V
Những lời nói của chàng trẻ tuổi chốc chốc lại văng vẳng bên tai Peng Lang.
Cô thú thật với lòng rằng những lời ấy đã cảm động cô một cách dịu dàng thấm thía, đã mở cho cô một thế giới lạ, có những hương sắc tân kỳ...
Sáng hôm nay, tưởng rằng cái cảm giác say sưa lúc đầu đã qua, mình đã trở về với khung cảnh cũ, Peng Lang cố làm mặt thản nhiên:
- Chà! Dù sao anh chàng ấy cũng chỉ là một "người lạ".
Một người lạ! Nghĩa là một người tính tình khác, ý nghĩ khác, thói quen khác, tiếng nói khác, tóm lại là một người cô không sao hiểu được.
Nghĩ vậy Peng Lang nhất định quên chàng trẻ tuổi, chẳng thèm nhớ rằng hôm nay chàng lại đến. Phải, khi nào vì một người lạ mà Peng Lang thay đổi cả thói thường!...
Peng Lang ngồi cạnh cửa sổ để quay guồng. Mười ngón tay mềm mại như tranh vẽ trắng với sợi bông.
- Ông Trương có nhà không?
À, người lạ đến đấy! Nhưng Peng Lang vẫn ngồi không động.
Ông Trương đáp:
- Có... mời ông khách lên chơi.
- May quá, chẳng hay cô em đã thưa chuyện cùng với ông về việc tôi đến hôm qua?
- Có, Peng Lang cũng nói qua với tôi...
- Thế ý ông?...
- Ông hãy ngồi chơi đã... Peng Lang ọ, ao num mà nè!
Peng Lang dừng tay guồng đứng dậy, xách bắng nước đổ vào chiếc ấm đất để lên kiềng đun. Ông Trương lẳng lặng lấy mũi dao cạo những tàn thuốc dính trong lòng điếu can, đoạn với cái hộp đồng mắt cua, nhúm ít thuốc nạp vào điếu, gắp hòn than đỏ để lên châm, ghé môi bầm bập hít mấy hơi dài... Cặp mắt lờ đờ nhìn làn khói tỏa, ông Trương hình như đã quen người khách lạ...
- À, ông muốn tôi nhượng lại cái gò sắn và cái đầm ở trong rừng kia cho ông?
- Phải, tôi mong rằng...
- Tôi cũng chưa nói hẳn là thuận hay không... để còn xem đã...
- Ông nhượng hẳn hay cho thuê cũng được.
- Chỗ ấy bắn tốt lắm... tôi cũng có khẩu súng một lòng... Ông ở ngoài tỉnh à?
- Tôi ở ngoài tỉnh, là chủ hiệu Đức Lợi... Này, nhưng ông định thế nào?
- Không, nghĩ kỹ ra, tôi không muốn nhượng hoặc cho thuê chỗ đó... Nếu tôi nói giá tiền cùng ông... cũng là một cách từ chối mà thôi.
- Thì ông cứ nói xem.
- Nhượng đứt thì phải sáu chục...
- Vâng, sáu chục.
Ông Trương giật mình. Sao? Không do dự, không so kè, ông khách lạ thuận mua ngay cái gò sỏi và cái đầm nọ những sáu chục bạc à? Nếu ông ta chỉ trả độ mười lăm đồng...
- Ông mua thực đấy chứ?
- Tôi xin trả tiền ngay mà lại.
- Nể lời ông quá... Để tôi làm văn tự đã!
- Không cần.
Ông Trương trố mắt lên nhìn.
- Chỗ thực thà tin lời nhau là đủ mà!...
- Ồ, ông tử tế quá! Mời ông xơi nước.
- Mời ông... Tôi muốn phiền ông đưa tôi ra gò xem. Mọi khi tôi chỉ nhìn qua vì không biết lối vào.
Ngoài cổng có người gọi: "Ông Trương! Ông Trương! Đi thôi nè!".
- Tôi không dám sợ khó, nhưng ông xem, tôi còn bận chút việc phải đi ngay bây giờ. Ông đi một mình vậy, cứ theo con đường bờ ruộng kia... đường quang lắm!
Ông Trương nói đoạn, vớ chiếc khăn xanh quấn vội lên đầu. Hoài Anh, chàng trẻ tuổi, cũng đứng dậy rồi hai người cùng xuống thang ra cổng. Đi được một quãng, không biết chàng nghĩ thế nào lại lộn lại, trèo lên nhà, hỏi Peng Lang rằng:
- Cô có thể đưa tôi vào xem gò được không?
- Phấy, ai đi thế!
- Cô trỏ hộ tôi con đường vào đấy vậy.
- Phá tôi nói, ông chưa nghe ra à? Cô nói đoạn bước ra sàn phơi, giơ tay trỏ con đường nhỏ theo bờ suối chạy mất hút vào rừng. Peng Lang trỏ thật xa, Hoài Anh nhìn thật gần, nhìn cặp má hồng hồng dưới lượt tơ mịn, nhìn tia mắt nồng nàn như đốt lòng người...
- Ông cứ theo con đường kia thôi mà.
- Vâng, cảm ơn cô.
- Ông định làm nhà ở trên gò thật sao?
- Thật!
- Rồi ông đem cả nhà vào đấy chứ?
- Cả nhà! Cô làm như tôi đã có vợ con hàng đàn hàng lũ rồi ấy! Tôi chỉ có một mình. Còn cửa hiệu và đầy tớ thì vẫn để ở tỉnh.
- Tôi biết đâu!
Hoài Anh bỗng đột ngột:
- Peng Lang bao giờ lấy chồng nhỉ?
Peng Lang đỏ mặt:
- Ông này!...
- Đẹp như Peng Lang mà chưa chồng à?...
- Ông chế tôi?
- Đứa nào chế cô thì trời đánh! Tôi mến cô lắm. Ngày hôm qua, lúc ra về, cô có biết tôi nghĩ gì chăng?
- Không!
- Tôi nghĩ rằng, nếu cô chưa lấy chồng thực là may quá. Con trai ở đây trông như ngợm cả, không xứng đáng làm...
- Ông bảo con trai ở đây như ngợm cả à? Cang...
Hoài Anh biết mình nói lỡ, vội lảng sang chuyện khác.
- Này ông! Ông bảo con trai Đèo Hoa như ngợm cả... Thế ngộ ai bảo con gái ngoài tỉnh là đồ mất nết cả thì ông nghĩ sao?
- Tôi nghĩ... cũng có lẽ!
Peng Lang đã giận lại ngạc nhiên quá. Cái tình liên lạc đối với người cùng xứ sở ấy cô thực không hiểu.
- Sau này ông định lấy vợ tỉnh hay lấy vợ nơi khác?
- Lấy đâu được người vợ tốt thì thôi, dù có phải bỏ tỉnh đi xa như vào các làng chẳng hạn.
- Tôi thì không bao giờ bỏ động Đèo Hoa.
- Cái đó là ý riêng của cô, nhưng sự thực thì chưa chắc.
- Ông nói thế nào? Chưa chắc à? Người Mán chúng tôi chẳng khi nào ra khỏi rừng xanh... à, nhưng thôi, ông đã nhớ đường vào gò rồi chứ?...
VI
Ối!... khô... ông có đàn lộn(1) nào tốt bằng cái đàn lộn dà(2) tôi. Nó ăn rõ diều(3), hình dư đô dau xem con nào đợc làm thịt tước(4) để cới Cang Ngrào vảy!...
Ngồi lên những bó củi, những trũa gỗ đặt quanh cái bàn rất thấp, mọi người đang uống rượu mừng cơm mới ở nhà cụ tổng Khoan.
Mặt bàn phủ lá chuối đầy ộn những thịt lợn thái to bằng cái lược thưa, những đống muối ớt, những bát canh bí, những nắm cơm nương và những quả bàu đầy rượu.
Ông Trương, ngồi cạnh cụ tổng, lúc đó đã say, mặt tía hắt, mắt lờ đờ. Nghe cụ tổng nhắc đến việc cưới Cang Ngrào, trên nét mặt ông bỗng thoáng có vẻ buồn bực. Ông giận bà Trương cố tình gàn quải cuộc nhân duyên đã gần mỹ mãn ấy.
- Ừ, con lộn đầu đàn bỏ sỏ, bỏ loòng còn đợc(5) đến ngót tạ... Kể nó cũng thục thà lắm, ăn cổ mìng, nó mốn giả nộ(6) mìng lá vè(7)...
Ông Trương thì khoe:
- Lúa nhà tôi, mùa này thực không đủ chỗ chứa... Gùng nỉ ọ, năm nào cũng thế thì...
- Còn tôi, - ông khán Thi ngoạm cả một khúc dồi, ngồm ngoàm nói - không thấy năm nào săn bắn khó khăn bằng năm nay!... Hươu nai, gà vịt, hình như sợ mình trốn đâu mất cả!...
Mọi người, nghe ông khán nói thánh, chợt nhớ đến câu chuyện hùm gấu đánh nhau, đều bật cười.
Peng Lang cau mày nghĩ ngợi, nào chuyện dị cô ngăn trở việc nhân duyên của cô với Cang Ngrào; chuyện anh chàng lạ mặt ngoài tỉnh đã gọi trai Đèo Hoa là một lũ ngợm, chuyện Cang Ngrào bị hắt hủi vì chẳng giàu có bằng ai...
Bấy nhiêu tâm sự ngổn ngang, khiến cho Peng Lang không giữ nổi vẻ buồn rầu hiện trên nét mặt.
- Peng Lang à!... Ngồi ăn với Peng Lang, "gia" vui sướng lắm nè... cứ nhìn nhau cũng đủ no.
Peng Lang nhìn Cang Ngrào một cách ái ngại:
- Gia(1) cũng vui sướng lắm, Cang Ngrào ọ!
Ông khán Thi nháy mắt bảo hai người:
- Eng chị vui lắm à?... côông cổ con lộn đấy nè!
Nói đoạn ông bê cả một cái chân giò đưa lên miệng gặm.
Peng Lang đỏ mặt!
- Phấy! Ông khán coóng lảo bệ!
Cang Ngrào nắm tay Peng Lang cười:
- Gia sẳng mề!
Cô gục đầu vào vai anh, âu yếm:
- Gia sẳng Cang Ngrào!...
Trên mặt bàn, thịt, lòng, xôi, rượu kế tiếp nhau hết nhanh như biến. Cái vui trong cuộc rượu đó là cái vui nặng nề thô kệch của một hạng người còn dã man.
Cụ tổng đứng dậy, khật khưỡng nói:
- Vôống rượu mừng côm mối mà khôông hát à?
Dứt lời, cụ cất cái giọng lệnh vỡ hát bài tả cảnh làm ruộng:
Giào ching giể...
Nào chá tàng tô man mô oa tê...
- Phấy! Hát thế khôông vui đâu nè. Để yên nghe câu này nhé!
Tài săn bắn... nhưng ôông khán Thi ta...
Suốt đời nghè... èo kh... ó... ó...
Của troong dà chỉ co... ó... ó... nái lộn lang...
Mắt thì híp... bụng thì oỏng, lại gày làng dàng.
Mà tíng cũng ơng ơng như... bà khán!...
Mọi người cười sặc sụa...
Bà khán thì nhăn mặt lườm chồng:
- Coóng lảo nè!... để cho Cang Ngrào hát!
-Vảy, bà khán khôông thíc nghe ông khán hát à?
- Cang Ngrào áy dủng pây!...
Cang Ngrào vốn nổi tiếng về cái giọng hát não nùng làm cho người nghe dễ cảm. Anh hát một cách tự nhiên, không lấy giọng điệu gì cả, hình như cần phải giải tỏ những tình tự chứa chất trong tâm hồn.
Cang Ngrào ưa nhất bài hát kể tâm sự một chú quyền bị tình nhân phụ bạc:
Xưa có anh Tô Chố,
Mãn việc quan ngày nọ về làng.
Mừng làm sao!... lại gặp Gằng Phằng,
Anh chẳng biết... Gằng Phằng đà phụ nghĩa.
Gằng Phằng ném bỏ hết thề xưa,
Đau và giận, Tô Chố ngẩn ngơ buồn bã...
Lên rừng xanh, hoa xưa rơi lả tả,
Xuống bờ khe nước cũ đã khan dòng...
Gằng Phằng ơi!... nỡ phụ lòng!...
- À nỏ, Cang Ngrào áy dủng mấn thảy nè! Cang Ngrào hát buồn lắm nhỉ!
Mọi người cùng khen một câu gọn gàng thành thực đủ diễn được cái cảm giác chung.
Peng Lang cúi đầu, gạt thầm nước mắt. Cô tự nghĩ "cái anh chàng mặt xanh ở ngoài tỉnh, nếu được nghe Cang Ngrào hát hay thế chắc chẳng còn dám bảo là ngợm nữa". Cô đổ ghét anh và càng yêu mến Cang Ngrào vô hạn.
Trời xế chiều.
Mọi người còn ngồi chuyện vãn. Peng Lang cáo từ về trước, lấy cớ còn phải đỡ mẹ, xem việc vặt ở nhà. Cang Ngrào biết ý, đứng dậy theo ra...
- Cang Ngrào à! Sao hay hát những câu rứt ruột thế?
- Gia(1) quen nết đi rồi!
Hai người rất thong thả, vì thời khắc đó là cái thời khắc thần tiên.
Khi ra đến bờ suối, Peng Lang ngồi lên một tảng đá lớn, nói rằng:
- Ta ngồi đây nói chuyện đã chứ?
- Ừ!
- Giờ Cang Ngrào lại hát đi, hát cho gia nghe một mình.
- Cang Ngrào bằng lòng lắm, Peng Lang à!
Rồi Cang Ngrào khẽ cất tiếng hát, như thổn thức giữa cảnh yên tĩnh nên thơ...
Mừng làm sao!... lại gặp Gằng Phằng.
Anh chẳng biết, Gằng Phằng đà phụ nghĩa...
Đằng xa, mõ trâu rung lốc cốc, điểm theo tiếng hát bằng cái dịp cổ lỗ buồn tênh...
Lên rừng xanh, hoa xưa rơi lả tả,
Xuống bờ khe, nước cũ đã khan dòng...
Gằng Phằng ơi!... nỡ phụ lòng!...
Cang Ngrào hát xong, cúi nhìn Peng Lang. Hai tay ôm mặt, Peng Lang thổn thức khóc thầm...
- Peng Lang đừng làm thế!
- Cang Ngrào à!... Mai sau dù có xảy ra sự gì đi nữa thì Peng Lang cũng chỉ yêu mến, chỉ một lòng với Cang Ngrào mà thôi!...
VII
Quần xắn móng lợn, bùn lấm bê bết, vai đeo khẩu súng một nòng, ông Trương lại gần thang, nghiêng bắng nước rửa vội chân tay, đoạn tất tả lên nhà.
Bà Trương đang dọn cơm.
- Trời sao mưa mãi, phá nhỉ?
Nhưng, lúc đó nào phải lúc nói chuyện thời tiết! Ông Trương còn có điều gì quan hệ hơn:
- Ta vừa ở gò sắn về...
- Vẩy nỏ!
- Gùng nỉ lồi!... quá lắm!
Phàm đã than đến câu đó, tất ông Trương bị sự cảm kích rất mạnh.
- Cái gì thế?
- Anh chủ hiệu Đức Lợi sang quá, nhưng chẳng biết cóc gì cả! Dựng một cái túp để lấy chỗ thỉnh thoảng vào săn bắn đêm, dị có biết anh ta làm thế nào không?
- Không.
- Anh ta xây hẳn một tòa nhà... một tòa "lâu đài" như người tỉnh thường nói. Cái ấy mà gọi là cái túp! Phấy! Nó chính là một cái nhà ở sang trọng!
- Thật à? Có lẽ người ta làm nhà ở thật đấy.
- Ngoài tỉnh thiếu gì chỗ ở tốt lại phải vào tận đây?
- Người giàu họ hay thế! Ngoài cửa hiệu ở tỉnh, người ta muốn có một chỗ nghỉ ngơi vắng vẻ biết đâu.
- Hay là thế chăng, chứ bảo đấy là cái túp tạm thì ai mà nghe được! Cái nhà xinh thật: Tường đắp bằng đất quét vôi vàng, mái lợp tranh dày, cửa lớn cửa sổ y như cái nhà tây vậy...
- Ồ, nỏ!...
Xong bữa cơm, bà Trương tò mò quá, vội vàng thắt dao đi xem. Bà rủ Peng Lang cùng đi, nhưng nàng từ chối.
- Gia không đi đâu, xem lúc nào cũng được.
Thực ra thì Peng Lang nhút nhát. Cô e lại giáp mặt chàng trai tuổi trẻ chăng. Nếu để cho người ta ngờ được rằng mình thóc mách thì xấu hổ biết chừng nào!
Vả lại, lúc ấy trời đương mưa gió. Ông Trương ở ngoài về mặt còn tím ngắt, ngón chân ngón tay còn cóng đờ...
Vừa lên đỉnh gò, bà Trương cũng kêu:
- Gùng nỉ lồi!... quá lắm nỏ!
Bà gặp Hoài Anh đang đốc xuất đầy tớ khuân các vật dụng lên nhà. Chưa bao giờ bà Trương thấy lắm cái đẹp và quý giá như thế. Vì vậy, khi về đến chân thang, bà đã nhiệt liệt tán dương sự giàu có của Hoài Anh.
Nếu Peng Lang được xem... ô lô... ối!... không nói hết được!...
Rồi, bà làm ra vẻ chểnh mảng, bảo Peng Lang rằng:
- Dị có gặp cậu ta ở đấy. Người trẻ tuổi mà tử tế quá thật! Mình nếu giúp đỡ được cậu ta việc gì, tưởng chẳng nên tiếc công.
- Cái đó đã hẳn!
- Cậu ta muốn tìm người quét dọn nhà mới. Ta đã hứa cho con sang giúp...
- Dị ạ!...
- Đây, cậu ta gửi dị cái chiếc chìa khóa này.
- À, thế thì được!
Đã giao chìa khóa cho bà Trương, Hoài Anh tất không có đấy nữa. Peng Lang có thể đến xem cái nhà kỳ dị kia được. Vả, giờ thì Peng Lang không tức giận chàng trẻ tuổi mặt xanh ấy nữa. Hôm qua, Hoài Anh chẳng đã khen ngợi Cang Ngrào đã làm cho cô một cái cháp trầu sơn đỏ. Đáp lại sự tử tế ấy, cô có giúp đỡ người ta một chút cũng là phải.
Sáng hôm sau, Peng Lang lên đến nhà mới cũng giật mình kêu:
- Gùng nỉ à!...
Tuy đã nghe cha mẹ nói nhiều về cái nhà đẹp nọ, Peng Lang vẫn lấy làm ngạc nhiên quá đỗi. Cô không thể tưởng tượng ra một sự lạ thế. Ngay lúc nhận chiếc chìa khóa tây bóng nhoáng nọ, Peng Lang đã có một cảm giác không thể nói. Ở trong động, cửa ngõ chỉ cài then tre.
Tay run run, cô mở cửa bước vào trong nhà. Ừ, phải có người xếp dọn thật, vì những rơm khô, những giấy lộn bừa bãi. Ở gian giữa, quay lưng vào vách, Peng Lang thấy một cái gì như cái hòm gian kiểu rất lạ, cửa lồng kính, nhìn qua bên trong có vô số những cái chén bằng thủy tinh, những bao chè tầu, những chai nước xanh, đo đỏ. Phía trước cái hòm kỳ quặc ấy, kê một bộ bàn ghế vuông và thấp lè tè. Trên mặt bàn để một cái khay tròn đựng ba cái chén lớn nhỏ khác nhau với một cái đĩa, Peng Lang đồ là bằng vàng. Trong mỗi cái ghế lót một chiếc nệm đỏ thêu hoa. Hai gian cạnh đấy, một bên kê giường tây, màn nệm trắng tinh, và một cái giá chậu; một bên để chiếc ghế mây dài; giữa lòng gian và một cái tủ kính sát lưng vào đầu hồi, trong chứa đầy những cái gì như những quyển sách của Sa thúng (thầy cúng) nhưng dày hơn và có bìa xanh đỏ in những cái dấu ngoằn ngoèo.
(còn tiếp)
Nguồn: Lan Khai Tuyển tập. Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp xuất bản
www.trieuxuan.info
| 
