
Căng vui buồn trò chuyện với nhân gian
Ông “lột xác” mình để đến với nhân dân
Lao động tận lực tận tâm để nói được đôi điều về
đời thường bụi bặm.
Sự nghiệp của ông sẽ còn nhiều bàn luận
Tích cực chỗ này, tiêu cực chỗ kia
Nhưng các con chữ bình thường trong tay ông
kết thành mộ bia
Mãi mãi cháu con viếng thăm, yêu mến.
Bác Nguyễn ơi, thế là bác ra đi vĩnh viễn
Một tài năng luôn đổi mới chính mình!
Quỳnh Lôi, 28-7-1987.
Thăm nhà lưu niệm Xuân Diệu
Dấu chân như còn đó
Trên góc vườn hoang xưa
Và trên cành mận trắng
Chùm quả còn đung đưa
Bao kỷ niệm tuổi thơ
Của anh còn in dấu.
Như mọi tuổi thơ nghèo
Bao nỗi lo thường nhật
Mải chơi, bài chưa học
Đùa nghịch vỡ cái chum
Nước mắm chảy tràn lan
Sợ chiều về mẹ mắng.
Nhưng tuổi thơ đằm thắm
Với ba má, bạn bè
Dòng sông trước cửa nhà
Biển Quy Nhơn xa rộng
Nuôi ước mơ khát vọng
Cho anh tầm nhìn xa .. .
Với Thơ và qua Thơ
Thành vinh quang Xuân Diệu!
Ánh sáng từ bóng tối
Nhớ Nguyễn Thi
Nén nỗi riêng anh chịu trầm uất một mình.
Dù bức bối rừng, bức bối cây, trớ trêu thay,
cả bức bối bởi tình đồng đội.
Nhưng trên mấy nghìn trang văn vẫn đầy ánh sáng
của tương lai và tình người nóng hổi
Có phải để viết được những dòng này anh phải
chịu đựng gấp đôi.
Người mang lửa
Thần tượng của Người là Haydn và Mozart (1)
với những thanh âm huyền diệu kia
ngạc nhiên và khâm phục.
Đạp bằng Châu Âu
bằng âm nhạc trong đôi tai khiếm thính
trong trái tim lãng mạn và quyết đoán
với anh là phẩm chất hàng đầu.
Tự do và tình yêu
có lúc khiến anh trở thành thô lỗ
với đám quý tộc
bởi vì trong anh ngọn lửa khát vọng
tình yêu và tự do
từng đem hạnh phúc đến cho anh và lại lấy đi tất cả.
Vâng, khát vọng như lửa
ngùn ngụt cháy trong tim óc anh
kết tinh thành những bản nhạc thiên tài
dữ dội như Giao hưởng Anh hùng
êm dịu như Sonnat Ánh trăng.
Và đấy là Beethoven!
Bồ Đề, 2-4-2000.
Nguồn: Gió vẫn thổi về từ biển. Thơ chọn lọc của Lê Quang Trang. NXB Văn học, 2009.
www.trieuxuan.info