Cậu tôi đang ôm đầu ngồi xổm ở cổng trại giam, cậu đã được vào trại đâu, bởi vì sau khi chúng tôi đi, vừa vặn có một vị lãnh đạo của trại giam Châu Thành đến kiểm tra công việc, cho nên đình chỉ mọi cuộc đến thăm hỏi phạm nhân.  Chúng tôi ngồi một lúc, thì có một đám người từ cổng chính đi ra, cậu được báo có thể vào thăm hỏi, cậu bảo tôi cùng đi.  Mấy phút sau, chúng tôi đã ở trong một gian nhà mái bằng, nhìn thấy Thành Nghĩa qua lan can sắt.

Thành Nghĩa là một người béo, béo tới mức khó tin anh ta đã từng là một thợ săn.  Đầu anh hói, ở bên trái mặt anh có một sẹo to đỏ au, ánh mắt tối lại, nhìn cậu tôi anh nói:

Tôi biết anh sẽ đến.

Tôi đến thăm anh.

Có lẽ vì anh mà anh đến thăm tôi chăng?

… Gia đình anh mỗi tháng tôi đến một lần, vợ và con anh đều khỏe.  Anh có khỏe không?

…………….

Anh không phải lo lắng việc ở ngoài.

………………

Mấy hôm trước tôi đến chỗ Đức Thuận, anh em ai cũng nhớ anh, mong anh sớm được ra.

………………

Thành Nghĩa, Thành Nghĩa, sao anh cứ im lặng thế?  Anh còn hận tôi không?

Thành Nghĩa đột nhiên thét một tiếng:

Tôi hận sói, sao tôi không để sói ăn nhỉ, để sói gặm nát xương ỉa ra một đống cứt!

Sói cào mặt! Anh nói khe khẽ chứ!

Người canh gác đứng bên cạnh uốn nắn.

Các anh gọi anh ấy là sói cào mặt ư? – Cậu tôi đứng lên bực bội nói – Đó là biệt hiệu của anh ấy, chỉ có người trong đội săn bắt sói trước kia mới gọi.  Anh ấy đã phạm pháp, nhưng anh ấy vẫn là người, các anh nên gọi anh ấy là Thành Nghĩa.  Ngô Thành Nghĩa!

Anh ấy bảo chúng tôi gọi thế, người canh gác nói, anh ấy bảo anh ấy không thích gọi cái tên Thành Nghĩa, cứ gọi anh ấy là “Sói cào mặt”.

Chúng tôi đều nhìn Thành Nghĩa, anh ta không có phản ứng, nhìn chệch đi chỗ khác.  Cậu nhét thuốc là vào kkhe lan can sắt, Thành Nghĩa vẫn đứng không nhúc nhích.

Thành Nghĩa!

Tôi là Sói cào mặt!

Người anh em sói cào mặt ơi – Cậu nuốt nước bọt nói – Hiện nay chính phủ đã ban hành điều lệ, Đội săn bắt sói của chúng ta đã giải tán.

Thế à  - Thành Nghĩa kêu lên một tiếng – Đề ra điều lệ thì anh có công, anh còn tổng điều tra sói, anh cũng trông thấy con sói cào mặt tôi chứ?

Ai bảo với anh thế?

Vương Vĩ đã đến đây, giải tán đội săn bắt sói tốt chứ sao, bọn họ đều thất nghiệp, riêng anh vẫn là một thợ săn.

Tôi không phải thợ săn, không còn được săn sói nữa, tôi là thợ săn gì?

Anh chẳng phải còn đang mặc quần áo săn bắn đó ư?  Thành Nghĩa nói – Anh đánh sói một đời, anh lại bảo vệ sói, đương nhiên anh không phải thợ săn, anh còn xứng đáng là thợ săn gì nữa! Anh đến thăm tôi làm gì, tôi không phải Thành Nghĩa bị người ta bán rẽ, tôi là Sói cào mặt, là thằng tù bị con sói được người ta bảo vệ cào mặt.

………………..

Anh đừng đến thăm tôi nữa, có đến thăm tôi nữa tôi cũng không chịu gặp anh đâu.

…………………

Anh cũng khỏi phải đến nhà tôi!

Tút thuốc lá bị nhét trả lại qua khe hở lan can sắt.  Thành Nghĩa đứng dậy định đi vào, nước mắt cậu tôi tự dưng chảy ròng ròng.

Tôi không thể nín nhịn nỗi được nữa, liền quở trách Thành Nghĩa không nên đối xử với cậu mình như vậy.  Tôi bảo anh bắt giết khỉ lông vàng là phạm pháp nhà nước, cậu tôi tố giác anh có gì là sai.  Chính phủ công bố điều lệ bảo vệ sói là nhằm bảo vệ môi trường sinh thái, lẽ đương nhiên cậu đã làm công việc tổng điều tra, đó là có công! Hôm nay nhớ tình bạn cậu đến thăm anh, anh làm tổn thương cậu như vậy, sói đã cào  mặt anh, lẽ nào anh móc trái tim cậu như thế?

Nhưng Thành Nghĩa đã phớt lờ tôi, anh ta quay sang nhìn cậu:

Thế thì tôi xin cảm ơn anh ư?  Anh yêu cầu tôi nói chuyện với anh, vậy tôi xin kể cho anh một câu truyện, đấy là truyện một người bạn tù kể với tôi, kể về một anh hùng, anh ta tự cho mình là anh hùng, anh ta cũng đúng là một anh hùng, đền một thôn bản, dân trong bản tổ khổ bảo, trên núi có một con hổ trắng thường đến tàn phá dân bản.  Chưa nghe xong, anh hùng đã lên núi giết hổ, anh ta quần nhau với hổ suốt một ngày một đêm, bản thân bị hổ trắng cào cấu máu me đầy người, nhưng vẫn giết được hổ trắng.  Anh ta trở về bản, dân làng bày cổ khoản đã anh ta.  Anh ta hỏi họ:  Bây giờ còn việc gì cần anh ta giúp đỡ không?  Dân bản nói, hổ trắng trên núi đã không còn, nhưng một con rồng xanh trong đầm cũng thường đến gây sóng gió, lúc trời hạn nó hút khô nước đầm không để họ tưới ruộng, khi trời úng nó lại hút nước trong đầm nhổ vào ruộng lúa, liệu có thể giúp họ trừ rồng xanh?  Anh hùng liền xuống đầm đánh nhau với Rồng Xanh suốt ba ngày ba đêm, suýt nữa bị Rồng Xanh ăn thịt, cuối cùng vẫn xách được đầu rồng trở về bản.  Dân bản hoan hô anh ta, lại bày cỗ mừng công.  Anh ta uống một hũ rượu, đắc ý nói: Là anh hùng thì phải vì dân trừ hại, bà con có việc gì có thể để tôi làm không?  Dân bản nói:  Không còn Hổ Trắng, Rồng Xanh, nhưng vẫn còn một họa hại, nếu trừ được họa hại này, thì thiên hạ thái bình thật sự.  Anh hùng hỏi: Ai vậy?  Dân bản đáp: Chính là Anh.  Vị anh hùng ngạc nhiên: Tôi ư, sao lại là tôi kia chứ?  Nhưng anh ta cúi đầu, không nói gì nữa, đứng dậy định đi, vừa đứng lên, thì đã ngã huỵch xuống chết luôn.  Bởi vì trong rượu anh ta uống, dân làng đã cho thuốc độc vào tự bao giở bao giờ.

Thành Nghĩa kể xong câu truyện này, quay người đi, đi khỏ phòng gặp mặt, trong phòng gặp mặt chỉ còn tôi và cậu, cậu ngồi ngây ra đó năm phút không nhúc nhích. 

Từ trại giam đi ra, cậu không muốn ở lại huyện lỵ Đan Phượng, thậm chín hằm hằm nói không bao giờ đến huyện lỵ này nữa.  Cậu có nỗi cay đắng của cậu, song cậu không khỏi qua ngang ngược, hoàn toàn bất chấp tôi và Mục Lôi.  Đi khỏi huyện lỵ, cậu không muốn quay về đường cũ, lại dẫn chúng tôi vòng qua tường xây cao to của trại giam, đến bờ sông ngoại thành, thỉnh thoảng có người qua lại, cậu còn cúi đầu mãi móng đi qua.  Trên bờ sông, ngoài mấy chị phụ nữ giặt quần áo trên hòn đá ở xa xa, không có ai rỗi rãi qua lại, chiếc vồ gỗ đập quần áo cứ đập xuống lại giơ lên giữ chừng mới vọng đến một tiếng “độp”.  Trên cây liễiu tiếng ve kêu rộn rã, còn trong ruộng nước bên sông tiếng ếch nhái cũng lớp lớp, hết đợt này đến đợt khác.  Con mèo Thúy Hoa thỉnh thoảng lại đứng trên bờ ruộng nhìn xuống nước, mấy lần nhảy xuống bắt cá, cá không vồ được, còn thân thì ướt sũng.  Cậu tôi tỏ ra hết sức sốt ruột, cứ ném đá lên cây liễu và ném cả xuống ruộng.  Hòn đá vừa ném đi, ve sầu và ếch nhái liềm im bặt, một lát sau tiếng kêu lại nổi lên, cậu ném liền ba hòn đá, sau đó cậu giơ chân đá con Thúy Hoa.  Mục Lôi cũng cáu tiết, bảo:

Đội trưởng ơi, anh chán con Thúy Hoa, hay là chán tôi hả? 

Cậu đáp:

Chán anh đấy, thì sao nào?

Mục Lôi nói:

Nếu anh là Hoàng đế, thì anh là Trần Doanh Chính trong các hoàng đế, nếu anh là Hòa Thượng, thì anh là Huyền Trang trong các hòa thượng, nổi máu lên, anh bảo đến huyện lỵ Đan Phượng, thì tôi và bí thư liền theo anh đến huyện lỵ Đan Phượng, anh bảo phải rời khỏi huyện lỵ Đan Phượng, thì tôi và bí thư liền theo anh đi khỏi huyện lỵ Đan Phượng.  Nhưng anh có biết không tôi đang đau đầu đây, sau khi anh đi trại giam, tôi đã uống ba viên thuốc giãm đau, nhưng anh cứ không thể đọc chú siết chặt vòng kim cô cho tôi được ư?

Hai người vừa cãi nhau, tôi liền vội can ngăn:

Này Mục Lôi, anh định bảo anh là Tôn Ngộ Không đó hả?

Nào ngờ Mục Lôi nói:

Không làm nổi Tôn Ngộ Không, làm Chư Bát Giới thì còn được.  Anh không coi tôi là người, tôi có thể quay về thôn Cao Lão, nhưng bí thư là cháu ngoại anh, anh ấy lại là cán bộ ở tỉnh thành về, đầu đại tràng trong đũng quần tụt cả xuống rồi đó.

Cậu tôi bảo:

Anh cứ xéo về thôn Cao Lão của anh đi, tôi báu gì anh mà mời anh đến hả?  Anh về đi, cút đi! – Cậu nhổ một bãi nước bọt, lại nói một tiếng – Cút!

Mục Lôi đã quay đầu đi thật, phía tây bờ sông có một con đường rãi đá tấm, xa xa là nhà ở xây theo các bậc đá, trước mặc nhà ở là phố nhỏ ở đầu cùng của phía nam huyện lỵ, giữa nhà nọ với nhà kia có bậc đá phân cách, bởi đều là nhà sàn nho nhỏ, từng cột gỗ dài dài chống thẳng xuống gờ đá, đương nhiên nhà vệ sinh cũng ở trên lầu, song hố phân thì ở bên dưới, có ai đó đang đại tiện, phân rơi xuống.  Tôi gọi Mục Lôi:

Nát Đầu ơi, anh đi đâu thế, đi ăn cứt hả?

Mục Lôi đã đến dưới một nhà gác, cửa sổ trên gác mở toang, một người đàn bà bôi đầy son phấn vẫy tay gọi anh ta:

Anh đi thuyền ơi, anh đi thuyền, lên đây uống trà vui chơi đã.

Mục Lôi đã bước lên bậc đá, tôi vội vàng gọi anh ta:

Mục Lôi, Mục Lôi!

Đừng gọi nữa, cứ để anh ta đi.

Một chiếc thuyền từ mặt sông chèo đến, ông lái đò định lên bờ vào trong thành mua rượu, cậu trao đổi mấy câu với lái đò rồi xăm xăm xuống thuyền.  Tôi vội vàng ngăn ông lái đò, hỏi thuyền đi về đâu, ông ta bảo:

Đi xuống huyện Thương Nam.

Tôi bảo ông ta ngồi nghĩ, nhận lời đi mua rượu, liền chạy đến cạnh nhà sàn cũng từ trên các bậc đá đi ra phố, mua một chai rượu, một con gà quay, định tìm Mục Lôi, song không biết ở quán trà nào.  Tôi gọi rõ to một lúc, Mục Lôi đã trả lời, vừa cài cúc áo vừa đứng ở cửa hiệu làm đầu.  Tôi kéo anh ta đi xuống bậc đá, người đàn bà ở đằng sau gọi theo:

Anh đi thuyền ơi, anh đi thuyền.

Mục Lôi đáp:

Tiền để ở đầu giường đó!

Tôi gỏi:

Nhanh thế, đã lên giường rồi kia à?

Tôi bảo anh ta nắn bóp cho – Mục Lôi nói – Mẹ kiếp, đi đến đâu cũng gặp gái Tứ Xuyên.

Tôi nhìn thấy cổ áo anh ta có một vòng tròn nhỏ đo đỏ, liền giục:

Mau mau lau vết son đi, để khỏi bị xạc lần nữa!  Ông ấy là đội trưởng cao tuổi hơn anh, vừa giờ gặp Thành Nghĩa, trong lòng đang bực bội, anh phải biết nhường nhịn một chút chứ, huống hồ đều là người của đội săn bắt sói với nhau cả.  Anh là người ngay đến cái rắm cũng không nín nỗi hay sao?  Anh định đi đâu?  Nói đi là đi ư?

Mục Lôi đáp:

Ông ấy đuổi tôi cút xéo mà!

Anh ta bốc đất xoa lên cổ áo, còn hỏi tôi có nhìn thấy không – Bản thân cũng không nhịn nỗi cười – anh ta nói tiếp – tôi còn cút xéo đi đâu được, dọa ông ấy thế thôi!

Cùng với ông lái đò tất cả đã xuống thuyền, cậu vẫn ngồi trong khoang thở hổn hển.  Tôi gọi:

Thưa Đội Trưởng!

Cậu tối sầm mặt bảo:

Cứ gọi tôi là cậu.

Cậu ơi – tôi nói – cậu đừng giận, Mục Lôi đau đầu thật đấy, hễ đau đầu là nói hỗn.

Cậu bảo:

Cứ để anh ta đi, trên nhà sàn vẫn còn thiếu một khách làng chơi!

Thuyền đã khởi động, mặt sông rộng, ông lái đò cũng để mặc thuyền trôi, ôm mái chèo, ngồi tại chỗ, nhưng cậu đã gọi ông lái đò đến uống mấy hớp.  Mục Lôi tươi cười nói:

Chỉ cần anh đuổi tôi, tôi sẽ nhảy xuống sông, xem anh có thương không!

Cậu cũng không nhìn anh ta, Mục Lôi lại nói với con Phú Qúi:

Đội Trưởng bỏ ta rồi, không có ta thì ai đứng canh gác cho đội trưởng, ai dắt ngựa gác chân cho đội trưởng, ai làm thùng rác để đội trưởng trút giận?

Cậu nói:

Tử Minh, cầm chai rượu này bịt cái lỗ mồm kia lại cứ léo nhéo mãi sốt cả ruột!

Tôi cười, cầm rượu đưa cho Mục Lôi, anh ta không uống, bỗng dưng gục lên đống cũi ở đầu thuyền, gọi con mèo Thúy Hoa chải đầu cho mình.  Bệnh đau đầu của Mục Lôi lại tái phát.

Đương nhiên tôi không dám uống rượu, chui vào trong khoang thuyền, cởi quần áo thay giấy vệ sinh, bệnh trỉ đã chảy máu, nhuộm đỏ đũng quần.  Tôi thay quần mới, đem quần bẩn vứt xuống sông.  Mục Lôi bảo:

Bí thư có kinh nguyệt rồi hả?

Tôi mắng anh ta đỡ đau đầu rồi thì nhắm mắt ngủ một lúc đi, sau đó lại chui vào thuyền ngồi một mình.  Giải quyết xong mâu thuẫn giữa cậu và Mục Lôi, nhưng tôi cũng lo cậu cứ thế này tiếp, thì không biết đến bao giờ mới chụp ảnh xong cho mười lăm con sói, tôi liền lấy bộ tú lơ khơ trong ba lô ra tự xếp bài xem qủa. Cậu và lái đó vẫn ngồi đầu thuyền uống ruợu.  Thuyền đi cứ tròng trà tròng trành, rượu cũng lúc uống lúc nghĩ.  Tôi gần như nằm tại chỗ định ngủ.  Ở bên ngoài cửa sổ khoan thuyền trời đã tối, ngọn núi hình như cao vút, mặt trăng lúc thì hiện ra, lúc lại khuất đi sau mỏm núi, còn mặt sông thì trắng xoá.  Không biết từ lúc nào, chợt nghe thấy tioếng động.  Mục Lôi đang nói:

Bí thư ơi, bí thư, anh nằm dịch vào một chút để đội trưởng ngã lưng. 

Tôi ngồi dậy, cậu đã say mèm, tôi đặt cậu trên chiếu tre lái đò còn cầm viên gạch đệm dưới cổ cậu và bảo:

Kém quá, mới uống có chút ít rượu mà đã gục!

Mục Lôi nói:

Anh ấy uống khiếp lắm, một mình uống một phần tư lít rượu vẫn còn bắn trúng con chim sẻ bay trên trời cơ mà, không biết tại sao hôm nay lại đổ?

Lái đò hỏi:

Bắn giỏi thế, là thợ săn phải không?

Mục Lôi đáp:

Đương nhiên là thợ săn, ông có biết Phó Sơn không?

Lái đò hỏi:

Phó Sơn nào cơ? Đội trưởng săn bắt sói Phó Sơn phải không? Anh bảo ông ấy là đội trưởng Phó Sơn ư?  Ông ấy sao lại là đội trưởng Phó Sơn, đội trưởng Phó Sơn đi thuyền của tôi ư?

Tôi nằm ngay bên cạnh cậu, lại ngủ tiếp.  Sáng sớm hôm sau mở mắt ra, cậu lại ngồi ở đầu thuyền uống rượu với lái đò.  Tôi thấy hơi bừng bực, đêm qua đã uống say, tỉnh dậy lại uống, nếu lại uống say thì việc tìm sói hôm nay lại đi toi!  Nhưng cậu đã the thé gọi tôi:

Từ Minh, Tử Minh .

Tôi không trả lời.

Nát Đầu ơi, Tử Minh vẫn còn ngủ à, dậy mà nghe, có tiếng sói.

Tôi bỗng chạy khỏi khoang thuyền hỏi:

Sói ở đâu?

Cậu đáp:

Tôi nghe thấy hai tiếng sói gầm.

Ở đây có sói mà – Lái đò nói – Đi thuyển ban đêm thường hay có sói ngồi dưới gốc cây bên bờ sông, không động đậy, anh cứ tưởng là hòn đá, cây chống thuyền chọc vào nó mới đứng lên đi.  Cũng có trường hợp sói ôm cây gỗ bơi sông sang bên này, nhảy lên trạc cây liễu trên bờ, có một con sói nhảy lên trạc cây treo đầu  tự tử, nhưng vẫn có sói nhảy lên, treo không được ôm cây gổ lại từ bên này sông bơi đi, cứ giống như đến tìm chỗ tự sát.  Tôi ngạc nhiên hỏi:

Sói cũng tự sát ư?

Người biết làm gì, động vật cũng biết làm thế – Lái đò nói – trên dòng sông trước cửa quê chúng tôi, mùa thu năm ngoái cá tự sát hàng trăm con, đều từ dưới nước nhảy lên bãi cát, trên bãi cát cứ trắng phau phau.  Anh nghe thử xem hai con chim kia đang nói gì thế?

Trên cây bên bờ, qủa nhiên có hai con chim hót tiếng dài tiếng ngắn, tôi không biết chúng có chuện gì vui thế.  Mục Lôi bảo, con chim này nói với con chim kia: nhìn kìa, gã đàn ông không có râu kia lở loét đầu cu đấy!

Tôi tức quá phớt tỉnh anh ta, lắng tai nghe, vẫn không nghe thấy sói gầm, hỏi người lái đò gần đây còn nhìn thấy sói tự sát không?  Ông ấy bảo, có một năm rồi, không nhìn thấy sói tự sát, thậm chí ngay đến bóng sói cũng không thấy, nào ngờ đội trưởng vừa đến sói cũng đến.  Mục Lôi hỏi:

Cái gì, nói gì vậy, đội trưởng dẫn sói đến à?

Tôi không nghe thấy tiếng sói gầm, càng không nhìn thấy bóng con sói đưa mắt trông ra bốn phía, mặt sông mát mẻ không gió không sóng, bòng râm của đỉnh núi bờ bắc trải rộng nửa sông, bờ Nam lau sậy và có khao nước mọc thưa thớt, hơi mù bốc lên như khói, đang lan tỏa sà sà mặt nước.  Nhưng tôi tin lời cậu là thật, sói nên xuất hiện, đêm nay chúng không ngồi bên bờ sông như một hòn đá chán chường, cũng không ôm cây gỗ bơi đến nhảy lên chạc cây tìm chỗ treo cổ tự sát, song chắc chắn ở chỗ nào đấy trên hai bờ sông, chúng tôi chưa thể nhìn thấy chúng, song chúng nhìn thấy chúng tôi, nhất cử nhất động của chúng tôi đều ở trong tầm mắt của chúng.  Tôi lấy máy ảnh ra bảo:

Có lẽ sói cũng nhớ đội trưởng!

(còn tiếp)

Nguồn: Hoài niệm sói. Tiểu thuyết của Giả Bình Ao. Vũ Công Hoan dịch. Biên tập: Triệu Xuân & Ngô Thanh Hương. NXB Văn học, 2003.

www.trieuxuan.info