Qua mấy trăm truyện ngắn Phan Cung Việc đã viết, đã in thành sách, thành tuyển tập, nhà văn sớm tạo được phong cách riêng bởi đọc xong truyện, người đọc như hụt hẫng, như ngẩn ngơ, như tỉnh táo sau một ngụm cà phê nóng, không đường… Đấy là ý muốn của tác giả, muốn người đọc suy gẫm để tác phẩm ngấm dần như tranh của danh họa Tề Bạch Thạch. Đấy là truyện ngắn Phan Cung Việt.
Truyện của anh như những nét chấm phá, song mở ra lối viết mới, hoạt, triết lý, thơ, truyền cảm, hấp dẫn, phù hợp với nhiều đối tượng bạn đọc, có lúc hài hước, có lúc đượm buồn, nhưng là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, đầy tính nhân văn.
Cuộc sống trong xã hội đang phát triển ồ ạt, mở ra nhiều cái mới, đôi lúc chúng ta không thể xác định được ngay là đúng hay sai, ngỡ ngàng trước mọi đổi thay, phải tìm tòi một lối viết, lối sống ra sao… Phan Cung Việt vẫn giữ phong cách của mình như người đi nép trên hè phố lặng lẽ quan sát các khía cạnh cuộc sống hiện đại, từ cán bộ trẻ ở công sở, số phận ngôi nhà cũ, ngôi nhà mới, đường phố, cửa biển, con đò, tòa soạn báo, chuyến xe ô tô buýt… tìm mọi chi tiết đắt giá trong các cuộc tiếp xúc đó, ngẫm nghĩ viết thành truyện, sự khái quát nằm ở ngoài truyện, dành cho người đọc khái quát.
Truyện ngắn Phan Cung Việt đều chứa đựng những chi tiết đời thường và khác thường. Nhà văn không chỉ phải quan sát giỏi, mà phải thả tâm hồn mình vào những gì đã quan sát được, mọi sự quan sát đầy xúc động là vốn quý để xây dựng nên lâu đài tác phẩm.
Phan Cung Việt ít để ý đến niềm vui, đến sự thịnh vượng, anh khai thác nhiều ở nỗi đớn đau, số phận. Nhưng những số phận không chịu ngã gục mà im lặng vươn lên.
Phan Cung Việt nhặt nhạnh những sự đời xảy ra quanh mình để viết, nghe thì tưởng là câu chuyện bình thường, nhưng nghĩ thêm một tý nữa, thấy nó thâm thúy, sâu sắc, hiện đại mà không phô trương, không gào thét tính thời đại, tính tư tưởng, nhưng từng chuyện đọc xong, nhắc ta một điều gì đó trong cuộc sống ta còn thiếu, ta chưa làm được.
Cao Tiến Lê
Rút từ Biển trinh nguyên, tập Truyện ngắn chọn lọc của Phan Cung Việt. Triệu Xuân tuyển chọn. NXB Văn học sắp xuất bản.
|
