- Được rồi. Còn bây giờ thì hãy xuống phòng ăn và ăn uống chút gì đó đi! Lát nữa sẽ có một chiếc xe tải chạy đến thành phố của anh. Người tài xế hiểu mình phải làm gì. Khi nào về nhà, hãy nói với miss Đi rằng ở chỗ chúng ta mọi chuyện đều ổn cả. Hãy nói với cô ấy rằng bác sĩ và bạn của chúng ta đều bình yên. Chúng ta có thể quay về với công việc bình thường của mình. Ngay sau khi có lệnh từ Johannesburg đưa đến, tôi sẽ báo cho cô ấy về việc này. Cậu hiểu tất cả rồi chứ?

Điki Najaccar nhắc lại những lời nói của anh hầu như không sai một chữ.

- Cậu cừ thật! - Giô khen. - Còn bây giờ thì cậu hãy đi đi!

Điki nói:

- Mister Giô…

Giô đoán ra câu hỏi tiếp theo là như thế nào và ngừng lại.

- Hả, có chuyện gì vậy, Điki?

- Có đúng là mister Naiđu…

- Đúng đấy, Điki ạ. Anh ấy đã chết rồi!

Điki hai lần há mồm thở, sau đó vươn thẳng vai lên. Nhìn chàng trai, Giô nhìn thấy anh ta đang xúc động đến nghẹn ngào.

- Xêmmi Naiđu là một chàng trai cực tốt! - Điki Najaccar khẽ thốt lên. Anh vội vàng quay mình và bước ra ngoài.

 - Vâng, anh ấy đúng là một chàng trai cực tốt! - Giô nói với khoảng không. - Đúng vậy!

Điki Najaccar về đến nhà khi mặt trời vừa lặn. Miss Đi, Kixxi và cô gái giúp việc cùng đợi anh ở cửa. Vừa mới nhìn thấy họ, trong đầu anh lóe lên một ý nghĩ bất ngờ: trong ngôi nhà này chỉ còn lại những người phụ nữ, lúc này anh cần phải thay cho tất cả mọi người - cả bác sĩ, cả Xêmmi lẫn người thứ ba nữa. Thế nhưng anh hiểu rằng mình không đủ sức để làm việc đó. Nhưng dù sao thì anh vẫn phải cố gắng, bởi vì dù cho trên thế gian có xảy ra chuyện gì thì người đàn ông vẫn phải là chỗ dựa cho người phụ nữ và anh không được vi phạm trật tự này.

Qua vẻ ngoài bình tĩnh của miss Đi, anh nhận thấy sự căng thẳng cao độ trong nội tâm của cô.

- Mọi việc ở chỗ họ đều tốt cả, miss Đi ạ, mọi việc đều tốt!

Niềm vui sướng ánh lên trong mắt Đi.

- Cảm ơn anh, Điki! Anh đã đem điều lành về nhà.

“Giờ đây tôi là người đàn ông duy nhất trong ngôi nhà này.” - Điki Najaccar tự nhủ.

HAI

Mãi đến bảy giờ Van Ax mới tỉnh dậy sau giấc ngủ dài, chập chờn đầy những mộng mị. Lúc mới tỉnh dậy thì hình bóng của Xêmmi Naiđu vẫn tiếp tục nhảy múa loạn xạ trước tấm gương của tâm hồn hắn. Chỉ sau khi hắn tỉnh táo hẳn thì những hình bóng ấy mới chịu biến mất hoàn toàn. Van Ax chìa tay về phía cây đèn bàn, nhưng không bật nó lên vì đã kịp thay đổi ý định. Hắn chui ra khỏi tấm chăn, đi về phía cửa sổ, vượt qua mọi chướng ngại vật với sự vững tin của một người đã thông thuộc căn phòng của mình. Vén bức rèm cửa, hắn nhìn thấy bầu trời trong veo, nổi bật lên ngôi sao hôm sáng chói.

“Cảnh tượng mới buồn tẻ làm sao!” - Hắn nghĩ. Với ý nghĩ đó, cái cảm giác mạnh mẽ của sự cô đơn đã đóng thành khối trong người đến mức trở thành khủng khiếp đối với hắn. Hắn vội vàng rời khỏi cửa sổ và trong lúc lần tìm công tắc điện, đã va vào chiếc ghế và cái bàn trang điểm.

Hắn cảm thấy ánh sáng của ngọn đèn chùm cực kỳ gay gắt, vì thế hắn tắt ngọn đèn đặt ở bên cạnh giường ngủ. Sau đó hắn bước vào phòng tắm và đánh răng, cố tẩy sạch những mùi vị khó chịu trong mồm. Hắn nhìn thấy mặt mình trong gương: bộ râu rậm và cứng đã ba ngày không cạo mọc lên tua tủa với cặp mắt trũng sâu.

Hắn mở vòi nước nóng và trong lúc chờ nước trong bồn đầy lên, hắn gọi điện thoại cho trực ban ở cơ quan An ninh, sau đó gọi cho viên phụ trách trực ban ở cơ quan Điều tra hình sự trung ương. Cả hai đã báo cáo một cách chi tiết tất cả những gì đã xảy ra trong vòng mười tám giờ đồng hồ trở lại đây.

Các cuộc bắt bớ vẫn còn tiếp tục, mặc dù quy mô của nó không được rộng lớn như trước. Chỉ có vài giờ trước đây tại một trong những địa điểm quy định ở Johannesburg, người ta đã bắt giữ một người Phi, căn cứ theo toàn bộ tình hình, là người lãnh đạo của tổ chức hoạt động bí mật hoặc là thành viên của hội đồng bí mật của tổ chức ấy. Việc bắt giữ người này đã dẫn đến cuộc nổi loạn và giờ đây đang xảy ra xung đột dữ dội giữa cảnh sát và đám dân da đen. Hầu hết những người da đen được vũ trang bằng đá và vỏ chai, nhưng một vài người có cả súng ngắn. Sự nguy hiểm càng trầm trọng thêm vì những người da đen đã học làm và ném được bom. Hai mươi tám người Phi bị thiệt mạng. Ba cảnh sát đã bị nghiền nát. Thậm chí dân da đen đã tiến hành một trận tập kích vào đồn cảnh sát, nơi đang nhốt người bị giam giữ. Những người Phi này đã được vũ trang tốt và chỉ rút lui sau khi đám cảnh sát gọi được xe bọc thép đến.

Tuy nhiên chẳng có chút dấu vết nào dính dáng đến bản thân Nkôzi hoặc vị bác sĩ người Ấn đang bị truy nã.

Nghe xong cả hai bản báo cáo, Karl Van Ax cấp tốc gọi điện thoại cho sếp của mình ở Johannesburg.

- Chẳng còn gì để nghi ngờ nữa. Người bị bắt giữ quả là một trong số những nhà lãnh đạo của tổ chức hoạt động bí mật. Thậm chí có thể là người chủ yếu nhất. Còn có cách nào khác để giải thích được những mưu toan liều mạng của đám dân da đen để giải phóng cho hắn ta? Hắn có nói gì không ấy à? Không, không hề hé răng. Họ đã áp dụng mọi biện pháp của mình nhưng không moi được bất cứ lời nào. Hai lần hắn đã bất tỉnh nhân sự và cứ mỗi lần tỉnh lại, hắn lại nhếch mép cười một cách láo xược. Các bác sĩ muốn thí nghiệm chất thuốc của mình hệt như là người ta đã viết về chúng trong các quyển tiểu thuyết: Thuốc nói thật v. v... nhưng họ nói rằng hắn quá yếu. Trước khi hắn rơi vào tay chúng ta, hai chàng trai vạm vỡ đã khai thác hắn… Cần phải đình chỉ ngay hành động tự tiện này của cảnh sát hình sự. Dứt khoát phải thế. Chúng tôi sẽ lập tức gọi điện thoại cho ngài ngay sau khi hắn nói ra điều gì đó hoặc là người ta chuyển đến những tin tức quan trọng. Tuy nhiên, thú thật là, sau tất cả những gì hắn đã chịu đựng, chắc gì những viên thuốc sẽ có hiệu quả.

Chưa bao giờ Van Ax cảm thấy thế giới tối tăm, sầu thảm và hoang vắng đến như vậy. Chưa bao giờ hắn phải chịu đựng một gánh nặng lớn lao đến như vậy.

Hắn lại nhấc ống nghe và bắt đầu quay số máy điện thoại của Minđret Xcott. Nàng đáp lại ngay tức khắc và giọng nói của nàng đã trở nên âu yếm, hệt như làn gió mát trong một ngày nắng gắt.

- Anh có thể đến em được không? - Hắn hỏi.

- Được. Anh ăn cơm chưa?

- Chưa, mươi mười lăm phút nữa.

- Được rồi!

Hắn chờ cho nàng cúp máy, trong lòng như cất được gánh nặng mà thế giới đang đè trĩu trái tim hắn.

Hắn cạo mặt, tắm rửa rồi lật đật mặc quần áo, trong động tác có một cái gì đó tỏ ra hết sức vội vã. Sau đó hắn đi ra phố, nơi hoàng hôn đã bắt đầu trùm lên tất cả. Thế giới xung quanh vẫn diễn biến bình thường. Đèn đường đã bật. Xe cộ nối đuôi nhau chạy thành dòng trên lộ. Những quán ăn, tiệm nhảy đắt khách ở trung tâm thành phố đã đầy người. Người dân thành phố đi dạo trên hè, mọi màu da, mọi tầng lớp xã hội: cao có, thấp có, đẹp có, xấu có. Một số thì hóng gió, số khác thì ngó vào tủ kính các cửa hàng. Đám con trai thì liếc đám con gái, còn đám con gái thì liếc đám con trai. Một buổi tối bình thường không có gì đặc biệt, có thể nói là quen thuộc với tất cả đám con cái của mọi nhà.

Như thường lệ, bà lão người Gricva mở cổng cho xe hơi vào và sau đó cài then lại. Bà đã kịp nhận thấy từ phía bên kia đường phố, nơi cư ngụ của dân da trắng, có một người phụ nữ đã chú ý theo dõi người mới đến. Cần phải nói với miss Minđret rằng mister Karl đã đến quá sớm. Biết đâu có kẻ nào đó tố giác thì sao. Tuần trước họ đã bắt nhốt một cặp vào tù bởi vì người đàn ông là da trắng mà người đàn bà lại là da màu. Cả hai hoàn toàn là những người lịch thiệp! Cần phải báo trước cho miss Minđret.

Van Ax tìm thấy Minđret Xcott dưới tàn cây lửa thân yêu của nàng: trước mặt nàng đặt chiếc bình đựng nước cam lạnh và một chiếc cốc vại cao đựng rượu. Ở đây, trong cái khu vườn râm mát ngát hương này, khi đã ở bên cạnh Minđret, thế giới đã hiện ra đúng như là hắn mong muốn: thật êm ả và giản dị.

- Anh cần phải cưới em làm vợ! - Bất ngờ hắn buột miệng nói.

- Ôi! - Nàng ngạc nhiên và nghĩ rằng: lúc này thì không thể nói về việc này được. Hẳn là anh ấy muốn làm bộ như vậy rồi!

- Đã từng có những ngày chuyện này có thể xảy ra. Em còn nhớ cái ngày ấy không?

- Vậy mà anh đã không cưới - Nàng nói với vẻ hiếu kỳ chờ đợi những điều anh ta sẽ nói tiếp.

- Lúc đó mọi chuyện đã được quyết định một cách thiếu chín chắn - Hắn tiếp tục.

Quả thực là anh ta đang đau khổ. Không, anh ta đau khổ từ lâu rồi, nhưng chỉ gần đây mới bắt đầu hiểu ra điều này. Karl thật là đáng thương. Karl thật là tội nghiệp!

- Lúc bấy giờ anh được tự do lựa chọn, Karl ạ. Và anh đã lựa chọn. Mọi việc đã được quyết định từ dạo đó.

Hắn im lặng một lúc lâu. Khi hắn lên tiếng, giọng hắn đượm vẻ thất vọng.

- Nghĩa là trong thâm tâm em đồng tình với Xêmmi Naiđu.

- Người chết tên như vậy à? - Nàng nói khẽ.

- Phải! - Hắn xác nhận.

- Hãy nói cho em nghe đi, Karl. Người ta nói rằng…

- Anh biết điều mà người ta nói, nhưng chuyện đó không đúng đâu. Anh ta thậm chí không hề bị tra tấn. Tự anh ta đã lao vào cái chết. Đó cũng chính là cái mà em gọi là tự do lựa chọn.

- Ôi, Karl! Sao anh lại cay độc đến thế được?

- Bởi vì, nếu như anh mà cưới em làm vợ thì điều đó đã không bao giờ xảy ra.

- Em hiểu rồi. - Cưỡng lại ý muốn của mình, nàng thu mình lại và cảm thấy là mình trở nên thờ ơ đối với hắn.

Hắn cũng nhận thấy điều đó và nhếch mép cười ruồi, khiến cho mép trái của hắn méo xệch đi.

- Em đã không hiểu anh, Minđret ạ. Trong chuyện này thì đúng là không hiểu. Có trời chứng giám, anh rất cần sự ấm cúng mà chỉ em mới có thể đem lại cho anh nhưng không phải như em hình dung đâu. Trước khi chết Naiđu có nói rằng kẻ thù thực sự của tất cả những người da màu là những người như anh. Anh ta nói rằng guồng máy Nhà nước đã ngừng lại nếu như không có đầu óc và khả năng của chúng tôi. Em có đồng ý với anh ta không?

- Không hoàn toàn…

- Em cứ nói đi, Minđret!

- Được thôi, Karl! - Nàng ngẫm nghĩ một thoáng, sau đó bắt đầu nói, cân nhắc từng lời một. - Em hoàn toàn không tin rằng anh, với tư cách cá nhân, với tất cả mong muốn của mình có thể dừng được cỗ máy lại. Nếu như Naiđu cố ý nói về đúng chuyện đó thì em không đồng ý với anh ta. Mặt khác, nếu anh ta nói về anh như là nói về một đại diện của một thế hệ, giống như chúng ta, học trường đại học, lúc ấy thì anh ta nói đúng. Chúng em đã phải khuất phục, em rất khó chịu khi nói với anh lại nhân danh những người da màu, nhưng vì anh đã buộc em phải nói thì em sẽ nói theo kiểu của anh. Em xin nhắc lại là chúng em đã bị thuyết phục rằng ngay cả những người không theo chủ nghĩa phân biệt chủng tộc cũng ủng hộ mạnh mẽ chế độ Apacthai. Vào thời kỳ mà chúng ta học ở trường đại học, Karl ạ, ai mà có thể nghĩ rằng đất nước lại rơi vào tình trạng như thế này? Anh có nhớ là anh và đám bạn bè của anh đã chế nhạo bọn theo chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi như thế nào không. Nhưng rồi người nào cũng bận lo đến quyền lợi riêng tư của mình và cuối cùng điều đó đã dẫn đến chỗ là mỗi người, theo cách này hay cách khác, đều bảo vệ và làm cho chủ nghĩa Apacthai phát triển đến mức cao độ, và nó đúng là cái chế độ mà chúng ta đang sống đây.

- Vậy là sự lựa chọn đã diễn ra từ khi đó, em muốn nói thế phải không?

- Đúng thế, Karl ạ. Em muốn nói như vậy đấy!

- Và nếu anh cưới em thì anh cũng lựa chọn theo cách của mình?

- Đúng thế. Những chuyện như vậy cần phải rõ ràng ở mức cao nhất.

- Em đã rõ điều này ngay từ khi đó?

“Tội nghiệp, tội nghiệp cho Karl!”.

- Đúng thế!

- Ít nhất thì…

- Em yêu anh, Karl ạ. Và khi định gắn bó đời mình với em thì anh đã tỏ ra mạo hiểm hơn em. Cả hai chúng ta đều biết điều đó. Đó là lý do khiến anh không muốn nhìn thấy gì cả.

- Nhưng em đã nhìn thấy! Anh cũng yêu em nhưng anh không muốn nhìn thấy gì hết.

- Tất cả những gì em đã làm thì em đều làm với toàn bộ thiện chí của mình, Karl ạ.

- Và em đã lại hành động như thế? Trong lúc này?

“Trời đất ơi! Những lời của Naiđu đã tác động đến anh ta như vậy đấy!”.

Nàng ôm lấy ngực.

- Đưa ra một câu hỏi như vậy là không ngay thẳng đâu, Karl ạ. Thế giới đã thay đổi rồi!

Cho đến giây phút này nàng mới thấy được rằng mối tình đã chết từ lâu lắm rồi. Nhưng sự dịu dàng và mối thiện cảm - những tia sáng cuối cùng của mặt trời đã lặn - mãi mãi còn lưu giữ trong tim nàng bởi mối tình này trong sáng, đẹp đẽ và mãnh liệt.

“Giá mà ta hiểu ra ngay từ khi đó!” - Hắn thầm nghĩ, đồng thời cũng hiểu rằng điều đó cũng chẳng làm thay đổi được gì.

- Anh vẫn yêu em như trước, - hắn nói, - và mãi mãi vẫn còn yêu.

Từ trong sâu thẳm của ký ức lại vang lên giọng nói của vị giáo sư triết học già - một lão già ngớ ngẩn người Anh có cặp môi nhão nhoẹt và những ngón tay thâm sì khói thuốc. Cái giọng đó nói với hắn rằng vật chất tạo ra ý thức, rồi đến lượt mình, ý thức lại tác động vào vật chất. Tôi là cái mà tôi muốn trở thành nhưng tôi muốn trở thành cái gì lại lệ thuộc vào tôi là cái gì.

- Quả là anh ta đã căm thù anh, - Karl Van Ax nói.

- Naiđu ấy à?

- Ừ.

- Em có cảm giác rằng anh muốn kể cho em nghe về anh ta, Karl à.

“Tất cả những điều này đều là không thực!” - Nàng tự nhủ. Dường như anh ta đã bỏ đi, ở đây chỉ còn lại cái gì đó tương tự như cái bóng vật chất của anh ta và đây cũng không phải giọng nói của anh ta mà chỉ là âm hưởng của giọng nói đó.

Hắn quơ tay thật nhanh như muốn phủi một cái gì đó trên má.

- Hầu như chẳng có gì để kể cả. Một chàng trai cao lớn, mạnh mẽ, nhưng không có một tý hiểu biết nào về võ judo cả. Anh ta biết chỗ mà gã Đup Nkôzi lẩn trốn nhưng không muốn nói. Anh ta hoàn toàn không cần thiết phải chết.

- Anh ta sợ rằng anh buộc anh ta phải nói.

- Và anh ta cho rằng chết là hơn. Nhưng quả thật là anh ta đã chết, Minđret ạ, thậm chí không phải vì dân tộc mình.

(còn tiếp)

Nguồn: Quyền lực của đêm tối (The night of their own). Tiểu thuyết của PETER ABRAHAMS. Thái Thành Đức Phổ dịch từ tạp chí Văn học nước ngoài, Matxcơva, số 6 & 7 năm 1986. Nhà xuất bản Văn học, 2006.

www.trieuxuan.info