Anh khẽ gọi gần như không ra tiếng:

- Tsina!

Cô gái nghiêng đầu, mắt liếc nhìn rất nhanh trong khi nở một nụ cười e thẹn.

- À! Tsina!

Cái bài học của sự vật hóa ra cũng làm cho cô gái dậy thì phải nao núng cùng một lúc như anh.

Không cần phải suy nghĩ, không cần phải lâu lai gì: cứ một cái liếc mắt và cái nụ cười kia là đủ cho Tum Điàng, cho cả hai người hiểu.

Tum Điàng run sợ lắm mà cũng quả quyết lắm. Anh ta không biết rằng anh ta quả quyết gì, nhưng mà quả quyết một cách táo bạo. Anh nắm lấy tay Tsina, kéo vào lòng rồi ôm chặt lấy.

Trời đất, sự vật chung quanh mờ đi trong một cơn sốt làm đảo lộn tất cả. Hai cái thân thể quắp chặt lấy nhau đương bị cháy ngùn ngụt trong ngọn lửa cảm giác.

Một lát sau, cơn giông bão qua.

Hai tấm thân rời nhau. Một thỏa mãn làm tươi hai bộ mặt nhưng một thẹn thùng làm đỏ hai gò má. Cuộc sống, từ nay, hiện dưới mắt Tum Điàng với một diện mạo khác hẳn. Anh như người mở choàng hai mắt trước một sự gì mà anh vừa được hiểu tuy anh vẫn chưa thực hiểu.

Anh nắm lấy tay Tsina.

Cô gái cúi đầu.

- Tsina à, đừng có nghe Tô Chố nhé?

- Ừ!

Một tình cảm về của riêng thức tỉnh: một sự phục tòng nhắc lại như tự bao giờ và mãi mãi về sau này...

VIII

Tum Điàng thấy động ngẩng trông; cặp lông mày anh bỗng nhíu lại; một tia lửa căm hờn thoáng qua trong hai mắt lim dim xa vắng...

Vẻ cừu địch trên mặt anh, Tô Chố có nhận rõ hay không chỉ có mình Tô Chố biết. Hắn điềm nhiên tiến vào, lại gần bếp lửa, ngồi xuống một bó củi lau và giơ tay cầm lấy chiếc điếu cày.

Tum Điàng hỏi xẵng:

- Anh còn sang hỏi tiền nữa à?

- Ừ.

- Tôi đã bảo để bán mấy con ngựa đã...

- Bán thì ai mua?

- Sao lại không có người mua?

- Có người mua thì tôi cũng chờ được! Tôi phải tiêu đến ngay bây giờ.

- Nhưng mà tôi không có. Tôi nói thực thà...

- Mặc chứ! Tôi không biết. Lúc anh cần, tôi cho anh mượn. Nay tôi cần anh phải trả tôi.

- Không có!

- Tôi có xin anh đâu.

Tum Điàng nhổ vọt một tia nước rãi xuống tro. Đấy là một cái biểu hiện của sự tức giận lắm lắm.

- Tôi không ăn xin anh! Tôi không bằng lòng cho anh chịu nữa. Anh đưa ngay cho tôi.

- Anh lôi thôi lắm!

Tô Chố rít một hơi thẳng thuốc lào, ngứa cổ, há miệng; một làn khói trắng thong thả tỏa ra. Anh ta khoan khoái ngồi thở một lúc mới đáp:

- Lôi thôi thế nào?

- Tôi đã bảo không có...

- Anh vô ơn lắm, tôi cho anh vay được việc mà anh làm như mắng tôi. Tôi không để nữa!

- Anh không để thì thôi. Đấy, anh làm gì thì làm.

- Được! Tôi sẽ ra thưa ngoài quan châu cho mà xem!

Tum Điàng lo lắng, nhìn Tô Chố. Anh không hề chờ đợi cái sự ghê gớm ấy chút nào nên câu đe dọa của chủ nợ làm anh choáng váng như bị sét đánh. Lên quan! Đối với bọn thổ dân, lên quan tức là bị chửi như ăn vã mắm. Sắc mặt Tum Điàng dần dần tái mét. Anh không nói gì, chỉ cứ ngậm chặt lấy cái đầu điếu can và hầm hừ như một con thú dữ đương gậm một mối căm hờn...

- Tôi nói thật đấy! Tôi thưa quan cho anh xem anh có bướng được không. Nếu anh còn bướng, quan sẽ tịch ký nhà anh bán hết cả...

- Bán hết cả?

Tum Điàng đứng phắt dậy.

Mặt anh đỏ gay gắt. Môi anh run cầm cập. Lời đe dọa làm tiêu tán sản nghiệp của anh, cái sản nghiệp gồm có một nếp nhà ám khói và mấy con ngựa thồ, có một hiệu lực ngang với lời đe dọa làm tổn hại đến tính mệnh anh vậy.

- Anh Tô Chố! Anh làm thế làm gì?

- Làm gì! Nhưng anh có trả nợ tôi đâu!

- Có chứ!

- Anh trả tôi đi.

- Tôi thực chưa có; anh nhẩn nha cho một vài bữa...

- Hừ, nhẩn nha! Lúc tôi cho anh vay, tôi không nghe anh nói nhẩn nha!

- Anh cứ nói thế thì biết làm thế nào?

- Mai tôi ra quan!

Tô Chố nói xong, quẳng cái điếu rồi vùng vằng đứng dậy, làm như bước ra cửa.

Tum Điàng vội gọi giật lại:

- Anh Tô Chố à?

Tô Chố dừng lại, cố giấu một nét mừng:

- Cái gì?

- Anh vào đây tôi bảo!

- Tôi bận quá!

- Thì hãy vào đây đã!

- Ồ, rầy rà quá nhỉ...

- Chịu khó một tí...

Tô Chố ngồi xuống cạnh bếp, cảu nhảu:

- Nói gì thì nói đi!

- Anh đừng thưa quan.

- Phấy, khổ lắm! Anh không giả thì tôi phải thưa mới được.

- Anh giúp tôi một tí. Mai tôi bảo Tsina nó đi sang động bên vay chú tôi về tôi trả cho anh.

À! Cái tên Tsina mãi bây giờ mới được nói đến!

Tô Chố thở dài một tiếng khoan khoái. Nhưng anh lại nghiêm ngay vẻ mặt:

- Tsina đi làm gì! Ai cho vay lúc giáp hạt này.

- Có chứ! Là chú cháu trong nhà ai lại tiếc nhau.

- Tôi không đợi được. Tôi cứ phải đi trình quan.

Tsina tức đầy ruột, lườm Tô Chố và nói:

- Anh khéo bắt nạt. Anh có thưa thì cứ thưa.

Tô Chố nghe câu thách thức của Tsina, hơi lấy làm thất vọng. Anh cố cười; miệng cười giống như một cái miệng mếu.

- À, Tsina đố tôi à? Tsina nói tử tế một tí thì tôi không thưa quan nữa. Nhưng Tsina đã đố tôi rồi...

- Tôi không đố. Anh Tum Điàng đã nói tử tế mãi rồi mà anh có nghe đâu! Tôi không cần nữa.

- Tsina không sợ mất nhà à?

- Không cần! Mất thì mất!

- Tsina và anh Tum Điàng ở đâu?

- Ở vào đâu thì ở. Mặc tôi.

Tô Chố cúi đầu im lặng.

Một phút sau, anh đứng dậy, khẽ bấm Tum Điàng ra cửa.

Cử chỉ ấy khiến Tum Điàng ngạc nhiên.

Nhưng mà Tsina đã hiểu.

Cô đỏ mặt, vờ quay guồng mà kỳ thực, vẫn cố lắng tai nghe.

Tô Chố khẽ bảo Tum Điàng:

- Tôi không cốt đòi nợ anh.

- Vảy.

- Thật đấy...

- Tôi không hiểu.

- Tôi định cái khác kia. Nhưng mà nói ra tôi chỉ sợ anh không bằng lòng nên tôi mới phải đòi nợ. Ấy là tôi làm ra thế.

- Anh làm thế thôi à?

- Ừ, nếu anh bằng lòng... anh không bằng lòng thì tôi cứ thưa quan!

- Bằng lòng cái gì?

- Không giấu gì anh: Tôi ưng Tsina lắm!

Câu nói như một mồi lửa làm cho máu Tum Điàng bắt cháy.

À, Tô Chố không những định cướp nhà anh, làm hại anh mà thôi! Tô Chố còn toan động chạm đến Tsina, một vật mà bây giờ anh cũng qúy và cũng cần cho anh như ánh sáng. Trong chớp mắt, anh nhớ lại tất cả những hồi hộp, say sưa, sướng khoái mà Tsina đã cho anh biết ở trong rừng. Thân thể người con gái kia không ngờ là cả một cái kho báu chứa bao nhiêu cái anh mới được nếm biết và một khi đã được nếm biết, anh sẵn lòng liều chết để giữ lấy.

Anh run người; mắt hoa lên, trông đỏ như máu. Anh gào to, bắn cả nước rãi vào mặt Tô Chố:

- À, mày đừng láo! Mày đừng có hòng lấy em gái tao. Mày không tốt. Mày ác lắm!

- Hừ, bảo tử tế mà lại không nghe, ông cho thì ở tù.

- Này tù này!

“Bốp”!

Một quả đấm đánh vào giữa mặt Tô Chố. Anh này ngã ngửa ra đất. Máu mũi đổ ra như tháo cống.

Tsina hoảng hốt chạy lại ôm lấy tay Tum Điàng.

Tô Chố vùng đứng dậy. Tuy đau và máu ra nhiều lắm, hắn vẫn định nhảy xổ vào báo thù.

Tum Điàng như một con hùm. Anh vùng gạt Tsina ra một bên, rút dao lưng xông lại. Tô Chố hoảng kinh, phá chạy ra cửa. Hắn nói to:

- À, mày đã đánh tao! Rồi tao cho mày chết!

IX

- Anh Tum Điàng ạ, Tô Chố thế nào cũng ra quan Châu thưa anh về tội đã đánh nó!

- Cần gì! Nó cứ đi mà thưa, đồ láo!

Tum Điàng đương hăng máu: gươm kề cổ lúc ấy thì anh cũng chẳng sợ gì! Ừ, tại sao Tô Chố đã dám dòm nom Tsina của anh? Nó là gì mà đòi lấy Tsina? Nó giàu mặc nó chứ! Nó còn đem người nhà nước về bắt rượu dân cùng động nữa kia!

Tum Điàng nhổ toẹt xuống tro bếp. Ấy là một dấu hiệu khinh bỉ ghê gớm.

Dần dần, máu trong người Tum Điàng chạy đã bớt nhanh; toàn thân Tum Điàng đã bắt đầu giảm bớt sức nóng. Anh đã toan không tức giận nữa. Thì, vừa lúc ấy, Tsina lại gần, cúi xuống chắt lọc một bát nước lá đũm để uống. Tum Điàng liếc nhìn; cái yếm thêu của Tsina trễ xuống, hé ra cả một tấm ngực nõn nà điểm hai cái vú nhòn nhọn hình chũm cau đương rung động. Tưởng tượng của Tum Điàng lại cháy lên ngùn ngụt. Cái tấn kịch trong rừng lại hiện ra loang loáng như bọc trong một vừng hơi máu. Tum Điàng chồm lên, ôm bổng Tsina vào lòng và bước rảo về phía buồng ngủ.

Bỗng, tiếng ai dặng hắng ở bên ngoài.

Tum Điàng lạnh người, đặt vội Tsina xuống đất và lên tiếng hỏi, giọng hoảng hốt:

- Ai, hỏi gì?

- Tôi đây!

Lô Hnồ, một người cai trạm già, bước vào.

Tum Điàng khó chịu, cảu nhảu nói:

- Lô Hnồ đi đâu khuya thế?

- Ồ, sang thăm Tum Điàng thôi.

- Ngồi chơi.

- Được rồi!

Tum Điàng vẫn chưa bình tĩnh; anh ta không dám nhìn thẳng vào mặt Lô Hnồ.

- Vừa rồi, Tô Chố sai người gọi tôi...

- À?

- Cả hang động cũng phải đến...

- Vảy!

 - Ừ, để làm chứng.

- Làm chứng việc gì?

- Việc anh đánh Tô Chố.

- Có, tôi có đánh; mà hang động chẳng ai biết cả. Tôi đánh Tô Chố ở trong nhà này.

- Phải rồi, tôi biết. Thế nhưng Tô Chố làm giấy trình quan, bắt hang động đều phải ký nhận có thấy anh chửi và đánh Tô Chố.

- Sao lại thế được?

- Sao! Tô Chố muốn như thế chứ sao!

- Nó cũng đánh tôi.

- Ai biết đâu!

- Tôi đánh nó, ai biết đâu!

- Cái ấy lại khác.

- Khác à?

- Hẳn chứ! Người ta sợ, nể Tô Chố chứ ai nể sợ anh. Người ta làm chứng cho Tô Chố chứ ai làm chứng cho anh.

- Ừ nhỉ! Đơn thưa làm sao?

- Đơn thưa rằng anh cướp nợ của Tô Chố rồi lại chửi và đánh Tô Chố nữa. Anh còn cầm dao toan chém ông ta.

- Tại nó nói láo.

- Mặc chứ!

Tum Điàng vớ cái điếu ống, hút một mồi, đoạn rụt rè hỏi:

- Tô Chố thưa thế, có việc gì không nhỉ?

- Ối, cái này lôi thôi lắm!

- Lôi thôi à?

- Ừ. Chỉ một việc anh toan cướp nợ cũng đủ cho quan phạt anh, tịch ký nhà cửa, ngựa của anh rồi. Anh lại còn đánh người đàn anh của hang động láo quá nè.

- Chỉ tại...

- Tôi biết rồi! Chỉ tại Tô Chố đòi lấy Tsina chứ gì! Tsina lớn rồi, anh không gả chồng cho nó, anh muốn để nó chửa hoang à?

Tum Điàng như tỉnh giấc chiêm bao; anh tỏ ý lo lắng.

- Anh có biết chửa hoang phải tội gì không? Hang động bắt vạ cho đấy. Còn cái thằng đàn ông nào đã ngủ với đứa con gái chửa hoang thì sẽ phải tù.

- Phải tù à?

- Chứ lị! Và nếu...

- Và nếu làm sao?

- Và nếu thằng đàn ông lại là anh em với đứa con gái thì tội càng nặng lắm, có khi đến chết được!...

Tum Điàng hoảng vía. Anh liếc trộm Lô Hnồ: Quái! Thằng cha này làm sao nó lại biết việc kín của anh? Tum Điàng nóng ran cả người. Thêm vào sự xấu hổ, còn sự lo sợ. Thế nào mà Lô Hnồ tìm ra lắm tội của anh thế chả biết! Mà tội nào cũng đáng phải tù cả! Anh biết làm sao bây giờ?

Tum Điàng ngơ ngác nhìn quanh, như một con nai ngơ ngẩn, sợ hãi thấy lưới bổ vây kín cả quanh mình, không có lối nào chạy thoát được.

Anh đâm liều:

- Không cần!

Nhưng, sự bướng bỉnh ấy chỉ như mớ lửa rơm bùng lên rồi lại dẹp ngay. Anh nhớ lại những người nhà pha rách rưới, gầy còm mà anh vẫn gặp trên con đường ra chợ. Trời rét như cắt mà họ chỉ mỗi người một manh áo, lại không được ngồi nhà sưởi lửa, phải đi làm đường, chặt cây, khuân đá và còn bị bọn lính Kinh đánh chửi suốt ngày. Họ chết nhiều lắm. Anh nào chết một cái liền bị khiêng xuống vực và bị vùi ngay, không có quan quách, không có thầy mo, thầy tạo gì cúng cho cả! Chắc hẳn những người ấy rồi phải làm ma đói cả.

Tum Điàng rùng mình.

Anh sở dĩ dám đánh Tô Chố là cốt không cho Tô Chố động chạm đến Tsina.

Nhưng, nếu vì việc đánh nhau ấy, anh sẽ phải ngồi tù, thì anh giữ Tsina thế nào được nữa!

Tum Điàng thở dài.

Anh đã làm một việc vô ích để mà khổ vào thân!

Lô Hnồ để yên cho Tum Điàng nghĩ chín mới thong thả đứng dậy, làm như muốn đi ra.

Tum Điàng vội níu lấy vạt áo Lô Hnồ:

- Ở lại chơi đã!

- Thôi, đi về đây!

- Anh không giúp tôi được à?

- Giúp thế nào?

- Can Tô Chố.

- Không được đâu! Chỉ có một cách là anh bằng lòng gả Tsina cho Tô Chố mà thôi.

- Gả Tsina à?

- Ừ, làm thế anh vừa tránh được sự lôi thôi vừa khỏi phải trả nợ lại còn được thêm tiền nữa!

- Hừ!

- Anh nên nghe tôi. Không có Tô Chố sáng mai đi sớm thì không kịp nữa.

- Gả ngay bây giờ à?

Lô Hnồ, biết Tum Điàng đâm cuống, bật cười và nói:

- Ai lại gả bây giờ! Anh chỉ nói rằng anh bằng lòng thôi.

Tum Điàng liếc nhìn về phía cửa buồng và khẽ thở dài.

- Ừ, thì cũng đành phải bằng lòng vậy chứ sao!

Rút từ nguyên bản “Mọi rợ” trong Tao Đàn từ số VI - XII. 1939. 

Nguồn: Lan Khai Tuyển tập. Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp xuất bản

www.trieuxuan.info