Buổi lễ kết thúc. Ông giám đốc mời chúng tôi đi ăn, uống tại khách sạn, nơi chúng tôi nghỉ đêm. Người vợ đồng hành với một ông trẻ hơn ông rất nhiều và cũng là nữ thi sỹ. Khi chúng tôi đi qua thành phố nhỏ, Szczur Wedrowny lẳng lặng bước đến bên tôi. Những lời chúc mừng tuy nghẹn lại, nhưng cuối cùng tôi cũng thốt lên được đôi lời. Khi còn đá bóng, lúc nào tôi cũng biết đánh giá những người tài giỏi hơn mình.

- Bài thơ của anh mạnh mẽ, nhưng không hợp với những cuộc thi như thế này – Anh ta bắt tay tôi. Anh ta gầy đến nỗi, như tôi có cảm tưởng gió sẽ hất anh ta bay – Tôi đã bỏ phiếu cho anh.

 Trong nhà hàng, buổi tiệc đã diễn ra tưng bừng. Những hàng rào lớn nhỏ tan biến trong biển bia. Ngồi cạnh Kaliope, tôi quan sát các bạn trẻ và những những người trẻ tuổi nghề đang quây quần chung quanh các nhà thơ nổi tiếng. Người được giải – Szczur Wedrowny – không cho phép mọi người quây quần bên anh ta. Anh lượn giữa các bàn tiệc, nơi này anh gắp vài miếng chả, nơi kia anh uống vài hụm bia. Tôi có cảm tưởng là chỉ mình anh là chân thật nhất.

 Khi tôi từ sàn quay về, cùng với Kaliope thì anh ngồi sát vào chúng tôi. Cái bóng của anh như tròn hơn, đôi mắt mờ đục vì chất men.

- Tôi sống bằng những cuộc thi thế này – Anh giải thích, khi tôi ngước nhìn anh kinh ngạc, bởi vì anh lại quờ miếng phó mát và chai bia – Không phải lúc nào tôi cũng thắng cuộc, nhưng ít nhất tôi cũng được no nê, cổ họng có thể được súc thoải mái.

- Lát nữa em quay lại – Kaliope bước vào nhà vệ sinh.

 Làm gì bây giờ? Szczur mải mê về chuyện ai trong số này sẽ thành đạt. Giới phê bình không quan tâm đến người này, còn ai thì họ cho vào ống ngắm. Khắp nơi người ta bàn chuyện râm ran. Ta có cảm tưởng như không còn các vì sao, không còn vũ trụ, chỉ có miệng lưỡi của họ, những hàm răng bệnh hoạn và những cốc bia uống dở dang. Và những tập thơ- điều này thì tôi dám chắc – vài năm nữa sẽ không có ai nhắc tới.

 Một hồi lâu mà Kaliope không quay trở lại. Trong lúc đó thì hơi men làm nốt phận sự của mình: những cuộc đấu khẩu thay vì được kết thúc bằng những cuộc ẩu đả, thì lôi kéo thiên hạ vào những cuộc tình đắm say. Từng đôi kéo nhau vào các góc vắng. Mọi người như thưa thớt hơn. Không phải ai ai cũng tìm các góc vắng. Một thiếu phụ ngất ngưởng trên đùi của một ông hội viên Hội Nhà văn. Ông ngắm bằng một mắt, đánh giá thân thể của thiếu phụ, còn mắt kia đã đờ đẫn lắm rồi.

- Thế nào, buổi lễ thành công chứ?- Ông giám đốc nhà văn hóa tiến gần lại phía chúng tôi.

- Cũng giống các cuộc khác – Szczur Wedrowny trả lời vòng vo. Anh ta thò tay vào túi quần lôi ra cây bút chì và mẩu giấy. Có lẽ anh ta nguyệch ngoạc ghi lại bài thơ cho cuộc thi thơ tiếp theo.

- Tôi nhận ra người thiếu phụ đang ngất ngưởng trên đùi cái ông một mắt là vợ của ông giám đốc Nhà văn hóa. Tôi khẽ chạm cùi chỏ vào ông ta, bằng hướng mắt tôi chỉ cho ông về đôi trai gái nọ. Ông ta chỉ thờ ơ phẩy tay. Tôi tin là ông sẽ được chấp nhận làm hội viên Hội Nhà văn, điều mà ông đang mơ ước. Tôi ngước mắt tìm quanh Kaliope và tôi nhìn thấy, cô đang tấp tễnh bước về hướng tôi. Tôi đỡ lấy cô, khi cô đã gần quị. Tôi đưa cô về trong góc, cô bé ngoan ngoãn như trẻ con, dự định sẽ tháo các mớ tóc đuôi sam. Nhưng khi tôi vừa mới chạm vành môi vào mớ tóc của cô, thì toàn thân cô run lên bần bật và cô cấu móng tay vào cổ tôi. Tôi thét lên, vì cô cấu đau lắm và da cổ vấy máu. Tôi muốn hất cô ra, nhưng cô càng bấu chặt lấy tôi, toàn thân run bắn. Cô trở nên bất động, thẳng đơ như que củi và ngả người lên ghế. Cuối cùng tôi thoát ra được. Tôi có cảm tưởng là tim cô đã ngưng đập. Tôi nhìn quanh, liệu có ai có thể giúp đỡ tôi. Gần nhất chỉ có Szczur.

- Cô ấy hình như chết rồi! – Tôi ú ớ.

 Anh quan sát cô rất kỹ. Anh kéo tay áo đến tận cùi chỏ. Ở khuỷu tay có nhiều vết tiêm.

- Hình như cô ta tiêm quá liều – Anh nói. Anh nhìn máu đang rỏ ra từ cổ của tôi, rồi nói thêm- Tốt nhất anh hãy làm xét nghiệm máu.

LÚA MẠCH

Buổi tối đang tiến lại gần, và cùng với nó là cơn lạnh. Em hãy khoác lấy...- Tôi cởi áo len và trao cho Laura. Tôi tỏ ra vô cùng hiệp sĩđối với cô gái trẻ từ mạn Lublin.

- Ta lại đằng kia – Tôi hất đầu về hướng trại, nơi phát ra âm thanh những người đang chiến đấu và tiếng sắt thép va chạm nhau. Ra khỏi lâu đài Krzyzotopor, tôi khoe mẽ với em về những hiểu biết lịch sử của tôi về lâu đài này- Đây là thí dụ về nền kiến trúc Barok – tôi bắt chước giọng của hướng dẫn viên – nhưng rất tiếc, chúng đã nằm trong đống tro tàn. Công trình được kết thúc vào năm 1644 và đó công trình khổng lồ, với kích thước đồ sộ – tôi nói với vẻ am hiểu và làm cho cô ta phì cười. -... hậu quả của mối tình nền Barok đối với sự phì nộn và đồ sộ đương thời. Bà có nhận thấy những đổ nát của các bức tường còn lại chăng? – Tôi khoát tay một vòng – Các hiệp sĩđã xuất phát từ lối này, để đi vào sâu tòa lâu đài lớn như... – tôi dừng lời để tìm kiếm sự so sánh -... sân bóng đá! Đúng rồi, xin lỗi bà vì sự so sánh thô thiển.

 Cô ta áp sát vào người tôi. Tôi cảm thấy tràn trề hạnh phúc, Laura làm cho tôi nhớ lại Roza – cô ta đẹp, thông minh và yêu tôi. Tất nhiên tôi không dám tin, là điều đang nối kết chúng tôi sẽ tồn tại mãi mãi.

- Sự bành trướng sức mạnh của dòng họ Ossolinski chỉ tồn tại mười một năm – tôi nói nhỏ- đến năm 1655 thì Krzyztopor bị phá hủy- Tôi nắm tay cô và chúng tôi cùng chạy. Chúng tôi dừng lại bên chân tường bao bọc những đổ nát. Nơi đây có hai chiếc trại: chiếc nhỏ hơn là của chúng tôi, chiếc lớn hơn là của ba hiệp sĩcòn lại. Gần đấy có một trăm con ngựa sắt của một trong số họ.

- Hiệp sĩEmeryk đã trở về- ông lãnh chúa nhỏ gầy từ Lublin lên tiếng. Ông ta không nhỏ một tý nào, bởi vì ông cao tới hai mét, ông cũng không gầy vì cân nặng quá một trăm ký. Chiều cao và trọng lượng của ông rất phù hợp với môn thể thao mà ông đang luyện tập: môn ném tạ. Trông ông ta dữ dằn, nhưng ông không thuộc những người dũng cảm. Mặc dù thế, chúng tôi vẫn tiến cử ông làm lãnh chúa, vì khi còn là sinh viên khoa Lịch sử, ông đã sưu tầm mà trước hết là chế ra các vũ khí thời trung cổ. Chính ông đã trang bị cho chúng tôi vũ khí và các thanh kiếm, ông còn dạy chúng tôi tiếng Ba Lan cổ và khích lệ chúng tôi đến Krzyztopor.

 Phải chuẩn bị cho bữa ăn tối, vì thế tôi xin phép được đi cùng Laura đến cửa hàng của thôn lân cận.

- Đồng ý, nhưng hiệp sĩnhớ phải hào phóng, không như hạt cải mỗi năm chỉ cho có một vụ- Ông lãnh chúa đe dọa, và đó là lời bóng bẩy đối với tên húy mới mà ông gán cho tôi.

 Đường cùng. Chúng tôi trườn xuống từ sườn đồi và chúng tôi nhìn thấy những nhà nông vẫn còn gặt hái trên đồng. Năm nay vụ mùa quá muộn, lúa mạch không chịu chín và trong làng người ta đồn đại rằng, đấy là điềm cảnh báo trước nguy cơ diệt vong. Trong khi đó cuộc chiến đang xảy ra: hiệp sĩUtopek từ Stalowa Wola, sinh viên khoa Hóa, đấu với hiệp sĩđang nghiên cứu môn Địa Lý- Rekin Biezni đến từ Siedce.

- Ối! – Cô gái của Utopek thét toáng lên vì hiệp sĩcủa cô ta lúc nào cũng thua.

 Cuộc thi hiệp sĩthực sự, ngoài chúng tôi ra, còn nhiều đội đến từ khắp mọi miền, đã kết thúc từ lâu. Chúng tôi đáng nhẽ phải trở về Lublin, nhưng chúng tôi tiếp tục cuộc chơi. Những động tác của Rekin, mà mặc dù rất cố gắng, tôi đã nhiều lần thất trận, bắt đầu chậm dần. Tôi đứng về phía đối thủ của anh ta, do thành kiến cùng với lãnh chúa, anh là bạn của tôi, những người tôi chưa làm quen tại khoa Luật.

 Thanh kiếm của Rekin xé toang không khí và Utopek cho đến bây giờ vẫn chiến đấu hờ hững, bỗng thức dậy. Anh đột ngột né mình, đã nhiều lần bằng kết thúc bất ngờ, anh đã chiến thắng các cuộc chạy đua. Huấn luyện viên đã dự báo anh sẽ có một tương lai xán lạn trong làng chạy, mang tầm cỡ như nhà vô địch người Tiệp Zatopek, chỉ có điều ông hơi lo ngại là Utopek không say sưa tập luyện. Còn hút thuốc thì như ống khói.

- Quỉ tha ma bắt, kết thúc thôi.- Ông lãnh chúa nhìn bà hoàng của mình bồn chồn vì Utopek đang thắng, anh ta thúc tấm lá chắn vào Rekin và kẻ này nằm sóng soài.

 Utopek đánh thanh kiếm ba lần vào lá chắn trên kẻ đang nằm. Thiếu nữ của anh phấn khởi vô chừng, trong khi đó thiếu nữ của Rekin thì sa sầm nét mặt. Các thiếu nữ này là dân làng lân cận và vì họ mà chúng tôi lần lữa không muốn rời xa chốn này. Hôm nay là buổi tối chia tay.

- Chúng ta hãy thử sức một lần nữa – Rekin điên ruột – Thánh thần hãy phù hộ cho ta! – Và lần nữa anh ta xông vào Utopek.

 Không chờ trận quyết chiến kết thúc, tôi cùng với Laura đi về phía làng. Cô ta lấy làm tiếc là thời gian ở vùng quê tôi thật ngắn ngủi. Tôi im lặng. Tôi không muốn nói cho cô biết, phải tốn bao công sức thì mới có mùa màng ở mảnh đất Swietokrzyskie quê tôi. Chỉ nói tới đất thôi, còn nói chi tới con người. Nếu ở lại đây em sẽ bé nhỏ lại. Giá gì em biết mẹ tôi ca thán về em thế nào: nào là cô ta hơi gầy, nào là nước da tím tái như nước da của gái Zigan, nào là cô ta cười hơi rộng miệng quá.

 Chúng tôi dừng lại chỗ cửa hàng có tấm biển Jawor, tôi ôm ngang lưng em. Tôi nói, giá chi anh có tên là Filon, thì chúng mình sẽ như đôi uyên ương trong bản tình ca của Karpinski. Mặc dù đêm tối hơi lạnh, nhưng cô ta cảm thấy nóng bức và thèm ăn kem.

- Tớ cũng muốn – Từ cửa hàng, một người thích kem thứ hai ló đầu ra, trong chiếc sơ mi bẩn thỉu, quần bò thấm bụi, đầu húi ngắn.

- Hay là cô làm kem cho tôi nhé?

 Tôi không chuẩn bị cho cuộc tấn công bất ngờ này. Tôi im lặng. Laura lặng lẽ chờ đợi tôi lên tiếng. Cuối cùng tôi định bảo anh ta, tốt hơn nên quay về với công việc của mình, thì tôi thấy anh ta giơ nắm đấm và thét lên từ phía cửa hàng:

- Lại đây, tụi mày, lại đây ăn kem!

 Vài người nữa xuất hiện. Họ vừa kết thúc chuyện trò về việc cắt lúa mạch.

- Trông cậu này quen quá- Người chủ cửa hiệu chỉ vào tôi- Đây chính là hiệp sỹ. Thế nào… – anh ta dè bỉu – bà hoàng của anh có làm kem cho chúng tớ không?

 Trong mắt của Laura nỗi kinh ngạc thay thế cho nỗi sợ.

- Hiệp sĩgì- Tôi cười – Tôi chỉ là dân nhà quê xứ Swiety Krzyz – Tôi hất đầu – Tôi cũng như các bạn, hiệp sĩgì đâu.

- Cậu từ làng ra à? – Cậu tóc ngắn hết nhìn tôi lại nhìn lũ bạn.

- Từ Swiety Krzyz? – Lũ bạn đồng thanh hỏi.

- Từ Swiety Krzyz. Tôi từ làng ra- Tôi nhăn nhó cười, hiệp sĩchưa đủ, tôi còn là Hoàng tử- Đã đến lúc chúng tôi phải đến cửa hiệu – tôi giải thích, khi bọn chúng định bước ra cửa – mua thực phẩm…

- Mày là hiệp sỹ! – Người chủ chắn đường – Tao đã nhìn thấy, nó là hiệp sĩđấy – Anh ta kéo dài giọng, làm cho tôi có cảm tưởng như thanh lúa mạch bị đập nát để văng ra những hạt thóc – Tụi gái làng quấn quýt lấy chúng nó. Còn bọn mình thì không có ai làm kem cho ăn! – Anh ta dằn giọng – Bà hoàng của mày làm kem được đấy- Anh ta xô tới phía Laura.

 Tôi đẩy anh ta về hướng số còn lại.

- Mày... đồ lúa mạch! – Tôi tống vào mõm hắn, để bảo vệ thanh danh trước mặt thiếu nữ.

 Không thể nói là cuộc chiến đã xảy ra bởi vì mùi lúa mạch tức khắc vây lấy tôi. Tôi cảm thấy như một hiệp sĩlạc đường, tôi lạc lối trong mùi lúa mạch. Lúa mạch có khắp nơi. Nó đâm chích vào thân thể tôi, đè tôi xuống, nhưng tôi không thể ngã. Tôi căm thù ngọn lúa mạch, ngọn lúa mà từ đời này sang đời khác được tôn thờ ở chốn làng quê.

- Chúng mày hãy để cho anh ta yên!- Laura tức tối, lôi tôi ra khỏi cuộc ẩu đả, cho chúng khỏi nện tôi.

- Bây giờ thì sao, hiệp sỹ? – Lũ trai làng gầm gừ – Vũ khí của mày đâu rồi?

- Vũ khí của tôi đâu rồi? – Tôi bắt đầu rút lui. Khó khăn lắm tôi mới thoát khỏi vòng vây của chúng nó. Tôi bực bội nhiều hơn là đau đớn:

- Tụi lúa mạch! – Tôi rít lên qua kẽ răng.

- Anh rít lên làm gì? Ta biến thôi! – Laura kéo tôi đi.

- Này chàng trai, ai gây cho anh nông nỗi này? – Khi chúng tôi đến được trại, và trông thấy tôi thì lãnh chúa quên luôn các món ăn Ba Lan truyền thống.

 Laura kể, chúng nó đã dùng lúa mạch quất tôi, có nghĩa là đã đánh tôi thế nào.

- Chúng nó đang tới đây, vì những cô gái làng của chúng nó, không phải, của chúng mày đấy – Tôi dùng đầu chỉ ba cô gái quê đang sợ sệt đứng gần đó và bước về trại của mình. Các hiệp sĩnhìn tôi như kẻ phản bội – nhưng khi tôi trở lại với áo mũ, thanh kiếm và lá chắn của hiệp sỹ, thì tôi lấy lại được niềm tin cậy. Lúa mạch đã xôn xang, điều đó có nghĩa là tụi lúa mạch đang tới và đang thách thố chúng tôi. Tuy nhiên chúng nó đứng từ xa, ngắm các thanh kiếm chúng tôi. Rõ ràng chúng đang sợ.

(còn tiếp)

Nguồn: Tự do muôn năm, tiểu thuyết của Zbigniew Masternak (Ba Lan). Nhị Hồng dịch. NXB Văn học sắp xuất bản.

www.trieuxuan.info