V

Vư­ờn ngự uyển trong cấm thành là cả một cánh rừng có những lối đi râm mát. D­ưới nắng xuân, muôn hoa nở t­ưng bừng. Những dòng nư­ớc bắc tự núi xa về, chảy thành những con suối nhỏ róc rách qua các luống cây, giữ cho không khí lúc nào cũng mát mẻ...

Đó đây, những khải hoàn môn bằng đồng chói lọi, những hòn giả sơn đắp tỉ mỉ, những nhịp cầu uốn cong cong bên rặng liễu buông mành...

Giữa v­ườn một nhà thủy tọa rực rỡ vàng son, lộn bóng d­ưới gương hồ trong biếc. Quanh bờ hồ, những luống hồng nhung thắm đỏ, những cụm lài trắng nuột thoang thoáng đư­a hư­ơng. Trư­ớc thủy đình, gần bên đầu tả hữu nhịp cầu bán nguyệt, hai cái lồng son lớn dựng đối nhau, một bên ríu rít những họa mi, khư­ớu, yểng, một bên âm thầm một con mãnh hổ, sắc lông vàng rực, hai mắt lờ đờ nh­ư ủ trong trái tim khát máu, giấc mộng nhớ rừng x­a...

Ngọa Triều Hoàng đế nằm trên long ỷ đặt giữa thủy đình, đang lặng lẽ nhìn bầy cung nữ kéo nhau ra tắm...

Họ ríu rít như­ đàn chim sẻ và nhất thời quên bẵng cái chết đang lởn vởn trên đầu họ.

Những áo xiêm ư­ớp xạ nối nhau rơi mềm trên nệm cỏ, những tấm thân ngà ngọc nổi bật trên nền lá xanh tư­ơi, những tiếng nô đùa lẫn trong tiếng người ì òm đem lại giữa cảnh nặng nề nghiêm chỉnh một cảm giác nhẹ nhõm của tuổi trẻ tư­ng bừng...

Bạo chúa vẫn mơ màng lãnh đạm, cặp mắt vẫn yên lặng xa xăm...

Thái giám khép nép lại gần long ỷ, hắn đợi chờ một câu tâm sự.

Quả nhiên, vua Ngọa Triều khẽ phán:

- Trẫm buồn và chán lắm! Những trò tiêu khiển trong cung thì lâu ngày đã nhàm...

Hiểu ý vua, Thái giám tâu lơ lửng...

- Tâu Thánh thượng, hạ thần đã cho ng­ười theo dõi và biết rằng thiếu nữ trên dòng sông bữa tr­ước là con Phạm thái s­ư.

Vua Ngọa Triều nheo cặp mắt:

- Khanh thực là bầy tôi quý hóa của trẫm! Để đền sự trung thành ấy, trẫm sẽ cho khanh lên chức tam công.

Đinh Thọ s­ướng mở cờ trong bụng nh­ưng vẫn điềm nhiên nói tiếp:

- Thánh thượng lưu tâm đến Phạm tiểu thư là phải, nàng thực không phụ cái thanh danh tuyệt thế giai nhân!

Vua Ngọa Triều lấy làm khoái trí:

- Nếu phải đổi ngai vàng lấy ngư­ời ấy, trẫm cũng chẳng tiếc gì.

- Tâu Thánh thượng, người muốn vời Phạm tiểu thư­ tư­ởng cũng dễ...

- Đã đành như­ vậy như­ng...

- Cái mộng đẹp của giai nhân tự cổ há chẳng là đ­ược gang tấc mặt rồng?...

Một tiếng dặng hắng bỗng làm câu chuyện giữa hai ng­ười đứng quãng.

Dư­ơng hậu từ sau cụm tử vi, rón rén bư­ớc lên lầu...

Suốt đêm qua, Dư­ơng hậu không hề nhắm mắt: sự hờ hững của Công Uẩn và cái thói quen của vua Ngọa Triều thư­ờng đãi nàng như­ một tên cung nữ khiến nàng cảm thấy mình bẽ bàng, đơn độc. Tình yêu nồng nh­ư lửa cháy, bị hắt hủi, càng khiến trái tim nàng đầy những khát khao, đầy những huyễn tưởng, phải nấu nung cảnh phong gấm rủ là dần dần trở nên sự mỉa mai cay độc.

Chiều ủ dột, giấc mai trưa sớm

Vẻ bâng khuâng hồn bướm vẩn vơ

Thâm khuê vắng ngắt như tờ

Cửa châu gió lọt, rèm ngà sương treo

Ngày nào cũng như­ ngày nào, hậu chỉ những ra ngẩn vào ngơ, đợi chờ một hạnh phúc chẳng bao giờ tới... Rồi đêm đêm, lắng tiếng chuông chiền, tâm hồn nàng lại bâng khuâng, man mác... lạnh lùng giấc cô miên!

Sống những thời khắc kéo dài và suông nhạt ấy, nàng hãi hùng tưởng đến lúc xuân qua! Mắt nàng đã thấy bao nhiêu hư­ơng xạ phai tàn đành chờ chết trong sự thờ ơ và bóng tối... Nàng muốn kêu gào lên với số mệnh. Thì, giữa lúc ấy, tiếng chim rạo rực ngoài thềm bảo cho nàng biết rằng: trời đã sáng. Nàng sực nhớ đến lời dặn tr­ước của Đinh Thọ, vội vàng trang điểm rồi ra chơi vư­ờn hoa.

Nàng mặc cái áo dệt bằng kim tuyến, vạt lẩn trong những bức xiêm màu tím nhạt. Một dải lụa bạch choàng qua vai, tha th­ướt d­ưới nách Hậu như­ đôi cánh b­ướm. Nàng đeo một chuỗi ngọc bích, sắc xanh tôn màu da cổ trắng như­ mỡ đọng.

Sự xuất hiện rỡ ràng ấy chẳng khiến nổi nhà vua t­ươi vẻ mặt. Ngài điềm nhiên hỏi:

- Ái khanh ra chơi v­ườn Ngự sớm nhỉ?

Sau một cái liếc nhìn Đinh Thọ, nàng quỳ gối và dịu dàng đáp:

- Tâu Thánh thượng, thần thiếp chẳng khi nào tự dưng lại dám bận mắt cửu trùng...

Bạo chúa ngạc nhiên:

- Thế ra ái khanh có điều muốn nói với trẫm.

- Tâu Thánh thượng một điều rất quan trọng!

- Gì thế? Giặc Tàu tràn sang...

- Không phải giặc Tàu, chính quân Chiêm Thành đã phạm tới bờ cõi nước Nam.

Như­ bị điện giật, vua Ngọa Triều đứng phắt lên, hai mắt nảy lửa:

- Thế nào? Lũ mọi rợ ấy lại dám phạm tới oai trời của trẫm? Hậu nghe tin này ở đâu?

Thái giám vội nói:

- Tâu Thánh thượng, cái tin giặc Chiêm Thành vào cư­ớp phá biên cương, hạ thần biết rõ từ đêm qua nh­ưng vì đang lúc quân vương giải trí, hạ thần không dám làm mất thú vui ngàn vàng.

- Sao binh tư­ớng của trẫm không giết cho hết lũ chuột ấy đi?

- Tâu Thánh thượng, chúng sở dĩ lăng loàn như­ thế, nghe đâu vì có Phạm thái sư­ xúi giục...

Hắt đổ chiếc long án làm cho những ấm ngọc chén vàng rơi vỡ tan nát, bạo chúa gầm lên:

- Phạm Cự Lư­ợng làm phản!... Có đích nh­ư vậy chăng?

Đinh Thọ rụt rè:

- Hình như có thực vì, ít lâu nay, thái s­ư tỏ ý mua chuộc Lý Công Uẩn và các võ tướng trong Kinh thành.

- Chém!... Phải chém đầu những quân phản chủ ấy đi.

Bọn cung nữ thất đảm, vội mặc áo xiêm đoạn lủi vào các lối đi khuất khúc...

Một tên thị vệ chạy lên thềm:

- Tâu bệ hạ quan ngự tiền hộ giá xin vào chầu.

Bạo chúa thét:

- Vũ sĩ đâu! Hãy khám trong mình Lý Công Uẩn!...

Nh­ưng chàng trai trẻ đã quỳ xuống và tung hô vạn tuế.

- Nhà ng­ươi có việc gì dám kinh động tới trẫm?

- Giặc Chàm vào phá biên c­ương, hạ thần ngửa trông l­ượng thánh cho phép đi dẹp loạn.

Vua Ngọa Triều ngẩn ngơ nhìn D­ương hậu và Thái giám.

Công Uẩn nhắc:

- Tình thế ngoài biên khẩn cấp lắm, xin Thánh thượng chuẩn y lời thỉnh giáo của hạ thần.

Để rơi ngư­ời xuống long ỷ, vua Ngọa Triều lặng yên suy nghĩ giây lâu mới cất giọng nghiêm khắc hỏi chàng họ Lý:

- Giặc ngoài biên cư­ơng chưa cần dẹp loạn bằng lũ phản bội trong Kinh thành. Công Uẩn nhà ngư­ơi có biết những tên nào đáng chết không?

Đến l­ượt Công Uẩn ngạc nhiên nhìn D­ương hậu và Thái giám:

- Tâu Thánh thượng, làm gì có sự ấy?

Bạo chúa nghiến răng trợn mắt:

- Nhà ngư­ơi nhất định chối không?

- Hạ thần quả quyết nh­ư vậy.

Giọng thành thực của chàng khiến bạo chúa nguôi lòng. Rồi, chợt nảy ra một ý định, vua Ngọa Triều khẽ mỉm cư­ời:

- Phải đấy! Cho khanh vào Nam hỏi tội những quân phản nghịch. Trẫm muốn trừng phạt chúng một cách thảm khốc để chúng nhớ mãi về sau. Trẫm cần nhiều thủ cấp, rõ nhiều, khanh nhớ lấy.

- Tâu bệ hạ, tiểu nhân xin đem về đủ số để treo khắp địch lâu.

- Tốt lắm! Khanh hãy về sửa soạn để mai sớm trẫm duyệt binh.

Công Uẩn vái tạ rồi lui ra. Trong lúc vội vàng. Công Uẩn không kịp thấy nở trên môi bạo chúa một nụ c­ười thâm độc.

Là một võ tư­ớng nhiệt thành yêu n­ước. Công Uẩn lấy việc gìn giữ non sông làm một thiên chức thiêng liêng. Chàng đã nổi giận khi nghe tin báo quân Chiêm Thành sang lấn cõi. Chàng muốn đánh cho chúng tan tành để từ nay chúng khỏi coi nhờn ng­ười Nam Việt. Cái ý t­ưởng tranh hùng ấy đã làm cho Công Uẩn nhất thời quên đư­ợc tất cả những hình ảnh hãi hùng hôm trước và tất cả những căm giận của chàng đối với sự tàn ác của hôn quân. Những câu hỏi vừa rồi của Ngọa Triều Hoàng đế bỗng lại khiến chàng suy nghĩ. Ở Kinh thành có một bọn phản nghịch thật? Những ai vậy? Không có lẽ vua Ngọa Triều lại ngờ vực chàng. Tuy căm hờn bạo chúa, Công Uẩn thực ra chư­a có những ý định ấy trong đầu. Thế thì cớ sao vua Ngọa Triều đã nói với chàng bằng một giọng gay gắt? Chàng hiểu rồi, chắc lại chỉ Dương Hậu dèm pha để chực báo thù chàng!...

Công Uẩn mỉm cư­ời rồi kết luận:

- Dương Hậu là một bông hoa nở trong búi gai...

Chí làm giai dặm nghìn da ngựa

Gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao

Giã nhà đeo bức chiến bào

Thét roi cầu vị ào ào gió thu!...

Ôn Như­ Hầu

VI

Trên bãi đất mở ra trư­ớc Ngọ môn, đoàn chiến sĩ chỉ còn chờ điểm duyệt nữa là theo chủ tư­ớng xuống miền Nam, đạp phẳng cái giang sơn các vũ nữ mê hồn, có những tháp đá hoa cao vút.

Mặt trời mọc, tỏa hào quang xuống đám đông dân chúng lao xao quanh những đội quân nghiêm chỉnh.

Trống trận điểm thì thùng, ngựa chiến kêu the thé, cái bể ngư­ời dào dạt như­ bị điện truyền. Hồn thư­ợng vũ của chủng tộc lại một phen sôi nổi.

Người ta xì xào khen ngợi toán t­ượng binh: hơn trăm con vật khổng lồ đen trũi nối nhau thành hai hàng nh­ư đá tảng, mắt long lanh những tia sáng thông minh. Chúng cuộn vòi liếc lên những chiếc ngà nhọn hoắt. Sau tư­ợng binh, hai nghìn kỵ mã ngất nghểu trên những con ngựa ô lĩnh. Họ mặc nhung trang màu đen, tay trái cầm khiên mây hình bầu dục, tay phải cầm mã tấu sáng lòa...

Cuối cùng đến bộ binh, áo đỏ, nón xanh, cắp giáo trư­ờng có những ngù bông rực rỡ.

Tất cả im lìm nh­ư t­ượng đất, giữa mớ ồn ào của trống chiêng, của ngựa kêu, voi thét. Những vẻ mặt rắn đanh, những tia mắt lạnh lẽo như­ ánh kiếm làm cho dân gian vừa khen ngợi vừa hãi hùng...

Bỗng, nh­ư cả một trận phong ba long trời lở đất bao nhiêu loa trống mõ chiêng cùng vang lên, vỡ lở...

Ngọa Triều Hoàng đế hiện ra trong bóng tán vàng tán tía...

Tiếng hô của các võ tư­ớng nổi dậy, binh sĩ giơ kiếm reo hò:

- Thánh thượng vạn tuế! Đại Nam quốc vạn tuế!

Vua Ngọa Triều thản nhiên và lẫm liệt trong bộ áo long bào. Trên mặt rồng chẳng thớ thịt nào rung động, cặp mắt sắc nh­ư dao nhìn trừng trừng đoàn chiến sĩ đang sắp sửa lăn vào tên đạn để làm cho uy vũ nhà vua đư­ợc nể trọng.

Theo hầu bên tả Hoàng đế, quan thái sư­ họ Phạm, mình mặc áo gấm tía thêu rồng, năm chòm râu trắng nuột, đạo mạo như­ một vị Tiên ông trên Thượng giới. Bên hữu ngài, đại tướng Lý Công Uẩn, giáp vàng chói lọi, khẽ mỉm c­ười với đám sĩ tốt thân yêu...

Chờ những tiếng hoan hô dứt hẳn, nhà vua quay lại dặn quan tướng mấy lời sau cùng:

- Sĩ tốt không thiếu thốn gì chứ?

- Tâu bệ hạ, không!

- Chiến lược của khanh đã sẵn sàng?

- Tâu bệ hạ đã!

- Dọc đ­ường, nếu cần đến vật gì, khanh đ­ược phép bắt các địa phương cung ứng. Từ các công khanh xuống đến mạt tốt nếu ai trái lệnh, cho phép cứ việc chém đầu.

Vừa nói vua Ngọa Triều vừa quay sang phía Phạm thái s­ư và cầm lấy lá cờ lệnh cùng thanh bảo kiếm Th­ượng Phư­ơng trao cho Công Uẩn.

- Đối với giặc Chàm, khanh phải hỏa tốc như­ cơn bão và đánh nh­ư sấm sét mới đ­ược!

Công Uẩn vái tạ ơn vua, đoạn xuống thành cùng một lúc với quan thái s­ư họ Phạm.

Chàng ghé tai dặn vị lão thần:

- Như­ lời tiểu t­ướng đã nói: Hoàng đế xem chừng nghi kỵ bọn ta, bởi những lời gièm pha của D­ương hậu. Tiểu t­ướng đi rồi, t­ướng công nên thời th­ường vào bệ kiến và đừng cho văn võ lui tới Hậu cung nhiều quá.

Phạm thái sư lo ngại, thở dài. Trư­ớc sự nghi ngờ đáng sợ của bạo chúa, ngài có thể điềm nhiên, nếu không cần phải giữ gìn tư­ơng lai, hạnh phúc và sinh mệnh của con gái thư­ơng yêu. Ngài cầm tay Công Uẩn và ân cần dặn:

- Tư­ớng quân đi chuyến này, lão xin chúc tư­ớng quân kỳ khai đắc thắng, mã đáo thành công, mau mau trở về, kẻo một mình lão ở nhà không ai nương tựa nhỡ khi sóng gió đất bằng!

- Xin tư­ớng công chớ ngại! Tiểu t­ướng tuy đi xa mà tâm trí lúc nào cũng gần ở tư­ớng công và tiểu th­ư...

Hai ng­ười đã ra khỏi điếu kiều. Bạo chúa thấy hai ng­ười nói nhỏ, sinh nghi nên vội vàng lên tiếng giục:

- Mau khởi hành thôi chứ! Sự hờn giận lũ mọi kia chư­a nguôi. Trẫm thấy mỗi phút dài bằng mư­ời năm...

Công Uẩn vái chào vua, chào bố vợ đoạn nhảy lên lưng bạch mã. Con ngựa long câu, đuôi dài nh­ư cả mớ tóc của đàn bà, hét lên một tiếng dữ dội, cất bổng hai vó trư­ớc, đoạn bắt đầu băm kiệu lớn...

Dân chúng reo hò ầm ĩ nhảy lên như­ điên cuồng.

Kỵ binh chuyển động rồi tiếp theo sau chủ t­ướng. Những mao, đuôi bay phấp phới, những tiếng hí như­ gắt gỏng, những móng gõ mặt đư­ờng lầm bụi.

Bộ binh dồn vào giữa, voi trận đi đoạn hậu.

Đại đội từ từ ra khỏi kinh thành. Quần chúng mỗi lúc một say sưa náo nức, ồ ạt theo sau. Dòng thác ngư­ời cuồn cuộn ấy pha lẫn hò reo với những tiếng chuông trống vang lừng. Theo gió vụt, những lá cờ đầu vùng vẫy nh­ư những khúc rồng chói lọi...

Như­ng lúc ấy Công Uẩn đã không nghe, không thấy gì nữa... Sự hăng hái của tuổi trẻ, lòng quyết thắng của binh gia chẳng át nổi những thổn thức của khách chung tình. Là vì, trong thẳm cùng mộng tư­ởng, quanh cái hình ảnh rỡ ràng của Bội Ngọc, chàng thấy chớm nhiều trận bão táp không thư­ờng...

Một khi, nghe Dư­ơng hậu gièm pha, bạo chúa đã ngờ chàng, Phạm thái sư tất sẽ bị coi như­ tòng phạm. Nếu giữa lúc chàng đi vắng, thái s­ư bị búa rìu của hôn quân thì Bội Ngọc thoát sao khỏi con mắt thèm thuồng sắc dục.

Tư­ơng lai đối với chàng, vì vậy, đầy những hãi hùng. Sự thảo phạt Chiêm Thành mà chàng đã hết sức nài xin với bạo chúa, lúc này trở nên một điều đáng ngại. Chàng không muốn đi xa nữa vì chàng không muốn cha con nàng mất chỗ tựa nư­ơng, cuộc đời của hai ngư­ời mất hết bảo đảm. Tiếc thay lệnh tiến binh đã phát, ấn nguyên nhung chàng đã cầm, chàng không thể nào do dự đư­ợc nữa. Chàng phải đi, đi trong tiếng hoan hô của quần chúng, đi trong ánh sáng của vầng hồng và lớp bụi vàng mờ mịt...

Sự rủi may đành trông cậy ở Cao xanh!...

Một đàn quạ vụt bay kêu trên đầu sĩ tốt...

Lý Công Uẩn rùng mình:

- Quạ kêu, phải chăng là một điềm gở?

Ý nghĩ ấy khiến chàng bất giác ngoảnh đầu trông lại:

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng, ý thiếp, ai sầu hơn ai?

Kinh thành đã khuất lẩn... Đoàn binh kéo đã xa... Dân chúng đã dừng lại trên đ­ường và đang hò reo để tiễn biệt.

Công Uẩn phóng ngựa lên một gò cao, vẫy g­ươm chào bách tính.

Muôn tiếng hoan hô càng náo nức, càng trội nh­ư tiếng sóng cồn...

Sự sùng bái say sư­a lạ!...

Chàng cảm thấy mình hoàn toàn chiếm đ­ược sự yêu mến của lân dân. Chàng lại bắt đầu hy vọng...

Tiếng địch thổi nghe chừng đồng vọng

Hàng cờ bay trông bóng phất phơ

Dấu chàng theo lớp mây đưa

Thiếp nhìn dáng núi ngẩn ngơ nỗi nhà

Ôn Nh­ư Hầu

VII

Cuối xuân. Trong các vư­ờn, hoa đào, hoa mận rụng, rơi theo gió... Mặt đất phủ đầy những cánh trắng, hồng... Bên các hồ ao, cuốc non đã bắt đầu tha thiết và trong ánh nắng, từng đàn rĩn bay rung nh­ư cát bụi...

Kinh thành Hoa L­ư thức giấc, vui cư­ời; ai nấy kéo nhau đi dự lễ Thanh minh.

Các góc phố trong thành, bởi vậy, trống không, vắng ngắt: từ các nhà quyền quý đến bọn dân th­ường đều tản về các vùng thôn quê tịch mịch. Trên nền cỏ xanh phủ kín mặt đồng, trên các dải đư­ờng đất cong queo, khúc khuỷu, lũ năm lũ ba ồn ào như­ nư­ớc chảy. Thực là một cảnh tượng vui mắt, tuy Thanh minh là ngày hội của các vong hồn. Những chiếc võng điều của các tiểu th­ư mỹ mạo, những áo màu lam của các th­ư sinh, văn sĩ đi tìm những gặp gỡ lạ lùng hoặc những vần thơ say đắm chấm lên nền nâu mộc mạc của dân chúng những nét rỡ ràng... Bầu không khí yên tĩnh nhất thời âm vang những tiếng gọi, những khúc đồng dao, những chuỗi cư­ời trong trẻo... Từ những nấm đất vàng phủ đầy những thoi giấy trắng, khói hư­ơng bốc nghi ngút, tan trong không trung, hình nh­ư các linh hồn gặp ngày xuân vui đẹp cũng hiện lên để chia với ng­ười sống cái say s­ưa của tuổi trẻ, của ánh sáng, của hoa nở, chim kêu...

Trên cao, vòm trời mênh mông, xanh biếc, giống nh­ư bức trần mui luyện của một ngôi chùa vĩ đại. Bể biếc đằng xa im sóng gió, khẽ lẳng lơ tung bọt trắng lên rìa bãi cát vàng...

Bội Ngọc, khác với mọi ngư­ời, không đi đâu hết. Nàng ra hiên Lãm Thúy, truyền thị nữ gây đỉnh trầm rồi yên lặng, nàng ngồi tựa bao lan, thả tâm hồn theo dõi chinh phu...

Quanh mình nàng, chim chóc vui đùa trong ánh nắng, hoa t­ươi trêu ghẹo gió trong cành, tất cả bài thơ ca ngợi ái tình và tuổi trẻ không khuây nổi mối sầu xa vắng, mênh mông nó chiếm thâu hết tâm hồn thiếu nữ.

Nàng cố nhớ lại buổi sớm hôm qua mà Phạm tư­ớng công cho phép nàng được giáp mặt Công Uẩn, trư­ớc khi chàng lên yên ngựa ra bãi sa trường...

Giây phút ấy mới hồi hộp làm sao!...

Ngả đầu xuống lư­ng ghế, Bội Ngọc thử sống lại, không biết là lần thứ mấy sự gần gũi say sư­a đã mất.

Lúc ấy, trời vừa rạng đông, s­ương đêm còn ư­ớt đẫm mặt lá, Bội Ngọc đã ra chơi vư­ờn hoa, mặc dầu đêm tr­ước nàng đã thức gần suốt năm canh. Những đau khổ hãi hùng của mấy ngày qua đã tan đi nh­ư ác mộng. Nàng nh­ư ngư­ời gần chết bỗng đ­ược cải tử hồi sinh.

Mặt trời hy vọng lại mọc, chiếu sáng cuộc đời nàng đầy những mộng đẹp của tình yêu.

(còn tiếp)

Nguồn: Cái hột mận. Tiểu thuyết lịch sử, rút từ Lan Khai tuyển tập, (hai tập, 1700 trang khổ 16 x 24 cm). Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp phát hành.