Chương 3. Ống tay dài khéo múa, tiền nhiều khéo buôn.

Ăn cơm xong, Khâu Vân Bằng thanh toán tiền, giục tiểu thư Hoa Nhài hôm nay ngồi suốt buổi bên cạnh đi viết hoá đơn.

 Trong buổi toạ đàm ngồi chật nhà toàn những bạn cao thủ hôm nay, cô gái hướng dẫn chương trình của Đài truyền hình vẫn chưa được công nhận chính thức, vừa làm nền cho phông, vừa được phông làm nền. Lúc này cô phục Tổng giám đốc Khâu sát đất. Trong bữa ăn, cô luôn tay phục vụ kịp thời Tổng giám đốc Khâu, rót rượu, gắp thức ăn, đưa khăn lau mồm. Hết sức tự nhiên vui vẻ mà lịch sự, cô đã chứng tỏ mình và Tổng giám đốc Khâu có mối quan hệ đặc biệt thân quen.

Một số nhà văn hoá có mặt có vẻ máu mê cũng muốn lôi kéo làm quen, cô cứ bình thản cười lại. Trong con mắt và trái tim cô lúc này, chỉ có Tổng giám đốc Khâu có giá trị thật sự. Những nhà gọi là văn hoá kia, cô đã gặp quá nhiều.

Tổng giám đốc Khâu đối xử với cô như đối xử với thư ký riêng đi theo mình đã lâu năm, hay nói cách khác như đối xử với bậc em của mình, vừa thân vừa nghiêm,lại vừa hoà nhã.

Cô đã liên hệ đâu vào đấy, chỉ cần tìm được mấy chục vạn là sắp xếp được cho mình một chuyên mục nhỏ, cô có thể chủ trì dẫn dắt chương trình. Như vậy cô sẽ là người chủ trì chương trình thật sự. Sung sướng biết chừng nào!

Ăn xong ra về, sau khi rối rít bắt tay chào nhau, có một nhà văn tướng mạo hào phóng, giọng nói hùng hồn đã ở lại.

Nhà văn tên là Viên Phong, đã từng viết rất nhiều tiểu thuyết đề tài chiến tranh. Những năm vừa qua, do sự vây ép của trào lưu kinh tế, ông đã xuống biển buôn, kinh doanh nhà đất. Nguồn vốn kinh doanh bất động sản của ông Viên, đúng là hết sức đơn thuần, toàn là do các nhà văn hùn vốn. Với lòng nhiệt thành của một nhà văn, ông Viên bảo các bạn: Kinh doanh nhà đất của ông triển vọng sáng sủa lắm. Năm nay bỏ ra  một vạn, sang năm sẽ lấy về hai vạn, vài năm sau sẽ tăng hàng mấy lần.

Các nhà văn đương nhiên yêu quý chút thu nhập nhuận bút ít ỏi của mình, hy vọng những năn tháng kinh tế bành trướng, đồng tiền chiếu rọi đất trời, làm cho chút tiền gửi tiết kiệm không những không mất giá, mà còn được tăng thêm. Về tình nghĩa vốn không có bất cứ sự hoài nghi nào đối với bạn mình xuống biển buôn bán. Thế là hàng trăm nhà văn rút tiền gửi tiết kiệm của mình, góp thành một khoản vừa vừa, vài triệu đồng, để ông Viên xuất thân từ nhà văn buôn bán nhà đất với quy mô manh mún.

Mấy năm qua, ông lên voi xuống chó, nếm đủ mùi cay đắng cùng những bài học đau khổ của thất bại và sự cám giỗ của những hy vọng thắng lợi, cuối cùng  không thành công, cũng không thất bại hoàn toàn. Ông đã liều mình một phen, giữ được một phần tài sản trong thất bại thảm hại. Nếu bây giờ trả hết tiền cho các nhà văn, cũng không thể trả đủ số tiền vốn họ đóng góp mấy năm trước, sẽ hơi bị lỗ, trước kia bỏ một vạn, ông chỉ trả được bảy ngàn. Hiện nay ông rất muốn đi bước này.Bởi vì ông đã mất lòng tin đối với việc buôn bán của mình. Thậm chí ông đã quyết định trở về thư trai viết tiểu thuyết. Ông thừa nhận mình không phải thiên tài kinh tế.Ông rất muốn đặt một dấu chấm câu cho hơn một triệu đồng đã thu về.

Nghe lời phát biểu của Khâu Vân Bằng, ông Viên lại loé lên một chút ảo tưởng.

Ông nói tóm tắt tình hình với Khâu Vân Bằng.

Ông Viên Phong, là một người đã có kinh nghiệm nhất định. Nhưng cảnh ngộ trước mắt quả tình đang vây hãm ông. Buôn bán đã đến nước này, đem trả lại tiền người ta, có phần khó nói. Nhưng cứ làm tiếp lại e mất cả chì lẫn chài.

Sau khi ông Viên trình bày, ánh mắt luôn luôn u ám của Khâu Vân Bằng chợt loé lên một tia sáng le lói không ai nhận ra được.

Để tạo nên cục diện lớn ở Kinh Thành, anh ta phải chộp hết người này đến người khác, hết khoản tiền này đến món tiền khác. Khó nhất và quan trọng nhất là mấy người ban đầu. Hiện giờ trong tay nhà văn xúi quẩy này có hơn một triệu đồng tiền mặt, là chuyện hết sức quý báu đối với Khâu Vân Bằng. Có hơn một triệu đồng trong tay, anh ta có thể khởi động một câu chuyện như hoa trên trời rơi xuống.

Anh ta nói rất ngắn gọn. Bởi vì ngay từ lúc bắt đầu, anh ta đã biết tỏng động cơ tâm lý và bí mật của người nói. Anh ta bảo  ông Viên Phong:

- Một phương pháp xử lý, anh hãy thu tiền về, rút quân về doanh trại viết sách. Tôi bỏ phiếu tán thành anh trở về viết sách. Nhưng rút tiền về trong trạng thái này, tôi cảm thấy khó xử cho anh.

- Đúng! Tổng giám đốc Khâu, chính là chuyện ấy.

- Các nhà văn kiếm được ngần ấy tiền đâu phải dễ, để chỗ anh đã hai ba năm, hy vọng tiền đẻ ra tiền, nuôi sống gia đình, sửa sang nhà cửa, anh không những không tăng giá trị, mà ngay đến đồng vốn ban đầu cũng không giữ được, thì ăn nói thế nào? Khó ăn khó nói với bạn bè.

- Tổng giám đốc Khâu, anh khuyên tôi nên làm thế nào?

- Tôi nghĩ, khuyên anh tiếp tục buôn bán cũng không đúng. Anh không thích hợp làm nghề này.Anh cảm thấy mình là thiên tài thao tác, nhưng trên thực tế không phải. Rất giản đơn, nhà văn hoá có lối nghĩ của nhà văn hoá. Nhà văn hoá không ứng phó được tính tàn khốc của cỗ máy xay thịt kinh tế. Anh thông minh, tháo vát đến đâu đi chăng nữa,  cũng chỉ là thông minh tháo vát trong những nhà văn hoá. Kinh tế và chính trị là cái máy xay thịt, cần một thứ phẩm cách khác. Anh có đối phó được những cuộc đấu tranh độc địa tàn nhẫn không? Có đối phó được các kiểu các loại âm mưu không? Không được!

Về thư trai viết tiểu thuyết, tôi vô cùng đồng ý, nhưng anh cũng phải kết liễu chuyện kia.

- Có cách nào không anh? - Ông Viên hỏi Khâu Vân Bằng.

Khâu Vân Bằng ngoái đầu nhìn Hoa Nhài.

- Anh xem, ai cũng hỏi tôi biện pháp. Biện pháp tôi có, nhưng anh xem, tôi nên làm nhiều một chút, hay làm ít một chút? Chẳng  phải cô Hoa Nhài  cũng tìm tôi nghĩ cách đó sao!

Ông Viên Phong cười, nói với cô Hoa Nhài:

- Hoa Nhài ơi, em cũng thay tôi mời Tổng giám đốc Khâu giúp tôi nhé!

Khâu Vân Bằng nói:

- Giúp việc này không khó. Có lẽ anh không thể chìa tay xin tôi mấy chục vạn để trả các bạn nhà văn. Làm thế anh đâu có chịu. Vạn bất đắc dĩ, tôi cũng có thể làm việc này. Tôi cho anh vay một ít, cũng được, chẳng qua là tám chín chục vạn chứ mấy! Nhưng nợ tôi tiền, anh có thoải mái dễ chịu không? Có lẽ cũng không thoải mái dễ chịu lắm!

- Tôi cảm thấy kết quả tốt nhất là anh lại trở về bàn sách viết tiểu thuyết. Còn buôn bán người khác giúp anh làm, kiếm tiền, tăng giá trị, trả hết nợ cho các nhà văn, đồng thời bản thân còn giữ lại một chút cảm giác thao tác, quy mô thao tác. Tôi hy vọng anh dùng chín mươi phần trăm tinh lực làm nhà văn trên bàn sách, còn mười phần trăm tinh lực dạo chơi trên thương trường. Khi chơi phải có người giúp anh quản lý. Chỉ được thành công, không được thất bại. Như thế được chưa nào?

- Đương nhiên được thế thì còn gì bằng -  Ông Viên  Phong trả lời.

- Rất giản đơn, anh chẳng đã nghe tôi nói hôm nay đó sao? Tôi phải làm nhiều dự án như thế. Đương nhiên cũng phải điều động tiền vốn. Thế thì, cũng giống như mấy việc vừa rồi, nếu anh tín nhiệm tôi, tôi làm quản gia cho anh, giúp anh làm tiếp vụ buôn bán đang tồn đọng hơn một triệu đồng. Người xưa nói, ống tay dài khéo múa, tiền nhiều khéo buôn. Tôi kinh doanh nhiều, có những mặt hàng lợi nhuận cao, không rủi ro, coi như anh đã đầu tư vào đó. Đến lúc ấy anh lấy tiền an toàn, ổn thoả là được. Còn hơn một triệu đồng của anh, cũng an tâm, vẫn để trong sổ sách của anh, do anh quản lý, được chưa nào? Khi tôi cần làm dự án đầu tư cho anh, sẽ lấy từ chỗ anh ra, chẳng mấy chốc sẽ gói gọn chuyện buôn bán. Tất cả nhà văn, ai trước kia bỏ một vạn, anh trả người ấy ba vạn, ai bỏ năm vạn, anh trả người ta mười lăm vạn. Buôn bán của anh có lãi, cũng dễ ăn nói với bạn bè. Ngoài ra, anh cũng giữ lại cho bản thân một khoản coi như kết quả thao tác của mình. Thế chẳng phải tốt hơn không?

Khi Khâu Vân Bằng nói đến đây, ông Viên Phong cảm thấy sâu sắc, có duyên phận! Nhiều năm lặn ngụp dưới bể buôn, ít nhiều ông cũng có lòng cảnh giác đối với người. Nhưng Khâu Vân Bằng đã bố trí như vậy, đúng là không có bất cứ nguy hiểm nào đối với ông.

Ông cứ cảm ơn rối rít rồi ra về.

                                                         Chương 4

Một con chuột, ở bất cứ nơi nào cũng tìm được chỗ sinh sống.

Ở đây cần phải miêu tả một cảm giác tổng thể của Khâu Vân Bằng mấy ngày đầu đặt chân lên đất Kinh Thành.

Thời gian ấy đúng là vào một mùa đông giá rét. Đối với những người tìm kiếm cơ hội, thắt cổ nhau trong biển buôn mênh mông, thì kinh tế mùa đông này ở Kinh Thành hình như đã có phần bão hoà.

Đối với những nhà văn hoá muốn xuống biển buôn, thì phần đông bị vấp váp, sứt mẻ, đã mất đi sự kỳ vọng  vào bất cứ hấp dẫn nào.Mất thăng bằng cũng thế, thăng bằng cũng thế, dường như chỉ còn biết cam lòng làm học vấn, cam lòng viết văn chương, cam lòng với buồn tẻ, cam lòng với tinh thần nhân văn bị kinh tế hàng hoá nuốt trửng, cam lòng với sự tê cứng và tầm thường của đông đảo chúng sinh. Tóm lại, đây là một mùa đông hồ đồ lẩn thẩn, là một mùa đông khó làm ăn buôn bán, là một mùa đông xem ra không có cơ hội cho con người nói chung, là một mùa đông nhà kinh tế không quan tâm đối với nhà văn hoá, nhà văn hoá cũng thất vọng đối với nhà kinh tế.

Nếu nói bằng cảm giác mơ hồ, mùa đông khô cằn, ít mưa tuyết. Con người buồn tẻ, không khí ảm đạm, ít ngày nắng đẹp. Đâu đâu cũng hối hả tất bật, đâu đâu cũng vẻ mặt khó đăm đăm.

Đến Kinh Thành, anh ta muốn sốt sắng triển khai ngay hoạt động. Nhưng thực tế không cho phép. Anh ta rất kiên nhẫn từng bước vừa chăng bẫy vừa đan lưới. Tuy anh ta toang toác nói ra dự án thao tác kinh tế văn hoá thành một thể thống nhất hùng vĩ và hấp dẫn của mình. Nhưng anh ta biết, muốn phát triển thao tác này còn phải có nhiều hành vi thực tế hơn nữa.

Phải kết hợp điều động giữa tiền bạc và nhân tính, phải đổ vốn vào, phải dùng tiền vốn để làm mấy cái chiêu bài cho ra chiêu bài hẳn hoi.

Đối với các nhà doanh nghiệp ở Kinh Thành, hiện giờ anh ta vẫn chưa dám ra mặt huênh hoang. Cùng ngành kỵ nhau mà. Cùng nghề nghiệp với nhau thường có  thừa cảnh giác, anh ta vẫn chưa bày mưu tính kế xong. Còn đối với các nhà văn hoá, anh ta đã tung ra hết chiêu bài nọ đến chiêu bài kia để đưa họ vào tròng. Đương nhiên, việc này cũng không phải một chốc một nhát mà thành, phải biết kiên nhẫn.

Anh ta tin chắc một điểm, trên đời này, chơi kinh tế, chơi chính trị, chơi người, chơi tiền, thủ đoạn cao nhất là con đường tay không  --  đi từ không đến có. Huống hồ đối với Khâu Vân Bằng, một người có hàng đống chức danh trên các vi dít, trong túi có mấy vạn đồng, không thể nói chỉ có hai bàn tay trắng.

Một nhà doanh nghiệp đã phá sản, hiện nay bước vào Kinh Thành, hơn nữa trong một mùa đông giá lạnh, cơ hội kinh tế tỏ ra hết sức mù mịt. Anh ta muốn đứng chân, giành thiên hạ tại đây, không phải là chuyện quá dễ. Nhưng từ trong cốt tuỷ, anh ta có lòng tự tin rất vững chắc. Bởi vì trong mắt anh ta, thế giới này nhiều khe hở lắm, nhiều cơ hội lắm, bất cứ nơi nào cũng chen cũng lách vào được, cũng có thể chia nhỏ ra  mà trị, cũng tìm được đủ chỗ sinh tồn trong lỗ hổng.

Một con chuột, ở bất cứ nơi nào cũng tìm được chỗ sinh sống. Bởi vì ánh mắt nó nhỏ xíu, ánh mắt nó sắc nhọn, nó nhìn được các ngóc ngách người khác không nhìn thấy.

Anh ta thường  hay khen góc nhìn đặc biệt của con chuột: Ở chỗ thấp, chỉ cần cúi sát xuống mặt đất là quan sát được thế giới. Như thế, bạn an toàn hơn nhiều,thâm hiểm hơn nhiều. Người khác không nhìn thấy bạn, bạn lại phát hiện ra người khác.

Bạn nhìn được sự trù trừ, do dự của mỗi bước chân người và từng hoạt động tâm lý nhỏ nhoi lộ ta từ đó. Bạn có thể nhìn thấy sự tự tôn và tự ty, cao sang và thấp hèn, cứng rắn và mềm yếu, dũng cảm và nhu nhược của mỗi cái chân. Có lẽ, những người to lớn ở trên cao đang nói nói cười cười, tán vung thiên địa, bộ mặt của họ tôn lên nền trời xanh. Trên thực tế, chân họ cũng có thể đang co giật, cũng có thể đang run rẩy không yên. Không ai nhìn thấy bí mật lộ trên chân họ.

Chỉ có con chuột có thể an toàn, ngó ngó nghiêng nghiêng, chạy qua chạy lại trên thế giới này. Nếu tránh được thiên địch mèo, thì thế giới này đối với chuột khá rộng lớn. Đối với một con chuột, tìm được một hang ổ ở Kinh Thành là chuyện dễ dàng không gì bằng.

Con người, chỉ cần nghĩ được thế và nhìn thế giới bằng ánh mắt của con chuột là đã có rất nhiều trí tuệ. Hiện giờ anh ta quan sát thế giới, thăm dò thế giới bằng ánh mắt như con chuột.

Khi ngồi trên ghế xô pha nói trời nói biển với hết đám người này đến đám người khác, anh ta thường vô tình và cũng rất nghịch ngợm thò tay vào khe hở bốn bên ghế xô pha, moi móc xem gì đó. Thế là, bút máy, bút bi, bật lửa, tiền đúc, dây thìa khoá, thậm chí đồng hồ đeo tay, cứ từng thứ từng thứ xuất hiện trên khay trà. Mọi người cười ha ha, xuýt xoa khen phát hiện của anh ta:Tổng giám đốc Khâu, đây là phát hiện của anh. Anh ta càng thêm đắc ý. Những thứ này chứng tỏ, chỉ trong chốc lát  anh ta đã moi ra những của cải người ta đánh quên, đánh mất đã mấy tháng, thậm chí mấy năm.

Lúc này anh ta dương dương tự đắc nói:

- Tôi đã khéo đào khéo vớt những tài sản mọi người quên lãng.

Đến bất cứ nơi nào, anh ta cũng say sưa phát hiện thứ này vật kia bị mất từ trong đệm ghế xô pha, trong góc ngăn kéo, trong khe tủ đứng. Thị hiếu này trở thành chủ đề để mọi người đàm tiếu, cũng trở thành một thủ pháp nhò nhỏ để anh ta huênh hoang. Khi anh ta khái quát hành vi khéo biết đào của cải dưới đất của mình và nâng lên thành tầm cao triết học, lại dẫn đến phát hiện một đầu mối có tính kịch.

Tiểu thư Hoa Nhài kể lại, một người bác họ xa ở quê hương cô đã từng gửi thư kể một câu chuyện, có hai khoản tài sản còn chôn ở dưới đất. Một khoản, hình như là một lô vàng bạc châu báu của những năm tháng Hồng quân còn chôn ở trong một hang núi. Một khoản là cội nguồn của một dòng họ nào đó hiện nay vẫn chưa rõ lắm,  hiện  đang  chôn  cất  ở dưới một nhà dân của thị trấn nhỏ nào đấy ở Giang Tô.

Khâu Vân Bằng bỗng hết sức chú ý. Những người có mặt tại chỗ coi chuyện này là gió thoảng bên tai, chỉ có anh ta nhận ra giá trị ở đó. Anh ta chỉ hỏi hai câu, đã gạch chéo ngay  nôị dung chủ đề.

Sở dĩ gạch chéo, không phải cảm thấy câu chuyện này tầm phào, mà trái lại cảm thấy nó có ý nghĩa hết sức to lớn.

Con chuột chạy đi chạy lại trên thế giới, chính là nó nhìn từ góc thấp sát mặt đất, đã phát hiện được rất nhiều thứ người khác không phát hiện nổi. Điều này khiến anh ta nghĩ đến “Đạo đức kinh” của Lão Tử.

Anh ta tôn sùng văn hoá cổ, đặc biệt là “Đạo đức kinh”.Nhu thắng cương, nhu như nước, là đạo lớn, con đường lớn.

Nước càng triệt để hơn chuột, bao giờ cũng chảy chỗ trũng, bao giờ cũng ở dưới thấp, bao giờ cũng nhu đến tận cùng, nhu đến vô hình, vĩnh viễn không tranh cao, không tranh mạnh, không tranh thắng, vĩnh viễn không áp dụng phương thức xuất kích chính diện, mà cố gắng tận dụng thủ đoạn vu hồi, vây quanh, thẩm thấu.

Không làm gì cả, không việc gì là không làm, kết quả trở thành đạo lớn, con đường lớn mênh mông.

Anh ta cảm thấy mình như nước, không có góc, không có cạnh, không để lộ chân tay, nanh vuốt, bộ mặt, không để lộ mục đích và mưu kế, không đến thẳng đi thẳng, mà loang dần, tràn ra, cứ chảy theo thế đất, không câu nệ hình thái, phân hợp, tán tụ, chảy thẳng, vu hồi, xuống chỗ trũng, vào khe kẽ, hoá cả khối thành không, hoá không thành cả khối, thẩm thấu mọi khe kẽ, làm lung lay nền móng vững chắc, kiên nhẫn thấm, ngâm, trở đi trở lại nhiều lần, tạo thế, tạo hình, tụ thành một thế lực, ào ạt dồn lên, cuốn theo bùn cát, cuốn theo mọi vật trôi nổi, gây thanh thế lớn mạnh, ngốn hết mọi dòng chảy li ti, róc rách dọc đường.

Gặp phải lòng sông rộng lớn hơn, không sợ, cứ chảy, loang ra. Mực nước thấp không sao cả, góp dần lại. Gặp dòng chảy lớn hơn cũng không sao, cứ chảy vào, hoà làm một , Cuối cùng, trong ta có nó, trong nó có ta. Bởi vì ta càng trí tuệ, càng tuỳ ý, càng nhìn rõ địa hình địa thế. Và thế là nó lại chảy theo ta về phía trước.

Nước là  đạo lớn, con đường lớn.

“Đạo đức kinh” đã nói đi nói lạị, nhu nhất là nước, thiện nhất là nước, nước là con đường lớn.

Anh ta thường xuyên than thở, trên thế giới này, có nơi người không đi qua được, không có nơi nước không chảy qua. Nước bao giờ cũng có chỗ an thân, nước bao giờ cũng có lối thoát.

Nước hết sức kiên nhẫn, thâm hiểm. Anh ta rất thích chữ “thâm hiểm”, muốn dùng từ này đánh giá bản thân. Khi đánh giá mình như vậy,  anh ta cảm thấy ánh mắt không tầm thường. Chỗ thấp nhất cũng có lúc là chỗ cao nhất.

Anh ta  thích chuột, còn thích cả cú mèo.

Đêm tối, con cú đậu trên chạc cây cao, mắt sáng quắc, nhìn người và nhà cửa trong bóng đèn ở  dưới, thật là lại thêm một góc nhìn độc đắc đối với thế giới.

Mấy người này bày mưu tính kế trong cửa sổ sáng đèn, mấy người kia bàn bạc chuyện kín đáo dưới gốc cây. Ánh mắt nhìn ngang của họ không nhìn thấy sự theo dõi ở chung quanh. Chỉ có con cú ở trên cao nhìn xuống đã nhìn rõ tất cả.

Anh ta hiểu, con người sở dĩ ngu xuẩn. Thứ nhất, mắt nhìn trước, thường quên nhìn sau. Thứ hai, không ai nhìn xuống chân, không biết áp sát mặt đất để nhìn thế giới ở chỗ thấp. Thứ ba, không ai trèo lên cây từ cao nhìn xuống.

Duy nhất, chỉ có anh ta quen nhìn về đằng sau, quen nhìn sát mặt đất, quen trèo lên cây nhìn xuống.

Từ bé, anh ta thích trò này: Mằm sấp trên đất, nấp sau đống rạ, hết giờ này đến giờ khác,  nhìn bước chân người ta đi qua trước mặt, nghe tiếng người ta nói bên trên, anh ta dò thám  được rất nhiều bí mật.

Anh ta cũng thường hay leo lên cây nhìn thế giới bên dưới, xem nhân vật và câu chuyện đang diễn rất sinh động. Những người đó cứ tưởng, trên thế giới không ai trông thấy họ. Nhưng anh ta lại nhìn rõ mồn một.

Anh ta tin, trên thế giới này, chỉ cần mưu trí của bạn, con mắt của bạn, thủ đoạn của bạn cao hơn hẳn người thường, bạn sẽ chinh phục được tất cả mọi người như con người chinh phục được mọi thứ biết bay biết nhẩy trong thế giới động vật. Người anh ta lùn nhỏ, nhưng đầu anh ta to sù. Anh ta đã nghiên cứu thuật xem tướng của Trung Quốc, thừa biết trời sinh ra mình đã có trí lực hơn người.

Nguồn: Siêu thòng lọng. Truyện của Kha Vân Lộ (Trung Quốc).

Vũ Công Hoan dịch.

Dịch giả gửi www.trieuxuan.info