(1936-2016)

Ảnh Dương Nghiễm Mậu do Họa sỹ Đỗ Duy Ngọc chụp tháng 7-2016, vài ngày trước khi nhà văn từ trần.

Tên thật là Phí Ích Nghiễm, sinh ngày 19 tháng 11 năm 1936 tại làng Mậu Hòa, huyện Đan Phượng, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Mất vào tối ngày 02-08-2016 tại Sài Gòn.

Từ 12 đến 18 tuổi sống ở Hà Nội. Học tiểu học ở trường Hàng Than, trung học Chu Văn An, viết đoản văn, tùy bút cho báo trường và các báo có phụ trang văn nghệ học sinh. 1954 di cư vào Nam với gia đình, năm đầu ở Huế, năm sau vô Nha Trang, hè 1957 vào sống hẳn Sài Gòn.

Năm 1954, vào Nam. Từ 1957, bắt viết nhiều đoản văn, truyện ngắn, truyện dài. Năm 1962, chủ trương tạp chí Văn nghệ với Lý Hoàng Phong, đồng thời viết cho các báo Sáng tạo, Thế kỷ, Tia sáng, Văn, Văn học, Bách khoa, Giao điểm, Chính văn, Sóng thần, Giữ thơm quê mẹ... Ngoài ra, còn chủ trương nhà xuất bản Văn Xã.

Năm 1966, nhập ngũ, đến năm sau thì được bổ nhiệm làm phóng viên quân đội Việt Nam Cộng hòa đến ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Từ năm 1977, chuyển sang ngành vẽ tranh sơn mài.

Tối 2/8/2016, Dương Nghiễm Mậu đang ngồi trên bàn viết tại nhà riêng ở 281/17/11, Lê Văn Sỹ, quận Tân Bình, Sài Gòn, thì đột ngột bị nhồi máu cơ tim. Dù được gia đình mau chóng đưa đi cấp cứu, ông không qua khỏi.

Từ điển văn học bộ mới, NXB Thế Giới nhận xét: "... (Dương Nghiễm Mậu) là một trong những nhà văn Việt Nam thế hệ 60-70 đã đào rất sâu vào bản chất của cuộc hiện sinh con người... Ông đứng riêng một cõi, dường như không có bạn đồng hành, và đã tạo được một lối cấu trúc về truyện ngắn, truyện dài nằm trong nhân sinh quan bao quát của triết học hiện sinh và vô thần..."

Tác phẩm

Tập truyện ngắn

Cũng đành (Văn Nghệ, 1963; Văn Xã tái bản 1966)

Đêm (Giao Điểm, 1965)

Đôi mắt trên trời (Giao Điểm, 1966)

Sợi tóc tìm thấy (Những tác phẩm hay, 1966)

Nhan sắc (An Tiêm, 1966; Văn Xã tái bản 1969)

Kinh cầu nguyện (Văn Xã, 1967)

Địa ngục có thật (bút ký, Văn Xã 1969

Ngã đạn (Nguyệt san Tân Văn, 1970)

Quê người (Văn Xã, 1970)

Trong hoang vu (Nguyệt san Tân Văn, 1971)

Cái chết của… (Văn Xã, 1971)

Tên bất lực (Tạp chí Văn học, 1972)

'Tiếng sáo người em út (in lầu đầu: ?)...

Truyện dài

Gia tài người mẹ (Văn Nghệ, 1964; Văn Xã tái bản 1966)

Đêm tóc rối (Thời Mới, 1965)

Tuổi nước độc (Văn, 1966)

Phấn đấu (Văn, 1966)

Gào thét (Văn Uyển, 1968)

Ngày lạ mặt (Giao Điểm, 1968)

Con sâu (Văn, 1971)

Sống đã chết (Giao điểm, 1972)...[1]

Năm 2007 tại Sài Gòn, 4 tập truyện ngắn của ông đã được tái bản, đó là: Đôi mắt trên trời, Cũng đành, Tiếng sáo người em út và Nhan sắc. Tuy nhiên, có hai luồng ý kiến trái ngược nhau về việc làm này [2].

___

^ Danh sách tác phẩm chép theo T. Khuê (Từ điển văn học, bộ mới, tr. 358-359). Tên và năm trong ngoặc là tên nhà xuất bản và năm xuất bản sách.

^ Xem chi tiết tại đây: [1], [2], [3], [4].

Sách tham khảo

T. Khuê, mục từ Dương Nghiễm Mậu trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.