- Đã có thời anh có thể hiểu được điều đó, Karl ạ.

- Nhưng chính là những người da đen thậm chí không hề mang ơn cả anh ta lẫn bà con của anh ta.

- Anh ta hành động như vậy không phải vì chuyện ơn nghĩa.

- Phải chăng chúng ta không cần quan tâm đến những người ruột thịt của mình và bảo vệ quyền sinh tồn của mình?

“Tôi nói hoàn toàn không phải điều mà tôi muốn nói, - hắn đã tỉnh táo. Tôi nói tất cả những gì đang thoáng hiện trong đầu, chỉ cốt để giữ được nàng, mà nàng thì cứ xa dần, xa dần…”.

Khó khăn lắm hắn mới làm chủ được mình. Nàng cảm thấy cái bóng đã lui dần và thay vào đó là một con người bằng xương bằng thịt. Trái tim nàng tràn đầy lòng thương hại. “Trời ơi! Anh ta đang phải cố gắng biết bao nhiêu!”.

- Làm như thế để đạt tới cái gì kia chứ? Đâu đâu cũng chỉ thấy sự căm thù.

- Khoảng cách ngày càng thu hẹp dần, Karl ạ.

- Em biết rằng anh đã cố hết sức…

- Vâng, em biết, Karl ạ.

- Em cũng chống lại anh à?

- Em không chống anh đâu, Karl ạ. Em chống cái con người mà anh đã trở thành.

- Nhưng anh đâu có gì thay đổi. Em thì tin Naiđu chứ anh đâu có như thế! - Cô ta cứ xa dần… xa dần… - Xin em hãy nghe anh, Minđret. Các anh không phải là những người như thế. Người Phi các anh không phải là những con quái vật. Em biết rõ điều đó. Em hiểu rõ anh hơn bất kỳ người nào khác. Đúng là trong số các anh có những con thú, cũng như trong số những người thuộc các dân tộc khác. Nhưng có những người đứng đắn: họ trung thực, công mimh, đức độ. Họ bảo vệ quyền sinh tồn của mình và họ là anh em máu mủ của anh.

- Dù thế nào thì chúng ta cũng không hiểu được nhau - Nàng thở dài. - Thôi, chấm dứt cuộc tranh cãi chính trị vô bổ này đi. Cả hai chúng ta đều biết rất rõ điều đang nói đến hoàn toàn không phải là về quyền sinh tồn của một nhóm dân tộc nào đó: của anh, của Naiđu hay là của em… - Bỗng nhiên nàng ấp úng. “Giải thích điều này cho anh ta thế nào đây? Anh ta hoàn toàn tin vào lẽ phải của mình và lúc này chẳng có gì làm thay đổi được niềm tin ấy của anh ta”.

Sự mỏi mệt vô hạn đã làm cho nàng bị tê liệt, mụ mẫm, mềm nhũn đi, thậm chí không buồn nghĩ về bất cứ chuyện gì. Tình yêu đã đi qua và trong tâm hồn chỉ còn lại sự trống vắng hoàn toàn. Đã có lúc trong tâm hồn ấy ngự trị một tình yêu mãnh liệt, đắm say và hào phóng, một thứ tình yêu xuất phát từ ngọn nguồn tưởng như không bao giờ khô cạn. Vậy mà bây giờ nó đã cạn khô đi.

- Em cho rằng tiếp tục cuộc trò chuyện này là vô bổ ư? - Hắn cay đắng hỏi.

Nàng đã tìm thấy lối thoát trong vai trò an toàn của cô giáo dạy sử. Nàng cho rằng, các nhà sử học, bằng sự im lặng sẽ tránh được những con người đang bị thiêu đốt bởi ngọn lửa của những cuộc xung đột giữa những khái niệm đạo đức và tinh thần cao siêu; những con người ấy đứng ngoài các sự kiện, không đáng được nhớ đến, nhưng trong số họ cũng có những nạn nhân… “Không, điều này không hoàn toàn chính xác. Anh ta hiện không đứng ngoài cuộc và cũng chưa hề bao giờ đứng ngoài cuộc cả. Đấy là do mình tin là có thể đứng ngoài cuộc. Thực ra thì điều này không thể có được, ít nhất cũng là trong lúc này, ở xứ sở này và đối với những người sinh ra ở nơi đây… Anh ta nói gì nhỉ? Cứ tiếp tục cuộc nói chuyện vô bổ này ư?”.

- Điều đó không đúng đâu, Karl ạ. Em chỉ muốn nói là cứ kéo dài cuộc tranh cãi chính trị vô bổ về sự ích lợi thì chỉ làm mù mờ thêm những vấn đề quan trọng nhất của thời đại chúng ta thôi, nhất là đối với hai chúng ta.

- Nghĩa là em khẳng định rằng sự khác nhau giữa thiện và ác, vinh và nhục sẽ được đo chỉ bằng số lượng. Số đông có quyền. Đám đông là trời, nhất là đám đông ấy là những người da đen!

- Chẳng lẽ mọi chuyện lại dẫn đến điều đó ư? Chúng ta đang nói hoàn toàn không phải về đám đông, không phải về trời và thậm chí không phải về màu da. Chúng ta đang nói về hành vi tàn bạo, sự áp bức và về sự khắc nghiệt, về tất cả những điều đê tiện mà số ít người đã tiến hành, cố giữ lấy quyền lực chống lại nguyện vọng của số đông. Trong thời đại của chúng ta, đặc biệt là lúc này và ở đây, cuộc đấu tranh, về thực chất, đang được tiến hành giữa cái thiện và cái ác.

- Anh hiểu. Sự cai trị của những người da trắng, đấy là cái ác. Sự cầm quyền của những người da đen thì là cái thiện.

- Em không hiểu điều ấy, Karl ạ. Em chỉ hiểu một điều: không thể chờ đón một điều gì tốt lành từ sự cai trị của người da trắng. Tự anh đã nằng nặc đòi cho bằng được có cuộc trò chuyện này, Karl ạ. Chẳng có gì tốt lành. Và ở đấy, nơi không thể chờ đợi điều gì tốt đẹp, tội ác sẽ giành thắng lợi hoàn toàn. Có thể, sự cai trị của những người da đen hóa ra đúng như anh lo sợ, cũng là tai họa ghê gớm nhưng ở những phần khác của châu Phi, trong chừng mực em được biết, hiện không có chuyện gì đáng sợ xảy ra. Nhưng ngay cả trường hợp đáng sợ nhất đi nữa thì vẫn không phải là đã mất đi tất cả, bởi vì số đông nắm trong tay mình quyền lực. Theo ý em, cần phải tìm sự giải thích vì sao mà Xêmmi Naiđu hy sinh thân mình vì những người châu Phi.

“Thế là tôi đã kết thúc, - nàng nghĩ, - lần này và mãi mãi.”

Nàng vội đứng lên.

- Vĩnh biệt anh, Karl!

Hắn cũng đứng lên. Và lúc đứng lên, hắn đã hiểu ra rằng đây là sự đoạn tuyệt trọn vẹn và dứt khoát. Nàng quay mình đi vào nhà.

- Minđret!

Nàng dừng lại.

Hắn nói bằng giọng ngắt quãng:

- Anh đã cố…

Ưỡn thẳng người và ngẩng cao đầu, nàng vẫn cứ tiếp tục bước và chỉ ném cái nhìn vào bà lão người Gricva:

- Mister Karl sẽ rời khỏi đây, Lêna!

Bà lão mở rộng cửa và khi Karl Van Ax đã ngồi trên chiếc xe hơi của mình chạy ra, bà lại đóng cổng lại. Bà cảm thấy, hoàn toàn là do bản năng, không bao giờ mình còn nhìn thấy con người này lần nào nữa.

Karl Van Ax dừng lại chỗ tiệm ăn đầu tiên hắn gặp, vội vã nốc cạn hai suất rượu brandy rồi tìm trong sổ danh bạ điện thoại số máy của Anna đê Vet. Cô ả mời hắn đến với vẻ vồ vập quá đáng khiến hắn đâm ra khó chịu. Khi tới nhà cô ả, hắn đã thầm khóc cho con người mà hắn muốn trở thành như vậy.

BA- Ngày hôm sau mệnh lệnh đã được chuyển đến và Nanđa Trẻ thậm chí đã không lường trước được là nó lại đến tay anh bằng con đường đó. Khi anh về phòng làm việc thì cô thư ký cho biết có một người tên là Ixacc nào đó, đại diện của một trong những hãng tạp hóa danh tiếng nhất đã từ Johannesburg gọi điện thoại cho anh đến bốn lần rồi.

- Tại sao ông ta lại muốn nói chuyện với chính tôi? - Giô Nanđa hỏi, mang máng nhớ ra Ixacc. Đó là một người Do Thái tầm thước, toát ra cái vẻ u sầu đặc biệt: từ bộ ria rủ xuống, từ bộ quần áo lụng thụng và từ cả cái cách phát âm yếu ớt của mình.

- Ông ta không chịu nói chuyện với bất cứ người nào khác - Cô thư ký trả lời. - Ông ta được lệnh nói chuyện trực tiếp với ngài và đưa xem các mẫu hàng bị hỏng.

- Chuyện vớ vẩn! - Giô Nanđa phát cáu.

- Tôi đã cam đoan với ông ta rằng ở đây có sự nhầm lẫn nào đó. Đích thân mister Mukergi đã nói.

- Nhưng mister Ixacc cứ nhất thiết phải gặp chính ông chủ để làm gì? Quỷ tha ma bắt ông ta đi! Mặc xác ông ta!

Đúng vào lúc ấy chuông điện thoại reo lên, người nữ thư ký nhấc ống nghe và lấy lòng bàn tay bịt đầu micrô, nói:

- Lại ông ấy đấy, thưa sếp!

Giô Nanđa bước vào văn phòng và nhấc ống nghe.

- Mister Ixacc phải không? Giô Nanđa đây.

- Cuối cùng thì tôi cũng gọi được điện thoại cho ngài, thưa ngài Nanđa. Hẳn là người ta đã cho ngài hay về nhiệm vụ của tôi. Buổi trưa tôi đã phải trở về rồi, bởi vậy tôi muốn gặp ngài ngay sáng nay.

- Tôi sợ rằng không thể được, thưa ngài. Tôi tin rằng cô thư ký của tôi đã báo trước cho ngài là tôi bận suốt cả ngày hôm nay.

- Dù thế nào thì ngài cũng cần phải dành cho tôi chừng năm phút thôi, mister Nanđa.

- Tôi sợ là không ổn đâu. Buổi trưa thì càng không thể được. - anh được biết gần một giờ chuyến tàu tốc hành sẽ chuyển bánh, bèn nói thêm - tôi có thể tiếp ngài vào lúc một giờ thiếu năm phút.

Đầu dây bên kia im lặng. “Nào, giờ thì anh ta sẽ đặt bài lên bàn. Tất cả bọn họ sớm hay muộn cũng phải ngả bài ra!” - Nanđa nghĩ bụng và đưa mắt nhìn sang cô thư ký.

Người ở đầu dây bên kia lại nói, giọng nói của ông ta vang lên một cách kiên nhẫn và hoàn toàn không còn vẻ buồn rầu như trước.

- Việc của tôi quan trọng hơn nhiều so với ngài tưởng, thưa mister Nanđa. Tôi cần đáp kịp chuyến tàu này và cần phải gặp ngài. Bây giờ tôi sẽ đến chỗ ngài và sẽ chờ đợi cho đến phút cuối cùng. Sẽ rất đáng tiếc, nếu như tôi không thể chuyển được cho ngài sự ủy thác của các sếp của tôi.

Giọng nói im bặt.

- Có một điều gì đó bí ẩn - Cô thư ký nói.

- Có thể anh ta là liên lạc viên chăng?

- Nhưng cũng có thể họ đã tìm thấy dấu vết của ngài chăng?

- Chắc chắn anh ta chỉ là một nhân viên thương mại - Giô điềm tĩnh nói.

- Hiểu như thế thì khá nguy hiểm đấy - Cô gái nói với vẻ lo lắng.

- Đành phải mạo hiểm vậy. Cô hãy báo cho tất cả người của chúng ta để họ chuẩn bị thật chu đáo.

Cô gái ghé vào chỗ kế toán trưởng. Sau đó, trong vòng mười phút, với cái vẻ thừa hành công vụ, cô báo cho trên một chục nhân viên khác của hãng. Tất cả bọn họ đều bình thản và sẵn sàng hành động quyết liệt.

Sau đó chừng mười lăm phút thì người bán hàng tạp hóa đến. Ông ta xưng danh với cô thư ký ở phòng khách trên lầu một. Cô gọi người tùy phái, bảo ông ta dẫn mister Ixacc vào văn phòng của mister Nanđa.

- Ông ta đang đi lên đấy, sếp ạ! - Cô thư ký báo trước cho Nanđa Trẻ.

- Được. Cô có thể đi được.

- Xin hãy cẩn trọng, thưa sếp!

- Tôi sẽ cố, cô bạn thân yêu của tôi. Các cô biết là phải làm gì chứ?

- Chúng tôi biết.

- Các cô khá lắm! - Giô Nanđa nói khi cô gái đã quay người đi ra. - Tôi chưa từng giết ai cả. Tôi hy vọng lần này cũng không có ai bị giết! - Anh dịch chiếc ghế ở vị trí dễ dàng lấy khẩu súng ngắn từ trong ngăn kéo bàn đã mở sẵn.

- Mister Ixacc, thưa ngài! - Cô thư ký vừa mở toang cửa, vừa nói to.

Bước vào văn phòng, người bán hàng tạp hóa thấp tịt, lưng còng vội thẳng người lên và ngoảnh lại nhìn cánh cửa.

- Tôi đề nghị chỉ có hai chúng ta thôi, mister Nanđa. Chắc là tự bản thân ngài cũng không muốn để cho nhân viên của ngài nghe thấy lời ủy thác của những ông chủ của tôi. Tôi sợ rằng, không có một ông chủ nào muốn để cho những người làm công của mình nghe được những sự ủy thác giống như vậy.

- Hẳn là họ đã đoán được ngài gọi điện đến khiếu nại về việc gì. Ở đây chỉ có hai chúng ta thôi. Không một người nào nghe thấy lời chúng ta cả.

Người bán hàng tạp hóa bước lên phía trước một bước nhưng Nanđa vẫn không đứng dậy chào hỏi anh ta.

- Mister Nanđa, tôi đem đến cho ngài mệnh lệnh mà ngài đang chờ đợi. Chắc là ngài đã đoán ra việc này, bởi vì người ta bảo tôi đến chỗ ngài ngay lập tức… Tôi hy vọng là cuộc nói chuyện qua điện thoại của chúng ta không bị nghe lén đấy chứ. Ngài đã buộc tôi phải nói nhiều hơn là tôi dự định.

- Ngài là ai thế?

- Họ của tôi là Ixacc, Mister Nanđa. Người của ngài biết tôi với tư cách là người đại diện của một trong những hãng tạp hóa danh tiếng nhất nước. Tôi có thể bổ sung thêm cho kho tư liệu của ngài rằng tôi là người liên lạc, chỉ hoạt động trong những trường hợp cấp bách. Hẳn ngài có nhớ câu thơ này: “Ximôn đã đến, Ximôn đã đi”, ngài quen với cái tên Ximôn ấy phải không?

- Ximôn? - Giô Nanđa nhắc lại với vẻ ngạc nhiên và đúng vào khoảnh khắc ấy anh đã cảm thấy hoàn toàn yên tâm. - Xin lỗi vì tôi đã tỏ ra nghi ngờ như vậy.

- Ngài đã hành động rất đúng, hoàn toàn đúng.

Giô đóng mạnh ngăn kéo bàn và đứng bật dậy:

- Rất sung sướng được gặp ngài. Xin mời ngài ngồi xuống đây!

Anh nhấc ống nghe máy điện thoại nội bộ và nhìn người bán hàng tạp hóa, nói:

- Tôi cần phải báo cho người của mình biết rằng mọi việc đều ổn cả. “Tất cả đều ổn. Vâng, vâng, hoàn toàn yên ổn!” - Anh nói vào ống nói.

- Tôi nhận thấy là ngài đã chuẩn bị đối với những trường hợp tồi tệ nhất - Ixacc nhận xét.

- Chính vì tôi biết nơi Nkôzi đang sống.

- Cố nhiên. Chính vì thế nên Naiđu đã hy sinh thân mình. Chắc là ông bạn của chúng ta vẫn được an toàn phải không?

- Phải.

- An toàn tuyệt đối chứ?

- Như tôi và ngài, Ximôn.

Như vậy có nghĩa là anh ta ở trong nhà của Già Nanđa. Ở đây không dược an toàn lắm đâu, Giô ạ! Nếu chúng ta ở nhà của mình tận Johannesburg, người ta đã có thể cho rằng, thậm chí tin chắc rằng ngài không qua được mặt những người ở đây lâu đến thế, đặc biệt là Van Ax. Chỉ cần thoáng có chút nghi ngờ rằng ngài có thiện cảm với phong trào của chúng ta là ngay lập tức họ chú ý đến ngôi nhà của Già Nanđa.

- Nhưng trước hết sự nghi ngờ phải rơi vào tôi đã chứ?

- Do đâu mà ngài biết rằng nó đã không rơi vào ngài? Gã Van Ax ấy ranh ma lắm đấy, Giô ạ… Nhưng chúng ta hãy nói vào việc đi nào. Chúng đã cắt đứt nhiều đầu mối liên lạc quan trọng và hiện thời tôi buộc phải khôi phục lại tất cả những đầu mối liên lạc ấy.

(còn tiếp)

Nguồn: Quyền lực của đêm tối (The night of their own). Tiểu thuyết của PETER ABRAHAMS. Thái Thành Đức Phổ dịch từ tạp chí Văn học nước ngoài, Matxcơva, số 6 & 7 năm 1986. Nhà xuất bản Văn học, 2006.

www.trieuxuan.info