Sinh ngày 11-11-1924 tại Đà Nẵng. Là người con thứ 11 trong một gia đình, cha làm thợ may. Nguyên quán: Điện Bàn, Quảng Nam. Từ trần lúc 10:15 ngày 29-06-2015 tại BV Thống Nhất, TP Hồ Chí Minh.

Bắt đầu hoạt động âm nhạc từ năm 1940 trong nhóm tân nhạc. Sau ca khúc đầu tay Trầu cau, sáng tác của ông được biết rộng rãi là bài Đoàn giải phóng quân viết cuối 1945. Một nhạc phẩm nổi tiếng khác của ông là Mùa đông binh sĩ được viết khoảng giữa thập niên 1940.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Phan Huỳnh Điểu gia nhập quân đội, công tác ở Liên khu 5. Thời gian này ông viết một số ca khúc như Nhớ ơn Hồ Chủ Tịch, Quê tôi ở miền Nam...

Năm 1955, tập kết ra Bắc, công tác ở Ban Nhạc vũ, Hội Văn nghệ Việt Nam. Năm 1957, khi thành lập Hội Nhạc sĩ Việt Nam, được cử vào Ban chấp hành là Ủy viên Thường vụ và công tác tại Hà Nội. Tháng 12 1964, Phan Huỳnh Điểu vào chiến trường Trung Trung Bộ, Ban văn nghệ Khu V. Sáng tác bản hành khúc Ra tiền tuyến với bút danh Huy Quang.

Sau 1975, Phan Huỳnh Điểu chuyển về Hội Âm nhạc thành phố Hồ Chí Minh. Đã sáng tác và công bố hơn 100 ca khúc, quá nửa trong số đó là các bài hát phổ thơ.

Âm nhạc của Phan Huỳnh Điểu có giai điệu trau chuốt, trữ tình, ngay cả trong thể loại hành khúc, như Cuộc đời vẫn đẹp sao, Hành khúc ngày và đêm. Phan Huỳnh Điểu còn có nhiều ca khúc về đề tài tình yêu thành công như Tình trong lá thiếp, Những ánh sao đêm, Bóng cây Kơnia, Anh ở đầu sông em cuối sông, Sợi nhớ sợi thương, Ở hai đầu nỗi nhớ, Đêm nay anh ở đâu, Thuyền và biển, Thơ tình cuối mùa thu, Người ấy bây giờ đang ở đâu, Tình ca Đămbri, Tia nắng... Ông đã phổ nhạc thành công cho rất nhiều bài thơ.

Ngoài ra, ông còn sáng tác một số tác phẩm dành cho thiếu nhi, tiêu biểu là: Đội kèn tí hon, Nhớ ơn Bác...

-       Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

Trong cuộc phỏng vấn đăng báo Thanh Niên ngày 27 tháng 4 năm 2006, nhạc sĩ nói: "Tôi cho rằng thơ phổ nhạc đạt đến mức độ cộng hưởng tâm hồn của nhạc sĩ và thi sĩ. Tìm thấy một bài thơ phù hợp, nhạc sĩ phổ nhạc và gửi gắm tâm trạng mình. Xét đến cùng, chất thơ trong ca từ của một nhạc sĩ thuần túy không thể bằng được chất thơ trong ca từ vốn là bài thơ của một nhà thơ. Nhà thơ chắt chiu từng con chữ, nhạc sĩ chăm chút từng nốt nhạc sẽ cho ra một tác phẩm toàn vẹn và đầy đặn. Bởi vậy, tôi hết sức thích phổ nhạc cho thơ. Thơ và nhạc như cặp anh chị em song sinh, thơ một cánh, nhạc một cánh cho tác phẩm bay lên...".

Một số tác phẩm

    Trầu cau (Sáng tác đầu tay, 1945)

    Đoàn Vệ quốc quân (1945)

    Mùa đông binh sĩ (1946)

    Những người đã chết (1946, là ca khúc phổ thơ đầu tiên, sử dụng thơ của Tế Hanh)

    Tình trong lá thiếp (1955)

    Quê tôi ở miền Nam

    Nhớ ơn Hồ Chủ tịch

    Ra tiền tuyến

    Đội kèn tí hon (1959)

    Những em bé ngoan (1959)

    Nhớ ơn Bác (1959)

    Anh ở đầu sông em cuối sông

    Những ánh sao đêm (1962)

    Có một đàn chim

    Bóng cây Kơ-nia (1971)

    Cuộc đời vẫn đẹp sao (1971)

    Đây thôn Vỹ Dạ

    Đêm nay anh ở đâu

    Giải phóng quân

    Hành khúc ngày và đêm (1972)

    Nhớ (1973)

    Ở hai đầu nỗi nhớ

    Đà Nẵng ơi, chúng con đã về (1975)

    Sợi nhớ sợi thương (1978)

    Quảng Nam yêu thương

    Thơ tình cuối mùa thu

    Thuyền và biển

    Tương tư chiều

    Hát về thành phố quê hương (1997)

    Khi không còn em nữa (1992)

    Tiếng thu

    Bạn đến chơi nhà

    Làm cây thông reo

    Người ấy bây giờ đang ở đâu

    Tình ca Đămbri

    Tia nắng

    Chiều tím

    Nhớ lắm chiều nay

    Tìm em bên giếng nước

wikipedia