NHÂN VẬT:
ANTIGONE, con gái của Édipe
ISMÈNE, em gái của Antigone
CRÉON, vua thành Thèbes, cậu ruột của Antigone và Ismène
EURYDICE, vợ của Créon
HÉMON, con trai Créon, người yêu của Antigone.
TIRÉSIAS, vị tiên tri nổi tiếng
Một SĨ QUAN trong hoàng cung
Một VỆ BINH
ĐỘI DồNG CA gồm những cụ già thành Thèbes
Sự việc xảy ra nơi tiền đình cung điện Créon, tại thành Thèbes (1)
ANTIGONE
- Ixmen em, hỡi mái đầu yêu dấu!
Em biết rõ rồi những nỗi đau thương
Thừa kế của cha ta, nhiều và sâu nặng vô cùng
Mà Dơx muốn cho đời ta vùi dập
Ta đã chịu hầu như đủ hết
Những xot xa, nhục nhã đắng cay.
Và giờ đây, em hay chăng trong
thành phố Teb này (1)
Điều lệnh mới nhà Vua vừa công bố?
Em đã nghe rồi, hay em chưa thông tỏ
10- Những mưu toan đê tiện của quân thù
Muốn thi hành xuc phạm người thân ta ?
ISMENE
Không một tin nào, hỡi Angtigôn yêu mến,
Đến với em, vui mừng hay thảm đạm
Kể từ khi trong chỉ một ngày thôi
Hai anh ta cùng một lúc lìa đời,
Tự chém đâm nhau, cả hai cùng ngã xuống.
Em chẳng biết tin gì, hân hoan hay sung sướng
Kể từ khi quân đội Argiêng
Biến đi đêm qua trong bóng tối mịt mùng.
ANTIGONE
20- Chị nghĩ vậy, chính vị duyên có đó
Muốn cùng em nói riêng điều tâm sự,
Chị rủ em ra khỏi chốn lâu đài.
ISMÈNE
Chị có điều gì muốn bảo em đây?
Tâm trí chị, một dự định lớn nào xúc động?
ANTIGONE
Sao, không phải Crêông, với hai anh ta
thương mến,
Cho một anh, từ khước một anh
Được hưởng tang nghi, đúng lệ hiện hành?
Ông cho mai táng một mình Êteôclex,
Đảm bảo những vinh dự cuối cùng cho
người đã chết
30- Đồng thời ông xuống lệnh cấm mang chôn
Không cho ai để nước mắt tuôn tràn
Khóc Pôlinix, người anh xấu số,
Mà bỏ xác cho quạ diều xâu xé,
Trần trơ một nắm đất không vùi.
Đó là điều theo dư luận, than ôi !
Crêông độ lượng sẽ loan báo cho chị em mình biết.
Hắn sẽ tới, lệnh ban hành dứt khoát
Và lệnh cấm này không phải một lời suông:
Bất cứ ai vi phạm, không tuân hành
40 -Sẽ bị xử ngay trong thành phố.
Họ sửa soạn chống mình như vậy đó.
Lát nữa thôi, em sẽ tỏ ra có xứng đáng con dòng,
Có mang trong mình một tâm hồn cao thượng
hay không.
ISMENE
Ôi bất hạnh!
Sau một lệnh cấm ngặt nghèo như vậy,
Chọn bên nào? Làm theo hay chống lại?
ANTIGONE
Em có sẵn sàng giúp chị một tay?
ISMÈNE
Chị nghĩ thế nào? Dám tính chuyện gì đây?
ANTIGONE
Em có giúp chị đem xác anh mình mai táng?
ISMÈNE
50- Bất chấp lệnh quốc gia cấm đoán?
ANTIGONE
Chị muốn chôn anh, anh của chị và em.
Đúng, anh của em, dù em chẳng dám nhận
anh mình.
Đời sẽ không trách chị quên tình máu mủ.
ISMÈNE
Sao, bất chấp lệnh Créon, hỡi Antigôn khốn khổ?
ANTIGONE
Hỏi hắn có quyền gì chia rẽ chị với người thân
ISMÈNE
Hãy nhớ, chị ơi!
Cha chúng ta trong sỉ nhục, căm hờn,
Đã tự tay móc xé mắt mình, rồi chết
Để trừng phạt mình trót làm nên tội ác
Liền sau khi người phát hiện ra.
Và tiếp theo, ôi đau xót vô bờ!
60- Vị Hoàng hậu vừa vợ yêu vừa mẹ ay
Đã mượn một sợi dây oan trái
Giải tấm thân thoát khỏi nợ trần ai?
Rồi hai anh giết nhau ngã xuống một ngày
Ôi bất hạnh!
Một cái chết mà hai người cùng chung số phận!
Bây giờ đây,
Là những kẻ duy nhất trong gia đình còn sống,
Chị nhìn em: kết thúc bi thương nào đang
đợi chị cùng em?
Nếu luật pháp ban ra ta nổi loạn không tuân hành
Và dám chống lại quyền Vua cao cả?
70- Việc đấu tranh chống lại với nam nhi?
Kẻ cầm quyền kia mạnh hơn ta hẳn cả mọi bề,
Ý muốn họ ta buộc lòng tuân phục,
Kể cả những vấn đề cay nghiệt nhất.
Về phần em,
Cầu xin cùng người chết thứ tha nhau,
Nếu rồi đây trước bạo lực cúi đầu
Thì chỉ vâng lệnh kẻ có trong tay quyền bính.
Mưu việc quá sức mình là ngu xuẩn.
ANTIGONE
Chị không ưng gì ép buộc lòng em.
Dẫu giờ đây em có xin với chị đi cùng,
80- Thì chị cũng không thể nào nhận nữa.
Em cứ việc theo bề nào mặc ý.
Riêng phần mình chị sẽ cất chôn anh
Và một khi bồn phận đã hoàn thành
Chị sẽ chết yên tâm, sung sướng.
Chị sẽ đi, sum họp với người anh thương mến
Là một hình vi hiếu thảo vẹn toàn,
Và thời gian chị thực tình đẹp ý Thần âm cung
Dài hơn những tháng ngày phải gắng
đẹp lòng người thế.
Bởi sắp hoà thân với một người yêu quý
90- Trong thời gian mênh mông, vô tận, vĩnh hằng.
Còn em, hãy tuỳ lòng coi nhẹ dường không
Tất cả mọi cái thần linh trân trọng.
ISMÈNE
Em không coi nhẹ, nhưng không đủ lòng can đảm Không đủ nghị lực làm trái ý quốc gia.
ANTIGONE
Vậy lý do kia, cứ vận dụng tha hồ
Còn chị, chị sẽ đắp cho anh nấm mộ.
ISMÈNE
Chị khốn khổ! Ôi! Em run cho chị quá!
ANTIGONE
Đừng lo chị làm gì, hãy lo cho tính mạng của em.
ISMÈNE
Nhưng ít ra chị đừng để ai hay ý định của mình.
100- Hãy giấu kín, như em đã giấu.
ANTIGONE
Không, không! Em hãy cứ chạy đi mà tố cáo:
Lặng thinh đi xúc phạm chị nhiều hơn.
ISMÈNE
Vậy là quá nhiệt tâm với một cái xác không hồn.
ANTIGONE
Ít nhất chị tự biết đã làm vui lòng những
người mình muốn.
ISMÈNE
Vâng đúng, nếu có thể hoàn thành ý định,
Nhưng thực ra, chị đang mưu một việc
quá sức người.
ANTIGONE
Không sao! Chị sẽ ngừng tay khi đã hết sức hơi.
ISMÈNE
Tốt hơn hết là ngay từ đầu ngưng lại.
Đừng ôm ấp một điều không bao giờ đạt nổi.
ANTIGONE
110- Nói lời kia là khơi lên trong chị căm hờn
Và chuốc vào mình oán giận của người anh.
Hãy để chị làm theo điều mưu tính,
Rồi số phận nào chờ, chị đành chấp nhận.
Cực hình ư? Dù gớm ghê khủng khiếp nhất trần
Cũng chớ hòng cấm chị chết vinh quang
ISMÈNE
Thì chị hãy cứ đi, bởi chưng lòng muôn thế.
Nhưng hãy tin, dù hành động thiếu phần suy nghĩ
Chị mãi mãi thân thương với các bạn bè.
(Ismène và Antigone ra)
ĐỘI ĐỒNG CA (vào sân khấu)
Hỡi Vầng Dương trong ngần ánh sáng
120- Mắt ban ngày chói lọi hào quang!
Người đang về lại huy hoàng
Lung linh tươi dẹp vạn lần hơn xưa.
Trước bảy cổng quanh thành Teb ấy
Người bước trên ngọn suối Điêc-xê
Xóa tan hỗn loạn lui về
Tên vua Argôx lập loè tấm khiên
Ađrax với đoàn quân đáng sợ
Đã tới vây thành luỹ chúng ta
Cháy bừng ngọn lửa say sưa
130 - Theo Pọ- ly - nix mơ hồ mưu toan.
Hắn xông tới ầm vang tiếng thét
Y hệt như con cắt theo mồi
Từ cao lao xuống đất dày
Tung đôi cánh rộng sáng ngời ánh băng
Theo sau hắn, một rừng khí giới
Và mũ đồng phấp phới chòm lông
Dừng chân sát dưới chân thành
Lưỡi đòng say máu vây quanh sẵn sàng
Phá cho sạch tan hoang bảy cửa…
140- Hắn bỗng nhiên bỏ cả, biến đâu
Trước khi ruột ngán máu đào
Và vồng lửa cuộn thành lâu chúng mình.
Bởi Arex luôn luôn phù trợ
Con rồng thiêng mà nó tiến công
Thét vang những tiếng kinh hoàng
Âm ầm chuyển động hãi hùng bên tai
Dơx kinh tởm kiêu căng tự đắc
Nhìn thấy quân Argox ào lên
Xông vào ta, tựa sóng thần
150 - Tự hào tiếng vũ khí vàng động rung.
Người bèn phóng một vầng sét lửa
Xuống đỉnh đầu một gã Ar-giêng
Đang toan cât tiếng hợm mình
Hát bài thắng trận trên thành luỹ ta.
Tên tương giặc tay vung ngọn lửa
Bị đòn trời đã ngã lăn quay
Con người cuồng bạo mới đây
Toan đem hơi thở sánh tày cuồng phong.
Cục diện đổi: cường thần Arex
160 - Bên phải ta sẫm sét giao tranh
Trút đầu bọn địch tung hoành
Mọi tai ương chúng định dành cho ta.
Bảy tên tướng tiến vào bảy cổng
Chống lại chừng ấy tường Tê- Banh
Đã đem vũ khí của mình
Sáng tươi, để lại trên thành y nguyên.
Cho ta kết lại làm chiến phẩm
Dâng lên người toàn thắng, Thần Vương!
Chỉ còn sót lại chiến trường
170- Hai chàng xấu số cùng chung máu đào,
Ngọn đòng thử máu xương nhau
Để chung số kiếp dãi dầu cả hai!
Nhưng chiến thắng, từng làm bất tử
Bao tên người, đã đến Thành bang
Yên vui thay thế đau thương
Vậy nên gác chuyện chiến trường, hỡi ai!
Cùng nhau suốt đêm dài hãy đến
Ôm bàn thờ chúc tụng Thần linh
Cầu Điô-ny-đôx tung lên
180- Luỹ thành nhộn nhịp xập xình trò vui!
Nhưng đây rồi, Crêông đã tới
Con Mênê- xê, vua mới của ta
Ơn thần vừa mới ban cho
Bước kia hẳn có suy tư trong lòng.
Chính vì theo lệnh của ông
Mà người già hop hội đồng nơi đây.
CRÉON
Thần linh đã cứu Thành bang chìm đắm
Mà bão tố hãi hùng đã chực gây ra.
Chỉ các người thôi, hỡi các ông già!
190- - Ta muốn triệu về đây hội hop.
Ta biết các người tôn trọng quyền Laios
Ta còn hiểu thêm: suốt thời gian Ê-đíp làm vua
Và cả khi ông không còn được trị vì
Với các con ông vẫn trung thành tôn kính.
Cuối cung, trong một ngày, chung một
đường số phận
Kẻ thắng, người thua, họ đã chém đâm nhau,
Thì ngai vua và quyền lực đứng đầu
Ta đã nắm, do đặc quyền huyết hệ.
Người ta chỉ hiểu tính cách, tâm hồn, trí tuệ
200- Của một người khi quyền hành luật lệ
trong tay.
Đối với ta, ta luôn coi hèn nhát nhất đời
Kẻ có trách nhiệm lái con thuyền Nhà nước
Mà ràng buộc lưỡi mình dưới quyền uy sợ sệt
Không dám đề ra những quyết định khôn ngoan
Còn kẻ nào đặt bạn lên trên Tổ quốc mình
Thì đáng chịu mức tận cùng phỉ nhổ.
Thề có Dơx, vị thần thiêng muôn đời thông mọi sự
Không bao giờ lặng im nhìn tai hoạ gớm ghê
Trên đồng bào ta trút xuống nặng nề
210 - Và cuộc sống phồn vinh sớm chiều tiêu tán.
Cũng chẳng bao giờ nhận làm bầu bạn
Một con người thù ghét Tổ quốc ta.
Không hoài nghi, ta khẳng định thực thà:
“Vận mệnh chúng ta với vận mệnh
non sông là một!”
Vì chính lúc trên mênh mông sóng biếc
Con thuyền quốc gia đưa chúng ta về bến an toàn
Thì chúng ta có thể tìm bầu bạn bốn phương.
Đây những nguyên lý ta dùng làm chỗ dựa
Đưa đất nước tới phồn vinh giàu có
220-Và cũng từ đây mà ta đã ban hành
Những lệnh mới rồi, thiết thực, phân minh
Về số phận hai con trai Edip
Ta quyết định Etêoclex anh hùng, dũng lược
Đã vì Tổ quốc mình chiến đấu hy sinh
Sẽ được cất chôn theo nghi lễ thường tinh
Dành cho vong linh những người vĩ đại.
Còn với Pôlinix bị Thành bang xua đuổi,
Chỉ về xứ sở mình với ước vọng vô lương
Ném cho lửa thiêu thành luỹ, các thần
230-No máu chảy và đẩy chúng ta vào vòng nô lệ,
Ta thông báo khắp trong Thành phố
Lệnh cấm mọi người mai táng khóc thương.
Xác sẽ không chôn, trơ trụi, trần truồng
Làm mồi béo cho lũ quạ diều, chó đói.
Đây ý muốn của ta, cũng là điều ta đòi hỏi,
Không bao giờ ban cho tội ác những quang vinh
Mà chỉ riêng ai đạo đức được quyền.
Nhưng bất cứ ai bộc lộ nhiệt tình cùng Tổ quốc
Ta sẽ kinh tôn, trung thành sau trước
240- Lúc bình sinh cũng như khi đã qua đời.
PHÂN ĐỘI 2 ĐỒNG CA
Hời người con của Mênêxê ơi!
Ta nhiệt liệt tán thành cách người xử lý
Với bạn, với thù của Quốc gia, hợp lẽ
Người nắm trong tay luật lệ các điều
Và chúng tôi còn tồn tại bao lâu
Dù sống chết cũng một lòng tuân phục.
CRÉON
Vậy hãy trông coi thi hành đúng mức
Luật điều kia ta mới ban hành.
ĐỘI ĐỒNG CA
Hãy giao việc này cho kẻ trẻ trung hơn
CRÉON
250- Những ai gác thi hài Polynix
Nơi nhiệm sở của mình đã đều có mặt
ĐỘI ĐỒNG CA
Người còn lệnh gì cho chúng tôi nữa hay chẳng?
CRÉON
Phải sắt đanh, dứt khoát một đường
Với những kẻ bất tuân luật pháp.
ĐỘI ĐỒNG CA
Ai dại gì mà đi tìm cái chết?
CRÉON
Đúng! Pháp luật bất tuân, cái giá đã rành rành.
Nhưng nhiều khi kích thích bởi lòng tham,
Hy vọng dẫn người ta vào vực thẳm.
Một VỆ BINH
Thư Chúa thượng!
Con sẽ không nói cho Người thông cảm0
260- Rằng hết hơi rồi mới chạy được về đây.
Nhiều ý nghĩ khác nhau nặng trĩu lòng này
Chân bước đi, mà nhiều lúc dùng dằng quay lại.
Khi lòng bảo: “Khốn nạn thay! Lao tới một
cực hình đang đợi?”
Khi nó động viên: “Bất hạnh sao! Ai giữ chân mi?
Nếu Crêông e biết được cái tin kia
Do kẻ khác chứ không phải mi trình báo,
Mi có biết cực hình gì rồi đây mi sẽ chịu ?
Với bây băn khoăn, con bước đi những
bước ngập ngừng.
Không một con đường nào dù ngắn ngủi tấc gang
270- Mà chẳng hoá dài bởi tâm tư bất định ấy.
Nhưng con đã tới đây và con sắp nói
Mặc dù không biết giải thích gì thêm
Con tới đây, tin số mệnh hoàn toàn
Sẽ xếp đặt và điều hành mọi sự.
CRÉON
Do từ đâu tâm thần ngươi hoảng sợ
VE BINH
Con sẽ nói những điều gì con có liên quan
Bởi tội ác kia không phải do con làm.
Con không biết ai là thủ phạm.
Nếu trừng phạt con thì quả oan con lắm.
CRÉON
280- Ta biết ngươi đang lo lắng nhiều điều
Và nói năng rào trước đón sau,
Hẳn ngươi báo tin khác thương bất trắc?
VỆ BINH
Tin không tốt, khó trình bày nhanh được.
CRÉON
Thôi, nói ngay đi, và tin báo xong, cho phép
ngươi lui
VỆ BINH
Xin vâng; người ta vừa chôn cất tử thi rồi.
Người ta phủ một lớp bụi hồng dày trên đó;
Người ta làm đủ những lễ nghi thương lệ ;
Và người ta vội vàng biến mất nơi nao!
CRÉON
Ngươi nói sao? Ai mà táo bạo thế? Kẻ nào?
VỆ BINH
290- Con không rõ, bởi đất ngay chỗ ấy
Không để vết một vật gì đào xới
Vẫn y nguyên và vẫn cứng như xưa,
Không hằn bánh xe, không cả một dấu vết mơ hồ,
Làm đầu mối để tìm ra thủ phạm.
Khi người khác, buổi đầu tiên bình minh hé sáng,
Vừa loan tin, ai nấy ngạc nhiên; sự quá lạ lùng;
Xác biến đâu rồi; mà chẳng phải là chôn,
Chỉ vùi khoả một ít nhiều bụi dính
Như để tránh khỏi tội tình bất kính.
300- Nhìn xung quanh không thấy dấu chân
Của lũ chó tham hay của một thú rừng
Tới bên cạnh tử thi mà cắn xé
Ngay lập tức những câu nói hồ đồ thậm tệ
Đã văng ra! Anh lính này đổ tội anh kia.
Chỉ xông vào nhau đấm đá không từ,
Chẳng có một ai can ngăn họ nổi.
Mỗi lính gác đều là người có tội
Mà cũng không ai có tội thực tình.
Không một ai công nhận cái điều trên.
310- Mỗi đứa chúng con sẵn sáng tất cả
Sắt đỏ cầm tay, chân đi trên lửa
Thề trước thần linh mình không có tội tình chi!
Chúng con không hề biết mảy may gì
Trong việc đó về mưu toan hay thực hiện.
Cuối cùng, khi đã thấy hết bề hy vọng
Tìm dấu quân gian, thì một ý nêu lên
Làm cho chúng con lạnh gáy hãi hùng
Và tất cả mắt nhìn xuống đất,
Bởi không thể nói cầu gì đối lập
320- Và không biết nên tìm cách nào đây
Để tránh mối tai ương gắn với việc này.
Ý kiến đó là đừng giấu gì Chúa thượng.
Nói hết với Người những điều xảy đến
Đề nghị trên được tất cả tán thành,
Và khốn nạn thân con! Số phận chọn đích danh
Để giao thác việc làm êm dịu đó.
Thế là con về đây, dù lòng không muốn thế
Và con e cũng trái cả ý Người.
Vì phải đâu phương sách gợi niềm vui
330-Khi loan báo những nguồn tin buồn bực
ĐỘI ĐỒNG CA
Thưa Chúa thượng!
Lòng tôi giữa đôi đường cân nhắc
S ự việc này do sắp đặt của Thần chăng?
CRÉON (với đội đồng ca)
Hãy thôi đi, những dự đoán lằng nhằng
Nó có thể khiến lòng ta nổi giận
Và chứng tỏ người già nua lẩm cẩm
Chao ôi!
Ai chịu nghe rằng thần chăm sóc tử thi kia?
Có phải hắn ta được thần linh tôn trong yêu vì
Như một ân nhân của quê hương xứ sở
Mà mai táng đứa vô lương bất kính đó
340-Đã tới đốt đền và luật lệ họ hay chăng?
Có bao giờ ai từng trông thấy các thần
Vị nể những hạng người gian ác?
Không! Không có!
Nhưng mà đây chính cái điều ngang ngược
Mưu tính cho ta do những bọn bất bình
Lâu nay bí mật lắc đầu, chống đối ngang nhiên,
Khó khăn lắm mới chịu cúi đầu dưới ách,
Đối với ta chỉ một lòng căm ghét.
Ta biết ngay bọn thủ phạm tham lam
Bị quân này đây lôi cuốn a tòng
35o- Bằng hy vọng những món tiền thuê thưởng.
Bởi trong tất cả mọi phát minh sáng kiên
Của thế gian, không gì gây tai hoạ bằng tiền.
Tiền làm cho đô thị ngả nghiêng
Tiền làm cho thành bang thưa thớt
Tiền làm cho tim thanh cao biến chất
Đi đến những hành vi nhục nhã xấu xa.
Tiền dạy cho thế gian mọi thủ đoạn gian tà
Và mọi bất công, chính đồng tiền, tất thảy.
Nhưng những kẻ vì mê kim loại này mà phạm tội
360-Là thân đưa thân vào chốn nhục hình
Một sớm một chiều sẽ đến với thời gian.
(với vệ binh)
đúng vậy! Nếu với Dơx ta vẫn còn kính tôn
trân trọng
Thì ngươi hãy tin và ta thề chắc chắn
Nếu các người không tầm nã cho ra
Không dẫn tới đây tên thủ phạm ngay tức thì
Thì cái chết chưa đủ làm hình phạt
Sẽ chôn sống các ngươi lửng lơ mặt đất
Để bồi thường ta điều xúc phạm lớn lao trên
Cho các người từ đây biết nhận thức rò ràng
370-Lợi ích các người đến đâu là giới hạn.
Và sau nữa, các người biết không nên buông lỏng
Tham vọng con người, bởi thực tế chứng minh
Nhiều kẻ tiêu vong hơn cứu được thân mình
Bằng những lợi ích hoàn toàn bất chính
VỆ BINH
Con dược nói nữa không, hay phải quay về
theo lệnh?
CRÉON
Ngươi không thấy lời ngươi xúc phạm ta đến
mức nào đây?
VỆ BINH
Nó xúc phạm tai nghe hay xúc phạm
trái tim Người?
CRÉON
Sao lại phân biệt chi li về nơi xúc phạm?
VỆ BINH
Vì thủ phạm đã khiến trái tim người đau đớn,
380- Còn lời con chỉ động đến tai nghe
CRÉON
Ngươi là một tên nói nhẳm phiền hà!
VỆ BINH
Nhưng tội ác thì con hoàn toàn trong trắng.
CRÉON
Ngươi có thể vì tiền mà dấn mình nơi nguy hiểm.
VỆ BINH
Nghi ngờ oan là điều tai hoạ lớn lao!
CRÉON
Hãy cứ phô trương châm ngôn, phương sách
nhiều vào,
Nhưng nếu không dẫn tới cho ta thủ phạm
Thì sẽ thấy những món lời bất chính
Là nguồn gây nên những nối đau lòng!
VỆ BINH (một mình)
Cầu trời cho ta tìm thấy hắn thì hơn!
390- Nhưng dù tìm thấy hay không tìm thấy
(Bởi số phận sẽ tự mình định lấy)
Ta không tin Vua sẽ còn thấy lại ta đây.
Trái với chờ mong và nỗi sợ tràn đầy
Thế là thoát! Xin tạ ơn thần thánh!
ĐỘI ĐỒNG CA
Nhìn vũ trụ biết bao điều kỳ diệu
Nhưng kỳ diệu nào hơn bằng chính CON NGƯỜI ?
Con người đây!
Chắp cho con thuyèn đôi cánh lượt trôi
Nương gió táp, bay trên ngọn sóng trào gầm rú
400- Băng vượt biển khơi,
Nước dựng đôi mạn thuyề n trắng xoá
Con Người đây!
Quanh năm tháng miệt mài
Biết dùng con ngựa khoẻ, chiếc cày tay
Rạch lòng đất, thần tối cao, trường sinh
không mệt mỏi
Con người đây!
Giàu mưu hay, kế giỏi
Biết bẫy loài chim ngay trong nếp lưới của mình
Những thú rừng, loài sinh cư biển xanh,
Bằng kỹ xảo
Thuần phục được những bầy muông hoang rợ nhất,
Tròng ách bắt về
Con chiến mã rộng bờm mà mượt
410- Và con bò rừng dáng bộ bất kham
Con Người đây!
Nắm trong tay kỹ thuật ngữ ngôn
Thông hiểu gió
Và hiệu lực pháp quyền trên đô thị
Nơi sinh sống
Biết gìn giữ khỏi hẩm hiu lạnh giá
Kiến lập mọi điều bằng kinh nghiệm bản thân,
Biết ứng phó nhanh mọi biến cố xa gần
Biết nghệ thuật tránh những bệnh tình ác liệt.
Chỉ cái chết là nỗi đau duy nhất
Con Người không sao tránh được cho mình
420- Nhưng sản phẩm tài năng đâu phải thường xuyên
Đều ứng đáp cho lòng ta mong muốn!
Bởi, nếu nhờ nó Con Người nên lương thiện,
Thì cũng vì nó thôi mà Con Người đi tới bất lương.
Chỉ kẻ nào đấu tranh cho công lý các thần
Và luật nước được mọi người tôn trọng
Thì kẻ đó được Thành bang yêu mến.
Còn bất cứ ai chống lại những điều trên
Thì còn đâu tư cách một dân lành
Cầu trời ta với hắn không chung nhà, chúng ý nghĩ!
430- Nhưng sự lạ nào đập vào giác quan ta đó?
Có thể nào cãi lại mắt ta chăng?
Và chẳng nhận ra Angtigon đó, rõ ràng?
Ôi, người con gái đáng t thương của một người
cha bất hạnh!
Sao! Chính Nàng ư ? không tuân vương lệnh?
Nàng, thủ phạm hành vi bất cẩn này sao?
VỆ BINH (dẫn Antigone)
Vâng, đây người đã làm ra tội ác từ đầu,
Nàng đã mai táng tử thi Polinix.
Chúng tôi băt giữ, nhưng Creon ở chỗ nào
không biết.
ĐỘI ĐÒNG CA
Ông vừa từ trong cung ra, đúng lúc, kia rồi.
CRÉON
440- Chuyện gì? Báo cho ta tin thắng lợi gì đây?
VỆ BINH
Thưa Chúa thượng,
Không một điều gì đáng nên thề thốt
Thường ý nghĩ đầu bị ý nghĩ sau đảo ngược.
Quá thất kinh trước những lời đe doạ của Vua,
Con đã thề không trở sang đây nữa bao giờ.
Nhưng thử hỏi có hạnh phúc nào tương xứng
Với hạnh phúc bất ngờ, ngoài hy vong?
Trái với câu con thề thốt mới đây
Con lại trở lui, dắt tới cho Vua nàng Công chúa
trẻ trung này
450- Bị bắt quả tang đang mai táng thi hài người chết
Lần này, về số phận chẳng phải hỏi han gì tất,
Con chạy ngay sang, một mình con dẫn
dắt nàng về
Vinh dự này, không một ai khác được, ngoài con ra
Giờ đây, hỡi Vua! Hãy xử trí với nàng tuỳ ý.
Xét tội lỗi, hay hỏi cung nang, tyheo suy nghĩ!
Còn con, nhiệm vụ xong, con chẳng vướng mắc gì,
Giải thoát con khỏi mọi nỗi oan nghi,
Thế mới hợp con đường công lý vậy.
CRÉON
Như thế nào, và tại chỗ nào, hãy nói,
460- Người ta đã bắt nàng và dẫn đền cho ta?
VỆ BINH
Đang mai táng tử thi, người rõ rồi mà
CRÉON
Lời ngươi noi, có đích thực không? Ngươi
không nhầm lẫn.
VỆ BINH
Con đã bắt gặp nàng đang khi mai táng
Vị hoàng thân mà người xuống lệnh cấm chôn.
Có câu nào còn khó hiểu hay không?
Hoặc ý nghĩa mập mờ chưa được rõ?
CRÉON
Sự thể làm sao, khi thấy nàng, khi bắt giữ?
VỆ BINH
Vừa trở về nơi nhiệm sở của mình
Lo vì lời người đe doạ quá nghiêm
470-Chúng con sẽ gạt lớp bụi vùi trên xác chết
Đầy vết máu và đã bát đầu rữa thịt
Nơi chỗ cũ trần truồng, vẫn đó y nguyên,
Đoạn chúng con tới ngồi bên mô đất kề liền,
Ngược chiều gió để tránh mùi hôi thối,
Động viên nhau bằng những lời dữ dội
Làm nhiệm vụ mình, không yếu đuối buông lơi.
Bỗng trước lúc đem sang, một tai hoạ của trời,
Con dông ác liệt, bụi mù cuồn cuộn gió,
Mù mịt cánh đồng, hoa lá tan hoang tơi tả,
480- Mắt nhắm nửa vời, chúng con chịu đựng
cơn dông.
Vừa quang mây, nàng Công chúa trẻ trung
xuất hiện trên đường.
Miệng gào khóc những tiếng kêu xé ruột.
Như con chim mẹ khi thấy tổ còn, con mất,
Trước cảnh đau thương xác chết bị phơi trần,
Nàng thảm thiết kêu rên, tiếng vọng không gian,
Và nguyền rủa kẻ đã gây điều xúc phạm,
Rồi phủ một lớp bụi khô lên thi hài thân mến,
Nàng rưới rượu ba lần, rượu chảy ra từ trong
ruột long lanh
Một chiếc bình thau, trên xác chết nhẹ nhàng.
490- Liền tức khắc, chúng con lao tới
Và vội vã bắt nàng giữ lại.
Nàng không tỏ ra lo sợ mảy may nào.
Chúng con tra vấn nàng, việc trước việc sau,
Sau và trước, nàng đều thú cả.
Lời thú nhận đối với con khi đó
Vừa gợi niềm vui, vừa cảm kích thương tâm,
Bởi nếu không gì vui và êm ái cho bằng
Được thoát tai ương đang đè nặng trĩu,
Thì cũng đau xót khi để người thân thương
phải chịu
500- Nhưng với con, không có gì đáng được quý yêu hơn
Cho bản thân con bằng mạng sống chính mình.
CRÉON(với Antigone)
Sao? Cháu, mà con mắt vẫn đăm đăm nhìn
xuống đất
Cháu không phủ nhận những điều người ta buộc?
(còn tiếp)
Nguồn: Bi kịch Hy lạp (Prométhée bị xiềng; Edipe làm vua; Antigone; Electre; Médée; Alceste). Hoàng Hữu Đản dịch theo bản tiếng Pháp Eschyle, théâtre complet, traduction, notices et notes par Émile Chambry, Garnier – Flammarion, Paris 1964”; và Les grands tragiques grecs của De Rochefort, collection des grands classiques français et étrangers, Paris V. Bản thảo của nhà văn Hoàng Hữu Đản gửi nhà văn Triệu Xuân.
www.trieuxuan.info |