Sum vầy mấy lúc tình cờ
Chẳng qua bên gối một giờ mộng xuân
Giận thiếp thân lại không bằng mộng
Thôi gần chàng bên Lũng Thành Quan
Khi mơ những tiếc khi tàn
Tỉnh trong giấc mộng muôn vàn cũng không!
Đoàn Thị Điểm
I
Trong vườn hoa dinh quan thái sư chí sĩ Phạm Cự Lượng tướng công khuất sau dải tường đá ong rêu phủ, không khí lúc nào cũng dịu dàng và sực nức hương thơm...
Những khóm liễu mơ màng, những gốc đào cổ kính, những cụm hải đường, tầm xuân, thược dược in bóng dưới gương hồ.
Ngồi trên các đầu cột trụ hoặc đuổi nhau trên các mái lầu cong, những cặp kỳ lân, những đôi phượng sứ phản chiếu nắng xuân thành những tia lửa cầu vồng chói lọi...
Đàn bướm ngũ sắc tung bay...
Con hoàng oanh, chiếc thoi vàng thấp thoáng trong tơ liễu biếc, véo von ca khúc xuân tình. Tiếng hót của chim, phản chiếu cái tiếng gọi thiết tha của một linh hồn lẻ bạn ấy khiến nỗi lòng của Bội Ngọc càng não nùng...
Nàng ngồi dựa bao lan Lãm Thuý và im lặng hàng trống canh, ủ trong khóe hạnh cả một nỗi buồn sâu thẳm...
Chợt nghe oanh kêu, Bội Ngọc thở dài, nhìn lơ đãng cảnh hoa viên đầy bóng râm và ánh nắng, đầy hương thơm và muôn tiếng mơ hồ của tịch mịch.
Bội Ngọc là con gái một của Phạm thái sư.
Sinh trưởng ở một gia đình sang quý vào bậc nhất nhì trong nước. Bội Ngọc từ nhỏ chỉ biết những nâng niu chiều chuộng, những hương xạ ngọc ngà với tất cả sự thỏa thuê do địa vị.
Hơn thế nữa, Bội Ngọc còn có cả một áng thanh xuân đầy ước hẹn và một nhan sắc tuyệt trần.
Phải, ai còn không biết tiếng Bội Ngọc là hoa khôi của thời đại?
Mà, trên gương mặt thiếu nữ, cái nó khiến người ta chú ý nhất tức là cái màu da lộng lẫy, nõn nà, như màu cẩm thạch.
Gò má nàng hơi cao, cái cằm nàng hơi lẹm, cặp mắt nàng dịu dàng, trong lặng và làn môi thắm luôn luôn như ngậm nét buồn càng khiến cho dung mạo ấy có một vẻ trinh tĩnh u nhàn.
Đối với dục vọng phàm trần, nhan sắc của thiếu nữ có khi băng tuyết, xa xôi quá. Nhưng, đối với những mắt xanh lạc loài trong thế tục, đó lại là một vẻ đẹp khó lòng quên, mặc dầu chỉ khi nó thoáng qua giây phút, như cái bóng mộng mong manh.
Nàng vận một áo gấm ngắn rộng tay màu hồ thủy, vạt lẩn trong những nếp xiêm là diêm dúa, bó chẽn lấy lưng ong bằng một sợi kim tuyến có tua dài.
Y phục nghê thường ấy khiến nàng mỗi khi cử động, chập chờn như con bướm lượn trong hoa.
Đối với một người như Bội Ngọc, cuộc đời phải là một bài thơ dệt bằng những ước vọng muôn màu.
Vậy mà trái lại, nàng đã ủ trong khóe mắt cả một nỗi buồn sâu thẳm!...
Vậy mà, cùng buổi sớm xuân hôm ấy, nàng âm thầm, ủ rũ trong khi tạo vật tươi vui...
Thỉnh thoảng nàng khẽ nâng mảnh khăn điều thấm cạn giọt châu đọng sau diềm mí mắt. Cử động ấy cho ta được thoáng trông bàn tay nàng, nó là cả một công trình mỹ thuật, với những ngón búp măng trắng nõn, với những móng thon thon kiểu hạt hạnh, bóng như những mảnh ngọc màu hồng.
Nhưng, vì sao Bội Ngọc buồn?
Là vì, đã sáu tháng nay, cuộc đời êm đẹp của nàng bỗng trở nên một khúc tương tư, rồi một bài ly hận.
... Đã sáu tháng nay, giữa hôm lễ thọ Phạm tướng công...
Ngài vốn là Đệ nhất công thần của Đại Hành Tiên đế nên, mặc dầu ngài đã về chí sĩ, vua quan trong triều vẫn một niềm trọng vọng. Hôm lễ thọ Phạm thái sư, bởi thế các vương hầu khanh tướng đều khắp mặt lại mừng.
Từ quá giờ Ngọ hôm ấy, bao nhiêu ngựa xe võng lọng mà kinh thành Hoa Lư có thể có được đều dồn lại trước Hầu Môn, bao nhiêu trâm hốt hoa bào đều hẹn nhau khoe đẹp phô tươi với cỏ hoa trong Tướng phủ, bao nhiêu nhạc khí cùng đồng thanh cử khúc sinh ca làm rộn rịp bầu không khí bình nhật êm đềm như cửa một nơi tĩnh thất.
Thế rồi, giữa khi ngoài khách đường diễn ra cái cảnh yến diên hoa lệ. Phạm thái sư khẽ lảng vào tư thất và truyền gọi tiểu thư. Ngài âu yếm cầm tay con gái, dắt nàng lại sau bức rèm hoa, đoạn trỏ một thiếu niên tân khách uy nghi như một vị thiên thần.
- Tứ tướng quân chế Chỉ huy sứ Lý Công Uẩn kia sẽ là giai tế của lão!
Câu nói khiến Bội Ngọc thẹn thùng cúi mặt. Nàng thẹn. Nhưng, cũng từ lúc ấy, tấm lòng xuân thắc mắc vương tơ...
Nàng bắt đầu mất hết sự yên tĩnh của tâm hồn: gương mặt Lý Công Uẩn luôn luôn theo dõi nàng như một ám ảnh...
Tình yêu, một khi có đủ thì giờ và sự nhàn rỗi, thường trở nên một sức mạnh tàn phá không ngờ.
Mỗi ngày, Bội Ngọc ẻo lả đi chẳng khác cây non thiếu ánh sáng. Nàng cố vui mà chẳng thể vui. Các tiêu khiển hàng ngày không những không đem cho cặp môi phai cái nụ cười vô tư lự của tuổi trẻ mà càng khiến tấm lòng nàng đã héo hon vì khát vọng càng thêm nung nấu.
Tuy vậy, Bội Ngọc mãi đến lúc này, chẳng qua bắt đầu nếm những kẹo kuột tuy hun đốt mà say sưa ái tình.
Nàng thực đau khổ mới từ hôm đạo sắc chỉ tàn sát những người họ Lý ban hành.
Nguyên nhân sự tru lục hãi hùng ấy lại chỉ là giấc mơ vô nghĩa lý:
Một đêm kia, vua Ngọa Triều mộng thấy mình ăn một quả lê, mà lạ thay! Cái hột bên trong lại là cái hột mận.
Lẽ tất nhiên quan giải mộng được vời vào bệ kiến. Rồi, chẳng rõ thù riêng hay cốt làm to chuyện để hót vua, quan lớn đoán ngay rằng, cứ theo điềm gở nọ, ngôi nhà Lê sẽ mất về họ Lý.
Ngọa Triều Hoàng đế nổi giận lôi đình và lập tức dán chỉ tru di quân phản nghịch chẳng kể là oan hay không, bất luận kẻ bị thảm hình ở địa vị nào trong xã hội.
Đạo sắc chỉ viết bằng máu ấy, như một cơn bão, ném tung sự khủng bố xuống đầu lê dân đã ngắc ngoải dưới chính sự hung tàn.
Mà riêng phần chàng, Công Uẩn chắc chắn sẽ phải chia cái số phận của biết bao kẻ hàm oan, bởi lẽ chàng cũng thuộc dòng họ Lý.
Bội Ngọc tê mê vì tuyệt vọng. Càng tuyệt vọng, thiếu nữ càng cảm thấy đời nàng chẳng thế nào toàn vẹn được một khi Công Uẩn sẽ không còn. Nàng đã liều cầu khẩn phụ thân để ngài cố vận động thử xem có cứu được chàng không. Phạm thái sư chỉ thở dài gạt nước mắt: Ngài đã nhiều phen được hiểu rõ tấm lòng sắt đá của Ngọa Triều Hoàng đế.
Thế là, từ hôm ấy cuộc đời thiếu nữ trở nên một cực hình. Nàng tê mê đau khổ không bút nào tả xiết: mỗi hơi thở của nàng là một tiếng kêu xé ruột; mỗi giọt nước mắt của nàng là một giọt máu đào; mỗi tiếng động của tim nàng là cả một tiếng ca trường hận.
Cảnh vật xung quanh nàng tươi thắm bao nhiêu lòng nàng ủ ê bấy nhiêu; muôn vật rộn rịp chừng nào, nàng thấy quạnh hiu chừng nấy.
Chiều đến, hễ trong nhà vừa đỏ ánh đèn, Bội Ngọc đã lui vào phòng khuê và ních chặt cửa lại. Nàng chẳng kịp trút bỏ áo xiêm, nằm lăn ra trên nệm thúy; gương mặt vùi dưới mái tóc óng như mây.
Nàng yên lặng rất lâu, tựa hồ đã ngủ kỹ nếu thỉnh thoảng những tiếng thổn thức chẳng làm cho vai nàng rung động...
Bội Ngọc khóc suốt đêm, khóc ngấm ngầm trong tĩnh mịch, khóc mãi tới khi sự mệt nhọc về gần sáng khiến nàng thiếp đi.
Lúc này, mộng tưởng của nàng chắc cũng chẳng vui bởi những tiếng thở dài vẫn luôn luôn thoảng lọt qua mớ tóc thơm mùi xạ...
Bức rèm hoa xịch động, Vân Hương ở ngoài về.
- Kính bẩm tiểu thư, vẫn chưa ai rõ âm hao gì về Lý tướng quân hết. Chỉ có vừa rồi, lính phòng thành vác loa đi rao khắp phố rằng: đúng Ngọ hôm nay, Đức Hoàng đế sẽ ngự thuyền ra xem trầm hà bọn tội phạm.
Bội Ngọc đứng phắt dậy, sắc mặt nàng tái đi.
- Trầm hà?
- Bẩm vâng. Các tội nhân hiện đã phải đóng cũi!
Bội Ngọc rên ai oán:
- Trầm hà!... Trời đất ơi!...
Nàng ngã ngồi xuống kỷ bạch đàn ngây ra như người mất vía.
Ngoài vườn hoa, con oanh vàng đã véo von ca nốt khúc xuân tình.
Bỗng, một ý định làm cho Bội Ngọc như pho tượng vô hồn, hoạt động hẳn lên. Sắc mặt nàng đỏ bừng, hai mắt nàng sáng quắc.
- Vân Hương, giờ nào rồi?
- Bẩm giờ Tỵ.
Thiếu nữ khẽ nói bằng một giọng mê sảng:
- Giờ Tỵ rồi! Chỉ còn một giờ nữa... Vân Hương, ta muốn thấy chàng một lần nữa, trước giờ ly biệt cuối cùng.
A hoàn ngẩn ngơ nhìn thiếu nữ! Sự táo bạo của nàng thực phi thường. Nó toan lựa lời can gián, vì ngoài những nguy hiểm mà sự liều lĩnh của Bội Ngọc có thêm đem lại cho nàng được, nó e nàng không giữ nổi yên tĩnh trước cảnh tượng thương tâm.
- Ta bảo mày có nghe tiếng không mà đứng ì ra đấy?
Giọng gắt gỏng của Bội Ngọc khiến Vân Hương sợ hãi. Phục tòng, nó quỳ xuống và khẽ xâu hài phượng vũ vào chân nàng, hai bàn chân nhỏ nhắn, gót thắm như son.
Nó sửa lại cho Bội Ngọc những nếp áo xiêm nhăn, xoa lên hai gò má nàng một lớp bụi phấn hồng, vấn lại búi tóc mây lỏng lẻo...
Xong ngần ấy việc, Vân Hương vội chạy đi tìm bọn gia nhân để báo cho chúng biết cái ý định hãi hùng của Bội Ngọc.
Dinh Phạm thái Sư ở kề bên tả ngạn sông Nho Quan nên chỉ một lát sau, Bội Ngọc đã từ trong rặng cổ tùng bước xuống chiếc thuyền hoa chực sẵn dưới mấy bậc đá xanh rêu...
Đất bằng bỗng rấp chông gai...
Ôn Như Hầu
II
Tin báo về cuộc trầm hà những người họ Lý như một tiếng sét, nổ tung giữa bầu trời yên lặng của Kinh thành.
Trăm họ bàng hoàng náo loạn. Sau cùng, bị cuốn lôi bởi tính cách phi thường của cuộc tàn sát không tiền khoáng hậu. Dân gian ùa nhau đi xem, nhân tiện để được thấy rõ mặt ông vua, mà ai nấy khiếp hơn tất cả các ôn hoàng dịch lệ.
Phố xá trong thành mỗi lúc một thưa vắng trong khi các đường chạy thẳng ra bến sông trở nên những thác người cuồn cuộn chảy... Lẫn trong đám thường dân đổ bộ, ngựa xe các nhà quyền quý nối nhau như những vật nổi lập lờ...
Một sự náo nhiệt, không thể tả, cùng lúc ấy, diễn ra trên mặt sông Nho Quan: nghìn vạn chiếc thuyền đủ các hạng và các kiểu, từ những nan tre mỏng mảnh đến những chiến hạm hình thủy quái và những hoa thuyền rực rỡ chen chúc nhau, khiến cho dòng nước bị khuấy lộn, bị vỡ nát, sủi bọt trắng ngầu...
Bọn lái thuyền vừa giữ nhịp cho đàn em bơi vừa hét chõ sang thuyền bên cạnh để cướp đường. Mỗi lần xảy ra sự đụng chạm tất nhiên không tránh được thì từng mớ bơi chèo lại dựng lên tua tủa, đập nhau chí chát và đồng thời, những câu văng tục, những lời chửi rủa nổi ồn ào như vỡ chợ...
Tuy vậy, chẳng ai thèm muốn để ý đến việc lôi thôi có tính bình dân ấy. Đoàn thuyền vẫn cái xuôi cái ngược, tung tăng trên muôn lớp sóng lập lòe như dòng bạc chảy.
Ngồi trong khoang, giữa đám đệm nhung lam thêu chỉ vàng. Bội Ngọc hồi hộp nhìn qua bức rèm the...
Phong cảnh dọc hai ven sông là một cái khung rất thích hợp với sự huyên náo trăm màu trên sóng nước: phủ đệ các công khanh, cửa nhà của hàng phố kế tiếp nhau, ẩn hiện trong bóng mai, hạnh, liễu, tùng. Nhô cao hơn hết là những nóc điện đài nội phủ, nặng trĩu rồng leo. Lầu Ngọ môn uy nghi và hùng tráng, sừng sững dưới bóng lá cờ đại sắc vàng. Tự đấy, chiêng trống điểm giờ thỉnh thoảng khua vang, gieo xuống tâm hồn quần chúng một cảm giác hãi hùng vơ vẩn... Tít tắp đằng chân mây, dải núi xa in nét thiên thanh trên nền vàng nhạt.
Nhưng, Bội Ngọc lúc ấy thờ ơ với cảnh vì tâm hồn nàng còn bận với ước vọng điên rồ: được thấy Công Uẩn là được thấy chàng thoát nạn...
Nàng truyền thủy thủ tiến sát đến bên rặng thuyền chiến đóng ngang sông, nơi mà đức vua sẽ ngự xem các tội phạm phải dìm nước. Nhờ có hiệu lệnh trong Tướng phủ, ý muốn của Bội Ngọc không đến nỗi bị ngăn cản. Nàng sẽ được thấy rõ tấn bi kịch sắp diễn ra để thỏa sự giận hờn quái gở của bạo chúa.
- Vô lý thực! Đem sự tang tóc của bao nhiêu nhà, đem sinh mệnh của bao nhiêu người đổi lấy chút thỏa lòng của một kẻ hung ác...
Bỗng, nàng bỏ dở ý nghĩ: tiếng trống long phụng, vẳng lại từ phía thượng lưu sông khiến Bội Ngọc xúc động, lắng tai nghe...
Bách tính xì xào:
- Đạo Ngự!... Đạo Ngự đã tới!...
Chẳng ai bảo ai, tự nhiên các thuyền bè dạt cả vào hai bên lợi nước, sự huyên náo vụt tan đi. Một cảm giác hồi hộp rơi nặng xuống đầu quần chúng.
Vân Hưng run tay cuốn rèm...
Bội Ngọc, vươn hẳn mình ra ngoài bao lan thuyền, ngóng đợi...
Trống chiêng gần mãi lại rồi cờ quạt hiện ra nhuộm đỏ khúc sông xanh.
Một cái rùng mình chạy lướt trên ức vạn linh hồn hoảng sợ.
Một mớ tiếng ầm ầm, để gào sự oán kỳ hơn là để tỏ lòng kính mộ, làm rung rinh bầu không khí xuân tươi...
Đạo Ngự đã rất gần, ai nấy đã nhìn rõ.
Mở đầu là những cờ bát quái, cờ ngũ hành, cờ tuyết mao, cờ long hổ, phấp phới như đàn bướm.
Thứ nhì là các trống lớn, trống con, bát bửu, lộ bộ, nom chói lòa, nghe rầm rộ, làm rạo rực cả tâm hồn.
Một đại đội Ngự lâm dàn trên mấy hàng thuyền chữ nhất, sẵn sàng đối phó với mọi sự bất thường.
Tiếp theo đám này là các tù phạm đàn ông, đàn bà, cụ già, con trẻ, quan cả, dân hèn lẫn lộn. Những trai tráng khỏe mạnh đều nhất loạt bị đóng cũi; đàn bà phải xoắn tóc lại với nhau như từng mớ củ cải một; trẻ con thì bị buộc từng xâu như xâu ếch. Hết thảy đều trần truồng. Những vết roi đâm, những lằn roi quất, những dây chão bằng nứa tơi lằn vào da thịt làm cho thân thể họ rách nát và rớm máu. Tuy đau khổ, tuy đói khát, tuy đã mệt nhoài, tuy đã mất hết hy vọng, bọn người oan uổng đó vẫn đạp, vẫn giãy, vẫn khóc than chửi rủa và lạy van.
Bọn đao phủ, sợ náo động tới đấng chí tôn, cầm giáo xiên vào ngực hoặc cầm mã tấu chặt đứt cuống họng tội nhân mà sự ồn ào vẫn không dẹp được. Họ đông lắm, có tới nghìn người và trẩy mãi, trẩy mãi như một lũ oan hồn trong mê sảng...
Trên bờ, bách tính hãi hùng nhắm mắt. Có người ôm riết lấy mẹ, cha, chồng, vợ hoặc bạn bè. Có người ngửa mặt trông trời. Có người ôm đầu khóc nức nở. Cũng có người ngất đi.
Đoàn tội nhân kéo hết thì tới bọn Ngự nhạc mặc những quần áo sặc sỡ và cầm những nhạc khí lạ lùng. Họ được lệnh cử những bài võ trang lừng lẫy để át mớ khóc than. Là vì, ngay sau lưng họ con rồng gỗ thiếp vàng đương lừ lừ vượt sóng, theo nhịp điệu của tám chục chiếc bơi chèo...
Ngọa Triều Hoàng đế ngự giữa lầu bằng tre dưới bóng tàn thêu rực rỡ. Gần bên tả hữu ngự tọa, sáu tên cung nữ cùng trẻ đẹp như nhau và cùng sỗ sàng trong những nếp áo xiêm mỏng tựa cánh chuồn, đang khẽ rung văng theo điệu múa những chiếc lư trầm nhả khói hoặc khẽ nhịp nhàng phe phẩy những chiếc quạt thiên nga.
Hoàng đế ngả mình trên chiếc ghế dài lưng dốc mà bốn chân tức là bốn con kỳ lân phủ phục vờn nhau. Ngài ngự thường phục bằng vóc da đồng; chân đi văn hài như cánh chả.
Da mặt ngài mai mái như chẳng bao giờ nhuộm đỏ bởi màu phàm trần cũng như thần sắc ngài không từng đổi thay với những xúc cảm đê hèn thường tục. Trong hai quầng thâm, cặp mắt lim dim tựa hồ chỉ trông thấy cái vô cùng.
Sự no nê về khoái lạc, sự buồn nản về một ý muốn luôn luôn được thỏa mãn, sự cô độc thánh thần giữa nhân loại, sự nhàm ngấy các vinh quang, từng ấy thứ đã làm rắn gương mặt vua Ngọa Triều lại, như một pho tượng bằng sành.
Cánh tiền phong và đội Ngự nhạc đã quây thành một hình vuông trên mặt nước. Bọn tử tù bị dồn gọn vào bốn bức thành người lởm chởm những gươm đao.
Chiêng trống nổi ba hồi...
Thuyền ngự từ từ vào vực xoáy...
Lặng lẽ... Bồi hồi...
Chợt, ống lệnh nổ vang... Hàng trăm cái cũi gỗ nhất thời bị lăn ùm xuống nước.
Nhã nhạc nổi tưng bừng...
Quan, dân, sĩ, tốt, mặt cắt không còn giọt máu...
Duy bạo chúa vẫn điềm nhiên.
Và, cố dẹp sự cảm thương bắt đầu xâm chiếm lòng khô héo, bọn đao phủ hè nhau làm mau cho xong việc: chúng nghiến răng, sùi bọt mép, mặc tiếng kêu gào, mặc sự giãy giụa, cứ lần lượt quẳng từng tốp người khốn nạn xuống sông...
Bọt sủi trắng ngần... Sóng cồn dào dạt... những đầu người nhấp nhô, những bàn tay chới với; và trống chiêng, và đàn sáo, và những tiếng rú lạnh hồn...
Trăm họ trên bờ tê mê ngây ngất một cảm giác nghìn cân đè nặng xuống muôn tấm ngực phập phồng.
Vua Ngọa Triều, trái lại, vẫn lơ mơ như con mèo sưởi nắng.
Bội Ngọc vẫn níu lấy bao lan thuyền như ai níu lấy một ảo vọng cuối cùng. Nàng nhìn theo tấn kịch hãi hùng bằng cặp mắt của người hấp hối...
Bỗng, một cái lắc mạnh khiến Vân Hương giật mình trông lại: Bội Ngọc thở hổn hển, sắc mặt nàng đương tái chợt đỏ bừng; hai mắt nàng long lanh như nảy lửa, toàn thân nàng run lên...
Tốp phạm nhân cuối cùng đã chìm nghỉm. Vua Ngọa Triều như sực tỉnh giấc mơ vĩ đại: ngài khẽ phất tay áo long bào.
Đoàn Ngự lại chỉnh tề đội mũ. Mặt nước sông Nho Quan lại hững hờ phản chiếu màu hoa sắc lá trên bờ...
- Vân Hương, mày có trông thấy gì không? Kia, kìa!...
Tên a hoàn úp một bàn tay lên trên mắt, nhìn theo phía Bội Ngọc trỏ.
- A! Lý...
Vừa kêu. Vân Hương vừa giụi mắt:
- Có lẽ nào như vậy được?... Có lẽ nào?...
- Đích rồi, viên tướng giáp vàng mũ trụ kia chẳng phải Lý Công Uẩn thì còn là ai?
Quay lại, Phạm tiểu thư như truyền cho thuộc hạ:
- Đuổi theo thuyền Ngự.
Bọn thủy thủ giật mình nhìn nhau ngơ ngác...
Bội Ngọc, điên cuồng vì vui mừng vội thét to:
- Bây đã điếc cả hay sao? Cứ vượt lên, tội vạ đâu, ta chịu!...
Một tiếng mõ nổi, hai chục thủy thủ rạp mình ra phía trước, hoa thuyền vùn vụt bay trên sóng như tên...
Lý Công Uẩn, chống kích đứng ở mũi thuyền rồng, lúc ấy đang mải theo một ý nghĩ...
Hoa thuyền lướt bên thuyền Ngự...
Bội Ngọc, nhận đích xác người yêu còn sống, kêu rú lên một tiếng rồi ngất đi.
Công Uẩn vô tình không để ý.
Nhưng, vua Ngọa Triều đã hơi nhíu cặp lông mày. Sau diềm mí mắt lim dim, cặp đồng tử hung hung khẽ chếch về phía thiếu nữ và một tia lửa thèm muốn vụt lòe ra...
Thái giám Đinh Thọ nhận thấy sự không thường.
Hắn khẽ nhếch cặp môi thâm, cười một nụ cười nham hiểm.
Bóng dương để hoa vàng chẳng đóa...
Hoa để vàng bởi tại bóng dương
Hoa vàng, hoa rụng quanh tường
Trải xem hoa rụng đêm sương mấy lần?...
Đoàn Thị Điểm
(còn tiếp)
Nguồn: Cái hột mận. Tiểu thuyết lịch sử, rút từ Lan Khai tuyển tập, (hai tập, 1700 trang khổ 16 x 24 cm). Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp phát hành.
|