II- Sớm hôm sau, mặt trời chưa mọc, Trâm đã dậy và ra khỏi nhà Thọ: chàng muốn xem cảnh rạng đông trên bờ Cửu Long Giang.

Lúc ấy, trên sự vật, sương mai hãy còn kéo lê như một tấm màn sa. Gió mát từng cơn thoang thoảng như thấm cái hơi nước thơm tho vào tâm hồn. Tiếng chim rời tổ gọi nhau lẫn tiếng ve kêu ánh ỏi mở đầu ngày mới bằng một khúc nhạc tưng bừng ca ngợi ái tình và sự sống.

Dần dần, theo gió cuốn, màn sương vụt đã bay đâu mất, lộ ra một bầu trời thăm thẳm xanh trong. Về phương đông, sau chỏm rừng như còn ngái ngủ, sắc mây chuyển ra màu hồng rồi đỏ thẫm. Màu lá tươi mơn mởn, sắc cái trắng phau phau, những cây hoa đại nõn nà, những cột lâu đài sơn rực rỡ vụt ra dưới áng sáng thanh tân. Dòng sông bát ngát, nước thắm như son, chảy cuồn cuộn như một dòng vàng lỏng. Mỗi cơn gió thoảng, mặt nước lăn tăn gợn thành những mảnh sóng lập lòe. Thỉnh thoảng một cái soi nổi lên giữa dòng nước, lù lù như những con dím đương xù lông hóng mát...

Thực là một cảnh tượng rỡ ràng như mắt Trâm chưa từng thấy.

Một nguồn sống dồi dào, chan chứa, nao nức thấm dần, thấm dần vào linh hồn chàng trai trẻ. Trong tưởng tượng chàng, bóng đẹp thoáng qua hôm trước vẫn chưa mờ, không những thế nó còn bọc trong một cái màng thơ mộng ảo huyền hư thực như hình ảnh một thiên tiên...

Trâm thấy trong đời chàng có sự đổi mới. Hơn thế nữa, chàng thiếu niên từ trước chỉ những mê man với sách vở, mải miết với những triết lý khô khan, lúc này, có cảm giác như người vừa sống lại hoặc mới bắt đầu sống một cuộc sống tưng bừng.

Và chợt nhớ câu nói của mụ thầy số hẹn cho chàng sự đắc thắng trên đường tình, Trâm bất giác cười khanh khách. Chàng cất tiếng hát êm đềm... Cái hình ảnh của thiếu nữ Lào càng hiện trước mắt Trâm, lộng lẫy, thướt tha...

Trâm men theo bờ nước đi thủng thỉnh về phía Bắc. Chàng bỗng thấy về phía bên kia sông, giữa một vườn trồng đầy hoa đại nở tung như mưa tuyết, nhô lên một nếp nhà rực rỡ như một lâu đài trong mộng.

Cũng một kiểu nhà sàn nhưng bằng gỗ sơn son đỏ chói. Mái nhà nhọn lợp bằng mái ngói vảy rồng xanh biếc, vách nong ván cũng sơn xanh.

Tại sao vừa trông thấy nếp nhà kỳ dị ấy Trâm tự nhiên bối rối khác thường? Tại sao chàng nảy ra sự tò mò muốn xem xét tận nơi cái nhà ấy?

Một anh lái đò ngủ gật ở bến sông chợt mở choàng hai mắt khi thoảng nghe tiếng giày của chàng trai trẻ.

Một vài câu nói, một vài cử động ra hiệu đủ tỏ cho lái đò hiểu rõ ý muốn của Trâm.

Anh ta lội xuống nước cõng Trâm ra thuyền.

Đó là một chiếc thuyền độc mộc hay thuyền lườn, làm bằng một thân cây lớn đục rỗng lòng. Giữa lòng thuyền cũng có mui tre uốn khum tròn, trên mui cũng có cột buồm và một lá buồm nhỏ bằng một tấm chiếu.

Lái đò nhổ cọc, đoạn cầm sào đẩy thuyền ra xa bờ. Cánh buồm phồng lên như một chiếc bong bóng, thuyền nhẹ nhàng lướt trên mặt sông như mũi tên nỏ.

Cảnh vật hai bên bờ sông loang loáng như hai cuốn phim màu cùng quay một lượt. Những đình thự, những tư gia trùng điệp ẩn hiện, điểm lẫn nền lá xanh tươi những màu sáng sủa. Từng chòm hoa đại trắng phau phau, từng dãy hoa phượng đỏ rừng rực như muôn nghìn bó đuốc. Không khí mỗi lúc một thơm ngào ngạt. Sự yên lặng trên cảnh vật mỗi lúc một vang lên những tiếng khèn êm ái, những tiếng cười dồn, những tiếng chim hót và những tiếng ve sầu.

Trâm có cái cảm tưởng lạc vào một thế giới của mộng ảo và của ái tình.

Nằm nghiêng trên mui thuyền, một tay chống đỡ một bên má, Trâm lơ mơ như người say thuốc phiện: chàng được im lặng hưởng những cảm giác lạ lùng mà đời chàng chưa từng được hưởng. Con thuyền lênh đênh ngang dòng nước; gió thơm vẫn quạt sự thư thái vào tâm hồn chàng trai trẻ khiến chàng lắm lúc tưởng mình đương bay...

Thuyền đã sang gần tới bờ bên này và đã quay mũi về phía nếp nhà rực rỡ. Thì một tiếng ồn ào bỗng khiến Trâm lưu ý và sau cùng chàng ngồi nhỏm dậy:

Ngay trên bến sông, thẳng chỗ cổng lớn của tòa lâu đài nhìn xuống một đám lố nhố hiện ra: một đoàn thị nữ kẻ cầm quạt lông che, người mang lẵng hoa tươi mới hái đương xúm quanh một vị tiểu thư bước xuống bậc đá ong gần lợi nước. Vị tiểu thư ấy Trâm không nhìn rõ mặt vì thuyền chàng còn ở xa quá nhưng lạ thay! Tim chàng cớ sao đập mạnh khác thường?... Trâm bị xúc động mà không hiểu cớ gì!...

Xuống đến lợi sông, thiếu nữ bỏ tấm lụa bạch choàng kín vai ra đưa cho một tên a hoàn. Nàng rũ mái tóc để cho bay tung trước gió thoảng và trong mấy phút, bóng dáng nàng nổi rõ trên nền lá xanh như một pho tượng bằng cẩm thạch.

Đoạn thiếu nữ êm ái, thướt tha, bước dần xuống nước, vừa rùng mình vì sóng lạnh mơn trớn vừa cười the thé vang cả bến sông, tiếng cười do sóng đưa lại tai Trâm, văng vẳng như tiếng cười trong mộng.

Bỗng chàng đứng phắt lên: Một tiếng kêu khủng khiếp từ trong bờ vang đến khiến chàng hoảng sợ. Bọn thị nữ lao xao chẳng khác một đàn kiến bị chàm lửa...

... Trên mặt nước, hai cánh tay ngà ngọc giơ lên, chới với, chìm lỉm rồi lại nhô lên vẫy gọi...

Cái gì thế?

Chắc hẳn thiếu nữ vô tình đã bước phải một chỗ vực sâu mà dòng sông chảy xiết vẫn khoét ngầm dưới lòng cát bấp bênh. Sức yếu không biết lội mà hụt chân như thế thì dòng nước sẽ cuộn đi ngay...

Cái ý ấy vừa thoáng hiện trong óc Trâm như một làn chớp điện. Chàng không nghĩ ngợi gì nữa, nhảy ùm ngay xuống nước. Trâm lội rất khỏe về phía người bị nạn. Chàng kịp đến nơi, hụp xuống, tay rờ ngay được mái tóc đen. Chàng nhoai lên mặt sóng, cố giơ thiếu nữ lên để nàng khỏi ngạt nhưng không ngờ nàng trong lúc hoảng kinh đã ôm chặp lấy mình chàng trai trẻ. Nếu không gỡ cho nhanh, nếu để tay chân bị vướng thì Trâm không những không cứu nổi người mà chính mình chàng cũng phải chìm xuống đáy Cửu Long Giang nốt.

Nhưng thiếu nữ bám chặt quá! Mà gỡ mạnh, đạp mạnh nàng thì Trâm không nỡ vì làm như vậy, nàng sẽ bị thương nặng. Dòng sông chỗ này lại chảy xiết, hai người cứ nổi rồi lại chìm, chìm một lúc lâu lại nổi...

Trên bờ, bọn thị nữ vẫn kêu khóc như ri. Phụ thân nàng cũng đương hô gia nhân phóng thuyền ra cứu.

Lập lờ theo xoáy nước, Trâm vẫn tỉnh như không. Chàng cố gỡ nốt tay kia đoạn chàng hết sức ngoi lên mặt sóng.

Chiếc thuyền độc mộc quá giang vừa tới. Lái đò giơ sào. Trâm nhoai mạnh và nhanh như chớp, chàng đã vớ được mũi sào!

Thoát nạn!...

Thuyền vào bờ. Trâm, tuy mệt mà còn nhảy được lên bờ, êm ái đặc thiếu nữ vào chiếc võng hoa mà bọn gia nhân đã khiêng tới.

Một ông cụ già đạo mạo, râu tóc bạc phơ ôm choàng lấy Trâm. Cụ run đây đẩy, nước mắt đầm đìa trên má.

- Ồ! Phúc đức!... Người đã cứu được con gái yêu của lão!... Ngươi thực là ân nhân của ta!... Sản nghiệp nhà ta có bao nhiêu, xin dâng người để tạ ơn trời bể ấy!

Tuy không hiểu hết rằng ông cụ nói gì song chàng trai trẻ cũng rất cảm động. Chàng cảm động hơn nữa khi chàng nhận ra rằng thiếu nữ mà chàng vừa cứu thoát nạn kia chẳng phải ai khác hơn là người đẹp thoáng hiện hôm qua và đã khiến lòng chàng mơ tưởng.

Trâm cố bập bẹ mấy tiếng Lào mà Thọ đã dạy chàng để tỏ cho ông cụ biết rằng cái việc chàng làm đó chỉ là một nghĩa vụ.

Ông già vẫy một tên đầy tớ. Ông nói với một tên này một thôi dài. Nó kính cẩn gật đầu quay lại phía Trâm, nó giảng thành tiếng Việt rất thạo:

- Cụ lớn tôi nói rằng ngài đã biết ông trọ ở đằng ông tham Thọ. Nhưng, nay ngài đã có ơn cứu được tiểu thư tôi nên cụ lớn tôi có lời khẩn khoản mời ngài lưu lại ít lâu trong phủ để cụ lớn tôi được hậu tạ ân ngài thì cụ lớn tôi vui sướng lắm. Ngài nhận lời cho.

Trâm cúi đầu cảm tạ chủ nhân:

- Anh bẩm giùm với cụ lớn rằng tôi nhân qua chơi đất này, tình cờ lại được cụ lớn biết đến, lấy làm vẻ vang lắm. Tôi xin nhận lời cụ lớn.

Chàng nói xong, nghĩ thầm:

- Mụ thầy số Lào thánh thực! Đời ta ngờ đâu lại có lúc được trở nên một chàng Từ Thức vào động Tiên? Phải, Thọ nói phải, chỗ này cảnh đẹp, người ngoan, ta có thể lưu luyến được. Gót chân du tử, từ đây sẽ không còn phải lấm bụi đường!...

III

Trâm vừa tắm nước nóng và thay quần áo xong thì chàng vội mở phong thư của Thọ gửi cho chàng để bên chiếc va li từ nãy.

Anh Trâm!

Ghớm, đi mò những đâu mà biến mặt từ sớm thế chẳng biết? Tôi cứ tìm vẩn vơ và chờ đợi anh mãi, thế nào, cái việc xảy ra sao ly kỳ thế, mau mau thuật rõ cho Thọ biết với.

 Trâm mỉm cười, chàng toan trả lời Thọ thì ngoài cửa bỗng có ai khẽ gõ.

- Cứ vào.

Một tên lính cúi mình thi lễ đoạn bảo chàng:

- Cụ lớn tôi muốn gặp ngài lúc này chẳng hay có tiện?

- Anh bẩm với cụ lớn rằng lúc nào tôi cũng sẵn sàng tuân lệnh cụ lớn nhé.

Tên gia nhân cúi chào rồi đi ra.

Cách mấy phút chủ nhân hớn hở bước vào theo sau một tên thủ hạ.

Ông già mặc rất sang trọng. Nom người phúc hậu như một vị địa tiên.

Vừa thấy Trâm, ông đã nhoẻn miệng cười:

- Thế nào, ân nhân đã hết sự mệt nhọc lúc sớm ngày rồi chứ?

Trâm cũng cười:

- Bẩm đã. Và, không những thế, chúng tôi nhờ trận tắm sông ban sớm nên lúc này thấy mình khoan khoái, đã có thể ngồi hầu cụ lớn được.

Chủ nhân nhìn Trâm bằng một vẻ cảm động. Rồi cụ nói một thôi dài mà tên thông ngôn dịch tiếp cho Trâm hiểu:

- Ông Trâm ạ. Đối với ông, chúng tôi không những chỉ là một người chủ nhân đãi khách mà thôi, chúng tôi ước mong rằng sẽ có thể trở nên người bạn thân quý của ông nữa. Ông đã vào đây thì cái nhà này tức là nhà của ông. Tôi muốn ông do cửa danh dự mà vào. Nhưng ông đã khéo do cửa thân tín mà vào, tôi sung sướng lắm. Ông đã cho tôi chịu một cái ân lớn mà chẳng bao giờ tôi trả được.

Hai người bắt đầu nói chuyện với nhau rất thân mật. Chủ nhân gợi hỏi Trâm về cái mục đích cuộc lãng du của chàng. Khi Trâm đã nói rõ cho cụ già biết, cụ khẽ mỉm cười:

- Triết lý?... Ông say mê triết lý đến thế ư? tôi cũng vậy, tôi cũng ham triết lý lắm, nó đã khiến tôi thất vọng. Nhưng tôi đã có cái khác bù vào. Tôi tuy là dòng dõi vương hầu nhưng lúc nhỏ cũng hàn vi lắm. Tôi đã ra lính và nhờ công chiến trận, tôi đã được đức vua lưu ý và cất nhắc cho. Vừa làm việc quan, tôi vừa lưu tâm đến việc canh nông, tôi có một cái ấp, trong đó tôi trồng rất nhiều bông, sắn, thầu dầu. Gặp hồi đại chiến bên Âu châu, tôi phát tài lớn. Năm ấy tôi ba mươi nhăm tuổi và gia tư đã có nổi hai triệu bạc. Hiện nay thì tôi có tới sáu chục tuổi và sáu chục triệu đồng. Tôi có lấy một người vợ Sài Gòn. Nhà tôi khi sinh con bé cháu, con Liếp Ly, thì mất. Tôi từ đấy ở vậy nuôi con. Hiện giờ, Liếp Ly đã gần hai mươi tuổi. Trong thời gian ấy, tôi đã bao phen suýt mất nó. May trời thương Phật độ mà bố con vẫn hoàn toàn sum họp cùng nhau. Ông xem đấy đủ rõ tôi chịu ông một cái ân lớn chừng nào.

Sau khi ông già kể chuyện Trâm đã bao phen xúc động bồi hồi. Chàng đã biết tên thiếu nữ: Liếp Ly.

Cái danh từ êm ái thực hợp với thiếu nữ không biết chừng nào!

Liếp Ly! Trâm khẽ nhắc thầm hai tiếng nó dịu như tiếng đàn...

Lúc này, chủ khách đã hoàn toàn thân mật nhau.

Ông già rủ Trâm lại tìm Thọ để chàng khỏi chờ mong nóng ruột. Chính ông đã kể lại câu chuyện ly kỳ cho Thọ biết. Và, tất nhiên là Thọ hớn hở chúc mừng bạn.

Thực là một thiên tiểu thuyết mỹ miều!

Thọ còn nhận lời khẩn khoản của chủ nhân mời chàng lại ăn cơm và nói chuyện. Ông cụ, đã được yên trí về con gái, tỏ ra vui vẻ và lịch thiệp lắm.

Bữa tiệc lại long trọng không biết chừng nào. Trời vừa xẩm tối thì chủ khách bắt đầu khởi yến. Các món ăn lạ như thịt cá sấu, nem công hầm ba ba, gà lôi rán, lần lượt được bưng lên, đặt trong lòng những chiếc đĩa bạc. Một thứ rượu thơm ngào ngạt và êm như ru cứ kế tiếp rót đầy những chiếc cốc tiện bằng sừng tê giác bịt vàng.

Muốn điểm cho tiệc yến thêm vui, chủ nhân sai gọi con hát.

Một kỹ nữ ăn mặc như thần tiên bước vào. Nàng mỉm cười tươi như hoa để chào tân khách.

Chủ nhân giơ tay mời nàng ngồi xuống một tấm chiếu miến cạp điều trải ở trước tiệc. Theo sau kỹ nữ, một tài tử im lặng như cái bóng, tay cầm chiếc khèn ghép bằng ống sậy cũng theo vào và ngồi xuống bên mình nàng.

Kỹ nữ liếc mắt ra hiệu, nhà tài tử ôm khèn lập tức cử nhạc. Những âm điệu ru hồn lần lượt thức tỉnh, như kêu gọi tuổi xuân về những phút say đắm của ái tình...

Đó là thứ quốc nhạc của dân Vạn Tượng mà những trai gái thanh tân nếu muốn yêu và được yêu đều phải biết thổi nên những khúc não nùng. Đó là thứ nhạc khí mà đêm đêm thường nghe văng vẳng khắp xứ Lào, cất lên những lời van lơn nồng cháy, những câu thề nguyện thiết tha trong bầu không khí thơm tho những mùi hoa đại, hoa nhài, hoàng lan và muôn thứ hoa rừng khuất lẩn... Đó là những thứ nhạc khí mà những âm hưởng của nó một khi đã lọt tới trái tim cô trinh nữ Lào là như khiến cho cô thổn thức rạo rực ngay lên, những thanh âm nó bao bọc lấy thân thể đầy tràn những tuổi xuân, máu nóng của các cô bằng thứ lưới mơn trớn vô hình nó khiến các cô phải trở dậy, xuống thang, ra cổng, rụt rè rồi quả quyết lên đường sương ẩm, theo tiếng gọi ái ân... Đó là thứ nhạc khí đã bao đời trộn lẫn âm điệu với tất cả những tiếng cười, tiếng khóc, tiếng thở dài trong cuộc ái ân, tiếng hoan hô trên chiến địa của cả một dân tộc sống ẩn khuất trong rừng...

Trước mặt mọi người, điệu khèn thở than trầm bổng, thiếu nữ hát theo. Giọng nàng thoạt cất lên véo von lanh lảnh, rồi trầm trầm, rồi sau cùng chỉ còn như một tiếng thổn thức...

Nàng vừa hát vừa múa. Từ từ, nàng giơ một rồi hai cánh tay lên; mười ngón tay chụm lại, xòe ra, múa rập rờn như hai bông hoa lướt gió. Nàng cử động thong thả rồi nhanh dần... Toàn thân nàng theo với hai cánh tay mà rung chuyển, đôi nụ hoa trên ngực phập phồng...

Trâm ngả mình lại lưng ghế, hai mắt lim dim mơ mộng. Trong lúc tâm hồn chàng phiêu phiêu man mác, Trâm ngỡ mình đã lạc tới Bồng lai... Có lẽ thế chăng hay chàng đương mê man trong một giấc chiêm bao?...

Tiệc tàn đã lâu mà chủ khách hãy còn chuyện vui như pháo nổ. Thọ đứng dậy ra về lòng không khỏi bâng khuâng ân hận.

Trong lúc ấy thì chủ nhân đưa Trâm về tận gian phòng ngủ đã dọn riêng cho chàng.

- Ông đi nghỉ được ngon giấc nhé, và theo tục người Lào, tôi chúc ông được nhiều giấc chiêm bao đẹp.

Giấc chiêm bao đẹp nhất của Trâm há chẳng phải là những giờ trên tiệc rượu vừa qua?

(còn tiếp)

Nguồn: Lan Khai Tuyển tập. Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp xuất bản

www.trieuxuan.info