Lễ vu lan, nhớ Mẹ

Mỗi chúng ta sinh ra, trưởng thành, tuổi già đến, bệnh tật rình rập, rồi cái chết đón chúng ta trở về cõi vĩnh hằng, trở về với đất mẹ, trở về với cát bụi, đó là một qui luật bất biến của tạo hóa. Ai cũng phải vui vẻ đón nhận qui luật ấy một cách tự nhiên.

Từ ngày mẹ tôi mất đến nay, thỉnh thoảng về thăm nghĩa trang, viếng mộ mẹ, tôi thấy có quá nhiều những ngôi mộ mới, hoa vẫn còn tươi, hỏi ra mới biết toàn là những người con của làng vừa mới ra đi. Sự ra đi của mỗi người đều có nguyên nhân khác nhau, người trẻ tuổi thì mất do tai nạn giao thông, người trung niên thì do uống quá nhiều rượu dẫn đến ung thư gan, những người khác đều mắc chứng bệnh ung thư, sau cái mất của mẹ, tôi liệt kê những người đã khuất sau mẹ, rất nhiều người bằng tuổi mẹ, dưới tuổi mẹ và trên tuổi mẹ một chút đều ra đi do chứng bệnh ung thư quái ác hoành hành. Xã hội ngày càng phát triển, kinh tế khấm khá hơn trước, đời sống sung túc hơn trước, tuổi thọ gia tăng hơn trước, dân số Việt Nam đang già đi. Đó là điều mừng hơn ông cha ta ngày xưa, các cụ đến tuổi 50 là làm lễ ra đình, nhưng bây giờ 60 tuổi mới nghỉ hưu theo chế độ, 70 tuổi  mới gọi là chớm già, 80 tuổi bắt đầu già, 90 tuổi mới là coi là già thực sự. Trong những năm gần đây, số người đã ra đi ở làng tôi có tuổi đời còn rất trẻ, họ vẫn còn đang trong độ tuổi lao động ở thôn quê, một số thoát ly thì vẫn còn đương tại chức, nhưng cái chết thì đều chung một thứ bệnh , ấy là bệnh ung thư.

Mỗi lần về thăm quê, các ông các bà trong làng đến chơi nhà tôi, thường xuyên thăm hỏi động viên cha con tôi sớm vượt qua  nỗi đau mất vợ, mất mẹ của gia đình tôi, các ông các bà thường an ủi cha con tôi bằng những lời than thở :

 - Chẳng hiểu sao, mấy năm trở lại đây, người làng mình sao mắc chứng bệnh ung thư nhiều thế ! Không hiểu do ăn uống phải nguồn nước ngầm không đảm bảo vệ sinh hay do nguồn không khí bị ô nhiễm từ nguồn khí thải của nhà máy hóa chất ở thành phố V.T thải ra. Những ngày có gió, một bầu không khí thối đến khó tả lan tỏa trong  bầu khí quyển chung mà người dân quê tôi vẫn hằng ngày hít thở. Nhưng chẳng ai quan tâm, thối cũng phải ngửi, ô nhiễm cũng phải chịu, bởi không thể dời nhà đi đâu được để tránh khỏi khu vực ấy, vậy là cam chịu. Chỉ đến khi, có quá nhiều người trẻ tuổi ra đi do mắc chứng bệnh ung thư thì người ta mới đặt câu hỏi, do ô nhiễm nguồn nước hay do ô nhiễm không khí, điều đó xin nhờ các nhà khoa học, các nhà quản lí nhanh chân vào cuộc… ?

Còn tôi và các em tôi thì vĩnh viễn mất đi người mẹ yêu quí của mình vào lúc 5 giờ sáng ngày 30 Tết năm Canh Dần. Mẹ tôi ra đi, khiến anh em chúng tôi quá bàng hoàng, chưa có sự chuẩn bị về tâm lý, khi ấy cả đất nước đang náo nức đón chào một cái Tết lịch sử, một mùa xuân mang trong mình rất nhiều sự kiện trọng đại của đất nước, sự kiện 80 năm ngày thành lập Đảng, sự kiện thủ đô Hà Nội và cả nước đón chào đại lễ kỉ niệm 1000 năm Thăng Long…Cả đất nước và toàn thể nhân dân đang vui tươi phấn khởi đón chào mùa xuân mới thì gia đình bé nhỏ của tôi lại phải lặng lẽ tiễn đưa người thân nhất của mình đi xa, thật xót xa biết nhường nào ! Tôi chỉ thấy bà con quê tôi, những người sống gắn bó trong làng đã tận tình, tận nghĩa bỏ cả việc nhà bận bịu ngày 30 Tết để đến chia sẻ nỗi đau lớn của gia đình tôi vào giờ phút thiêng liêng ấy, tiễn đưa một người con của làng trở về cõi vĩnh hằng. Trong lúc đau buồn ấy, tôi chỉ cảm nhận được tình cảm của người thân trong họ tộc nội ngoại, những người dân quê tôi, và những người bạn của anh em chúng tôi đã dành cho mẹ tôi tất cả sự kính trọng, mẹ tôi ra đi trong sự tiếc thương của muôn người, nhiều vãi già đi đưa tang cũng dưng dưng khóc, tiếc cho sự ra đi quá sớm của mẹ khi tuổi đời còn rất trẻ, tôi tự hào về điều ấy. Cả đời mẹ lam lũ với ruộng đồng, làm bầu bạn với nhà nông trong làng, không giữ một trọng trách gì, một nông dân thuần túy, nhưng mẹ đã để lại trong lòng nhiều người những tình cảm tốt  đẹp và sự tiếc thương bằng chính nhân cách của mẹ. Mẹ luôn luôn  chịu phần thiệt thòi trong các quan hệ, kể cả với họ hàng nội ngoại cũng như hàng xóm, láng giềng. Mẹ thường khuyên chúng tôi hãy sống trung thực, mẹ lấy nhiều dẫn chứng để chứng minh cho luật nhân quả, chúng tôi thấm thía những bài học mẹ đã dạy. Mẹ ra đi vĩnh viễn rồi ! Nhưng những gì mẹ dạy dỗ chúng con, chúng con sẽ mãi khắc ghi trong lòng, và mỗi anh em chúng con sẽ gắng thực hành những điều mẹ dạy bảo.

Mùa Vu lan năm nay đã là năm thứ hai anh em chúng tôi không còn mẹ, nỗi đau không gì bù đắp nổi, không còn mẹ  u ấp mới thấy trong lòng mình rất trống trải, sự thiếu vắng mẹ là những tổn thất lớn về tinh thần. Mẹ không còn nữa, mùa Vu lan lại đến, con viết những dòng này gửi mẹ ở nơi xa thẳm hiểu tấm lòng của chúng con đang hướng về mẹ. Cầu chúc cho tất cả cả bà mẹ đang còn sống được bách niên giai lão. Chúc cho muôn nhà bố mẹ, ông bà được trường thọ, con cháu được sum vầy. Mỗi gia đình là một xã hội thu nhỏ, nhiều gia đình hạnh phúc thành đạt, con cháu tứ đại đồng đường, sống có ích, sống vui sống khỏe, là hạt nhân cho đất nước tiến bộ và phát triển, thịnh vượng.

         Mùa mít chín

           Quê tôi nội tôi nằm ở ven đê sông Hồng, với bãi bồi phù sa màu mỡ thích hợp với việc trồng các loại cây ăn quả như chuối, táo, ổi, và nhiều loại cây ăn quả khác. Còn quê ngoại tôi thì nằm sát bên bờ sông Tích, một dòng sông thơ mộng, nhỏ bé, xinh xắn, uốn lượn được khởi nguồn từ  núi Ba Vì rồi chảy về xuôi. Quê ngoại tôi là một làng thuộc vùng đồi gò trung du ngoại thành Hà Nội. Nơi đây đất đai không màu mỡ như vùng bãi ven sông Hồng. Bởi thế các loại cây ăn quả chủ yếu được trồng ở đây là cây mít, một loại cây dễ thích nghi với vùng đất cằn cỗi, bạc màu, sỏi đá như làng đồi – quê ngoại của tôi. Hoa trái vườn nhà, mùa nào thứ ấy, nhưng tôi nhớ nhất vẫn là cây mít trong vườn nhà ngoại. Nó đã lưu lại trong kí ức tuổi thơ tôi nhiều kỉ niệm.

           Những ngày này, dạo chơi trên các miền đất vùng đồi gò, trung du Ba Vì, tới đâu ta cũng bắt gặp hình ảnh cây mít sai chĩu quả, từ dưới chân gốc tỏa lên khắp các cành.  Cây mít có ở rất nhiều nơi, có khi ở hai bên vệ đường, cũng có khi ta bắt gặp ở một ngã ba ngã tư trên một con đường làng trung du. Mỗi khi nhìn thấy hình ảnh những cây mít ấy, trong kí ức tuổi thơ tôi lại ùa về hình ảnh cây mít trong vườn nhà ngoại.

          Mẹ tôi kể rằng, vào những năm đầu của thế kỉ XX, ông ngoại tôi đã khai hoang cả một quả đồi lớn, rộng chừng vài héc ta ở ven bờ sông Tích. Trong vườn, ông ngoại tôi trồng chủ yếu là cây mít, xung quanh bao bọc bởi những rặng tre. Đây là những loại cây hợp phù với thổ nhưỡng vùng trung du, chúng dễ thích nghi với vùng đất cằn cỗi này. Đất sỏi cằn cỗi là vậy nhưng cây mít vẫn vươn mình theo thời gian tỏa bóng mát trong vườn nhà ngoại.

            Ngoại tôi đã mất từ lâu, ngoại mất khi tôi chưa chào đời. Nhưng cho đến nay, những cây mít ấy vẫn hiện diện trong vườn nhà ngoại còn xanh tốt, tỏa bóng thời gian sum suê trái chín theo chu kì thời gian mỗi năm một lần. Mỗi mùa mít chín, bao giờ mẹ tôi cũng hái những quả mít to nhất, ngon nhất, rồi đem vào nhà, dùng dao nhỏ tách đôi quả mít ra , rồi dùng lá mướp lau nhựa mít bên trong chiếc cuống vừa lột bỏ, rồi bóc tách những múi mít to bằng cái chén hoa Hồng thủa trước, sắp xếp từng lượt vào một chiếc đĩa men to, rồi dâng lên bàn thờ ngoại thắp hương. Đó là một cách giáo dục của mẹ tôi về đạo lí uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây. Tôi hiểu lắm cái chân lí ấy. Bởi một đời cây phải đổi bằng đời người. Cây cho ta hoa trái ít nhất cũng phải dăm chục năm trở đi.

            Mùa mít chín lại đến, phiên chợ quê lại họp đông vui, tấp nập kẻ bán người mua. Ở đó tôi như gặp lại dáng mẹ năm nào đã cho tôi đi cùng, gánh mít đem bán. Một mùa mít chín nữa lại về, mẹ tôi đã mất, mỗi khi nhìn thấy những hình ảnh quen thuộc về người phụ nữ, trên hai vai quang gồng quang gánh, dăm ba quả mít chín, trên đôi thúng tre, mùi mít chín thơm lan tỏa khắp chợ. Trong lòng tôi lại dưng dưng, ngân ngấn nước mắt nhớ về dáng mẹ ngày xưa.
Mới đó thôi, những cây mít đã qua đi hơn ba thập kỷ, bằng số tuổi tôi hiện nay. Nhưng nhiều lúc ngồi buồn nhớ mẹ, tôi cảm thấy đời người còn ngắn hơn cả đời cây, sống trên đồi cao chon von chót vót đất càng đỏ càng khô bao nhiêu mít càng tăng tuổi thọ bấy nhiêu. Cây mít trong vườn ngoại, nếu theo lời mẹ kể thì cây mít đã sống trên 100 tuổi, được xếp diện "mít trưởng lão", còn những cây mít sau này thì xếp vào loại mít 50 tuổi thuộc lớp hậu sinh . Trong số những cây mít còn lại ở vườn mít nhà ngoại thì có 2 loại mít: mít mật và "mít dai". Ngoài ra còn có một cây mít khi chín múi trắng như mỡ mà mẹ tôi vẫn thường gọi tên cho nó là Cây Mít Mỡ .

            Loại mít mật khi bổ ra ăn thường phải dùng đũa, vì trong mỗi múi mít ấy như những túi mật chảy ra rất nhiều, nó không khô ráo như mít dai, đối với  "mít dai" chỉ cần gỡ hết lớp xơ nhỏ là cầm trên tay ăn vô tư. Sở thích ăn mít là tùy thuộc ở mỗi người, người thì thích ăn mít mật nhất, người thì lại thích ăn mít dai. Riêng bà xã nhà tôi, năm nào cũng phải nhắc đi nhắc lại bà chị tôi quản vườn mít để dành một quả mít dai to nhất, gai đều nhất, không bị sâu, không bị thối, không bị vẹo, để về thắp hương ông ngoại và cả mẹ tôi như khi mẹ tôi vẫn còn sống.

           Trên khắp nước Việt Nam, quanh năm chúng ta được thưởng thức hoa trái, nhưng trong số những loại hoa quả ấy, tôi vẫn nhớ nhất mùa mít đến. Bởi cây mít đã gắn bó với gia đình ngoại tôi từ rất xưa, từ khi mẹ tôi còn bé, đến nay cả ông ngoại và mẹ đã mất, bản thân tôi đã gần bốn mươi tuổi đời, hẳn cây mít mãi là hình ảnh thân thương, gần gũi, bình dị trong vườn nhà ngoại.

PHA.

Tác giả gửi www.trieuxuan.info