(1932-2014)

Còn có bút danh là Nguyễn Sáng. Sinh năm Tân Mùi, ngày 12-01-1932, con một chủ tiệm vàng, tại xã Mỹ Luông (nay là thị trấn Mỹ Luông), huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Mất lúc 17 giờ ngày 13/02/2014 (nhằm ngày 14 tháng Giêng âm lịch năm Giáp Ngọ 2014) tại nhà riêng ở Quận 7, TP. Hồ Chí Minh.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp: gia nhập quân đội và hoạt động ở chiến trường miền Nam.

Sau năm 1954: tập kết ra miền Bắc, bắt đầu sự nghiệp viết văn kể từ đó.

Kháng chiến chống Mỹ, trở lại miền Nam, cùng tham gia cuộc kháng chiến và tiếp tục viết văn.

Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1957).

Thành viên Nhóm Văn Chương Hồn Việt do nhà văn Triệu Xuân sáng lập từ năm 2007.

-       Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật, đợt 2, năm 2000.

“…Nhà văn Nguyễn Quang Sáng là một trong những gương mặt điển hình của những nhà văn sinh ra trên miền đất phương Nam của Tổ quốc. Con một chủ tiệm vàng, nghĩa là gia đình có của ăn của để, nhưng anh đã tự nguyện đi kháng chiến. Tháng 4-1946, mới 14 tuổi, anh xung phong vào bộ đội, làm liên lạc cho đơn vị Liên chi 2. 1948 được bộ đội cho đi học bổ túc văn hóa ở trường Trung học kháng chiến Nguyễn Văn Tố. 1950 về Phòng Chính trị Bộ Tư lệnh phân khu Tây Nam Bộ, làm cán bộ nghiên cứu Phật giáo và Hòa Hảo. Tập kết ra Bắc năm 1955, chuẩn úy Nguyễn Quang Sáng chuyển ngành, về làm cán bộ biên tập phòng Văn nghệ Đài Tiếng nói Việt Nam. Anh Sáng tập tành viết lách từ năm 1952, nhưng phải đến năm 1956 truyện ngắn đầu tay của anh mang tên Con chim vàng mới được in trên tuần báo Văn nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam. Năm ấy anh Sáng 24 tuổi, còn rất trẻ! Hai năm sau, đầu năm 1958, tập truyện ngắn đầu tiên cùng tên Con chim vàng được Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, lúc đó do Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng làm Giám đốc. Cuối năm 1958, Nguyễn Quang Sáng xuất bản tác phẩm thứ hai: Người quê hương- NXB Văn hóa, 1958, tiền thân của NXB Văn học sau này. Đây là tập truyện ngắn 160 trang, gây tiếng vang trong dư luận văn học. Tác phẩm này liên tục được tái bản. Đến năm 1960, tái bản lần thứ tư. Ngay khi ra mắt tập truyện Con chim vàng, anh Sáng được điều về công tác tại Hội Nhà văn Việt Nam, làm cán bộ sáng tác, rồi biên tập viên Nhà xuất bản. Năm 1966, vô chiến trường B. công tác tại Hội Văn nghệ Giải phóng. 1972, anh trở ra Bắc, tiếp tục làm việc ở Hội Nhà văn. Sau Giải phóng, Nguyễn Quang Sáng làm Tổng Thư ký Hội Nhà văn Tp HCM khóa 1, 2, 3,. Anh là Ủy viên BCH Hội Nhà văn VN khóa 2, 3; là Phó Tổng Thư ký Hội Nhà văn VN khóa 4.

Sau hai tập truyện ngắn nói trên, những tác phẩm chính của Nguyễn Quang Sáng gồm: Nhật ký người ở lại, tiểu thuyết, 228 tr, Nxb Văn học, 1962; Đất lửa, tiểu thuyết, 290 tr, Nxb Văn học,1963; Câu chuyện bên trận địa pháo, 77 tr, truyện vừa, Nxb Văn học,1966; Chiếc lược ngà, truyện ngắn, Nxb Giải phóng, 1968; Bông Cẩm thạch, truyện ngắn, Nxb Giải phóng, 1969; Cái áo thằng hình rơm, truyện vừa, Nxb Giải phóng 1973; Mùa gió chướng, tiểu thuyết, Nxb Giải phóng, 1975; Người con đi xa, truyện ngắn, Nxb Tác phẩm mới, 1977; Dòng sông thơ ấu, tiểu thuyết, Nxb Kim Đồng, 1985; Bàn thờ tổ của một cô đào, truyện ngắn, NxbVăn nghệ Tp HCM, 1985; Tôi thích làm vua, truyện ngắn, NxbVăn nghệ Tp HCM, 1988; 25 truyện ngắn, Nxb Văn hóa Thông tin, 1990; Paris tiếng hát Trịnh Công Sơn, Nxb Tác phẩm mới, 1990; Con mèo Fujita, truyện ngắn, NxbVăn nghệ Tp HCM, 1991. Nguyễn Quang Sáng, tác phẩm Giải thưởng Hồ Chí Minh, NXB Văn học, tuyển, 2007; Nhà văn về làng, NXB Văn nghệ Tp HCM, 2008.

Trong lĩnh vực điện ảnh, với tư cách là người viết kịch bản, Nguyễn Quang Sáng là một trong những nhà văn rất thành công: Mùa gió chướng, 1977;  Cánh đồng hoang, 1978; Pho tượng, 1981; Cho đến bao giờ, 1982; Mùa nước nổi, 1986; Dòng sông hát, 1988; Câu nói dối đầu tiên, 1988; Thời thơ ấu, 1995; Giữa dòng, 1995; Như một huyền thoại, 1995… Năm ngày trước đây, ngày 24-7, Nguyễn Quang Sáng vừa hoàn tất một kịch bản phim truyện cho hãng phim Nguyễn Chánh Tín. Sức làm việc của anh trên cả hai lĩnh vực văn học và điện ảnh xem ra còn rất dẻo dai, như là gừng càng già càng cay vậy! Phim Cánh đồng hoang được tặng Huy chương vàng Liên hoan phim Matxcơva 1981.

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng được tặng nhiểu giải thưởng, trong đó có Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2000”.

Nguồn: Trích Tham luận của Nhà văn Triệu Xuân tại Hội thảo Nhà văn Nguyễn Quang Sáng, do Hội Nhà văn Tp Hồ Chí Minh và Nhóm Văn chương Hồn Việt tổ chức ngày 29-7-2008 tại Hội trường Liên hiệp các Hội VHNT TP HCM.

Tác phẩm:

Văn xuôi

    Con chim vàng (1978)

    Người quê hương (truyện ngắn, 1968)

    Nhật ký người ở lại (tiểu thuyết, 1961)

    Đất lửa (tiểu thuyết, 1963)

    Câu chuyện bên trận địa pháo (truyện vừa, 1966)

    Chiếc lược ngà (truyện ngắn, 1966)

    Bông cẩm thạch (truyện ngắn 1969)

    Cái áo thằng hình rơm (truyện vừa, 1975)

    Mùa gió chướng (tiểu thuyết, 1975)

    Người con đi xa (truyện ngắn, 1977)

    Dòng sông thơ ấu (tiểu thuyết, 1985)

    Bàn thờ tổ của một cô đào (truyện ngắn, 1985)

    Tôi thích làm vua (truyện ngắn, 1988)

    25 truyện ngắn (1990)

    Paris - tiếng hát Trịnh Công Sơn (1990)

    Con mèo của Foujita (truyện ngắn - 1991)

    Nhà văn về làng (truyện ngắn, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 2008)

    Người đàn bà Tháp Mười

Kịch bản phim

    Cánh đồng hoang (1978)

    Pho tượng (1981)

    Cho đến bao giờ (1982)

    Mùa nước nổi (1986)

    Dòng sông hát (1988)

    Câu nói dối đầu tiên (1988)

    Thời thơ ấu (1995)

    GilZa dòng (1995)

    Như một huyền thoại (1995).

* Truyện ngắn cuối cùng: Lời chị dặn, viết xong ngày 04/09/2008. Ông đưa bản viết tay cho nhà văn Triệu Xuân, in trong tác phẩm 592 trang: Văn Thơ chọn lọc của Nhóm Văn Chương Hồn Việt. NXB Văn học, 01/2009.

- Đường link đọc Lời chị dặn

www.trieuxuan.info