lúc đó

em ơi

thế này em ơi

tôi đã hôn em như một kẻ bị ma ám

dữ tợn và mệt mỏi

sau đó tôi buồn quá sức

em ơi là em

tôi ngồi lại một mình dựa cột đình giữa chợ

mở to hai mắt nhìn những nuột lạt trên mái

   tranh

một hai ba bốn

mười lăm mười sáu

những nuột lạt đứt những sợi tranh mốc

tôi đã thấy hết da thịt em

thơm tho và mặn

em mở miệng và cười

những sợi tóc ngắn những sợi tóc dài

những sợi tóc đứt trong miệng tôi

tôi có nghe em nói

tôi có thấy cổ em dài

tôi có thấy ngực em thở

miệng tôi chảy máu

em ơi là em

tôi đã hôn em cực khổ như thế

em có nhớ gì lúc đó

buổi trưa mùa đông trời không mưa

tôi nghe tiếng nước giọt

hai bàn chân em cong

bây giờ tôi ngồi không một mình

lúc đó lúc đó tôi muốn chết

cho em không còn ai trên cuộc đời này

và em sẽ lang thang như một mụ điên

ăn hết quần áo

cuối cùng đứng ở một góc chợ

chờ trời mưa thật to

ngày 20 tháng 6 năm 1989

những điều có khi hôm nay bỏ qua không nhớ

những điều hôm nay có khi bỏ qua không nhớ

như ăn miếng cơm có hột sạn nhả ra trên bàn

   tay nhìn một lúc hắt xuống đất

rồi và miếng khác

như mặc trái cái quần cột dây lưng

sáng sớm đi ra vườn con sâu rớt trên áo

nắng buổi trưa một nửa trên tàu lá chuối

cái đuôi con thằn lằn rớt giữa nhà

đầu hôm chó sủa lảng ngoài cửa ngõ

những mảnh chai mảnh chén trên vạt đất mới

   cuốc lật

con mèo ngồi trên cái ghế đẩu dưới tấm cửa

    chống

tiếng chuột đuổi nhau nửa đêm trên mái nhà

có ai ở nhà bên cạnh kêu tên

cây cỏ lùng mọc dưới nước chết khô

những cọng rơm rớt vãi giữa đường

hai con trâu nằm nhai cỏ đầu ngã ba sợi dây dắt

   mũi chảy nước

con nhện sa trước mặt

tiếng trẻ con ru em buổi trưa trời nắng

những điều đó bỏ đi có khi tình cờ thấy lại

không kể năm

không kể tháng

không kể ngày

những bãi phân trâu trời mưa nước đọng vũng ở

   giữa

chiếc chiếu rách phơi ngoài hàng rào

 cái lưng ướt mồ hôi của đứa con gái đi qua trước

   mặt

tôi đứng yên một lúc

những miếng vá làm cho hai ống quần của tôi

   dày thêm và cứng lại

có chín mười giờ rồi

đèn hết dầu

tôi lấy chai ra đường kêu cửa mua chịu

người bán hàng dim mắt ngó tôi đứng ngoài tối

mấy đứa bán bánh về gặp tôi giữa đường hỏi tôi

   đi chơi

trời mưa chưa to

đường đi có tiếng người

không biết ở nhà người khác về tôi có bỏ quên gì

   không

tôi cứ nhìn phía trước

gặp người quen chào đi khỏi một lúc lâu mới nhớ

tôi bỏ hai bàn tay vào túi quần xóc xóc đồng bạc

   kên

không biết mua cái gì cho con

con chuồn chuồn hết đạp nước rồi đậu trên dây

   thép gai

con bò kéo xe chở gạch bước lách cách

người đánh xe đội trụp cái mũ levis ngồi dựa

   ngửa hút thuốc

buổi chiều nước sông không có mặt trời

tôi xoa hai đồng bạc kên trên mấy đầu ngón tay

năm năm

mười năm

hai ba mươi năm

những nồi canh chuối cau trộn bột sắn khô đang

   nóng húp vội vàng

chảy mồ hôi nước mắt

ăn rồi ra đứng dựa cửa nhìn người đi qua đi lại

bạn bè gặp nhau cứ nói chuyện trên trời

miếng vá nơi quần lâu ngày chỉ đứt không biết

tôi tưởng tôi dại và quá tội

những điều bỏ qua khi không nhớ lại

con kiến cắn ở sau lưng

tay không với tới được

cuộc đời kể cũng vui

ngày 20 tháng 3 năm 1985

văn bia

người này chết cha

tên là Nguyễn Văn Hẹ

tám tuổi

ăn sắn say chết

chết ba ngày mẹ mới biết         

                                    hàng xóm phụng lập

Trần Văn Hạ

bốn mươi tuổi

bốn đứa con

cuốc đất trên núi

lựu đạn nổ

chết

vợ con không lên kịp để đưa đám

người nằm

ở đây là đàn ông không biết

tên tuổi quê quán

lúc chết mặc áo lính ngụy

quần đàn bà màu nâu

nằm sấp cách đường xe lửa năm mét

mặt bị đánh giập không có mắt mũi chân tay

người chết ở đây

hai mươi sáu tuổi

bị bắn

đạn xuyên qua đầu

họ và tên: Phan Văn Tế

lý do: ăn cắp bỏ chạy

kêu không đứng lại

Nguyễn Hắn

ba mươi chín tuổi

tự đâm cổ bằng cái chai nước cam đập bể

có người nói bị điên

trước khi chết có nói

thời buổi này

cứt cũng không có mà ăn

Nguyễn Thị Lùn

34 tuổi

Lê Văn E 13 tuổi

Lê Thị Muốn 10 tuổi

Lê Văn Thuộc 6 tuổi

Lê Thị Lý 2 tuổi

uống thuốc tự tử ở trong bếp

bên cạnh có mấy củ khoai cả hà còn nóng để

   trong cái rá không có vành

trong giấy để lại có viết

cực quá sống không nổi

mẹ con tôi phải chết

Trần Thị Lan

hai tuổi rưỡi

đau không có thuốc chết

Nguyễn Văn Lớn

bốn mươi lăm tuổi

đói lâu ngày ăn quá nhiều

chết

không có bà con thân thích

Nguyễn Văn Thụ

hai mươi sáu tuổi

chết ở trần trên đống rác

giữa chợ

Nguyễn Hữu Thực

năm mươi tuổi

chết ngay giữa bàn tiệc

không kịp đưa vào bệnh viện

có trên một ngàn người đưa đám

Phan Ngọc Thế

chết trong trận dịch tả năm 19…

sống được bốn mươi hai tuổi

ở đây chôn bốn em nhỏ

khoảng từ sáu đến chín tuổi

sốt xuất huyết

nằm chết ngoài chợ

Phạm Huỳnh Thưởng

chết năm năm mươi sáu tuổi

đứt mạch máu

lúc đang đọc diễn văn

gần đến đoạn cuối

tháng 11 năm 1982

***

bây giờ tôi trông mỗi ngày có gạo ăn

không phải đủ no

chỉ cần mỗi ngày hai bữa mỗi bữa mỗi người hai

   chén đơm ngang miệng

với thêm rau cải độn thật nhiều

ngó quanh ngó quất tôi không biết sống để làm

   gì

người ta đông đúc cùng mình

tới bữa hết gạo tôi lại nói tiếng to chưởi hết trời

   đất

lượm mấy cái tàn thuốc

xé miếng giấy vở

vấn một điếu hút

đứng thẳng như trời trồng nhìn lên ngọn cây gió

   thổi đằng xa

bạn bè quen biết lâu ngày ít thấy mặt

rồi khi không nhớ tới có một lần mình được ăn

   thịt mắc răng

tôi cúi xuống lượm một hòn đất ném con gà đang

   đi trước mặt

hòn đá rớt trong bụi cây

con gà bỏ chạy

tôi phủi hai tay

hơn một tuần nay tôi chưa cạo râu

hình như tôi không nhớ gì hết

tôi ngồi ở đây

hai bàn tay động đậy trên thân thể

mười ngón

ngón dài ngón ngắn

những đường gân nổi rõ

chỗ chai chỗ nứt

tôi vuốt mặt tôi gãi đầu

tôi nhìn quần áo tôi đang mặc

tôi hút thuốc

tôi uống nước

những cái tàn thuốc ướt trong lon cái bật lửa mất

   nắp cây đèn bể bóng những vòng nhện trên          

   vách que lẻ cán viết chén uống nước con heo  

   bùng binh bằng nhựa con búp bê vải mất 

   mắt mất mũi

hai con mắt tôi trong gương

tôi cúi đầu xuống

thân thể nhức mỏi khó chịu như thử mọc mụn

   nhọt

tôi nhắm mắt lại

mấy đứa con nít đánh mạng cười la to quá

không biết tôi đã ăn cơm chưa

bây giờ là mấy giờ rồi

tôi hút một hơi thuốc

khói thuốc nặng hóc trong cổ

điếu thuốc cháy lửa ngọn

mùi giấy hôi khét

tôi nhìn ra ngoài

cây cối và nắng

chung quanh nhiều tiếng người nói

cái cống ở đầu ngã tư trời mưa nước chảy qua

   không được

cái ao trước mặt nhà mười lăm mười sáu năm

   nay khô hoài

cây trứng cá trẻ con trong xóm hay phá không ra

   lá non

tôi uống nước

đứa con thứ hai của tôi đang nằm sốt chờ lên

   sưởi

tiếng thở khò khè mắc ngang cuống cổ

đứa lớn ngồi ngoài thềm gõ gõ que sắn xuống

   đất nhìn ra đường

lúc này mà tôi có một đồng

rệp

rệp trên mùng rệp trên bàn rệp trong chiếu rệp

   trong mền trong vạt giường trong sách vở

   quần áo rệp trong tóc trong mũ

thức cũng bị rệp cắn

ngủ cũng bị rệp cắn

nằm rệp cũng cắn

ngồi rệp cũng cắn

đi rệp cũng cắn

ngứa nơi cổ

ngứa sau lưng

ngứa hết cả thân mình

rệp và muỗi

máu

cái mùng mười năm không có một thân lành chỗ

   cột túm chỗ gài kim băng chỗ vá đậy bằng vải

   quần lót

nửa đêm cả nhà thức dậy thắp đèn bắt muỗi

thấy máu nghĩ tới bữa ăn lúc tối

đứa có thịt ăn lại không bị muỗi rệp cắn

tôi chưởi

tôi nói lầm thầm trong miệng

rồi nằm ngửa mở mắt lắng nghe tiếng muỗi kêu

bữa trước một người chết trùng bị đóng chân trói

   tay bỏ kim vào miệng và chôn sấp

đám đưa gặp trời mưa

người chết năm mươi ba tuổi đàn ông

con cháu đi sau cúi mặt làm thinh không khóc

   được

tôi đội mũ vào đi ra đường

những người quen gặp tôi chào hỏi tử tế

tôi cười

người mua chai bao bỏ gánh xuống chui vào bụi

   lượm cái bao ni lông cả kiến

cái nón rách cột dây chuối để ngửa trong thúng

ra đường cái tôi đứng dựa cột điện ngó lên ngó

   xuống

có bốn năm giờ rồi

cuộc đời cứ như thường

người đi qua đi lại đông vui

hai con mắt tôi không thấy rõ nữa

chữ nghĩa lộn xộn trên giấy

đầu óc tôi không có cái gì hết

một chữ hai chữ ba bốn chữ

người sống người chết

chữ sau chữ trước

bụng tôi trống và xót

chữ lộn ngược chữ

chữ Anh chữ Pháp

màu trắng màu đen

tôi thèm một miếng mỡ

miếng mỡ to và dày nằm trong một thứ nước đặc

   đóng váng

miếng mỡ ở trong miệng tôi

tôi cắn

miếng mỡ kêu bụp đứt ngang

nước chảy giữa hai hàm răng

tôi nuốt

miếng mỡ trôi qua cuống họng

tôi mất đà

gió thổi chao ngọn đèn

những chữ dồn lại thành đám màu đen

tôi đứng dậy

nuốt nước miếng

                        ngày 27 tháng 11 năm 1984

a di đà phật

Bây giờ đến phiên tôi

tôi nghe đọc tên

tôi đứng dậy

(ở đây không có bàn

không có ghế

tất cả đều đứng

tất cả đều mặc áo đen

và đeo mặt nạ đỏ

và mang bí danh giấu kín trong hồ sơ mật

không có bàn thờ

không có bát hương

chỉ có ảnh vẽ mặt người to treo trước mặt

không ghi tên họ)

bản án đã được học thuộc lòng

một người cầm tờ giấy trắng không chữ đọc to

im

im hết

không nghe gì cả

tất cả hãy nghe đây

tất cả hãy dong tay lên và đầu hàng

tất cả

không kể già

không kể trẻ

tất cả

không kể đàn ông

không kể đàn bà

mới sinh ba ngày

vừa đi chập chững

chưa đầy tuổi tôi

không kể

miễn là

dong tay lên

dong tay lên

nghe rõ chưa

hãy đầu hàng

không được quỳ

tất cả phải đứng thẳng

dong tay lên

nếu không

sẽ chết

chết hết

mười phần chết bảy còn ba

tất cả là địch

tất cả là thù

tất cả đều phản

tất cả đều chống nhân dân

chỉ có ta

ta

ta

ta

tất cả chỉ là ta

là ta muôn năm

muôn năm được quyền là ta

muôn năm có quyền xưng tôi

ta có súng

ta có xe tăng

ta có tất cả

tất cả của ta

công an mật vụ chỉ điểm

ta muôn năm muôn năm ta

bí danh là ta

tiếng vỗ tay hoan hô trên máy

màn vẫn không hạ

tôi buồn tôi nói

tôi ra ngoài kia đứng một mình nghe gió thổi qua

   sông

im

im đi

hãy im đi và dong hai tay lên

không được động đậy

tất cả là thù

tất cả đều đói

tất cả đều thèm ăn

tất cả không có máu

tất cả không có cơm

tất cả bị đàn áp

tất cả đều ở tù

tất cả đều câm

tất cả đều mù

tất cả đều ngu

tất cả là Việt Nam

còn lại là

tau

những thằng tau

những thằng tau

những thằng tau

bí danh

muôn năm

muôn muôn năm

a di đà phật

ngày 29 tháng 11 năm 1991

TVS.