II. “Gớm, anh này ngủ để chờ nấm mọc chắc?”.

Tôi bị tiếng gọi bô bô của Sẩu làm cho mở choàng hai mắt dậy. Tôi vặn mình, ngáp luôn mấy cái.

Sẩu nhìn tôi mà cười:

- Các ông tướng đường xuôi chẳng được tích sự gì cả! Thử ngó ra ngoài xem: có phải mặt trời đã gác núi rồi không?

Tôi ngồi lên. Sau một giấc ngủ ngon, tôi nhường phần có lý cho bạn.

- Chết thật, tôi ngủ bẫm quá!

- Rửa mặt đi rồi ăn cơm để sang nhà Ẻn xem làm then chứ!

- À nhỉ.

Tôi háo hức, toàn thân nhẹ nhõm hẳn như hồi còn mười tám. Cái bồng bột mà tâm hồn tôi đã gần quên bẵng, vụt trở lại. Ồ, cuộc sống con người ta nếu chỉ ví là một chuỗi dài những xúc động bất ngờ và mãnh liệt! Bữa cơm chiều hôm ấy tôi ăn thảo lược hơn mọi bữa khác, mặc dầu tôi đói như cào ruột, mặc dầu Sẩu có kiếm được mấy món sơn hào rất quý: thịt nai sấy khói tẩy gừng rượu xào và thịt ron (một động vật thuộc loại rím) xào nấm, nhai giòn như sứa.

Sẩu vừa khề khà đánh chén vừa nhìn tôi mỉm cười. Anh hẳn đoán rõ ruột gan tôi. Mặc! Mặt tôi vốn vẫn là cái gương rất trung thành của tâm tình tôi, không thể nào giả trá được. Xong bữa, chúng tôi lập tức sửa soạn ra đi. Nói là tôi giục anh Sẩu thì đúng hơn, đến nỗi anh phải phát bẳn.

Sẩu người đường rừng một trăm phần trăm, không quên thắt vào cạnh sườn bên trái một con dao bảy sáng loáng cài trong cái vỏ bằng gỗ thừng mực.

Hơi lạnh buổi chiều làm cho chúng tôi đã ngà ngà rượu đâm run lập cập; nhưng đi một lúc, chúng tôi liền lại thấy trong người nóng ấm.

Gió đã tạnh hẳn. Từng dải mù trắng giăng nối nhau trên nền trời lam biếc. Mặt trăng rụt rè hiện bên kia một chòm cây croỏng; và ở tít chân mây xa, dịu lên một thứ ánh bạc lờ mờ làm cho cái khối rừng âm u càng thêm bí hiểm. Một con chó đâu đây sủa gióng một; rồi nhiều con khác đua nhau lên tiếng. Ngoài ra, tịnh không chút vang bóng nào khác nữa của cái xóm nhỏ mơ màng.

Sẩu kéo tôi vào một lối đi tắt để đi cho chóng tới nhà Ẻn. Ấy là một vệt do dấu chân người vật mòn cỏ vạch ra giữa tràn lau cỗi. Lâu lâu mới hiện thấp thoáng một túp lều tranh. Một vài ánh đèn ghi lẻ loi sự sống trên nền đêm man mác.

Chẳng bao lâu, tiếng nhạc đồng và tiếng đàn nghe đã rõ. Tôi bồi hồi một cách lạ, đến nỗi phải dừng chân một gốc cọ xẻ lùn, có những tàu lá tròn lấp lánh dưới ánh trăng lạnh. Vạch suối chảy gần ngay đấy, từ từ và đều đặn xoay cái cọn, hai đầu trục gỗ rên khe khẽ trong ngàm cây.

Chúng tôi lội qua khúc suối ấy sang bờ bên kia. Mặt nước bị khua động tan thành muôn vạn mảnh sóng dào dạt.

- “Nước ấm thế này, trời còn rét lâu lắm!”.

Từ lúc ở nhà ra đi, Sẩu bấy giờ mới cất tiếng nói nghe vang vang trong khoảng tĩnh mịch ẩm và lạnh.

Chúng tôi trèo một cái dốc nữa thì đến cổng nhà cô then.

Cũng một kiểu nhà sàn như mọi cái khác, nếp nhà gỗ năm gian này ẩn hiện giữa một khu trồng toàn cọ, nom xinh đẹp như một nếp nhà trong một bức họa sơn thủy.

Chúng tôi rửa chân ở chân thang đoạn cùng lên nhà.

Những ánh đèn ánh nến làm tôi bị hoa mắt, khi thoạt từ đêm trăng mờ bước vào trong nhà.

- “Lễ cúng này là để cầu cho giống má mùa sau được tốt”.

Tôi gật đầu, nghe câu giảng nghĩa của Sẩu.

Đồng thời tôi tò mò nhìn không sót một chi tiết nhỏ cái đám cúng nơi được soi sáng hơn cả trong mấy gian nhà gỗ.

Bàn thờ mấy tấm ván canh dài ghép vào nhau tựa sát vào vách lưng. Trên vách, treo một thanh siêu gỗ cán sơn son, lưỡi thiếp bạc.

La liệt khắp mặt bàn là những cái bài vị bằng giấy ngũ sắc không đề chữ, cài vào những cái nan nứa cắm sẵn trên từng đoạn thân cây chuối đại. Trước mỗi bài vị để một bát gạo cắm hương. Và ở những khoảng trống, người ta bày la liệt các thứ hoa quả hái tận rừng về, cái mâm xôi đã hết hơi nóng và các con gà luộc, da vàng loáng như mỡ.

Bảy bát thóc giống kèm bảy ngọn nến, chừng là biểu hiệu thất tinh, bày thành một hàng dài trên cái giường trải chiếu hoa kê dưới ban thờ.

Cứ sau mỗi câu hát, cô then lại nhặt ở mỗi bát một ít hạt giống đoạn quãi lên ban thờ. Tiếng chuỗi nhạc đồng rung rung, tiếng kèn lau rền rĩ, tiếng đàn thánh thót cứ nhịp theo hàng giờ những cái uốn éo và những câu hát chìm chìm một điệu.

Như một ngọn lửa, cô then nhảy và hát một cách say sưa khêu gợi. Gương mặt cô hồng hào giữa cái khung lam biếc của cái mũ đầu ngựa mà những miếng kim kính phản chiếu ánh đèn nến, lấp lánh như một giải ngân hà trong đêm quang tạnh.

Cái gương mặt thiếu nữ mới đặc biệt làm sao!

Thực là cái kiểu mẫu hoàn toàn về sắc đẹp của rừng xanh.

Trán nàng phẳng mà sáng, dưới làn tóc ngôi xoăn. Cái mũi nàng thẳng dọc dừa làm cho hai má bầu đỡ vẻ đần độn. Hai mắt nàng trông màu lòng thau khiến ta khi nhìn có cảm tưởng trông suốt được tâm hồn nàng. Cái miệng khí rộng nhưng đường viền môi rất đẹp. Nhân trung nàng ngắn bởi môi trên hơi cong, do đấy gương mặt nàng có vẻ ngây thơ, tươi cười, mặc dàu ở giữa môi dưới, một nét vạch sâu đã đánh dấu một tâm hồn hay tư lự hằng ấp ủ một cái gì như một thương nhớ xa xôi, kín đáo và phức tạp.

Nàng cứ tiến rồi lại lui, lui rồi lại tiến; hai bàn chân trắng thấp thoáng dưới đôi ống quần lĩnh hoa chanh cứ rập rờn, chờn vờn, như bước bâng khuâng trên những đợt sóng thanh âm khoan nhặt...

Cái rung động trên toàn thân nàng mỗi lúc một gấp: mười đầu ngón tay nàng dẻo như kẹo, lắm lúc tưởng biến thành đôi cánh bay lên được.

Những chiếc vòng cổ, vòng tay bằng bạc hay đồng tự lung linh theo nhịp cử động và phát ra nhiều tia lửa lập lòe.

Nàng có lẽ say vì hương hoa, say vì nhạc điệu nên đôi gò má nàng trở nên ửng đỏ, như màu phù dung. Cặp mắt nàng liếc tới đâu có một sức thôi miên lạ...

Chính tôi, vô tình đã bị hấp dẫn rất mạnh và cứ mon men dần lại bên thiếu nữ tự lúc nào.

Về phần nàng, hình như nàng cũng chú ý đến tôi nên mắt nàng không một phút nào rời tôi.

Một giọng hát thoạt đầu lên cao, ngân dài ra một cách thẫn thờ uể oải rồi đột ngột buông thõng xuống thành một tiếng rên rỉ chìm chìm.

Cây đàn, do một thiếu nữ khác ngồi lẩn trong xó tối, gảy đều đều để nâng đỡ giọng hát của nàng then.

Tinh then pây thoong bưởn nắn nơ.

Phàn pây lăng đứng mạ.

Kân pây nả đứng quân.

Tiếng chuông rụi ri ray cầu hỏi

Tôi au các bách điểu mà tham...

Đàn then đôi ngả lững lờ,

Trước dừng vó ngựa, sau chờ đóng quân.

Chuông giục giã một lần chín tiếng,

Đòi trăm chim đâu đến hỏi cùng...

À, ra Sẩu nói đúng: tiếng đàn then quả đã lột được hết những cái gì là huyền ảo, là khác thường trong tiếng suối sa thánh thót giữa ngàn đêm sương tỏa.

Và, một lần nữa, cái cảm tưởng chạm trán với cả một thế giới tình cảm u âm xa lạ lại kích thích tưởng tượng tôi rất mạnh. Tôi băn khoăn thấy thiếu nữ trước mắt tôi kia không phải là một người như mọi người.

Nàng nếu không thuộc hẳn về loài ma loài hồ thì ít ra cũng là hiện thân của rừng rú, mà cái bề mặt xinh tươi rực rỡ quay ra ánh sáng chỉ là một cái lừa mắt, một thứ cạm bẫy.

Bỗng, tôi giật nẩy mình:

Cô then tự nhiên cười lên khanh khách. Cô õng ẹo tiến về phía tôi; hai bàn tay cô rời bỏ chuỗi nhạc đồng, đã cầm lấy một quả bầu; hai mắt cô chiếu thẳng vào tôi như cặp mắt con rắn đương thôi miên con chim chích. Cô mở nút quả bầu và nghiêng hẳn bộ ngực nở nang dưới lần yếm thêu sặc sỡ, cô ra hiệu bảo tôi há miệng để cô dốc bầu cho mà uống.

Tôi đâm thẹn ngơ ngác nhìn Sẩu.

Bạn tôi nhăn răng cười, một cái cười tùng đảng với cô then:

- Nàng then cho thì anh uống đi!

Tôi, như cái máy, giơ tay toan đỡ lấy quả bầu. Cô then vội gạt đi. Quanh mình tôi nhiều tiếng xôn xao:

“Đừng cầm, cứ há miệng ra mà uống”.

Tôi làm theo không nghĩ ngợi.

Cùng một lúc với hơi men rượu xộc lên mũi, tôi tiếp nhận ở người cô thiếu nữ một cái gì như mùi hoắc hương, lại cái mùi hoắc hương ở con ma rừng mà ông hội Cảnh đã thấy. Tôi uống liều một ngụm rượu. Cô then cười to hơn trước và hỏi tôi:

- “Chắc cảng tày nứ?”(1)

Tôi gật.

Cô tiếp, vẫn bằng tiếng Thổ:

- “Cần này hăn lục sao pây tàng vẳng, pi ái ẻ bát nưng nứ?”(2)

Tôi nóng ran cả người khi nghe câu hỏi táo bạo và khiêu khích ngoài cả sức tưởng tượng.

Tôi liếc mắt tìm Sẩu.

Khốn nỗi, anh ta cùng mọi người đương cùng nhau cười rộ.

Tình thế tôi, lúc ấy, thực lố lỉnh.

Sau, tôi phát khùng, quay mình chực rẽ đám đông để ra ngoài.

Sẩu vội nắm lấy tay tôi và nói như truyền lệnh:

- Không được ra!

Tôi ngạc nhiên về cái giọng nói và nhất là về cái bộ điệu nghiêm trang và lo lắng của Sẩu.

- Sao lại không? Tôi có quyền không đứng ở đây nữa.

- Tôi van anh, anh cứ ừ đi.

Mặt tôi càng nóng như bị châm lửa:

- Ừ thế nào lại ừ khỉ vậy!

- Tôi van anh đấy!

Tôi nửa tức mình nửa buồn cười, vội hướng vào cô then “ừ” một tiếng xem nó ra làm sao.

Mọi người đều thở dài như cất được gánh nặng.

Cô then nguýt dài tôi một cái, làm cho máu trong huyết quản tôi cháy lên. Nàng lại nghiêng quả bầu và lần này, tôi uống một cách thành thực.

Sau, tôi tự biết không thể còn đứng trong cái hoàn cảnh dâm dật nguy hiểm ấy thêm nữa.

Tôi nhất định trở ra:

- Anh Sẩu, tôi về đây!

Hình như cái phận sự của tôi đối với mọi người đã hết, nên Sẩu không những ngăn cản tôi như vừa rồi mà anh chỉ đáp gọn thon lỏn:

- Ừ, về thì về!

Chỉ một phút sau, tôi lại thấy mình đi trong sương mù, dưới một thứ ánh trắng hư huyền và ẩm lạnh.

Sẩu vẫn lầm lì không khác lúc từ nhà đến.

Còn tôi, vì óc bề bộn hàng trăm ý nghĩ, tôi cũng lặng thinh không nói.

Chúng tôi cùng bước qua đêm sương như hai cái bóng đi trong chiêm bao.

Phải, có lẽ tất cả những việc đã xảy ra đều chỉ là một giấc chiêm bao, một cơn mê sảng, kết quả của cái khí hậu độc địa miền núi, nó đã thấm sâu vào tạng phủ tôi lúc nào mà tôi không biết.

Không khí bấy giờ ngừng đọng lại, tựa hồ trái đất đã kiếp hơi rồi. Chỉ duy những giọt sương rỏ từ cành cây xuống các bụi rậm là nghe rõ từng giọt thánh thót lạnh lùng.

Sẩu và tôi cứ lùi lại tiến...

Từ một nơi nào đó, chợt vẳng lại một tiếng kèn lau của một anh trai tương tư chưa ngủ.

Khúc kèn buồn vô hạn, nhưng thà vậy còn hơn là cái tịch mịch gần giống như của sự chết nó bao vây tôi lúc này.

Là vì, lòng tôi thực đương rất sôi nổi.

Ồ, dẫu sao cũng chỉ là một cô phù thủy sai khiến bởi những lễ nghi mọi rợ, thế thôi.

Ấy thế mà những điều tôi vừa mắt thấy, tai nghe vẫn cứ là những cái nó kích thích tâm trí tôi rất mạnh. Tôi quên sao được cái nhìn ươn ướt và cái tiếng cười khêu gợi của cô then!

Cái cảnh tượng ấy đột nhập vào thịt và máu tôi, nhóm lên trong người tôi một thứ lửa sống nồng nàn.

Đồng thời, óc khôn của tôi vẫn bỡ ngỡ một cách cáu kỉnh:

- Tại sao một cô gái xinh tươi như thế mà lại có thể sống sượng được như thế?

Tôi tự hỏi rồi lại tự đáp:

- Nhưng, tại sao lại sống sượng? Nhất là tại sao lấy sự sống sượng ấy làm bất bình? Tại sao cuộc sống lại không là sự kính trọng lẫn nhau của tâm hồn và xác thịt? Tại sao ta cứ phân chia ra làm hai thứ để mà coi khinh cái này coi trọng cái kia? Trong khi ấy, ta vẫn chỉ là một trong các động vật.

Ngần ấy câu hỏi cùng xô nhau nảy ra trong óc tôi, bởi trong đời tôi từ trước đến giờ đã cứ khăng khăng làm một người văn chương, bằng cách đem cuộc sống của tôi bóp nghẹt đi một nửa để chỉ dùng có một nửa.

Nghĩ thế xong, tôi liền thấy những cái ở cô then đã làm tôi ngạc nhiên lúc đầu là không đáng ngạc nhiên nữa.

Hơn thế, cô còn đẹp bội lên, đẹp như một con báo vờn trong ánh nắng.

Sẩu khẽ đặt tay lên vai tôi:

- Đến nhà rồi. Anh nghĩ gì nhiều thế?

Tôi rơi về thực tại:

- Ừ nhỉ, đến nhà rồi. Người ta bảo: đi xa về gần có khác!

- Anh nghĩ gì nhiều thế?

- À, tôi lấy làm lạ...

- Có gì lạ! Mỗi nơi có một phong tục. Tôi nhìn Sẩu.

Chỉ một câu nói ấy đủ cho tôi thấy Sẩu - người bạn thân đến nỗi tôi đã gọi là cái bản ngã thứ nhì của tôi - xa tôi không biết chừng nào.

Tôi nối gót anh lên nhà với sự hồi hộp nhẹ thoảng trong tâm hồn.

Sẩu vào thẳng buồng nằm.

Tôi đã tưởng anh đi ngủ.

Không, anh còn trở ra với một cái cốc vại bằng thủy tinh hạng rẻ tiền, một di tích của đời giáo học khi xưa.

Anh nghiêng bầu rót rượu ra đầy cốc.

Ngồi xuống trước cửa bếp, anh uống từng hơi chầm chậm. Thỉnh thoảng, anh lại nâng cốc lên ngang mắt nhìn đăm đăm chất nước men, như tìm ở đấy một cái gì mông mênh lắm và vô cùng hư ảo...

Tôi lẳng lặng nhìn anh không sót một cử chỉ, lòng hoang mang vô hạn.

Vụt cái, anh đứng phắt dậy.

Anh bước nặng từng bước về phía cửa buồng và lẩm bẩm nói gì không rõ. Rồi chỉ nhai giập bã trầu, anh đã ngáy như cối xay thóc.

Tôi, tuy thế không nghĩ lâu về Sẩu. Lòng tôi còn ngổn ngang nhiều cái khác.

Tôi khẽ hé tấm phên cửa sổ, tò mò nhìn ra ngoài.

Mặt trăng xế chừng vẫn chờ đợi cơ hội để dội ánh sáng vào trong nhà.

Đêm lạnh buốt.

Không khí trong suốt bởi sương mù đã tan đâu hết tự bao giờ.

Ngay trước mắt tôi, sừng sững mấy cây trám to, thân thẳng và trắng lốp.

Xa nữa, một mảng rừng âm u như ngầm ủ những ý nghĩ rùng rợn.

Tôi nhìn cái màu đen thăm hẳm dưới trần lá rậm, cái màu đen thăm thẳm và tựa hồ có tuyết mịn như tuyết nhung.

Sau cùng, tia mắt tôi ngược lên khoảng vô tận, đi vẩn vơ từ ngôi sao lẻ loi này qua ngôi sao cô đơn khác...

Từ một nơi xa, tiếng trai gái loóng gạo nghe đều đều:

“Thậm thịch... thậm thịch... luênh cung quênh...”.

Cái tiếng ấy nhịp theo tiếng suối đàn vẫn lơ lửng như có như không...

Và tôi, tôi vẫn nằm lắng nghe tưởng tượng tôi gây bao nhiêu chuyện kỳ thú...

III

Từ cái buổi chiều lòng tôi bắt đầu yêu, hình ảnh cô then không một lúc nào ra khỏi óc tôi.

Luôn luôn tôi thấy cô hiện rõ ở trước mắt, với tất cả cái đẹp xa lạ mà quyến rũ, khêu gợi mà cách bức, lẳng lơ mà thản nhiên nó càng khiến tôi say sưa không biết chừng nào.

Cả cái mùi hoắc hương pha lẫn mùi lá chàm tôi đã nhận được trên người cô then cũng cứ phảng phất ở mũi tôi như lẫn trong không khí.

Mỗi tiếng chim hót, suối reo, đều như bao hàm có tiếng đàn hát của thiếu nữ.

Chính nàng đã làm cho cái tẻ lặng của rừng.

Chẳng bù với hôm đầu thoạt đến đây!

Hôm ấy, tôi đã hoàn toàn là một người yếm thế!

Tôi đã từ biệt nơi thành thị với cái yên trí rằng tất cả kinh nghiệm của tôi về người ta và cuộc đời, tất cả cái công phu cực khổ của tôi đều sẽ vô ích. Ngay đối với văn chương, tôi cũng không hy vọng gì nữa, bởi tôi tự ngờ vực tài năng của tôi vô cùng.

Nói thế để tỏ ra rằng tôi đã mất cả, không còn gì, trừ cái vị chua cay sót lại trong tâm hồn và cái buồn thê lương về hậu nhật.

Cuộc sống thừa, tóm lại, đã trở nên cho tôi một thứ oan nghiệt, một sự đày đọa.

Hết thảy cái thói quen của tôi, khi xưa tôi thiết tha là thế, giờ tôi coi là cái bận bịu vô ích.

Đối với bất cứ ai hay bất cứ sự gì, tôi đều hoặc khinh khỉnh hoặc thương hại. Và, thỉnh thoảng, tôi đã nghĩ đến cái chết như nghĩ đến sự thoát ly.

Khốn thay! Tôi chẳng phải là một kẻ mộ đạo để có thể tin được ở sự lai sinh. Còn như kéo lê những ngày dai dẳng như nhựa trun thì lại là một việc quá sức của tôi. Thực thế, trong khi cuộc sống cứ tiếp tục hết ngày nọ qua ngày kia, tinh thần tôi đã thờ ơ, nguội lạnh, bao nhiêu năng lực xúc động ở tôi đã hoàn toàn tê liệt.

Tôi hay chế giễu một cách độc địa, và khéo tìm được những câu chua cay để phê bình sự vật.

Tôi đã nhìn từ đầu đến chân Sẩu, như nhìn một con vật kỳ cục, khi anh kể cho tôi nghe những rắp định kinh doanh của anh.

Tôi ngạc nhiên sao một người lại có thể phí phạm cả cuộc sống của mình vào những cái nhỏ nhen vô nghĩa như thế được!

Cả nếp nhà toàn bằng gỗ mỡ của anh, mà anh hết sức trang điểm theo lối thị thành với cái ngụ ý tự cao là mình đã nhuốm ít nhiều phong vị văn minh, cả cái nếp nhà ấy nữa cũng bị tôi đem ra làm trò cười một cách tàn nhẫn.

Tôi vặn Sẩu:

- Nghĩa lý gì lại những cành hoa bằng lông gà nhuộm phần sặc sỡ, những cái tách Nhật men đỏ vẽ rồng đặt trong cái khay bằng gỗ mít để mộc, những tờ tranh gái Tàu trần đùi hở vú! Có phải là ngu xuẩn, là cọc cạch, là chân mờ đời không!

Ấy thế mà tất cả những cái ngu xuẩn, cọc cạch, chán mớ đời ấy lại được cả xóm khen ngợi trầm trồ, coi như những vật có thể làm vẻ vang cho mọi người.

Chính Sẩu cũng vẫn hãnh diện về cái nếp nhà của anh.

Anh luôn miệng khoe:

- Nhà này, chẳng những thợ làm đã khéo mà còn được cả cái hướng cũng rất thuận tiện.

Lời khoe của anh, thực ra không phải là vô căn cứ.

Nếp nhà dựng ở ngay đầu xóm; chủ nhân nó được hưởng mọi cái tiện lợi của cuộc sống thôn dã mà vẫn không phải chịu đựng những cái bất tiện của chính cuộc sống ấy.

Đứng trên hè gác, người ta có thể nhìn khắp mọi nhà trong xóm, dựng trên các ngọn đồi con cách nhau bằng những mảnh ruộng vuông bàn cờ.

Phần ruộng của mỗi nhà đều cắm mốc bởi những hàng dừa cao vút và thẳng tắp, lá rườm rà in lên nền mây ngũ sắc của những buổi chiều hè hoặc in trên nền bạc cũ của những trời đêm thu có trăng sao.

Những cái đẹp này mãi chiều nay tôi mới chú ý.

Nằm trên cái ghế dựa khung tre, thân làm bằng một đoạn võng, tôi vừa hút thuốc vừa lơ mơ nhìn những sợi khói xanh mất dần vào khoảng cao rộng.

Tôi lắng nghe cái bồng bột nó tràn lan trong hồn tôi từ lúc tôi thức dậy.

Những cái u uất, những cái lạnh lùng trong tôi đều bị thứ tình cảm mới mẻ này xua tan, chẳng khác gió ẩm thổi sạch sương mù.

Ý nghĩ của tôi, bông lông, khó diễn và kín nhẹm như tội ác, cứ đi từ cái tiếng suối qua tiếng đàn then, nhảy sang Sẩu, quặt lại cô then, lưỡng lự trước cái đẹp dị thường của sơn nữ rồi, sau cùng, băn khoăn mãi về ái tình.

Cuộc sống thị thành với những mưu toan, những ghen ghét, những hiểm sâu, độc ác của nó bắt đầu xa mờ, như ta thuộc hẳn về một kiếp nào, và sẽ chẳng bao giờ còn trở lại nữa.

“Mình không hợp với nó!”.

Ý tưởng này mở đầu cho một dự định, tuy chỉ hơi lờ mờ, sẽ sống biệt tịch ở một nơi nào trên đường rừng.

Là vì, tôi chợt cảm thấy rằng chỉ ở non xanh nước biếc, tôi mới thực sống trong cái hoàn cảnh thích đáng cho tôi.

Tôi quyết định sẽ thay hẳn cái quan niệm của tôi về sự sống.

Tôi sẽ cố trở nên lương hảo hơn từ nay về trước.

Bằng cách nào?

Bằng cách biểu hiện cái hạnh phúc theo một ý nghĩ không vị kỷ. Tôi sẽ không nhọc lòng đuổi theo những giàu sang, danh vọng những của phù vân mà ta không giữ được. Tôi sẽ quý báu cái phút giây hiện tại, bởi chỉ có nó là thực mà thôi.

Tại sao tôi đã không sống một cái đời giản dị nó sẽ tránh cho tâm hồn tôi bao nhiêu là khổ cực?

Tại sao tôi cấy vào tim tôi một tình thương sâu xa nó sẽ mở rộng, nó sẽ điều hòa cuộc sống của cả muôn loài?

Điều ấy có thể thực hiện một cách dễ dàng quá! Tôi bắt đầu buông thả mình theo những cái mộng cực kỳ mơn trớn.

Tôi say sưa với một hy vọng về cuộc đời mới mẻ ngày mai. Tôi khởi sự xây dựng cái khung cảnh cho cuộc đời đương dự bị.

Tôi sẽ chọn một quả đồi, liền đó tôi sẽ dựng một ngôi nhà gỗ bốn bề có rất nhiều cửa sổ để đón gió mát và ánh sáng.

Vật trang điểm của ngôi nhà ấy chỉ có sự sạch sẽ và sự ngăn nắp là đáng quý hơn cả. Ngoài ra thì một bức cổ họa, một cái độc bình, một bộ đồ trà, một tủ sách gồm tác phẩm của mấy văn sĩ đại danh trên thế giới và một cây đờn tỳ bà, thứ nhạc khí đã từng được bao nhiêu hương phấn và huyết lệ của các giai nhân mà tên tuổi còn ghi trong trí nhớ loài người.

Tôi phải nói ngay rằng sống giữa khung ảnh nên thơ ấy, không những chỉ một mình tôi.

Còn có nàng.

Còn có Ẻn!

Nàng có một tâm hồn đóng kín và kỳ dị?

Thế thì hiểu được tâm hồn ấy, làm cho tâm hồn ấy hiểu mình để có thể thân mật nhau, gần gụi nhau, yêu mến nhau, hòa hợp hai sự sống lại với nhau, sự ấy há chẳng là cả một cuộc đại thắng, một thiên tiểu thuyết say sưa, một bài thơ êm đềm!

Sự bồng bột mạnh đến nỗi tôi phải ngồi thẳng dậy.

Tôi cất tiếng hát vang nhà.

Đã lâu lắm tôi mới lại cao hứng.

Mặt trời đã lặn.

Nhưng chiều xuống chầm chậm và hết sức gợi cảm như tất cả mọi chiều thu.

Từ góc trời phía tây, qua những rèm mây vàng hoặc da cam, ánh nắng tàn còn để vương lại trên sự vật những màu rất mong manh, những màu phấn kim nhũ pha màu tím mỗi lúc một phai, một tắt dần.

Trên cao, hơi thoảng gió làm cho những ngọn dừa rung động rì rào tựa hồ kể lể cùng nhau những niềm tưởng nhớ xa xôi.

Bên kia những cánh rừng thấp nhòa bụi phấn sương, một vài chỏm núi in hình trên nền mây rực rỡ, như những bóng tương tư thiên vạn cổ.

Khắp mặt đồng phủ kín lớp hơi lam trong đó nổi lập lờ những mùi hương không tên những mùi hương gợi nhớ nhiều nỗi u hoài vơ vẩn.

Một con khướu ẩn mình cất tiếng hót, hót rụt rè, hót thủ thỉ, tiếng chỉ vừa đủ lọt tai những người hiu quạnh:

“Hãy hưởng thụ, hãy yêu say, hãy sống, bởi hiện tại là một cái gì mỏng manh”.

Phải, tôi sẽ yêu.

Tôi sẽ yêu, bắt đầu từ Ẻn.

Chứ sao?

Xin đừng ai ngạc nhiên. Cũng xin đừng ai thóc mách hỏi: “Sao lại Ẻn?”.

Cái tên gọi có gì quan trọng!

Hãy vứt bỏ nó đi.

Tôi sẽ yêu cái đáng yêu nó đến giữa lúc đối với tôi, yêu là tất cả sự sửa chữa muôn điều lầm lạc!

(còn tiếp)

Nguồn: Lan Khai Tuyển tập. Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp xuất bản

www.trieuxuan.info