IV- Mặt trời mọc đã cao, thấu tia sáng bức màn lụa căng trên khung cửa sổ chiếu vào phòng Trâm ngủ...

Một vầng mặt trời tưng bừng rạng rỡ nó đem cho vạn vật cái cảm giác êm đềm say đắm tuy chỉ thoáng qua của những ngày tươi đẹp.

Bên ngoài, tiếng chim ngàn đua nhau hót. Thỉnh thoảng, một dịp khèn văng vẳng, mơ hồ như cái tiếng gọi ái ân chưa thỏa nó gieo trong lòng người một nhớ tiếc bâng khuâng...

Xinh xắn một màu vàng dịu, gian phòng Trâm ngủ trong đó mặt trời thóc mách vừa xuyên ánh sáng vào nom có vẻ gian buồng của một bà chúa nào trong truyện Một nghìn một đêm lẻ với những gối tròn bằng gấm Lào, những thảm ngũ sắc, những lồng đèn phất the màu hồng phớt, những gươm cẩn ngọc, những da báo kim tiền trải kín mặt sàn gỗ sơn son.

Trong cái giường gỗ thấp phủ màn sa màu tím nhạt. Trâm vẫn ngủ say.

Với ánh sáng lộng lẫy, với tiếng chim ngàn ríu rít bên tai, chàng thanh niên ngủ say như vậy kể đã trưa lắm. Có lẽ đêm qua, chàng trằn trọc với muôn nghìn mộng đẹp đến quên cả canh tàn.

Một chiếc đồng hồ đâu đó thong thả và dịu dàng điểm chín tiếng.

Trâm giật mình, mở mắt, đoạn vùng ngồi dậy. Cạnh giường, trên một cái bàn con sơn trắng, các đồ rửa mặt đã sẵn sàng.

Trâm đổ nước ra chậu, gội đầu, rửa ráy đoạn mặc áo quần. Chàng vừa xong thì chủ nhân đã tới.

- Chà! Quý khách ngon giấc quá! Như thế đủ tỏ rằng ngài đã vừa lòng thứ rượu quý, các món ăn ngon, giường, đệm, chăn, màn, của nhà lão. Sung sướng quá cả đêm lão chỉ e quý khách có điều chi bất mãn đến không ngủ được chăng. Giờ ta cùng nhau đi điểm tâm chứ?

Mặc dầu cách ân cần quá của chủ nhân khiến cho chàng ngượng nghịu, Trâm cũng vui vẻ nhận lời ngay.

Lúc gần tới phòng ăn, chủ nhân bỗng vỗ lên vai khách mà rằng:

- Từ nay, Liếp Ly sẽ giữ việc thù phụng bọn ta. Cháu nó đã qua cơn lo sợ và ngỏ ý muốn tự nó cảm ơn ngài. Vậy ta hãy rẽ vào phòng khách đã. Nếu không cháu nó sẽ lại dỗi ngay đấy! Con bé nhớn người nhưng trẻ nết, khó ăn khó nói không biết chừng nào.

Cụ già vừa nói vừa đẩy Trâm vào một gian phòng bày rất hoa lệ.

Muốn tránh ruồi muỗi, các khung cửa sổ đều căng lưới bằng sa màu. Trong phòng lại để những chậu cây gì mùi thơm như lá sả, khiến cho không khí lúc nào cũng nhẹ nhàng và thanh khiết. Kèo, cột, ván bưng hết thảy đều bằng gỗ bạch đàn. Trên mỗi đầu cột lại treo một bóng đèn bằng pha lê gọt bát giác. Đêm đến, ánh đèn lọt qua những bóng ấy biến thành một thứ ánh cầu vồng rực rỡ. Trên đất loáng thoáng một vài bức tranh vẽ sự tích Phật Thích Ca, một vài bức tranh thêu, những gạc nai, ngà voi, gươm, giáo. Mặt sau trải kín những đệm hoa nhồi lông vịt. Những chiếc kỷ thấp xinh xinh để rải rác, trên bày những bộ chén cốc bằng các chất sứ, chất pha lê quý giá. Những chiếc quạt lớn, cán dài, kết bằng lông đà điểu dựng trong giá ngà voi, dùng để quạt những khi mùa hè oi ả...

Trâm còn đương ngắm mê man cảnh phòng khách thì trên khung cửa phía tây, hiện ra một thiếu nữ tuyệt vời...

Liếp Ly!

Trời! Rõ ràng mở mắt còn ngỡ chiêm bao!

Liếp Ly tiến lại trước mặt chàng thướt tha êm ái, nàng khoác trên mình một tấm lụa mỏng như sương không giấu kín những nét yêu kiều.

Màu da nàng đầm ấm như một ngày hè. Cặp môi đỏ thắm như một quả lựu chín hé ra trên bộ răng ngà óng ánh. Mắt đen thăm thẳm như bầu trời khuya. Những con bướm, kết bằng hạt kim cương ném ra muôn nghìn tia sáng ngũ sắc trên mái tóc mây bỏ tha thướt xuống sau lưng. Quanh hai cổ tay, vòng xuyến khua sang sảng. Cổ chân nàng cũng đeo một chiếc vòng san hô lớn.

Nàng đi chân không, bước êm đềm trên mặt thảm như một cái bóng.

Phụ thân nàng cười một nụ cười đắc chí.

- Liếp Ly! Con sao không mặc chiếc áo thêu màu tím?

- Vâng, con vẫn biết thế nhưng sợ ông khách lại cười con làm dáng quá. Vả cứ thế này cũng đủ là một cô gái Lào rồi.

Trâm lại ngạc nhiên một cách êm ái: Chàng không ngờ thiếu nữ nói tiếng Việt Nam hay như thế!

Liếp Ly đã tiến lại gần Trâm.

Và, bằng một giọng nói ru lòng, thiếu nữ bảo chàng trai trẻ:

- Thưa ông, cha tôi đã cảm tạ ông. Nhưng riêng tôi, tôi còn muốn tự mình tạ ân ông nữa. Tôi biết rằng ông chẳng qua chỉ cứu vớt cho một mạng đứa con gái; nhưng nhiều khi chính đứa con gái ấy cũng thiết tha được sống lắm. Vì thế mà cứu thoát tôi, ông có quyền được tôi cảm tạ.

Thiếu nữ đã rụt rè nói câu ấy.

Trâm bối rối quá; chàng vội nghiêng mình từ tạ và ấp úng mãi không nói được rằng lúc này, trái lại, chính chàng mới là người được chịu ơn và sung sướng.

May giữa lúc ấy, chủ nhân đứng dậy mời chàng sang phòng ăn.

...

Mấy ngày ở nhà Liếp Ly thực là mấy ngày tốt đẹp nhất trong đời Trâm, mấy ngày dệt bằng những mộng đẹp của ái tình.

Vui vẻ, hoạt động, thiếu nữ cười đùa như một con chim xuân; nàng khiến cho Trâm, một anh chàng tư tưởng bất tử, cũng phải bật cười như nắc nẻ.

- Ông Trâm ạ, thiên hạ cứ đồn rằng xứ Lào ăn mắm cóc. Lời ấy hẳn đã khiến ông, trước khi đến đất này, phải ghê tởm lắm đấy nhỉ. Nhưng người ta đã nhầm ông ạ. Xứ Lào chúng tôi là một...

Trâm vội tiếp:

... Là một cõi bồng lai của tiếng khèn, của điệu hát, của hoa đại, của ve sầu, của mùi hoa Liếp Ly và của ái tình!

Sắc mặt thiếu nữ bừng đỏ.

- Bởi thế nên chúng tôi lúc nào cũng vui sướng lắm. Thoạt trông thấy tôi nhoe nhoẻn suốt ngày, ông chắc lấy làm lạ, cũng như tôi đã lấy làm lạ khi thấy ông và tất cả mọi người đồng quận của ông đều có dáng trầm mặc quá đến gần như buồn rầu.

- Cô vui là phải, vì cô có quyền yêu cuộc đời, cuộc đời nó đẹp như một cảnh rạng đông trước cặp mắt trong sáng của cô. Cô chưa biết giọt nước mắt là gì vì cô có phải khóc bao giờ đâu!

Liếp Ly bỗng hỏi:

- Sao ông dám chắc như thế?

Tiếng cười của nàng tắt hẳn. Trâm thoảng nghe trong họng thiếu nữ một cái gì như một tiếng thở dài.

- Cô tha lỗi cho tôi nhé. Tôi đã vụng về động đến một ghi nhớ buồn rầu nào ở trong lòng cô. Tôi không muốn đem sự sầu não vào nhà này.

Nhưng, vụt cái Liếp Ly đã lại tươi như hoa.

Nàng nhìn thẳng vào mắt Trâm; tia mắt êm đềm thấm vào tận đáy tim chàng trai trẻ. Đoạn, nàng giơ tay cho Trâm:

- Không, ông chớ ngại. Ông không làm sự gì khiến tôi phải phiền lòng cả. Tôi chỉ xin cảm ân ông đã nhắc tôi nhớ rằng trong một đời người còn có nước mắt nữa mà thôi. Đối với ông, cái gì cũng nghiêm trọng lắm nhỉ. Như thế cũng hay cho những người mà ông yêu dấu, vì tình cảm của một người như ông chắc phải bền.

Trâm náo nức:

- Với ai chú trọng đến nó, cảm tình của tôi có thể cam đoan là vĩnh viễn được.

Liếp Ly vội ngoảnh nhìn ra phía khác. Câu chuyện tình đương phác họa phải tạm ngừng...

V

Tòa biệt thự của Ou Pha Hát tướng công trở nên một nơi hành lạc của chủ nhân và hai chàng khách trẻ.

Ngày nào cũng yến tiệc linh đình; ngày nào cũng khèn hát. Trai gái trong dân gian đua nhau kéo vào vườn tướng phủ để khoe thanh phô lịch, khoe tài âm nhạc và giọng hát hay.

Họ thêm vào cuộc vui như thế đều được Tướng công thưởng tiền và cho ăn uống tươm tất lắm. Đối với người cha hiền hậu ấy, nam nữ thanh niên bất cứ sang hèn đều được coi như con cả. Đối với ai ngài cũng sẵn một nụ cười và những lời âu yếm. Không bao giờ người ta thấy ngài gắt gỏng với ai. Liếp Ly lại là một bạn gái lý tưởng. Nàng nhã nhặn và vui tính. Những cô gái dù nghèo hèn đến gần nàng cũng không phải tủi thẹn. Nàng sẵn lòng lắng nghe tất cả những chuyện gia đình, những chuyện chồng con và nhất là những lời than thở về tình của phần nhiều cô bạn gái, tuy nàng chưa biết tình ái là gì.

Bởi thế, người ta nói tới Liếp Ly chỉ là nói tới một người bạn quý chứ không ai nghĩ đến sự chênh lệch về địa vị.

Thấy nàng được thoát nạn lại do một chàng thiếu niên Việt Nam tuấn tú, họ lấy làm mừng và trong những khối óc thơ ngây yêu say đắm cuộc đời nọ đã bắt đầu phác ra một thiên tình sử ly kỳ.

Họ yên trí rằng cuộc nhân duyên ấy, nếu thành, sẽ tốt đẹp và sung sướng cho Liếp Ly vô hạn. Ồ! như vậy, họ sẽ vui vẻ xiết bao! Họ cầu trời, Phật cho giấc mộng êm đềm thành sự thực vì theo ý họ, Liếp Ly xứng đáng hơn ai hết được hưởng hạnh phúc tuyệt vời.

Trong lúc ai nấy yên trí như vậy thì một tấn kịch gớm ghê bi đát đương ngấm ngầm sắp diễn ra.

Trong số các tân khách chăm lui tới nhà Ou Pha Hát Tướng công, người đáng để ý hơn hết tức là Thọ.

Một chiều kia, sau một cuộc săn gà rừng, Thọ bỗng bảo Trâm:

- Trâm ạ, tôi muốn hỏi ý kiến anh về một việc,

 - Thế thì còn nói gì nữa! Tôi chỉ sợ ý kiến tôi không bổ ích gì cho anh mà thôi.

- Có ích lắm chứ! Anh chớ nhún mình.

- Vâng, thế thì anh cứ nói.

- Trâm ạ, tôi tương tư!

Trâm vỗ tay cười:

- Khá lắm!... Điều ấy rất tự nhiên mà!... Anh được phép yêu lắm!

Thọ lắc đầu:

- Không anh ạ! Tôi có lẽ không được phép yêu nữa. Là vì ở Hà Đông quê tôi, có một người đương chờ đợi tôi. Mỹ ấy mà, chắc hẳn anh cũng biết?

- Có, tôi có biết chị Mỹ. Thế rồi sao nữa?

- Tôi đính hôn với Mỹ đã mười bốn năm nay.

- Năm nay anh bao nhiêu tuổi?

- Hai mươi.

Trâm cười khanh khách:

- Trời! Đính hôn gì mà lâu thế? Chị Mỹ năm nay bao nhiêu?

- Hăm hai.

Trâm không thể nín cười được, chàng ôm bụng cười lăn lóc.

- Trời ơi! Thì ra anh chị đính hôn với nhau từ năm anh mới lên sáu.

Thọ cau mày:

- Anh cười? Đừng cười thế. Đó cũng là do phong tục mà ra. Mỹ hiện vẫn chờ tôi. Còn tôi thực tình không muốn lấy nàng nữa.

- Ồ! Tại sao vậy?

- Là vì tôi đã yêu người con gái khác, tôi muốn lấy người khác. Chính về câu chuyện này mà tôi định hỏi ý kiến anh.

Thọ điềm nhiên nói câu ấy, như thay một cái áo lót...

Lắng nghe bạn, Trâm không hiểu sao thốt có cái cảm tưởng như chính câu chuyện kia sẽ khiến chàng đau khổ.

Trâm ngập ngừng hỏi Thọ:

- Anh muốn lấy ai vậy?

- Tôi nói riêng với anh thôi nhé, vì việc này tôi hãy còn giấu: người tôi định lấy tức là Liếp Ly.

Trâm đã chờ đợi sự ấy. Câu thú thực của Thọ chẳng cho chàng biết thêm gì mới lạ. Vậy mà, thoạt nghe Thọ, Trâm choáng váng, tê mê.

Rồi đáp lại những câu hỏi của Thọ, Trâm nói một cách lạnh lùng gần như gay gắt.

Thọ không khỏi nhận thấy sự thay đổi thái độ ấy của Trâm. Nhưng tính kín đáo, Thọ không tỏ ra vẻ gì hết. Chàng vẫn thực thà yêu quý bạn. Chàng không lấy sự bất nhất của bạn làm mích lòng. Chàng cũng không hiểu nguyên cớ vì sao. Chàng tự nhận là do lỗi mình tất cả. Chàng tưởng tượng có lẽ bạn thấy mình phụ ước với người vị hôn thê nên không có lòng quý trọng mình nữa, nhưng vì là người có giáo dục, Trâm không tỏ ra vẻ mặt đó thôi.

Thọ nghĩ vậy nên chàng cảm thấy một hối hận chân thành.

Hình ảnh của Mỹ lại hiện ra trong trí nhớ Thọ với một vẻ buồn rầu trách móc.

Khốn nỗi, Thọ lúc này đã như người lăn xuống sườn núi dốc, trừ một trở lực gì cản lại, nên chàng không thể dừng được nữa.

Thọ muốn tìm cách khuây phiền. Đến bữa cơm chiều, Thọ uống rất nhiều rượu. Thế rồi, khi đã hoàn toàn chuếnh choáng và nhân một lúc vắng vẻ Thọ bạo dạn hỏi luôn Ou Pha Hát Tướng công về việc xin lấy Liếp Ly.

Ông quan Lào ấy là một người minh mẫn và cao đoán. Ông thấy ngay sự bối rối của lòng Thọ, dưới cái bề ngoài vui cười nó trái hẳn sự điềm tĩnh bình nhật của chàng.

- Quan tham ạ, điều ngài vừa ngỏ với tôi đó không những làm vẻ vang cho tôi mà còn cho cả cháu Liếp Ly nữa. Nhưng xin ông biết cho rằng con cháu nhà tôi là một đứa bất nhất, đỏng đảnh và bướng bỉnh lắm. Nó sẽ không chịu sự ép uổng đâu. Chính tôi cũng để cho nó hoàn toàn tự do trong việc hôn nhân. Vậy dám phiền ông chờ đợi ít bữa, tôi sẽ nhắc ý ông với nó và chắc tự nó sẽ trả lời ông biết.

Thọ vui lòng chịu và tức khắc chàng kể chuyện lại để Trâm nghe.

Trâm không thể nghe thêm được nữa. Chàng liền tuyên bố rằng đến sớm ngày hôm thứ ba chàng sẽ lên đường, thực hành nốt cuộc du lịch.

Trong lúc nói, Trâm bối rối đến nỗi chàng không kịp nhận thấy sắc mặt Liếp Ly đã thay đổi rõ rệt. Nhưng thiếu nữ vì tự trọng, không hề ngỏ một câu nào để giữ Trâm ở lại...

Sớm ngày hôm thứ ba, Trâm và Thọ lại có mặt ở phòng khách nhà Liếp Ly.

Thọ báo tin cho Trâm biết rằng chàng đương chờ đợi câu trả lời của thiếu nữ.

Trâm đứng dậy toan lảng. Thọ không nghe.

Giữa lúc ấy thì tiếng chân ai khe khẽ đi trên mặt sàn...

Trâm và Thọ cùng bối rối đến cực điểm nhưng cùng im lặng ngồi xuống nệm...

VI

Liếp Ly tiến lại gần hai chàng trai trẻ. Nàng cất giọng êm đềm bảo Thọ:

- Quan tham ạ, phụ thân tôi vừa nhắc lại cho tôi biết ý định của ngài. Tôi lấy làm hân hạnh lắm. Cha tôi lại cho tôi tự do định đoạt số mệnh của tôi. Vậy tôi xin nói thực với ngài những tính tình và thị hiếu của tôi để ngài xem có thể hợp với tính tình thị hiếu của ngài chăng nhé?

Thọ cúi đầu.

Trái tim như vỡ nát, Trâm đứng dậy chào thiếu nữ:

- Thưa cô, tôi ngồi đây sẽ bất tiện lắm và tôi đương cần phải sửa soạn hành lý...

- Vậy chiều nay ông nhất định từ giã chúng tôi?

- Thưa vâng.

Liếp Ly giơ bàn tay xinh xắn về phía Trâm.

- Vậy xin hẹn ông đến trưa. Tôi có mấy điều may ra bổ ích cho cuộc du lịch của ông lắm.

Trâm đuối giọng:

- Vâng, tôi xin đa tạ cô trước.

Đoạn chàng ra ngoài.

Thiếu nữ trỏ một chiếc nệm mời Thọ ngồi xuống. Nàng ngả mình trên một tấm da báo.

- Giờ ta nói chuyện.

Thọ bất giác thấy ngượng ngùng luýnh quýnh trước sự điềm tĩnh của thiếu nữ.

Đã ba hôm nay, Thọ luôn luôn sợ hãi và hối hận về việc Mỹ, người đã hứa hôn với chàng, người đương ngong ngóng chàng ở quê nhà xa thẳm... Chàng lo sợ không hiểu sao tự nhiên lại đắm say mê cô gái Lào nọ và mối tình ấy sẽ bền lâu được bao nhiêu và sẽ kết quả ra sao.

Liếp Ly nhận xét những biến đổi ấy trên gương mặt Thọ.

Nàng lấy làm khoan khoái được moi móc tấm linh hồn chàng trai trẻ.

Trong lúc ấy, Thọ lại nghĩ đến Trâm. Chàng cảm thấy lờ mờ rằng chàng đã làm mích lòng người bạn quý. Trời! Nếu Trâm cũng yêu thiếu nữ Lào!...

Liếp Ly cất tiếng nói:

- Này quan tham! Thế ra thực tình quan yêu quý em lắm?

- Thưa cô điều ấy đã hẳn! Tôi yêu quý cô lắm.

- Nhưng yêu thế nào? Quan hãy giảng rõ em nghe nào. Chẳng lẽ quan yêu em đến quên hết, từ bỏ hết vì em?

- Vâng, bỏ hết trừ cha mẹ.

- Thực là câu nói của một hiếu tử! Nhưng khéo khéo quan tham ạ! Có lẽ quan chưa cạn nghĩ. Em chỉ là một đứa con gái man di.

Nàng nói câu ấy bằng một giọng lạ lùng.

Thọ nín lặng. Chàng hiểu rằng cô gái ranh mãnh nọ muốn làm cho chàng phải lúng túng mới nghe.

Liếp Ly vẫn tiếp theo, hợp lý:

- Vâng, một con bé man đi, quan tham ạ. Như thế, khi trở về làng, quan không sợ bà con bạn hữu cười chê hay sao? Ngoài ra, tôi còn nhiều thói xấu mà tôi chắc quan không chịu được: tôi liều lĩnh và bất nhất lắm!

- Thưa cô, đó là những thói xấu đáng yêu cả.

- Thực không? Hãy cứ tạm nói là có thể chịu được! Nhưng ác cái, tôi lại hay phô trương những thói xấu ấy ra lắm, bắt buộc những người quanh tôi phải chịu đựng như một cái ách. Ông xem, như thế đã khó chịu chưa?

- Chẳng khó chịu chút nào hết. Một người thành thực nói rõ rằng mình thích bôi nhọ mình...

- Bôi nhọ!... Trời! Tôi tưởng quan tham lịch sự hơn thế kia đấy! Chưa chi ngài đã nói bóng đến màu da của tôi. Thế mà tôi xưa nay cứ tự phụ mình là trắng lắm? Các cô gái Việt Nam thế nào, chắc hẳn trắng như hoa đại cả?

Thọ thở dài:

- Ồ! Đó lại là một sự khác! Chẳng qua lỗi ở khí hậu cả...

- Ngài nói phải! Chúng tôi ở miền rừng núi lam chướng sao bằng ở thị thành...

Thọ lại thở dài.

Cô gái ranh mãnh vẫn chưa thôi:

- À này, nói đến các cô gái Hà Nội, tôi lại ngờ rằng quan tham còn giấu tôi nhiều lắm! Ví dụ quan giấu không cho tôi biết rằng trong tim ngài hiện còn in rõ một hình ảnh dịu dàng mà quan đương muốn gột bỏ đi... Nhưng, quan tham nên nghĩ kỹ. Lúc này, hối hận còn đủ thời giờ...

Thọ choáng váng như người bị điện giật.

Chàng đứng lên, cầm lấy tay thiếu nữ và kính cẩn đặt lên làn da mịn một cái hôn dài đoạn chàng thực thà nói:

-          Cô Liếp Ly, tôi xin thú thực rằng cô là một thiếu nữ đáng kính thờ yêu dấu. Xin cô đừng hành tội tôi nữa. Vâng, chính cô đã tỉnh thức trí nhớ cho tôi. Tôi hiện có một người vợ chưa cưới đang chờ tôi ở quê nhà. Nếu tôi quên nàng, tôi sẽ là kẻ bạc tình bội ước. Cô đã làm tôi mê man đến nỗi quên hẳn cái hình ảnh hiền từ của vợ tôi nhưng chính cô lại làm cho hình ảnh ấy sống lại trong lòng tôi. Tôi xin cảm tạ cô. Tôi lại xin thay Mỹ kính dâng mấy lời cảm tạ cô.

(còn tiếp)

Nguồn: Lan Khai Tuyển tập. Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp xuất bản

www.trieuxuan.info