I

Chế Bồng Nga lẻn về thăm nước cũ, lúc ấy, mải miết theo con đường núi phủ rêu cằn... Chàng đổ bộ từ xa, xa lắm, từ cái làng con Buôn Mê Thuột, mất tăm trong vùng biên giới Ai Lao.

Hành lý của Bồng Nga là một gói nhỏ, y phục của chàng là tấm áo lông chiên ngắn, cái quần chẽn ống, đôi hài sảo với con dao lưng to bản vỏ đồng.

Khuôn mặt chàng, khuôn mặt ngót ba chục tuổi, hơi gầy đã rám màu sương nắng; nhưng, cái trán cao, đôi mắt sắc và cặp môi vắng hẳn nụ cười vẫn giữ cho dung mạo ông hoàng vong quốc Chiêm Thành ấy một vẻ khác thường.

Bồng Nga hơn một tháng trời lặn lội qua những rừng hoang vắng nối dãy Trường Sơn với bờ Nam Hải, đã giày xéo lên bao nỗi gian nguy.

Mười lăm năm ẩn lánh quê người, lần ấy chàng mới có dịp đem linh hồn đáp tiếng gọi của non sông.

Chàng bước nhanh, mềm mại và lẹ làng trong cái dáng đi của dân sơn cước. Vừa đi, chàng vừa nhìn cảnh vật rỡ ràng dưới ánh nắng, ánh nắng muộn tàn thu vùng bể thường có gió nam ấm áp thổi đều.

Đã trải những ngày u ám trong rừng, nay tới đây, bỗng thấy vẻ sáng suốt của không khí, vẻ lộng lẫy của mặt trời, Bồng Nga có cái cảm tưởng dịu dàng và đột ngột như lạc vào một thế giới xuân. Nhưng, qua phút đầu bỡ ngỡ, chàng nhận ngay thấy nỗi buồn thu ẩn trong vẻ gượng tươi của sự vật. Sắc mây trong đã vẩn màu sương trắng, rừng hoang tàn cỗi âm thầm tiếc vẻ xanh phai và dọc đường trên nệm cỏ gà ngùn ngụt lửa chiều hôm, những khóm hoa nhầm tiết thẹn với sắc hương lỗi mùa.

Xa xa trong ngàn cây, những túp nhà Chàm rụt rè, ẩn hiện, nhắc Bồng Nga nhớ tới bọn con dân ngu muội, sống vùi trong cảnh an tĩnh đáng thương.

Chàng thở dài...

Theo mãi con đường lửng lơ ngang núi, con đường với chàng đầy kỷ niệm, Bồng Nga càng vào sâu cảnh cũ, càng thấy bồi hồi...

Mùa gặt bắt đầu. Đồng ruộng dưới thung phơi màu lúa chín. Trên nền vàng thẫm, bóng cò lấp lánh đưa thoi.

Bồng Nga buồn trước cảnh chiều buồn, khẽ ngâm một khúc hát xưa bằng cổ ngữ Chiêm Thành và kéo dài một điệu, tả những nỗi nhớ mong dằng dặc của khách xa nhà.

Thỉnh thoảng, gặp cái xe trâu tải thóc về một cô thôn khuất nẻo, Bồng Nga dừng bước trông theo.

Vững vàng trên đôi bánh gỗ, những xe ấy lăn đều trong nhịp mõ trâu rời rạc, để lại khúc đường sau một vệt hương thơm.

Bọn đánh xe, người nào cũng chân buộc hài sảo, lưng thắt dao ngắn, áo chàm phanh trước ngực, da đỏ thẫm như sành...

Nhìn lũ nông dân ấy, Bồng Nga thất vọng vì thái độ chúng thờ ơ. Họa hoằn, có kẻ liếc trông khách lạ, trông cho thỏa sự tò mò giây lát để quên ngay, để còn về kịp trước khi trời tối hẳn.

Thế rồi, người và xe vụt khuất sau chòm cây rậm, con đường rêu phong lại vắng tanh dưới nắng chiều hôm...

Trơ một mình với cảnh, Bồng Nga như chiếc nhạn ven trời. Chàng lại ngâm khúc hát xưa, ngâm bằng cả nỗi buồn chất nặng trong lòng.

Bồng Nga hát, trên ngàn sương lạnh, chiếc nhạn về Nam họa theo mấy tiếng bi thu.

Ánh vàng dần úa, rừng cây xào xạc hơi may.

Chỉ một thôi nữa, chàng sẽ được nhìn thành quách Đồ Bàn, chỉ một thôi nữa... nhưng, hình ảnhh cố đô, chàng đã thấy vẽ ra trước mặt, cố đô giờ có lẽ đã điêu tàn.

Quãng đường ngày càng dốc, đường càng dốc, Bồng Nga càng cặm cụi đi nhanh...

Bỗng, chàng đứng sững bên một gốc cây to, khoanh hai tay trước ngực, vơ vẩn nhìn.

Đồ Bàn!... Thì kia, như cái ảo tưởng bất thần trong vùng lửa đỏ, kinh thành nước cũ, xa xa hiện ra trước mắt chàng, buồn rầu dưới bóng cờ Đại Việt.

Mười lăm năm qua, từ phụ vương chàng, Chế Chí, bị vua Anh Tôn nhà Trần lừa bắt, tông quốc chàng bị diệt vong... Mười lăm năm, một vực thời gian thăm thẳm, mười lăm năm ấy bây giờ là đây!

Trơ như một khối đá, Bồng Nga lặng yên nhìn... Chàng lặng yên nhìn trong cái yên lặng chiều thu nhưng lông mày chàng dần nhíu lại, hai mắt chàng dần đẫm lệ, ngực chàng mỗi lúc một phập phồng.

Ánh tà phai, chung quanh người lữ hành đơn độc sự vật lùi xa, mờ nhạt, chìm khuất trong sương. Duy chót vót đầu non, lửa chiều gần tắt hẳn, vẫn ngấm ngầm hun đốt cỏ cây vàng.

Chế Bồng Nga bâng khuâng nhìn Tổ quốc chập chờn qua ngấn lệ.

Một trận gió hắt hiu, một cái rùng mình chạy lướt trên người và cảnh. Cũng như vạn vật, cảm thấy hơi thu, Bồng Nga băn khoăn đến những ngày mưa gió lạnh lùng.

Cái thiên tính gia đình giục chàng nhớ lại bao điều tơ tóc, bao chuyện xảy ra, về những thu xưa: nào những buổi chiều u ám tiếp theo ngày sáng sủa, Bồng Nga đứng tự lầu cao, ngắm dải Cù Mông lẩn sau sương lạnh hay in một vết lờ mờ tím trên nền mây rực rỡ vàng; nào cảnh hoa rừng muộn nở quanh thành, đẹp như những nụ cười nhớ được trong giấc chiêm bao; nào những đêm mong đợi phụ vương săn bắn về khuya; ôi, phụ vương giờ đã vùi thân bên đất nước thù! Chàng lắng nghe mỗi khi tiếng lá chạy trên sân lạt sạt, những cuộc yến diện mừng chiến thắng, những phút mơ màng theo điệu hát cung nga.

Giờ thì thôi rồi! Hết thảy đã tan theo xã tắc, đã chỉ còn là những ghi nhớ của một kiếp nào. Ngay đến thân chàng cũng vậy, cũng đã ba chìm bảy nổi tháng ngày đi, đi mãi như lá thu theo gió vật vờ.

Mặt trời lặn, bóng đen như một vết dầu xóa nhòa sự vật, hơi lạnh thấu xương...

Một tiếng ngựa phi thốt khiến Bồng Nga tỉnh giấc mộng buồn. Chàng nhìn lại phía sau thì thấy, tự khúc đường xuyên sơn bên trái, một con bạch mã loáng tới như giông.

Người ngồi trên yên, cố dán mình xuống lưng con vật hoảng sợ, tay nắm bờm, vế quắp chặt vì đã đứt rơi đâu hết dây cương, bàn đạp.

Mặc dải lưng điều với mớ tóc bay tung, vị thanh niên mã thượng hết sức giữ mình cho khỏi ngã. Nhưng sườn núi cao, lòng dốc thẳm, sự rủi may của người lạ chỉ sai nhau chừng một đường tơ.

Bồng Nga không đành chớp mắt trước cái tai nạn lớn lao nhường ấy. Chàng xắn tay áo, chờ khi ngựa đến, thốt văng mình ra cản. Người lạ nhảy xuống đất, vỗ về con ngựa đoạn cười và bảo Bồng Nga:

- May quá! Nếu chẳng nhờ tay hiệp sĩ, tôi ắt đã mạng vong rồi!

Giọng người tuổi trẻ êm như hơi xuân, Bồng Nga giật mình nhìn kỹ mới hay ai đó là một thiếu nữ trượng phu.

Trời lúc ấy đã tối sẩm, nhưng Bồng Nga vẫn còn ngẩn ngơ trước gương mặt ngọc và đôi mắt long lanh như sao buổi êm trời.

Thiếu nữ quen thói nhà quyền quý, cởi thanh gươm bên mình, trao tận tay Bồng Nga.

- Túc hạ, làm ơn nhận cho thanh bảo kiếm, vì tôi trót đã có lời nguyền suốt đời chẳng chịu ân ai.

Bồng Nga mích lòng vì cử động của cô gái lạ, vội ngắt lời nàng:

- Xin tiểu thư chớ coi làm một ân trọng, cái cử động rất thường của nam nhi ấy.

Giật mình, thiếu nữ hỏi:

- Người quê ở đâu ta? Sao nói tiếng bản quốc thông thạo như vậy?

- Bẩm, tôi là người của bốn phương trời.

Câu nói bí mật của người thanh niên bí mật càng khiến thiếu nữ ngạc nhiên.

Chàng mỉm cười, nàng chữa thẹn:

- Hiệp sĩ dù chẳng kể là ơn cũng xin nhận lấy một vật làm ghi.

Bồng Nga nể lòng, đành nhận.

Thiếu nữ tươi cười:

- Tôi phải về kẻo phụ thân tôi mong. Nhưng thể nào tôi cũng tìm đến bái yết tận quý ngụ, vì tôi chắc người còn lưu lại trong thành.

Dứt lời, nàng cúi chào, đoạn nhảy lên yên. Khi bóng giai nhân đã mất vào đêm tối, Bồng Nga nhoẻn nụ cười lãng mạn, nói một mình:

- Ta về nước chuyến này, tình cờ gặp cô gái Đại Nam tặng thanh gươm báu, phải chăng là ý Cao Xanh muốn vì ta báo trước sự thành công.

II

Bồng Nga trằn trọc mãi trên nệm rơm khô...

Cõi lòng chàng có thể ví là một cảnh giông gió tơi bời. Sau, chừng không thể nằm yên được với trăm mối sầu thương nung nấu, vả còn muốn nghe sự vật rỉ thầm, Bồng Nga vùng dậy mở cửa nhà trọ lẻn ra.

Trống lầu vừa điểm canh hai.

Mấy tiếng đột ngột giữa đêm thanh gieo vào tâm trí Bồng Nga những âm hưởng rất buồn. Quanh mình chàng đìu hiu, man mác... Cuộc sống trên thế gian như đọng lại, như nín hơi trước giờ xuất hiện của Tử thần.

Bồng Nga rùng mình, cảm thấy một nỗi buồn vô hạn. Mà cảnh đêm có lẽ chẳng bao giờ sáng, nó như bắt chàng phải nghĩ đến cuộc đời chàng, cũng mịt mù u ám, cuộc đời không chắc ở mai sau.

Buông tiếng thở dài, chàng thất vọng. Nhưng chàng vội gượng ngay, gượng thu hết nghị lực cuối cùng để rồi còn chống nhau với số mệnh.

Sự quả quyết giục chàng đi: phải hoạt động cho khuây buồn. Chàng đi, không chọn lối, nhưng vẫn cố tìm dấu vết xưa.

Thì đây, cái khối đen lù lù hoang vắng nọ, hẳn điện cũ vua Chàm. Chốn thâm nghiêm giờ bỏ mặc sự tàn phá của thời gian! Với kẻ vô tình, chẳng qua là một mớ đá vôi lổng chổng, với Bồng Nga, thương ôi! Nó là hết thảy những cái mất rồi!

Lại kia!... mấy ngọn tháp buồn rầu, còn nhớ chăng ngày đắc thắng, hay cũng mềm gan đá với tang thương?

Cả khoảng đất thênh thang này nữa! Bãi tha ma ấy vốn xưa là một cảnh võ trường!

Nước non thay mặt cũ rồi, tấn tuồng đào thải cợt người hồi hương...

Bồng Nga nắm chặt hai bàn tay, đầu choáng váng, tai ù, trước mặt thoáng qua màng máu đỏ. Chàng cảm giác như bị mũi dao đâm trúng ngực, hơi thép còn lạnh thấu tim.

Những ý nghĩ não nùng về định phận loài người, về sự nổi chìm của phú quý, về nỗi hưng vong các quốc gia dồn dập nhau trong tâm trí ông hoàng trẻ tuổi.

Hai mắt trừng trừng, Bồng Nga nhìn bới móc cảnh hoang tàn...

Dưới tầng lá kín, bóng đêm dày, những thân cành trơ trụi in lên nền trắng đục loang loáng mây đen; cỏ cây, rũ hạt sương đêm như khóc ngày linh lạc...

Bồng Nga chợt nhớ sự rắp định mang theo, bỗng giơ tay, trợn mắt:

- Hỡi Nam Man kiêu hãnh! Ta thề quét sạch chúng bay!

Một tiếng xì xào tiếp theo câu phát nguyện, hình như tàn hồn cố quốc đã chứng nhận cho lời chàng phát nguyện.

Chàng lại đi...

Một tiếng đờn ca văng vẳng khiến Bồng Nga vô tình cứ lững thững tiến đến một khu vườn đầy ánh sáng đèn lồng đỏ. Cửa vườn sẵn mở, chàng lùi lũi tiến vào. Một tiếng reo:

“Ô kìa tráng sĩ!”

Bồng Nga giật mình ngẩng mặt: thiếu nữ ban chiều.

Nàng vui vẻ quay lại nói với một ông già đạo mạo:

- Thưa cha, đây là tráng sĩ đã cứu con lúc ban chiều!

Và quay lại phía Bồng Nga, nàng giới thiệu:

- Thưa tráng sĩ, còn đây là Đỗ Tử Bình tướng công, phụ thân của thiếp.

Vị quan lớn liền tươi vẻ mặt, hớn hở bảo chàng:

- Lại có duyên kỳ ngộ ấy ư? Đỗ Tử Bình này xin kính chào túc hạ. Thực người đã cho lão phu chịu một cái ân nặng tầy non vậy.

Vừa nói, Đỗ công vừa trỏ ghế bảo chàng ngồi.

Hôm đó là ngày sinh nhật của Đỗ công, nên trong tướng phủ mới có hội hè khuya thế.

Chủ khách vừa yên vị, trên án đã bày tiệc hoa. Đỗ công ân cần mời mọc lại hỏi thăm Bồng Nga về thân thế chàng.

Bồng Nga lựa lời đối đáp khiến Đỗ công rất vui lòng. Không những vậy, chàng còn khéo ranh mãnh dò biết tên vị tiểu thư Nam Trân, con gái một rất nuông chiều của Đỗ công.

Bồng Nga lấy làm sung sướng biết được điều cần biết, chàng coi là một sự đắc thắng êm đềm.

Trong lúc ấy, rượu ngà ngà say, Đỗ công truyền tiểu thư dạo đờn.

Nàng không e lệ, tức khắc vâng theo phụ mệnh.

Bổng trầm vừa mấy tiếng thoảng qua, chàng trai trẻ đã bâng khuâng như lạc vào cõi mộng. Thả linh hồn theo nhịp sóng thanh âm, chàng vơ vẩn nhìn Nam Trân...

Dưới ánh sáng lung linh, Nam Trân thực là một vẻ đẹp tuyệt vời. Tuổi chừng mười chín đôi mươi, nàng tuy mềm mại yêu kiều, nhưng thân thể rất tròn trặn, in những nét hữu tình trong nếp áo là xanh; vẻ mặt ngây thơ mà dạn dĩ; hai bàn tay xinh xắn, nhảy nhót trên lớp tơ đồng như đôi bướm trắng rờn hoa.

Nàng hát theo đờn, hát bằng một giọng ngậm ngùi dìu dặt, khiến người trong tiệc ngẩn ngơ lòng. Âm nhạc ấy thế là định hẳn cuộc mai sau của đời chàng vậy.

Trôi dạt đã nhiều, đau khổ đã nhiều, Bồng Nga như chiếc thuyền bạt gió cần nghỉ ngơi trong cái hải cảng bình tĩnh. Vả lại, bấy lâu đơn độc, ngoài tấm lòng thờ nước, chàng chẳng từng yêu; trái tim vẫn như một thứ bảo vật chưa dùng.

Nay, trước mặt nàng, Bồng Nga thốt có cái cảm giác êm đềm, thư thái lạ; tấm lòng chàng, lần đầu tiên rung động vì tình.

Chàng yêu Nam Trâm, yêu một cách ngẫu nhiên, yêu một cách say đắm, yêu như một con chim yêu cái ánh sáng đầu tiên của trời xanh. Chàng nẩy ra cái ý muốn được cùng nàng sống chung một cuộc đời yên lặng an nhàn trong một cõi thế giới riêng thơ mộng. Chàng tự hỏi có nên lánh xa sự thế, mặc quách bể dâu, gác bỏ mối hoài bão trong lòng?

Tiếng đờn ca vẫn lên bổng xuống trầm, Bồng Nga vẫn tơi bời trăm mối nghĩ...

Nhưng, sau khúc não nùng, Nam Trân lại chuyển sang bài hát Chiêm Thành. Những điệu hùng tráng bỗng như trận gió xuân ấm áp đánh tan hết mộ khí của lòng chàng.

Tỉnh cơn say, Bồng Nga lại thấy hăng hái, lại thấy cái tàn hồn của tổ phụ lởn vởn quanh mình.

Chàng hổ thẹn, nghe trong lòng như có tiếng ai trách mắng:

- Hỡi đứa con hư đốn của dòng giống anh hùng! Ngươi vừa nghĩ gì thế? Ngươi có còn nhớ chăng nghĩa vụ của ngươi? Ngươi có còn nhớ lời thề của ngươi khi về thăm phần mộ tiền nhân? Ngươi có biết đời ngươi đã hẹn một nhiệm vụ thiêng liêng, đã không thuộc quyền ngươi nữa? Cớ sao ngươi dám ngông cuồng, toan đem tình lụy buộc mình? Ngươi há không biết rằng đời ngươi là cái đời cần phải hy sinh? Hãy để cho bọn dung thường ích kỷ tìm kiếm những thú vui mà hiện nay ngươi phải lánh xa. Mơ mộng đi, vì đó là cái bệnh của ngươi; nhưng hãy mơ mộng những sự nghiệp đáng với mặt anh tài.

Mệnh lệnh của lương tâm đến đây thì bài anh hùng ca vừa dứt tiếng. Trăng mờ sương tỏa, tiếng gà giục giã cuộc vui tàn...

Bồng Nga đứng dậy, cáo từ. Đỗ Tướng công yêu chàng vì nết, lại cảm chàng vì ân, tỏ lòng quyến luyến:

- Sự gặp gỡ của chúng ta là một điều hạnh ngộ, túc hạ vội chi về? Vả, đêm đã khuya rồi, chi bằng túc hạ nghỉ luôn trong phủ là hơn.

- Tướng công sẵn lòng đoái tưởng, vãn sinh vô cùng cảm tạ. Nhưng vãn sinh còn chút việc riêng nên...

- Túc hạ về bây giờ, lão phu áy náy, vị tất ngủ được yên. Hay túc hạ cho biết quý ngụ để mai sớm, lão phu sai người lại đón.

- Điều ấy, xin tướng công chớ ngại, vãn sinh còn mong được thỉnh giáo tướng công nhiều.

- Nếu vậy, hay! Cửa hầu tuy thăm thẳm mà lúc nào cũng rộng mở đón khách anh tài vậy.

... Trên con đường vắng dưới trăng mờ, Bồng Nga cúi đầu lủi thủi...

Tiếng gọi của lương tâm, chàng còn văng vẳng nhớ; song, than ôi! Lòng chàng vẫn có nhiều lẽ phải không ngờ!

III

Nam Trân ngả mình trên kỷ trầm hương, vơ vẩn nghĩ...

Cảnh phòng khuê trong ánh rèm châu xanh phớt, cũng đượm vẻ mơ màng.

Nam Trân buồn, nỗi buồn không duyên cớ, thấm thía tựa mùa xuân.

Với nét hoa cau có, hai mắt đăm đăm, làn tóc đen buông xõa, vóc mai lả lướt trong những nếp áo thướt tha, Nam Trân bâng khuâng giữa cảnh mơ hồ, phảng phất như một nàng tiên.

Cửa phòng mở ra khoảng rừng cây trùng điệp, màu lá xanh hoen ố sắc thu vàng. Cái phong vị hoang dã, thiên nhiên thêm vào cảnh khuê môn sang quý một cảm giác thần linh, mộng ảo.

Từ rừng sâu, thỉnh thoảng rúc lên một hồi tù và, âm thầm đứt nối, buồn như những tiếng gọi xa xa. Tiếng gọi xa khiến nàng hồi hộp, ước mong những cõi lạ phương trời, những cảnh tượng đẹp như Bồng lai, ghê như Địa ngục, những cảnh ngoài cuộc đời nàng mà thanh niên kỳ dị kia chắc đã trải qua.

Nam Trân cũng không rõ tại sao nàng mơ tưởng lạ lùng đến thế. Nhưng, nếu được phiêu lưu, nếu được chia sẻ cùng chàng nỗi cầu sương dặm tuyết, nàng lúc ấy có lẽ bớt được nhiều ân hận bên lòng.

Phải, nàng sẽ bớt được nhiều ân hận bên lòng vì từ ngay khi gặp gỡ, chàng trai trẻ kia đã in sâu trong trí nhớ Nam Trân một ảnh tượng rất buồn. Cái ảnh tượng kiếp giang hồ luân lạc với hết thảy những sự cực khổ trên đường đời, những nỗi lạnh lùng trong quán khách, những bữa no đói không thường, những cảnh gió mưa bất nhất, những khổ biệt ly, những sầu tưởng nhớ, những ngày tuyệt vọng rất dài, những đêm trằn trọc thâu canh...

Để anh hùng đến bước lầm than, không gia đình, không tổ quốc, tội ác đó là thuộc về chủ tộc nàng tham tàn, ỷ mạnh.

Nam Trân vùng đứng dậy, buông tiếng thở dài...

Vừa lúc ấy, thị nữ đưa vào một mảnh hoa tiên:

- Thưa tiểu thư, người khách lạ hôm qua, vì thấy tiểu thư ưa điệu Chiêm Thành, gửi tặng tiểu thư khúc hát này.

Nam Trân xúc động, tiếp lấy tờ hoa, nhưng nàng đành chịu không xem nổi thứ chữ ngoằn ngoèo đó.

Nàng truyền gọi nữ nhạc sư, một cung nhân của Chiêm vương hồi nọ và sai dạo thử nàng nghe.

Vâng lời, cung nhân tiến lại trước cầm đài, so dây, khẽ nắn...

Nam Trân thổn thức, lắng tai chờ...

Dưới ngón tài hoa, thanh âm bắt đầu tỉnh thức não nùng...

Nữ nhạc sư theo đờn cất tiếng hát sang Nam âm để tiểu thư dễ hiểu.

Nam Trân trừng nhận thấy ngụ ý bài ca, đê mê như người lỡ nhắp phải men nồng. Thỉnh thoảng, một tiếng thở dài khiến cho ngực nàng thổn thức chuỗi cặp thu ba đắm đuối, Nam Trân vội cắn chặt vành môi, cố giữ sự xúc cảm.

... Tiếng đờn ca thốt im bặt... tiếng nức nở tiếp theo sau. Nam Trân tỉnh ngọc trai rung động như nước loáng tàu sen. Có khi một tia sáng lập lòe trong cơn mơ màng, nhìn cung nhân lúc ấy đang hạt lệ vắn dài.

Ngạc nhiên nàng hỏi:

- Cớ sao già khóc?

- Xin tiểu thư bỏ quá cho, ngu hèn này thực muôn phần đắc tội. Nhưng, tiểu thư ơi, mười lăm năm chợt nghe khúc cũ, tôi như thấy sống lại cả đoạn sử vong quốc Chiêm Thành. Nỗi nước, tình vua nói sao cho xiết.

Nam Trân cảm động:

- Thế khúc hát kia, già có biết ai đặt ra chăng?

- Bẩm, khúc này ý mới nhưng là điệu cũ của hoàng tử Chế Bồng Nga.

- Của hoàng tử Chế Bồng Nga?

- Vâng. Nguyên khi quốc vương tôi bị Hoàng đế nhà Trần bắt đi, vương hậu tôi tử tiết trong cung cấm. Hoàng tử Chế Bồng Nga vội giả dạng tìm nơi ẩn lánh chờ dịp phục thù. Lúc dấn thân vào bước phong trần hoàng tử hát điệu ấy để tả mối sầu khứ quốc ly hương.

... Trời ôi! thương thay cho Đông cung!...

- Làm sao?

- Chẳng biết Đông cung trôi dạt nơi nào, vẫn còn hay đã mất, dung quang phỏng được như ngày bước ra?

Nam Trân cau đôi mày liễu, nhìn xa làn khói tỏa ngọn rừng. Một sự ngờ vực bỗng thoáng qua trí nàng như ánh chớp.

Ừ, có thế chăng? Có lẽ thanh niên bí mật kia đích thị hoàng tử Chế Bồng Nga? Cái chứng cớ hiển nhiên là, ngay buổi đầu gặp gỡ nàng đã cảm thấy ai có vẻ khôi vĩ khác thường. Nam Trân thở dài... ái tình từ trước vẫn núp náu trong lòng nàng bây giờ xuất lộ, rực rỡ như ánh nắng xuân. Tấm yêu nồng cháy vì bên trong có lẩn sự ái ngại sâu xa. Nàng cho rằng một người có cái thân thế như Bồng Nga cần phải được mối tình yêu như tình yêu đang rung động trái tim nàng. Nếu không thì, với chàng, cuộc đời chẳng hóa xấu xa lạnh lẽo biết chừng nào!

Nam Trân cũng thừa hiểu rằng yêu một người thù đệ nhất của nước Đại Nam, một người mà, nếu biết rõ tung tích, phụ thân nàng sẽ trừ khử ngay, là không thể được. Nhưng, chính sự không thể ấy càng khiến cho tình yêu kia thêm mạnh. Những nỗi hiểm nguy, những niềm đau khổ mai sau, Nam Trân coi đấy làm thường. Hy sinh cả hạnh phúc, cả sự yên ổn, cả tuổi xuân tươi để bù lại cho Bồng Nga những nỗi thiệt thòi bấy nay, theo ý nàng, chẳng có chi là quá đáng.

Nam Trân nhận ra ý nghĩa sâu xa của sự hy sinh, lấy làm vui vẻ.

Nàng quay lại hỏi cung nhân:

- Người tuổi trẻ, hôm qua ngồi uống rượu với tướng công, già thấy thế nào?

- Vì là quý khách nên ngu hèn này không dám đường đột.

- Bây giờ phỏng gặp hoàng tử Chế Bồng Nga già có nhận được chăng?

Cung nhân rụt rè không đáp.

Nam Trân hiểu ý:

- Già còn ngờ vực là vì chưa rõ lòng tôi...

Gương mặt ngọc bỗng nhuộm màu hồng.

Cung nhân nắm lấy tay nàng khẽ hỏi:

- Tiểu thư ý định nói gì?...

- Người khách lạ ấy theo ý tôi, chính là Bồng Nga hoàng tử. Tôi tin chắc như vậy nên đang tìm cách giúp đỡ Người thoát khỏi những tai nạn bất thường.

Cung nhân ứa nước mắt tạ ân nàng:

-          Tiểu thư có ý tốt như vậy, thực may mắn cho dòng giống quốc vương tôi! Vâng, tôi có thể nhận được, nếu tôi gặp mặt Đông cung.

(còn tiếp)

Nguồn: Chế Bồng Nga. Tiểu thuyết lịch sử, rút từ Lan Khai tuyển tập, (hai tập, 1700 trang khổ 16 x 24 cm). Trần Mạnh Tiến sưu tầm, tuyển chọn, giới thiệu. NXB Văn học sắp phát hành.