Đi ở trong khe, mặt trời ngồi trên đỉnh núi. Đi ở trên dốc, mặt trời vẫn ngồi trên đỉnh núi. Cánh rừng trúc xa xa, một tiếng đồng hồ trước đã nhìn thấy dáng hình của nó, bây giờ vẫn chỉ là hình dáng ấy. Đi lên núi vất vả như vậy ư? Lạc Nhi đâm ra nản. Cào cào bay rào rào dưới chân, cô cũng chẳng buồn đuổi đi. Một con gì lông mềm nhũn chợt lao xuống núi, có lẽ là con thỏ. Lạc Nhi không muốn nghĩ tiếp, cô thất thểu đi vào cánh rừng lá nhọn. Rừng cây lá nhọn buổi chiều tà mỗi lúc một âm u, lá rụng dưới chân nhấp nhô, kêu lạo xạo, một hai tiếng chim gõ kiến thưa thớt cất lên ở đâu đó. Lạc Nhi thấy sờ sợ, cô lại càng nhớ đến những con đường nhựa, nhớ những ngọn đèn nê-ông và trạm công an ở ngã tư trong thành phố. Cô thấy rã rời, đang định ngồi nghỉ trên phiến đá to thì chợt thấy sang sáng ở trước mặt, mới phát hiện mình sắp ra khỏi rừng cây lá nhọn.
Bên ngoài rừng cây lá nhọn là từng khóm từng khóm hoa đào nối tiếp nhau, hoa đào bao phủ kín eo núi, ở đấy lảnh lót tiếng chim hót như kèn đồng.
- Chị ơi!
Lạc Nhi gọi to. Tiếng vang dội lại trong thung. Núi cũng đang gọi chị ư? Cô ngạc nhiên, chung quanh đâu có bóng dáng chị! Trong thư chị nói chị ở thung lũng Hoa Đào. Đây chẳng phải thung lũng Hoa Đào hay sao? Lạc Nhi chạy như bay vào vườn đào, cô cần tìm bệnh viện của chị cô. Đầu tiên cô đến phòng khám, ở phòng khám không thấy, thì đến phòng nhập viện. Nhưng nằm sâu trong rừng đào chỉ có ba gian nhà trơ trọi. Lạc Nhi đứng ở trước cửa, nghe rõ tiếng ong mật vỗ cánh, tiếp theo là tiếng nấc rõ mồn một của chính mình. “Vẫn không phải!”, cô ngồi trên cái đôn bằng đá ở đó, đầu cúi gằm xuống. Đột nhiên có tiếng loong coong ở trong nhà, cô đi tới và nhìn thấy một ông già ngồi bên cửa, bộ râu bạc phơ rủ trước ngực, hai chân thong thả đạp con lăn nghiền thuốc trong máng thuốc. Nghe thấy tiếng động, ông già quay đầu lại, thân mật gọi:
- Ca Nhi!
- Cháu là Lạc Nhi em gái của Ca Nhi. - Lạc Nhi nói, song lại ngạc nhiên - Sao bác biết chị cháu ạ?
Ông già đi đến gần, thong thả ngắm nhìn Lạc Nhi. Ô ng vỗ hai lòng bàn tay vào nhau nhưng không phát ra tiếng kêu, cười hà hà, tiếng cười như suối chảy trong thung sâu.
- Giống y như đúc, giống y như đúc!
Ông già rót nước mời cô uống, rồi bảo đây quả thật là thung lũng Hoa Đào, đây là trạm điều trị. Ca Nhi ở đây. Hiện giờ Ca Nhi đi khám bệnh ở Hậu Sơn, tức là trong cánh rừng trúc nhìn thấy kia kìa.
Lạc Nhi đẩy cánh cửa phòng chị. Trong phòng sắp đặt rất sơ sài, có lẽ là do ở miền núi chăng mà nào bàn, nào ghế, nào giá thuốc…, cái nào cũng làm bằng gỗ bền chắc nhưng thô nặng. Khung ảnh treo trên tường là bức ảnh hai chị em chụp chung, khuôn mặt trái xoan như nhau, đôi mắt hạt nhãn như nhau, bộ quần áo y tế như nhau. Tấm ảnh này hai chị em chụp kỷ niệm khi tốt nghiệp học viện y học hai năm trước. Thấm thoắt đã hai năm, Lạc Nhi làm việc ở bệnh viện lớn thành phố, Ca Nhi công tác tại trạm điều trị miền núi, chưa ai gặp ai.
Ông già lại đi tới. Ông ngồi trước mặt Lạc Nhi, cứ nhìn hoài và nói liên tục.
- Cháu và chị cùng là bạn học à?
- Vâng ạ!
- Cháu làm việc ở bệnh viện thành phố à?
- Vâng ạ!
- Hay! Hay! - Ông già rung rung bộ râu, tiếng cười như suối chảy trong thung sâu - Đều là bác sĩ, đều là vì nhân dân phục vụ.
Lạc Nhi vui vẻ hỏi:
- Ở đây chỉ có mình chị cháu là bác sĩ, hả ông?
- Đại đội này hơn ba trăm gia đình, nhà nào cũng biết cô ấy.
- Đại đội này chỉ có ba trăm gia đình thôi hả ông?
- Từ nhà Hổ Nhi phía đông đến nhà Ngưu Oa phía tây là năm mươi dặm.
- Một ngày có thể khám được bao nhiêu người bệnh, hả ông?
- Mỗi khe suối có một gia đình cư ngụ, cháu ạ!
Ông già dường như trả lời không đúng câu hỏi, nhưng Lạc Nhi đã hiểu hết... Cô nghĩ tới bệnh viện lớn của cô ở thành phố, một ngày có lẽ khám được ba bốn mươi người bệnh. Nhưng chị cô thì sao? Đi hàng chục dặm, nhiều nhất khám được một hai người bệnh là cùng.
Lạc Nhi không tiếp tục nói chuyện với ông già nữa. Cô cúi xuống xem những bức ảnh đặt dưới tấm kính trên bàn của chị. Những tấm ảnh ấy nhiều lắm, dường như toàn là ảnh trẻ con, cô đếm cả thảy năm mươi hai tấm. Năm mươi hai đứa trẻ bụ bẫm nhìn cô, cô có cảm giác những con mắt đen lay láy ấy cùng phát ra ánh sáng, những cái miệng nhỏ xíu hồng tươi ấy đang cùng há ra. “Ở đây còn có vườn trẻ ư ?”, cô nghĩ vậy và quay qua hỏi ông già, nhưng ông đã đi ra từ lúc nào, đang nghiền thuốc loong coong ở một chỗ. Cô đi ra hỏi:
- Chị cháu bao giờ về, hả ông?
- Con dâu nhà nào đó đẻ, ai mà nói được chính xác hả cháu?
- Thế chị cháu đi từ lúc nào, hả ông?
- Trước khi cháu đến một lúc không lâu lắm.
- Vậy thì cháu cũng đi giúp chị ấy.
Ông già vuốt râu mừng rỡ. Ông tiễn Lạc Nhi ra cửa, tiễn xuống tận đầu đường của thung lũng và kể với cô: Ở chỗ rừng trúc kia có đôi vợ chồng trẻ, chồng đi dân công ở công trường đường sắt. Cách đây mười hôm, Ca Nhi đi kiểm tra thai cho người vợ, bảo chị ấy phải đến bệnh viện dưới núi sinh đẻ. Chị ấy không nghe, bảo là đang mùa làm mộc nhĩ, không đi nổi. “Lũ bốn tên” đã bị đập tan, kinh doanh nhiều mặt hàng ở vùng núi phát triển mạnh, chỉ tiêu mười kilôgam mộc nhĩ của chị ấy nhất định phải hoàn thành. Còn chuyện sinh đẻ, lẽ nào chồng chị không về, có dây dưa kéo dài thì anh ấy cũng phải về. Ca Nhi không có cách nào khác mới hẹn rằng trước khi đẻ, nhớ đốt lửa báo hiệu, nhìn thấy khói lửa cô sẽ lập tức đến ngay. Vậy là chị vợ suốt ngày chặt cây vang ở trên rừng, xếp thành giàn, dưới trời mưa âm u, nhìn mộc nhĩ mọc ra những tai nấm mỗi ngày một to hơn. Nào ngờ, lúc nãy Ca Nhi vừa đi khám bệnh ở Nhị Long Đỉnh trở về, thì nhìn thấy ở chỗ rừng trúc kia có một cột khói đậm...
Lạc Nhi tạm biệt ông già đi về phía rừng trúc. Đường vắt trên sườn núi. Gió núi cuộn tròn lại tưởng như sẵn sàng cuốn cả người xuống khe. Lạc Nhi đi trên đường núi, đột nhiên nghĩ tới hàng ngày cô đến bệnh viện, ngồi trên xe ca bóng loáng, đến phòng khám trước giờ làm việc, lê đôi guốc, lau cửa kính cửa sổ, mặc quần áo y tế, mọi việc sắp xếp đâu vào đấy, rồi khẽ gọi: “Vào đi!”. Trên ghế dài ngồi chờ khám bệnh, liền có một người bệnh đứng dậy đi vào...
Đột nhiên cô nghe tiếng “rắc rắc”, ngẩng lên nhìn thì thấy một người đàn ông miền núi đang đứng đó, sắc mặt đanh lại, ánh mắt đờ đẫn, đôi tay cứng cáp bẻ một cành dương bên cạnh. Lạc Nhi hốt hoảng nhảy lùi một bước, kêu lên:
- A!
Người đàn ông cất tiếng :
- Bác sĩ Hàn...
Lạc Nhi biết người đàn ông đã nhầm cô với chị, đỏ mặt nói:
- Tôi không phải là Ca Nhi.
Người đàn ông lại đứng ngẩn ra tại chỗ. Lạc Nhi bước lại gần, hỏi:
- Có việc gì vậy?
Người đàn ông đột nhiên nắm chặt cô, mồm tuôn ra một tràng lộn xộn, tưởng như cô là người ruột thịt của mình, tưởng như không sao kìm giữ nổi những điều trong bụng:
- Trưa nay, tôi từ công trường về, vợ tôi kêu đau bụng... Vừa giờ, cô ấy đẻ một đứa con trai, bụ bẫm lắm, đúng như tôi tưởng tượng trong mơ, là thứ giống tốt, lớn lên nhất định có sức lực như tôi! Tôi ôm cháu từ dưới đất lên, song nó không khóc, đưa tay lên mũi thử, không có hơi thở ra...
- Chết rồi ư ?
- Chẳng phải chết hay sao! Gọi mãi gọi mãi, nó cũng không động đậy, bóp mũi nó cũng không có phản ứng. Vợ tôi vừa nhìn đã “a” lên một tiếng, rồi khóc, tay nắm chặt chiếc mũ con thỏ và đôi giày đầu hổ đã làm sẵn từ trước, cứ thế khóc vật vã, khóc! Tôi thấy con đã mất, vợ không khéo còn sinh chuyện, liền ôm một bó rạ gói thằng bé lại định quăng đi...
- Định quẳng đi ư? - Lạc Nhi sốt ruột cuống lên hỏi.
- Không quẳng đi thì làm gì! Vừa may bác sĩ Hàn Ca Nhi chạy đến, giằng ngay thằng bé, lấy tai nghe kiểm tra, rồi ôm cháu vào lòng chạy vào nhà.
- Bây giờ sao rồi?
- Bây giờ tôi đang bủn rủn cả tay chân, không sao bước đi nổi. - Người đàn ông nói vậy, rồi tiếp tục những lời ngớ ngẩn - Thằng bé hay quá, giống tôi, nước da bánh mật, cái dáng to khỏe vậy...
Lạc Nhi liền kéo người đàn ông đi về căn nhà trước mặt. Cửa đóng kín, Lạc Nhi gõ cửa, ở trong nhà, chị cô nói vọng ra:
- Anh là đàn ông, đừng có vào, cần yên tĩnh.
Lạc Nhi đứng ở cửa, răng hết cắn vào môi trên lại cắn đến môi dưới. Cô nhìn người đàn ông gục vào cánh cửa, tay run bần bật. Bông dưng anh quay người, cầm cái mai đào hố dưới gốc đào. Anh đào hùng hục. Anh định đào lỗ chôn con anh ngay trong sân. Phập! Phập! Tiếng mai đào nặng nề mà đơn điệu. Lạc Nhi rùng mình nổi gai ốc.
Đột nhiên trong nhà có tiếng trẻ khóc thét. Cửa được mở ra. Người đàn ông giơ cái mai lên lưng chừng, không phập xuống nữa. Lạc Nhi gọi anh ta, anh ta hét lên một tiếng “hả”, hất cái mai rơi về đằng sau, anh lao vào nhà, ôm chầm cái bọc vải đỏ trên giường, trong cái bọc vải đỏ ấy là một đôi chân nhỏ xíu đang giãy giụa. Người đàn ông cười hớn hở như phát điên, cười đến mức trên khuôn mặt đen sạm nổi lên từng thớ thịt. Lạc Nhi thở phào nhẹ nhõm, cô ngồi trên mép giường. Nhưng cô lập tức bật người lên, cô đã nhìn thấy chị. Chị cô đang quay lưng súc miệng ở gian trong. Ôi cái lưng mảnh dẻ, thon gầy và xinh đẹp làm sao!
- Chị!
Hai chị em ôm nhau. Mẹ cháu bé bưng cốc nước đường, song không nhận ra ai là ân nhân cứu cháu bé.
- Hàn bác sĩ, biết cảm ơn bác sĩ thế nào đây!
Người đàn ông nói, cứ để thằng bé cười với Ca Nhi. Anh ấy quên khuấy thằng bé chưa biết cười.
- Anh Trương ơi, có gì đâu, thằng bé bị sặc nước ối, cứ tưởng chết thật. Nếu chậm một tiếng đồng hồ thì có chuyện thật đấy.
Người đàn ông rưng rưng nước mắt, lắp bắp nói:
- Bác sĩ ơi, bác sĩ đã cứu mạng của cháu, bác sĩ hãy đặt cho cháu một cái tên.
- Đặt tên là gì nhỉ? - Ca Nhi cười bảo - Tôi đã đỡ đẻ năm mươi hai cháu bé, ai cũng bảo đặt tên cho, song tôi đều từ chối.
Lạc Nhi nhớ tới năm mươi hai bức ảnh ở dưới tấm kính trên mặt bàn của chị, một cái gì rạo rực khắp người ập vào trái tim cô, cô cảm thấy nó cứ xộc thẳng tới... Cô vui vẻ nói:
- Chị ơi, chị đặt tên đi, cứ gọi là Ngũ Tam nhé!
Ngũ Tam được bọc trong tơ lụa óng ánh, truyền từ tay người nọ đến người kia, giống như đèn lồng treo trước cửa ngày rằm tháng giêng, giống hoa mẫu đơn nở trên vách núi. Ngũ Tam lại khóc oe oe, tiếng khóc sao mà hay thế, hay như một khúc nhạc mê hồn nhất.
Ca Nhi hỏi em:
- Em đã được hưởng bao nhiêu khúc nhạc rồi?
- Ba trăm rồi chị ạ!
- Chị mới chỉ có năm mươi ba.
- Chị ơi! - Lạc Nhi ôm chầm Ca Nhi - Nhưng em biết giá trị của nó.
- Không! - Chị nói - Điều kiện điều trị ở miền núi còn lạc hậu lắm, các chị đang chuẩn bị xin thêm người, mua sắm thêm thiết bị, nhằm nâng cao khả năng chữa bệnh tốt hơn. Tới lúc ấy em lại đến xem nhé!
Lạc Nhi nhìn ra ngoài cửa: Rừng trúc thẳng tắp, tia nắng cuối cùng còn đang vương lại ở thung lũng Hoa Đào. Nó làm cho hoa đào càng đỏ rực rỡ, đỏ như khuôn mặt của trẻ thơ. Phải chăng đó là năm mươi ba khuôn mặt? Năm mươi ba đứa trẻ sẽ đứng ở mỗi đỉnh núi trong phạm vi năm mươi dặm vuông này, mỗi đỉnh núi đều có một khóm trúc xanh và một khóm hoa đào, phải vậy không?
Phố Khang Hoa, sáng sớm ngày 15-2-1978
Đức ông chồng
Vừa ngả người xuống giường bệnh, chị lại cảm thấy buồn nôn khó chịu. Một luồng nước chua xộc thẳng lên cổ họng, chị vội vàng cúi người, vừa lôi được cái bô đựng đờm ở gầm giường ra thì ọa ọa, chị nôn thốc nôn tháo. Bác sĩ vội tới vỗ vỗ vào lưng chị. Chị nôn nhiều quá, bụng đã tóp lại, trống rỗng, mà dường như còn muốn nôn cả ruột ra, chân tay chị lẩy bẩy, toàn thân co dúm... Khó khăn lắm chị mới thôi nôn. Sau đó, chị nằm ngửa ra giường, toàn thân mềm nhũn, cặp mắt nhắm nghiền, sắc mặt vàng vọt, mồ hôi đầm đìa khắp đầu kín mặt, chiếc khăn trải gối ướt sũng từng mảng. Bác sĩ nói:
- Chưa thấy ai phản ứng mạnh thế này. Khó chịu lắm thì nạo quách đi, chị nhé?
- Không, không! - Chị lập tức mở mắt, tỏ ra hết sức bối rối - Anh ấy đã ba mươi lăm tuổi, anh ấy nên có một đứa con. Tôi chịu được, đau đớn nữa tôi cũng chịu được.
Chị nói rất khó khăn nhưng vô cùng xúc động, nét mặt đỏ bừng. Rồi chị lại mệt mỏi nhắm nghiền hai mắt, thở hổn hển, chân tay để đâu cứ để đấy, chẳng buồn động đậy. Bác sĩ thở dài, lau mồ hôi cho chị. Chị lại mở mắt nhìn bác sĩ mỉm cười, chị cười như người có lỗi, rất dịu dàng. Bác sĩ cũng thấy xúc động, gật đầu và đi ra khỏi phòng bệnh, vừa lúc đụng phải một cô gái đi vào. Bác sĩ đưa tay ra hiệu im lặng, cô gái lập tức rón rén bước tới, song đã nghe tiếng chị hỏi:
- Cậu lại đến hả, các đồng chí trong phân xưởng thế nào?
Cô gái nhìn chị, chị vẫn nhắm mắt, chân tay không động đậy. Không nhịn được, cô gái nói:
- Cái tai con khỉ này, mọi người đều chúc mừng cho chị, chuẩn bị báo tin vui mừng này cho kỹ sư Vương.
Chị ho một trận, rồi gượng dậy, dựa người vào chăn, song giở ngay chăn len che bụng, nhổ bọt liên tục vào bô khạc đờm, nói:
- Sao lại nói với anh ấy làm gì? Con quỉ ạ, anh ấy biết sẽ thế nào nhỉ?
- Sẽ ba đêm mất ngủ. - Cô gái nói.
- Còn sao nữa?
- Sẽ một ngày đến thăm chị ba lần!
- Vậy thì cậu tước chức tổ trưởng tổ nghiên cứu của anh ấy chứ!
Cô gái đứng ngẩn người tại chỗ, chớp chớp mi mắt, bỗng ôm lấy chị vui vẻ nói:
- Ái chà sư phụ, chị tốt bụng quá!
- Cái con này, mấy hôm nay anh ấy có khỏe không?
- Khỏe!
- Mặc áo bông rồi chứ?
- Trời lạnh rồi, anh ấy vẫn chưa biết mặc hay sao? Chị thì lúc nào cũng anh ấy, anh ấy. Nhớ anh ấy lắm hả?
- Con quỉ ạ! Thế cậu không nhớ anh ấy của cậu ư?
Cô gái thẹn đỏ mặt quay đi, quả nhiên cô nao nao xao xuyến trong lòng. Khi ngẩng đầu, thấy sư phụ cũng dựa người ngây ra đó, cô cười hi hí:
- Sư phụ!
Cô gái gọi một tiếng. Mặt chị phơn phớt đỏ, vội cười bảo:
- Lần sau đến mua giúp chị mấy lạng len, lúc rảnh rỗi đan cái áo.
- Đan cho ai, hả?
Chị cầm chiếc khăn tay giơ lên đánh cô gái và mắng:
- Đồ quỉ, đừng hòng nói cho mà biết đâu nhé!
- Vậy thì em không mua giúp chị đâu, để anh ấy chết cóng.
Hôm sau, cô gái vẫn đem len đến. Chị vui lắm, tranh thủ ngày đêm đan áo.
Chị là người trong sáng thông minh, có gì mà không biết? Trong phân xưởng, chị là một công nhân giỏi, máy móc lau chùi sạch bóng vào loại nhất, sản phẩm làm ra vào loại nhiều nhất. Về nhà, mọi việc bếp núc, xào, nấu, hầm, chưng, rán… không món nào chị không thông thạo. Việc may vá, cắt đo, thêu thùa... không việc gì chị không khéo tay. Ngay đến một miếng vá cũng khéo, vừa người, đẹp mắt. Bây giờ chị ngả người trên giường bệnh, nín nhịn cơn khó chịu trong người, mải mê đan áo. Đôi que đan dài bật lên móc xuống, cuộn len xoay xoay nhảy nhảy trên giường, càng ngày càng nhỏ đi. Cứ thế chị đan, đan vạt áo, đan lưng áo, đan tới chỗ ngực, mũi kim ba móc hai không, đan thành một hình trái tim, cũng là gởi gắm nỗi lòng mình.
Năm năm trước, anh bị thất tình, một cô con gái cán bộ cao cấp chê nhà anh ở nông thôn, bố mẹ đều là nông dân, nên cắt đứt sợi chỉ hồng đã xe trong ba năm. Lúc ấy, anh tỏ ra rất bi quan, đi như kẻ mất hồn, ngồi thì như ngây dại, chị đã chú ý đến anh, thấy anh là kỹ sư, con người cũng gọn gàng, liền gần gũi an ủi anh.
Anh thường bảo:
- Tại sao con trai nông dân không thể lấy con gái cán bộ cao cấp? Tại sao tôi là con trai của nông dân?
Chị cảm thấy buồn cười, rộng lòng khuyên anh:
- Xã hội có giai cấp mà, loại người nào chẳng có cơ chứ.
- Cán bộ cao cấp? Tại sao có thể trở thành cán bộ cao cấp nhỉ? Trước kia chẳng phải giống mình là gì?
- Nói thế thì có tác dụng gì? Việc gì phải treo cổ tự tử cơ chứ?
Từ đó hai người thân quen nhau. Chị thương anh, đồng tình với anh, dùng lời lẽ ấm cúng sưởi ấm vết thương lòng của anh, tranh thủ thời gian giúp anh giặt vá. Mùa đông năm ấy, anh đột nhiên xin yêu chị. Chị đã suy nghĩ và bằng lòng. Nhưng chị nói rõ: Trình độ văn hóa của chị thấp, không giúp được anh về kỹ thuật, song chị có tấm lòng chăm lo đời sống cho anh, khiến anh ăn no mặc ấm.
Họ đã cưới nhau. Anh hầu như tỏ ra không thân thiết lắm với chị, chỉ biết đi sâu nghiên cứu kỹ thuật. Nhưng chị lại sung sướng, vui vẻ đảm nhận gánh nặng gia đình: Nấu cơm, giặt áo, mua rau, chở than, thậm chí định kỳ hằng tháng còn gởi một số tiền nhất định cho bố mẹ anh ở quê. Mỗi buổi tối, sau khi dọn dẹp xong mọi việc trong nhà, chị lặng lẽ ngồi một chỗ nhìn anh đọc những quyển sách dày cộp dưới ngọn đèn, và cảm thấy mình là người vô cùng hạnh phúc trên đời. Năm thứ hai chị có thai, khi chị đỏ mặt khe khẽ báo tin cho chồng, thì anh lại buồn bảo, có con sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp của anh.
- Anh phải có con chứ! - Chị bảo - Có con gia đình sẽ có sức sống!
Nhưng anh nói:
- Nếu anh suốt đời đều như thế này, sau này con sẽ mắng anh. Em hãy nạo bỏ đi.
Quả tình chị muốn khóc một trận, nhưng nghĩ mãi, chị đã bảo anh: “Em nghe anh”. Bước ra khỏi bàn mổ trong bệnh viện, chị đã khóc nức nở.
Về sau lại có thai hai lần nữa, chị lại nghiến răng nạo đi.
Bốn năm đã trôi qua, ngày nào chị cũng mong mình có một đứa con. Nhưng cứ nghĩ đến con, toàn thân chị lại sợ run cầm cập. Sau đó, chị thấy mọi người thường xì xào sau lưng chị, chị đi tới gần thì người ta lại thôi. Chị không rõ người ta bàn tán cái gì về mình. Mùa thu năm ấy, chị về thăm quê chồng. Mẹ chồng già hỏi:
- Con ơi, con có bệnh gì phải không?
Chị lắc đầu không hiểu ý mẹ chồng.
- Chắc chắn con có bệnh, con nên đi khám xem sao. Con nghĩ xem, bố mẹ đã ngấp nghé cửa lỗ mà vẫn chưa được nghe tiếng gọi ông ơi, bà ơi!...
Chị hiểu ra, trong lòng cay đắng vô hạn, định nói rõ mọi chuyện với mẹ già, rằng chờ khi chồng chị nghiên cứu khoa học thành công, hai người sẽ có con. Nhưng chị không nói gì, chỉ cười với mẹ chồng.
Còn anh? Anh vẫn say mê nghiên cứu dự án khoa học của anh, thường không về nhà, sau đó thậm chí còn bê luôn cả chăn màn đến phòng thí nghiệm. Mùa hè năm nay, một tháng ba mươi ngày, anh không về nhà lần nào. Lần cuối cùng ra đi, anh bảo dự án sắp sửa thành công, trong ba bốn tháng tới không có thời gian về nữa. Chị oán anh, mỗi lần nhìn từng cặp vợ chồng người ta dắt con đi xem phim, dạo vườn hoa, trong lòng chị lại trống trải, không kìm nổi nước mắt. Sau khi khóc, chị lại hận bản thân, chửi mình không ra gì, rồi đi tìm bạn bè tán chuyện. Đàn bà con gái ngồi một chỗ nói chuyện, nói được dăm ba câu thường không tránh khỏi nhắc đến chồng mình. Có người hỏi chị:
- Tại sao chồng cậu không dẫn cậu đi chơi bao giờ?
- Anh ấy bận.
- Bận cái gì? Nhìn cái nhà lão Trương ấy, giúp vợ nấu cơm, giặt quần áo, dẫn nhau đi xem phim, một cái quạt nan phành phạch suốt đêm quạt cho vợ, so với anh chàng nhà cậu...
- Anh ta sao bì với chồng mình được? - Chị cảm thấy bị xúc phạm, đứng dậy bỏ đi, trong bụng còn thầm bảo “Tầm thường!”.
Nhưng, tháng đầu tiên sau khi anh đi, chị cảm thấy người khó chịu, liền tới bệnh viện khám. Khi bác sĩ hớn hở báo tin vui cho chị, chị “a” lên một tiếng, mắt nảy đom đóm tối sầm lại. Chị về nhà lăn ra giường khóc hu hu, cứ khóc, khóc mãi. Rồi chị nghĩ, chẳng phải anh ấy đã nói dự án khoa học nghiên cứu sắp thành công là gì? Sắp thành công thì việc gì phải nạo đứa con đi chứ? Chị ngồi dậy, nghĩ đi nghĩ lại, rồi lập tức chạy khỏi nhà. Chị cảm thấy đường phố ấm áp, gió cũng không lạnh, chị ghé vào cửa hàng mua một túi kẹo. Vừa bước vào nhà chị em, liền mời mọi người ăn kẹo và bảo: “Mình có rồi, mình có rồi!”, nói xong ôm chầm lấy người ta mà cười. Cuối cùng chị dặn đi dặn lại:
- Đừng nói với anh ấy, anh ấy đang bận, không được để anh ấy bị phân tán.
Không ngờ, người đã hơn ba mươi tuổi, lần đầu tiên mang thai lại có phản ứng mạnh như vậy: Mới đầu chỉ cảm thấy chóng mặt, buồn nôn, nước dãi nhổ không hết. Sau đó thì hai chân hai tay rã rời, ăn vào là nôn, đã nôn là không cầm lại được, người mỗi ngày một sút đi. Anh chị em trong phân xưởng đã đưa chị vào bệnh viện.
Chị nằm khàn trong bệnh viện chẳng có việc gì làm, không nghe thấy tiếng máy lại càng nhớ anh. Chị mong được gặp anh ngay, nói với anh tất cả, nhưng lần nào chị cũng dặn những người đến thăm là không được nói với anh, lần nào chị cũng dò hỏi tin anh.
- Nhóm thí nghiệm của các anh ấy đang chiến đấu căng lắm!
Chị nghe vậy lòng nặng trĩu, đêm không ngủ được. Chị không tưởng tượng ra cuộc chiến đấu đó như thế nào, song chị lo cho sức khỏe của anh. Anh ấy gầy giơ xương, hễ có việc gấp là ăn không được. Trong nhà ăn có bán tương ớt không? Anh ấy thích món này...
Hôm nay có tin dự án nghiên cứu khoa học đang thí nghiệm. Suốt ngày chị suy nghĩ trong lòng: Anh ấy đã bỏ công sức mấy năm, chắc chắn sẽ thành công! Ông Trời ơi, hãy phù hộ cho anh ấy thành công. Chị cứ sốt ruột, đứng ngồi không yên, cơ thể càng khó chịu. Lúc sẩm tối chị lại ợ chua buồn nôn, ọa ọa há mồm nôn ra, nôn tới mức chị nằm gục xuống giường, đầu choáng, người mềm nhũn, mắt nảy đom đóm. Giữa lúc ấy thì cửa mở, cô gái ở phân xưởng đi vào, nụ cười tươi rói. Chị lập tức ngồi dậy, hỏi:
- Thành công rồi hả?
- Thành công rồi sư phụ ơi, thành công rồi!
Cô gái lao tới ôm lấy chị. Chị sung sướng tới mức toàn thân run rẩy, cười to định đứng dậy, song bỗng quỵ xuống giường. Nằm trên giường, chị còn cười khanh khách:
- Thành công rồi, thành công rồi!
Chị nói, rồi rút dưới gối lấy ra chiếc áo len đã đan xong, ôm chặt vào lòng, sung sướng vò nắn trong tay, đồng thời rối rít hỏi cô gái:
- Thí nghiệm như thế nào? Có nhìn thấy anh ấy không? Người ta hoan hô như thế nào?
Khi chị được nghe cảnh tượng bí thư đảng ủy nhà máy và anh chị em công nhân quây lấy anh chúc mừng, chị lặng người đi, ánh mắt tỏa hào quang rực rỡ. Chị nghĩ: “Mình ở nhà máy thì hay biết mấy! Mình sẽ đi tới, ghé sát vào tai anh mà bảo: “Anh là người có công, em sẽ sinh cho anh một đứa con”. Anh sẽ ôm chặt lấy mình và bảo: “Em cũng có công chứ!”. Vậy thì mình sẽ hỏi anh: “Anh là bố, anh đặt tên cho con đi”. Anh ấy sẽ bảo: “Em là mẹ, em đặt tên cho con đi!”. Ừ, mình sẽ đặt cho con cái tên là “Khánh Khánh”. Anh ấy nghe sẽ khen hay, bất thình lình còn hôn mình một cái... Ôi! Để người ta nhìn thấy có xấu hổ không.
Đêm đã khuya, cô gái phải trở về nhà máy. Chị nhờ cô gái đem áo len về cho anh. Nhưng chị đã gọi cô gái, lấy lại chiếc áo len, chị bảo:
- Cậu nhất định chuyển lời đến anh ấy, báo tin mừng cho anh ấy. Bảo anh ấy ngày mai đến thăm mình. Mình sẽ tự tay mặc áo len cho anh ấy!
Hôm sau, anh ấy không đến, bảo là họp hội nghị mừng công, trong hội nghị còn phát tiền thưởng. Ôi, để anh ấy đi đeo huy hiệu, để các chị em nghĩ mình có chồng tốt nhìn cho rõ: Thế nào mới coi là đức ông chồng tốt thật sự! Nhận tiền thưởng, anh ấy nhất định sẽ mua bánh ngọt, trái cây đem đến cho mình. Tại sao phải mua cho mình những thứ đó? Nên mua cho con của chúng mình váy mini, mũ, búp bê vải, bóng bay, bóng bay nhất định phải mua có màu sắc rực rỡ.
Lại một ngày qua đi, anh ấy vẫn không đến. Tin đưa tới nói, nhà máy lại họp, đề bạt anh là công trình sư. Công trình sư ư? Bố của đứa trẻ đã trở thành công trình sư!
“Quả thật mình đã sinh con đúng lúc. - Chị nghĩ và gọi tên anh - Anh chẳng phải đã nói khi sự nghiệp thành công mới cần có con là gì? Anh xem, anh vừa trở thành công trình sư, em đã sinh con cho anh!”.
Đêm ấy, chị nghĩ rất nhiều, chắc mấy hôm nay anh sung sướng ghê lắm, không biết con sẽ giống anh hay giống mình?... Nghĩ tới nửa đêm, chị đột nhiên lại hận anh. Tại sao anh không đến thăm chị? Sao không đến thăm đứa con tương lai? Cuối cùng, chị lại nghĩ, anh ấy sẽ đến, quả thật anh bận quá, đêm nay không đến, ngày mai sẽ đến, nhất định là ngày mai...
Lúc trời sáng, chị cảm thấy càng khó chịu, lại nôn một trận, tóc dựng lên, đầu óc choáng váng quay cuồng. Sau khi kiểm tra, bác sĩ bảo chị bị mất nước, liền cấp tốc tiếp đường glucô. Chị kéo tay bác sĩ, nói:
- Dù thế nào đi chăng nữa cũng phải giữ được cái thai. Tôi không đau đâu. Tôi cần có con. Không có con, tôi có lỗi với anh ấy.
Chị bỗng nghe thấy tiếng chim khách kêu trên cây dương ngoài cửa sổ, liền cười bảo:
- Bác sĩ ơi, chim khách đang hót đấy, anh ấy sẽ đến ngay bây giờ.
Quả nhiên có người gõ cửa. Cửa mở, chị quay ngoắt ra nhìn, người đi vào không phải anh ấy, mà vẫn là cô gái kia. Chị giục:
- Đến đây mau!
Cô gái đi tới. Chị vẫn nhìn ra cửa, hỏi:
- Có ai nữa không?
Cô gái đáp:
- Có một mình em.
- Anh ấy không đến ư?
Cô gái móc túi lấy ra một bức thư, nói:
- Anh ấy không đến mà sai em mang thư cho chị đây!
Chị đưa hai tay nhận thư, vui sướng phát khóc lên, âu yếm nhìn cô gái, rồi lại nhìn bác sĩ, vội vàng mở thư ra xem. Chị cứ đọc, cứ đọc, rồi “a” lên một tiếng, rồi bức thư rơi khỏi tay, chị ngất xỉu.
Cô gái và bác sĩ hoảng hốt, nhặt thư lên xem, bức thư viết:
“Nghe tin em lại có thai, sao em không nói với anh một tiếng? Xử lý đứa con thế nào đây? Theo anh vẫn cứ nạo đi thôi, bởi vì như thế sẽ có lợi lớn cho anh, cho em, nhất là đối với em.
Xin thông cảm trong thời gian em còn nằm viện, anh muốn bàn với em một việc: Chúng ta sẽ ly hôn.
Chắc chắn em cho là anh nói đùa? Không đâu, ý định này không phải đột nhiên anh nẩy sinh, mà ngay trong ngày chúng ta cưới nhau, anh đã có ý định ấy. Em đã biết anh từng bị thất tình, sự tấn công của tình yêu đối với anh, khiến anh hiểu sâu sắc địa vị xã hội của anh quá thấp! Anh hạ quyết tâm, phải hết sức cố gắng làm một việc lớn. Anh không tin anh mãi mãi bị người ta coi thường. Anh không tin, con trai của một nông dân lại không thể có được tình yêu của một con gái cán bộ cao cấp? Hiện giờ, trải qua phấn đấu, cuối cùng anh đã thành công, anh đã có tên tuổi, anh phải thách thức với những cô gái con cán bộ cao cấp để đạt được tất cả những cái mà họ cho rằng chỉ có mình họ mới có được!
Đương nhiên, anh rất chân thành cảm ơn em, cảm ơn em mấy năm qua đã chăm sóc anh. Thành thật mà nói, không có em, anh sẽ không có thành công... Nhưng anh hết sức mong em thông cảm cho anh...”.
Cô gái vừa đọc, vừa chửi rủa; chưa đọc hết, cô đã ôm chầm lấy sư phụ khóc hu hu. Còn chị, chị thật đáng thương, sắc mặt nhợt nhạt, hai mắt nhắm nghiền, ngất lịm đi như chết. Bác sĩ lôi cô gái ra, nước mắt lưng tròng, tiêm cấp cứu cho chị. Cuối cùng chị đã tỉnh lại, từ từ mở mắt, nhìn chằm chằm cô gái đang nức nở, nói:
- Đừng khóc, đừng khóc, khóc cái gì nào?
Vừa nói được một câu chị lại ngất đi.
Chờ chị tỉnh lại lần nữa, bác sĩ nói:
- Chị phải vững vàng mới được! Hãy nghĩ đến sức khỏe của chị, đứa con này có nên nạo đi hay không?
Cơ thịt trên mặt chị co thắt lại, chị cắn răng nói to:
- Không! Không! Tôi không đau, đau đến mấy tôi cũng chịu nổi. Tôi phải có con, cứ để tôi sinh ra nó, đây là đứa con của tôi.
Năm 1979
Nguồn: Giả bình Ao – Truyện ngắn. Vũ Công Hoan dịch từ nguyên bản tiếng Trung Quốc trong Giả Bình Ao văn tập. NXB Văn học, 2003. Tái bản: 2005.
|