Tư Ba Đào - Người hùng ở Khám Lớn

Lịch sử Khám Lớn Sài Gòn đời đời sáng chói với bốn chữ "Cách mạng Khám đường", xoá tan chế độ cặp- rằn là những tên đồng minh ác ôn của thực dân chuyên làm khổ tù nhân thường phạm cũng như chính trị. Ngày lịch sử đáng ghi nhớ đó là ngày 12/3/1946.

Từ khi Pháp trở qua Sài Gòn tái chiếm Việt- Miên- Lào, Khám lớn Sài Gòn là địa ngục trần gian. Những người con yêu quý của đất nước bị thực dân bắt giam tại đây là nạn nhân của bọn cặp- rằn ác ôn. Nổi tiếng vào đầu năm 1946 có Tư Giàu bên tối và Tư Bé bên sáng. (Sáng và tối là hai trại giam được gọi theo mức độ ánh sáng lọt vô khám).

Muốn lật đổ cặp- rằn ác ôn, phải tranh thủ các tay anh chị tương đối tiến bộ để từng bước kéo họ về với anh em tù kháng chiến, dần dần tạo thế mạnh để hạ bệ cặp-rằn. Anh chị tiến bộ trong Khám Lớn lúc đó có Tư Ba Đào, Ba Rùm... Ba Rùm là con nhà giàu ở Bình Thới (Chợ Lớn), theo nhóm Mười Trí, Bảy Viễn "đi hát" vì ham vui. Nhưng khi bị bắt, bị tuyên án 12 năm tù, năm 30, Ba Rùm kịp nhận thấy con đường giang hồ là cái vòng luẩn quẩn: “đi hát"- bị bắt- đi đày- vượt ngục- "đi hát"- bị bắt- đi đày- vượt ngục là con đường không lối thoát. Cho nên Ba Rùm làm chìa khoá giả giúp Bảy Viễn lấy trộm ghe ở Sở Lưới, hàn thùng nước ngọt và cơm khô để vượt biển mà không xuống ghe trở về đất liền.

Còn Tư Ba Đào là dân miền Bắc lưu lạc vô Nam như cái tên anh đặt cho mình. Anh là dân du côn nổi danh ở phố Hàng Bạc, Hà Nội vô Nam xưng anh chị, bị bắt vô Khám Lớn, làm cặp- rằn ở Khám trên lầu. Vũ Huy Xứng là công nhân miền Bắc vô Sài Gòn hoạt động chính trị và bị bắt đưa vô Khám Lớn cùng với vài đồng chí, anh quyết định làm cuộc "cách mạng Khám đường". Khi anh lên Khám trên lầu tiếp xúc với Tư Ba Đào, anh em can "coi chừng nó đánh chết". Nhưng Vũ Huy Xứng cương quyết đi. Anh tin mình có lý lẽ thuyết phục tay giang hồ cùng gốc Bắc với mình.

Gặp Tư Ba Đào, Xứng tranh thủ tình cảm ngay:

- Anh là tay giang hồ nổi danh anh chị Sài Gòn. Tôi là Việt Minh. Việt Minh và giang hồ có một điểm giống như: chống Pháp. Mỗi bên đều có cách chống riêng. Bây giờ tôi lên đây gặp anh để tìm cách thống nhất chống Tây. Để ta làm chủ trong bốn bức tường này.

- Anh muốn gì chớ? Tư Ba Đào hỏi gằn.

Xứng cười:

- Anh em khuyên tôi không nên lên đây, sợ anh giết tôi, nhưng tôi tin anh. Mình cũng là tù với nhau, tại sao lại giết nhau! Tôi đề nghị chúng ta đoàn kết chung sống, đánh đổ chế độ cặp- rằn do Tây lập ra. Ta chọn người tốt thay cặp- rằn ác ôn.

- Anh chọn ai?

- Tôi chọn Ba Rùm.

- Ba Rùm là thằng nào? Tóm lại các anh muốn gì?

- Sau này anh sẽ biết Ba Rùm là ai. Còn chúng tôi muốn gì hả? Chỉ có một điều: chúng tôi xây dựng chế độ lao tù cho tốt hơn, dễ thở hơn. Anh nên hiểu chúng tôi đánh đổ các anh chị, đánh đổ cặp- rằn ác ôn thôi. Khẩu hiệu chúng tôi là đoàn kết, không để thằng Tây chia rẽ để đàn áp.

Tư Ba Đào suy nghĩ rồi nói:

- Đồng ý! Tôi sẽ bảo đảm cho anh lên đây để ta bàn tiếp.

Nhờ Tư Ba Đào thuyết phục dám anh chị mà "cách mạng Khám đường" thành công. Anh được bầu phó chủ tịch Liên đoàn Tù nhân. Chủ tịch là Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát.

Trường hợp Tư Ba Đào gặp Ba Rùm cũng hay hay. Trong cuộc họp nghe phổ biến kế hoạch tiến hành hạ bệ các cặp- rằn, Tư Ba Đào thấy một người ngồi chổm hổm trong khi mọi người ngồi xếp bằng.

- Anh biết ở tù chưa?

- Biết!

- Sao anh ngồi vậy? Anh tên gì?

- Ba Rùm.

Nghe hai tiếng Ba Rùm, Tư Ba Đào nhào tới ôm:

- Anh Ba! Tôi nghe tên anh đã lâu, nay mới biết!

Cướp đảo bất thành

Ra đảo mà âm mưu cướp đảo, việc lớn bất thành sẽ lãnh án tử hình trước đội hành quyết như chơi. Vậy mà năm ấy, có âm mưu cướp đảo. Chuyện này do anh Mười Lực kể. Người chủ mưu không ai khác hơn Tư Ba Đào.

Sau khi Diệm bao vây Bình Xuyên trong Rừng Sáo lâu ngày, thiếu nước ngọt, tinh thần binh sĩ xuống thật thấp. Không ai còn nghĩ chuyện đánh đấm. Bảy Viễn cùng Tài, Sang nhờ Pháp đưa trực thăng thoát vòng vây, quân Diệm tấn công, bắt các chỉ huy cao cấp đày Côn Đảo. Mười Lực bị giam riêng vì là chỉ huy trưởng Bình Xuyên. Ngày kia anh được thông báo sẽ có cướp đảo và mời anh làm tham mưu trưởng kế hoạch cướp đảo gồm năm bước. Mười Lực đồng ý tham gia nhưng trước mấy giờ đồng hồ anh bị chúa đảo Bạch Văn Bốn mời tới văn phòng.

- Tôi đối xử rất đặc biệt với anh, sao anh lại tham gia cướp đảo?

Mười Lực biết việc lớn đã bể nhưng chối phăng:

- Tôi bị biệt giam, không nắm được tin tức trên đảo. Thiếu tá biết, chỉ huy mà không nắm được tình hình thì nắm chắc phần thất bại. Mà thất bại là chết. Tôi không dại gì làm chuyện đó đâu. Xin thiếu tá điều tra lại xem, chắc có người không ưa Bình Xuyên. Trên đảo có nhiều đảng phái: Cao Đài, Hoà Hảo, Phật Giáo. Nếu tham gia cướp đảo, tôi làm sao chỉ huy các giáo phái đó được?

Trước lời lẽ vững vàng đó, Mười Lực được Bạch Văn Bốn "thông cảm". Vậy là tai qua nạn khỏi.

Về sau, điều tra kỹ, Mười Lực mới biết chỉ huy tối cao vụ cướp đảo năm đó- năm Diệm bị đảo chánh- cuối 1963, đầu 1964 là Tư Ba Đào. Nhưng với lối chỉ huy tài tình- một người chỉ biết một người- nên Bạch Văn Bốn không mò ra bằng chứng cụ thể.

Thì ra Tư Ba Đào ở Khám Lớn cũng như ra đảo vẫn là "người hùng". Anh tiến bộ như thế nhờ tham gia "cách mạng Khám đường" ngày 12/3/1946 ở Khám Lớn. Và hai người có công giúp anh thấy được con đường sáng là anh công nhân Vũ Huy Xứng và anh giang hồ tiến bộ Ba Rùm.

Nguồn: Giang hồ lục tỉnh. NXB Văn học, 2002.