Chương trình Chào buổi sáng của VTV là một trong những chương trình tôi yêu thích. Trừ những ngày đi công tác xa thành phố, đi nước ngoài, còn hầu như ngày nào tôi cũng coi chương trình này. Lý do thứ nhất là nó rất thiết thực, tôi nghĩ là nó thiết thực với nhiều tầng lớp người trong xã hội ta! Lý do thứ hai: đó là thời gian duy nhất trong ngày mà tôi có để coi TV, đồng thời với việc tập thể dục một tiếng đồng hồ mỗi buổi sáng.

Tuy nhiên, từ nhiều năm nay, Chào buổi sáng luôn luôn có sạn. Vì yêu thích Chào buổi sáng, tôi mạo muội nhặt sạn giúp VTV: Trong các tiết mục quảng cáo (là chủ yếu) và trong một vài mục khác, VTV thường đọc: “Chương trình khuyến mại”, “đợt khuyến mại”. “…bắt một động chứa gái mãi dâm (đúng ra phải là gái mại dâm, người đàn ông đi chơi gái thì mới gọi là mãi dâm)”. Viết, đọc như rứa là sai. Theo nghĩa chữ Hán, mại (賣) là bán, mãi (買) là mua. Người bán hàng thì việc gì phải tự khuyến khích mình bán! Người bán hàng chỉ khuyến khích người ta mua. Việc ấy gọi là khuyến mãi. Có nhiều cách để khuyến mãi: giảm giá bán, tặng thêm hàng hóa phụ, tặng thêm món ăn, vé du lịch, vé xem phim…Hoặc là chăm sóc khách hàng sau khi bán hàng – gọi là Hậu mãi - như là bảo hành, chuyên chở về tận nhà, lắp đặt, vận hành thử, hướng dẫn sử dụng…Tóm lại, đó là những động thái nhắm khuyến khích người ta mua hàng của mình.

Sự nhầm lẫn giữa mại và mãi của VTV tuy chỉ là lỗi nhỏ, nhưng quý đài là cơ quan ngôn luận chính thống của Nhà nước, nếu ta sai thì con em chúng ta sẽ sai theo và sai dài dài!

Tôi kính đề nghị: Quý đài mở một lớp học bổ túc ngắn ngày từ Hán Việt cho người duyệt chương trình, biên tập viên - kể cả bộ phận làm phim quảng cáo- phát thanh viên, người kiểm thính. Chỉ có như thế, chúng ta mới tránh được cái lỗi không đáng có là viết sai, đọc sai. Cũng từ việc học bổ túc từ Hán Việt, chúng ta sẽ tránh được cái lỗi viết thừa, đọc thừa. Thí dụ: trong nội bộ (nội là trong), đề cập đến (cập là đến), còn tồn tại (tồn là còn), bản sắc riêng... Về tiếng Anh cũng có lỗi tương tự: fan là người hâm mộ. Các fan hâm mộ là từ quá thừa mà TV cũng như các báo của ta đã và viết sai, dùng sai!

Thành phố Hồ chí Minh, 22-12-2008

Triệu Xuân