04-04-1914/ 03-03-1996

Tên thật là Marguerite Donnadieu, năm 1943 bà đổi thành Marguerite Duras theo tên một làng vùng Lot-et-Garonne, nơi có ngôi nhà của cha mẹ bà. Sinh tại Gia Định, Đông Dương (thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam ngày nay), cha là một giáo sư toán và mẹ là một cô giáo tiểu học, là hiệu trưởng của trường École De jeunes filles tức trường Tiểu học Trưng Vương ngày nay ở thị xã Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Nhưng gia đình bà cũng không sung túc lắm. Trải qua tuổi thơ và thời niên thiếu ở Việt Nam, những kỷ niệm ở đây đã gợi nên nhiều cảm hứng và in đậm trong những tác phẩm của bà. Năm 18 tuổi Duras trở về Pháp. Sau khi học toán, luật và khoa học chính trị, bà làm thư ký tại bộ Thuộc địa từ 1935 tới 1941.

Năm 1939, Duras kết hôn với nhà thơ Robert Antelme. Họ có một con trai nhưng chết vào năm 1942. Cũng trong năm đó, Marguerite Duras làm quen với Dionys Mascolo, người tình của bà sau này. Marguerite Duras và Robert Antelme từng tham gia kháng chiến chống Đức. Một lần đội của họ bị mai phục, Marguerite Duras trốn thoát nhờ sự giúp đỡ của François Mitterrand nhưng Robert Antelme bị bắt và bị gửi tới một trại ngày 1 thàng 6 năm 1944. Năm 1945, mặc dù đã có ý muốn ly dị, nhưng bà vẫn ở lại chăm sóc chồng một năm sau khi Antelme ra khỏi trại tập trung Dachau, trong một tình trạng bi đát. Bà đã kể lại thời kỳ đó trong cuốn La Douleur. Họ ly dị vào năm 1946. Duras cũng từng gia nhập Đảng cộng sản Pháp nhưng bị khai trừ vào năm 1955.

Duras được biết tới vào năm 1950 với cuốn tự truyện Un barrage contre le Pacifique. Những tác phẩm sau của bà đã góp phần làm mới cho thể loại tiểu thuyết. Năm 1984, Duras đoạt giải thưởng Goncourt với Người tình (L'Amant), cuốn tiểu thuyết viết về cuộc tình nồng nàn và lãng mạn giữa bà với Huỳnh Thủy Lê- một chàng trai người Hoa giàu có sống tại Sa Đéc, bắt đầu từ cuộc gặp gỡ tình cờ trên một bến phà nối liền Vĩnh Long và Sa Đéc hơn 75 năm trước, khi bà và gia đình đến sống tại Sa Đéc. Người tình là một thành công lớn, được dịch ra hơn 40 thứ tiếng và được dựng thành phim vào năm 1992.

Tác phẩm Duras gồm khoảng bốn mươi tiểu tuyết và mười vở kịch. Bà cũng đã thực hiện nhiều bộ phim, trong đó có India Song và Les enfants. Cuộc đời của Duras cũng như một cuốn tiểu thuyết. Bà không ngừng viết, những câu chuyện về nỗi đau, về bão tố, về rượu và những nỗi muộn phiền, về những lời nói và sự im lặng...

Những tác phẩm đầu của Duras thường được viết theo một dạng nhất định (tính chất lãng mạn của chúng đã bị nhà văn bạn Raymond Queneau chỉ trích), nhưng kể từ Moderato Cantabile bà đã thử các lối viết mới, đặc biệt là cắt bỏ những đoạn văn dài để làm tăng phần quan trọng của những gì không được viết ra. Bà thường được xếp vào phong trào Tiểu thuyết mới trong văn học Pháp. Các phim của bà cũng mang tính chất thực nghiệm, thường tránh dùng âm thanh thu cùng hình ảnh mà dùng lời của người kể truyện, không phải để kể lại câu truyện mà để ám chỉ đến một truyện có thể xảy ra với các hình ảnh đó. Năm 1989, bà được trao Giải quốc gia Áo cho Văn học châu Âu.

Những năm cuối đời, Marguerite Duras còn có một mối tình với Yann Andréa, một sinh viên trẻ say mê các tác phẩm của bà, kém Duras tới 38 tuổi.

Marguerite Duras mất ngày 3 tháng 3 năm 1996 ở Paris, được chôn cất tại Nghĩa trang Montparnasse. Trên bia mộ của bà khắc hai đóa hoa và hai chữ viết tắt M.D. của tên tuổi Marguerite Duras cùng hai tấm chân dung, một khi còn trẻ và một khi đã già.

Tác phẩm:

Văn học

    Les Impudents, Nhà xuất bản Plon, 1943.

    La Vie tranquille, Gallimard, 1944.

    Un barrage contre le Pacifique, Gallimard, 1950.

    Le Marin de Gilbaltar, Gallimard, 1950.

    Les Petits chevaux de Tarquinia, Gallimard, 1953.

    Des journées entières dans les arbres, Le Boa, Madame Dodin, Les Chantiers, Gallimard, 1954.

    Le Square, Gallimard, 1955.

    Moderato Cantabile, Les Éditions de Minuit, 1958.

    Les Viaducs de la Seine et Oise, Gallimard, 1959.

    Hiroshima mon amour, Gallimard, 1960.

    L'après-midi de M. Andesmas, Gallimard, 1960.

    Le Ravissement de Lol V. Stein, Gallimard, 1964.

    Théâtre I : les Eaux et Forêts-le Square-La Musica, Gallimard, 1965.

    Le Vice-consul, Gallimard, 1966.

    L'Amante Anglaise, Gallimard, 1967.

    Théâtre II : Suzanna Andler-Des journées entières dans les arbres-Yes, peut-être-Le Shaga-Un homme est venu me voir, Gallimard, 1968.

    Détruire, dit-elle, Les Éditions de Minuit, 1969.

    Abahn Sabana David, Gallimard, 1970.

    L'Amour, Gallimard, 1971.

    "Ah! Ernesto", Hatlin Quist, 1971.

    India Song, Gallimard, 1973.

    Nathalie Granger, tiếp theo La Femme du Gange, Gallimard, 1973.

    Le Camion, tiếp theo Entretien avec Michelle Porte, Les Éditions de Minuit, 1977.

    L'Eden Cinéma, Mercure de France, 1977.

    Le Navire Night, tiếp theo Césarée, les Mains négatives, Aurélia Steiner, Mercure de France, 1979.

    Vera Baxter ou les Plages de l'Atlantique, Albatros, 1980.

    L'Homme assis dans le couloir, Les Éditions de Minuit, 1980.

    L'Eté 80, Les Éditions de Minuit, 1980.

    Les Yeux verts, trong les Cahiers du cinéma, n°312-313, tháng 6 1980 và lần xuất bản mới năm 1987.

    Agatha, Les Éditions de Minuit, 1981.

    Outside, Albin Michel, 1981.

    L'Homme atlantique, Les Éditions de Minuit, 1982.

    Savannah Bay, Les Éditions de Minuit, 1982, lần xuất bản thứ hai năm 1983 có viết thêm.

    La Maladie de la mort, Les Éditions de Minuit, 1982.

    Théâtre III : -La Bête dans la jungle, dựa theo Henry James, adaptation de James Lord và M. Duras; -Les Papiers d'Aspern, dựa theo H. James, adaptation de M. Duras và Robert Antelme; -La Danse de mort, dựa theo August Strindberg, adaptation de M. Duras, Gallimard, 1984.

    L'Amant, Les Éditions de Minuit, 1984; giải Goncourt.

    La Douleur, POL, 1985.

    La Musica deuxième, Gallimard, 1985.

    Les Yeux bleus Cheveux noirs, Les Éditions de Minuit, 1986.

    La Pute de la côte normande, Les Éditions de Minuit, 1986.

    La Vie matérielle, POL, 1987.

    Emily L., Les Éditions de Minuit, 1987.

    La Pluie d'été, POL, 1990.

    L'Amant de la Chine du Nord, Gallimard, 1991.

Điện ảnh

    1967: La Musica

    1969: Détruire, dit-elle

    1972: Jaune le soleil

    1972: Nathalie Granger

    1974: La Femme du Gange

    1975: India Song

    1976: Des journées entières dans les arbres

    1976: Son nom de Venise dans Calcutta désert

    1977: Le Camion

    1977: Les Plages de l'Atlantique (Baxter, Vera Baxter)

    1978: Les Mains négatives (phim ngắn)

    1978: Cesarée

    1979: Aurélia Steiner (Vancouver) (phim ngắn)

    1979: Aurelia Steiner (Melbourne) (phim ngắn)

    1979: Le Navire Night

    1981: Agatha et les lectures illimitées

    1981: L'Homme atlantique

    1982: Il Dialogo di Roma (phim tài liệu)

    1984: Les Enfants

On Marguerite Duras' tombstone at Montparnasse Cemetery (Paris, France) there are a small plant, a lot of white pills scattered over her sober gray stone, two flowers and two letters engraved: M. D. Two are also the images that could illustrate the unbridled process of her existence: the evocation of a beautiful girl full of eroticism traveling by ferry along the Mekong River with a felt hat on, her lips in a dark red color, and, just at the other end, a woman with her face and body devastated by alcohol, dressed in a straight skirt and a vest over a turtleneck jumper who, after four detoxification cures, went into a five months coma. Marguerite Duras leapt in just a moment from the beginning to the end of her life but, in the brief time of that moment, she did what she wanted to do: écrire. To write.

She wrote and she loved what she wrote to the obsession. She herself used to wonder what was that mortal need that had taken her to live in a parallel world to the world of the others and her to exist less and less because everything, her essence, was given to the all-consuming writing. When she was fifteen, she said to her mother that the only thing she wanted to do in her whole life was to narrate and she sincerely wondered what could do with their time the people that didn't write. Because, even her most painful memories were filtered through literature. One of the most heartbreaking statements against Nazism appears in her text La Douleur (P.O.L., 1985) where she describes her impatience when, from the windows of her house at the Rue Saint-Benoît (Paris), she gazes people quietly walking by and she wants to shout out loud that inside that very room there is a man, her husband, who has come back alive from the German concentration camps and he, as his neck is so thin that it could be hold with just one hand, only can eat some clear soup in teaspoons because his stomach would tear with the weight of any other food.

Marguerite Donnadieu was born in 1914, April the fourth, next to Saigon, in the French Indochina (what today is South Vietnam) "I cannot think of my childhood without thinking of water. My home town is a town of water", said M.D. She was the first girl out of five brothers, two of them, Pierre and Paul, sons of the wedlock, and the other two, Jean and Jacques, sons of the father and a previous wife who died in Hanoi. Her father, a math teacher, had to be repatriated to France when she was just four years old because of infectious fevers and he never went back to Indochina. He died after having bought a house next to a small French village called Duras where he wanted to spend next summer with all his family and that would replace in the future his own surname. This death left his family in an impoverished economic situation and they started having financial difficulties. Children grew like vagabonds in the forest, almost acquiring a native look, and all their mother could do was to feed them with European food, brought directly from France. Food that they loathed.

Marie Legrand, Marguerite's mother, fought hard against poverty. She clung to her possessions, to her land that she had to save once and again against the sea and the wind if she wanted something to grow from there. And, meanwhile, she was discovering the strange beauty of that girl, her daughter, that wasn't dressed like the other girls, that had her own personal way of doing things and that could be really fascinating to men. Marguerite Duras met her Chinese lover. To become a rich family started then to be a real obsession. Many years later, the writer declared that money didn't change a thing because she would always keep "a damned mentality of being poor". For her, poverty at birth was hereditary and everlasting. It had no cure.

Any reader of Un barrage contre le Pacifique (Gallimard, 1950) or of L'amant (Minuit, 1984) will discover that this first data about her biography are already familiar. Because reading Marguerite Duras' books also implies reading her own life. In a real act of literary vivisection, she extracted her own pain, she filtered it through the balsam of writing and then she offered it all to the reader. And this reader had to find out that what he or she was reading was not only the account of the vital subsistence of a woman writer, but also the individual evolution of every character in her books that, at the same time, were a novelistic reflection of what really happened to thousands of human beings throughout the twentieth century. Marguerite Duras offers us in her books a description of different crucial moments at different places of the world. A description so reliable as that of any good historian, but with a very important matter added: she shows the suffering, hope and compassion of those genuine figures of our history.

Gallimard Publishing Company did not accept her first book, but she kept on writing and when she finished her next novel, Les impudents, she threatened with committing suicide if it wasn't published. In 1943, she joined the Resistance, while her beloved brother Paul, who had remained with their mother in Saigon, died of bronchopneumonia because of the lack of medicines. Pain was unbearable and she showed it in La vie Tranquille (Gallimard, 1944), the book that she was writing at that very moment and that Gallimard published. At last, she received the recognition she was waiting for, bust she couldn't enjoy it because the Gestapo arrested her husband at his sister's apartment at the Rue Dupin. Then, suddenly, M.D. decided not to write again a single line anymore and she didn't published anything till 1950. She, that had threatened everybody with committing suicide if her books weren't published, realized all of a sudden that literature was a trivial little thing compared to the pain of reality.

Literature and reality… Two points hard to be separated one from the other in the works of this writer who traps and devours because her writing oozes wisdom and it is always difficult to relinquish the charm of authenticity. In 1950 she achieved her first literary success, Un barrage contre le Pacifique and, from that moment, her memorable works were published: Les petits Chevaux de Tarquinia (Gallimard, 1953) where she tells the story of a vacation in Italy, Des journées entières dans les arbres (Gallimard, 1954), Moderato Cantabile (Minuit, 1958), Hiroshima, mon amour (Gallimard, 1960) the later famous film by Alain Resnais, and Le ravissement de Lol V. Stein (Gallimard, 1964), novel with which she reached the top of her creative activity. According to her own words extracted from an interview for the French television, to write Le ravissement de Lol V. Stein was specially complicated: "Writing is always a hard thing to do, but in that occasion I was more frightened than usual: It was the first time after a very long period that I was to write without alcohol and I was afraid of writing something common". Of course, she didn't write something common. She created a character dispossessed of herself who sees at a ball how the person she loves is falling in love with another woman, and it consequently means that she, the main character, suddenly is pushed into the background. M.D. created such a desperate character, and at the same time so adorable, that many years later she, the writer, would declare that she regretted the impossibility of being Lol V. Stein herself. Because she had conceived her, she had written everything about her, she had created her, but she hadn't been Lol and therefore she felt "that mourning because she was never Lol V. Stein".

In her next novel, Le vice-consul (Gallimard, 1965) the main character walks out to the balcony of his house in Lahore and shoots into the air. He doesn't shoot at the passers-by or at the doves. "He shoots at pain, disgrace and at the million of children that were to starve to death in the next four months.""Then came the titles: L'amante anglaise (Gallimard, 1967), L'amour (Gallimard, 1971), L'amant (Minuit, 1984), La Douleur (P.O.L., 1985), Émily L., La vie matérielle…

Her captivating way of facing her world and her past is inside every book she wrote. And, when speaking about literature, this is the only thing that matters: books. Those fascinating, splendid and incredible books.