16. Đá đỏ
Đá đỏ kết tinh từ máu người
Đã ngàn đời chìm ngỉm đất sâu
Làng nghèo
Sao còn lắm rác
Để đất đai sinh rặt chổi cùn
Những đồi chổi rành
Những truông chổi đót
Quét vẹt trời miền Trung
Cạnh đá sắc còn hằn nguyên vết chém
Dấu tích tháng năm buồn
Nghèo khó cắn xé nhau
Con đi qua những địa tầng mưng máu
Gặp những hình nhân rỗng tim
Gặp những trung thần chết đứng
Gặp những vương triều xô nghiêng chính sử
Bây giờ hoai rữa hư không
Lũ đàn ông
Mặt mày như chó vện
Dưới hang hốc bò lên
Sau một ngày
Người đột lốt ma
Sau một đêm
Ma lột thành người
Đá đỏ
Đâu chỉ là may mắn
Của người hay của ta
Lẫn trong đá vôi, đá mồ côi, đá mẳn
Lẫn trong những cơn ho khản đắng
Lẫn trong trận mưa rừng nhấm nhẳng
Đá đỏ hiện hình
Đá đỏ mất tăm
Ta lẫn vào vỉa mạch xa xăm
Chạm hài cốt bao thời lính trận
Bên thanh kiếm trần không rỉ
Hòn đất rụng trên đầu
Ngỡ vẳng tiếng ngựa phi
Ta men theo hoá thạch trơ lì
Thấy người sảy chân ngã quỵ
Thấy người chết không kịp kêu
Mẹ ơi
Đá đỏ kết tinh từ máu người lương thiện
Trầm uất gì bẹp dí dưới vực sâu
Mảnh đất này ngỡ có gì đâu
Ngoài gió Lào bỏng rát
Bạc phau trang vở trắng học trò
Con không tin mảnh đất này rụi rọ
Ai ra đi cũng chẳng muốn quay về
Có một mảnh đời còn trong đống rác
Xin mẹ cho con bới tìm
Con không tin
Xứ này đói lịm
Khi chân trời vẫn rợp cánh chim
Giữa ngổn ngang đá gan gà thiêm thiếp
Nhú lên câu ví dặm đậm đà
Con là thằng con trai của cha
Không tin nhà mình suốt đời lợp rạ
Không tin da đàn ông làng ta hễ quệt móng tay vào là bong như vẩy cá
Thường mượn khói thuốc lào chườm nỗi xót xa
Và thả xuống sông đống ưu tư để tống khứ bao trưa chiều mệt lử
Những đêm rằm
Con quỳ trước án thư
Lặng lẽ thắp hương
Lật từng trang gia phả
Cầu mong đá mềm như đất
Để nhỡ có va vào không gẫy cẳng què tay
Để khi được còn canh chừng khi mất
Ôi! Những viên đá đỏ trớt trầy
Đã ngàn đời chui lủi với hoàng sơ
Trai làng ta
Rồng rắn theo nhau lên miền ngược
Âm thầm như nước
Lần tìm quá khứ bớt vận may
Quá khứ ngủ vùi trong đất
Lặng câm trùng điệp thượng ngàn
Nín bặt đêm ngày
Không hé một câu
Thất cơ rồi lỡ vận
Như người lính không cam làng bại trận
Găm mặt mày lê hết với bùn đen
Những số phận không bắt ánh đèn
Đem sức vóc thử một lần may mắn
Họ là con
Trong con có họ
Tìm tương lai ngay chính tay mình
Trời trên đầu có lúc bớt xanh
Đất dưới chân
Có kỳ đỡ lạnh
Những hố hào đá đỏ gầy xanh
Những mặt toàn sương gió
Con lặng soi hòn đá đỏ trên tay
Gặp sắc lửa tháng năm binh biến
Gặp dáng mẹ buồn lo khẩn nguyện
Gặp màu xanh hút hồn thăm thẳm mắt em
Đá đỏ
Mặt trời ngầm của đất
Lưu giữ trong mình
Cốt lõi nhân sinh
Từ đất vùi cát lấp
Lại hiển linh
Nơi cơ khổ bần hàn
Mẹ ơi
Sau những tháng ngày độn thổ
Con ngoi lên
Từ thăm thẳm đại ngàn
Bất chợt
Quờ tay lên ngực
Bắt gặp trái tim mình
Trái tim thắm màu đá đỏ
Vẫn nguyên hình thuở cắt rốn chôn rau.
17. Giao cảm phù sa
Quà tặng của những tháng ngày bình yên
Là những loài hoa không nở theo mùa vụ
Thanh thản đất trời
Thanh thản thời gian
Sông ngắm núi êm đềm mây trắng
Biển mong sông bủa sóng xanh bờ
Hoa của nắng
Là vầng trán mịn màng không một vết nhăn
Không có khe buồn kéo về bóng tối
Hoa của đất
Là nụ cười tươi tắn
Không cần học trong chiếc khăn trùm để dấu che nỗi đau và niềm vui sướng
Của ít ỏi tháng năm mưa nắng nhọc nhằn
Cha muốn nói với các con về một chốn quê hương
Không phải bằng cách người ta cô thuốc bắc
Kiếm sống thời này
Tính bằng giây khắc
Nhưng giàu khó mà chi
Khi trái tim chỉ còn là cái lọ đựng tro của lửa
Sau này các con lớn lên
Đất quê ta vẫn bạt ngàn gió nắng
Vẫn bóng cò bay thắm ca dao
Và có cả những thân cò kẹt vào kẽ tre trong mùa bão
Có cả con đường làng gồ sống lưng trâu dựng một khung nhà trên máy tính
Khi con nhỡ tay ấn nhầm phím lập trình
Thời của cha
Rồi cũng sẽ qua như táo rụng thình lình
Dù chua dù ngọt
Những mùa trái xanh
Những ngày trái chín
Sẽ lại về trong ký ức tươi non
Sẽ lại về giữa vui buồn nóng lạnh
Cuối hạ đầu xuân
Lấp ló trái bói cành
Thời của cha
Bên trang sách xanh xao bóng súng
Biết làm sao
Cây muốn lặng
Gió chẳng đừng
Thời của cha
Quá nửa ngập trong rừng
Con đừng trách sao tính cha khô cứng
Nếu con hiểu
Dẫu một chút thôi nhưng trời ơi làm sao có được
Dằng dặc cả vạn ngày
Trái tim cha ngún cháy
Cha nhớ nhà
Nhớ mẹ
Nhớ quê hương
Cha vuốt mắt
Nhặt tên
Từng hy vọng
Mà có khóc nổi đâu
Nước mắt cạn lâu rồi
Thời của cha
Nghiêng ngả xiết trôi
Đã rớt lại sau lưng
Những miền tiếc nuối
Đã mịn màng phù sa
Những bến bờ chờ đợi
Để sớm mai này
Mắt con mướt xanh
Mây trắng lại về làng giong chiều đến
Nắng tinh khôi
Thơm thảo gió trời
Và sông suối
Mát lành chao sóng
Lại giao hoà như buổi khai thiên
Như chiều quê
Mùa chín rục đồng
Con ơi con
Sau này lớn lên
Nhỡ có buồn lo hãy về quê nội
Hãy cố bứt mình khỏi phố
Thả hồn ra ngoại ô
ở đó
Có đồng làng mang màu ngọn đuốc
Có ngọn gió lành khoả mát tâm tư
Có huyền thoại
Cùng các con độc thoại
Nơi Thánh Gióng bay lên
Nơi cô Tấm hiện về
Và ở đó
Đất đai còn nhễ nhãi
Giữa những đổi trao
Nhượng bán
Chuyển dời
Đất thầm lặng
Tự mình linh ứng
Bên những bản hợp đồng mọc hậu bối sụm lưng
Con ơi con
Không có mảnh đất nào là đất khổ
Cha vừa kịp nhận ra
Khi sống quá nửa đời
Dẫu mỗi năm về thăm quê ngoại
Con mím lợi mím môi
Kéo lên từ ruột đất
Một nửa gàu nước thôi
Đem tặng buổi chiều
Để chuộc lại màu xanh xóm mạc
Đang lả dần
Trên vạt mạ non
Trên trán con
Mồ hôi đốm bạc
Lần đầu tiên
Lần đầu tiên cha nghe tiếng con thất lạc
Cha ơi cha
Con xin cha đừng bán đất
Rồi biết kiếm đâu ra nước giếng ngọt thế này
Cha lạnh người
Nâng nắm đất trên tay
Run rẩy thấy
Màu trái tim đồng đội
Và thấy cả điều này
Mai ngày con sẽ hiểu
Tự thuở tổ tiên ta đất cũng đã thắm màu
18. Vốn và lãi
Mẹ ơi
Lẽ ra con cũng đã như bao đồng đội
Khi đất nước mình trận mạc
Những ngày sống bây giờ
Dẫu còn phần lấm láp
Nhưng với con
Kể như là lãi
Món nợ này
Con biết trả sao
Biết trả ra sao
Khoản lợi nhuận con đang thừa hưởng
Phảng phất đêm ngày lớp lớp khói hương
Của những tháng năm
Đất đá còn sưng sượng
Của những quá khứ gần
Sớm nguội
Của những quá khứ xa
Phát xạ âm thầm
Mẹ ơi
Lẽ ra thay cho tấm huân chương trên ngực
Tấm huân chương
Không hiểu sao bây giờ lại có người lén nhét vào ngăn ký ức
Là phiến đá xanh
Lạnh cứng bìa rừng
Đồng đội dựng lên trên nấm mồ của con ngày thất trận
Như đã bao lần
Hàng dãy ba lô được gửi về hậu tuyến
Ôi ! Những chiếc ba lô
Còn nhưng nhức xanh thơm lựng mùi hồ
Thôi quàng vào vai
Mà quàng tên của làng của phố
Trên những tấm bia
Đẫm máu các anh
Mẹ ơi
Bây giờ còn được duỗi hai cánh tay thanh thản
Không còn co lên trước ngực
Dấu tích thời đao binh
Khi tay phải lăm lăm theo tay trái
Chẳng sót ngón tay nào
Cho mẹ cho em
Buổi đồng quê rộ mùa gặt hái
Buổi trăng lên em tự vuốt bóng mình
Mẹ ơi
Tư bản của mỗi người chính là vận may của họ
Tư bản của riêng con
Là cuộc sống mẹ cho
Những đồng vốn bằng xương cha da mẹ
Nương náu trong tim
Thắm đỏ nghĩa tình
Con mang lưng vốn hết tuổi khóc nhè đầu tư vào đời lính
Đối mặt cùng tháng năm
Đọ sức với quân thù tận rừng sâu rú thẳm
Bằng sức mạnh của trở trăn
Bằng tốc độ
Của làn - bắn - thẳng
Con quay những - đồng - vốn - thân - mình hết vòng này vòng khác
Bất kể mùa mưa mùa khô
Bất kể đêm giông ngày hạn
Con mang sức trai
Chọi cùng súng đạn
Mang mạng sống của mình hùn với bao đồng đội
Kinh doanh trên trận mạc
Giật giành với đạn bom
Phần đất lãi
Một phương án sai là cháy vốn
Một giải pháp nhầm là bợt mặt trắng tay
Biết mấy tháng năm
Những người lính nhặt từng xu lẻ
Đâu chỉ ngày một ngày hai
Và có thể
Hoá tro tàn trong lửa
Con vẫn tung cuộc đời con - chút - vốn - liếng- cuối - cùng của mẹ lên chặn họng súng thù
Cùng đồng đội gom từng phân lợi nhuận
Để gộp vào hôm nay
Mẹ ơi
Khoản vay nào rồi cũng phải trả
Chưa trả được bây giờ
Thì khất đến ngày mai
Nhưng sẽ không có nhiều ngày mai lắm đâu
Và con càng không thể
Gán cho mai sau
Dù một cắc nợ nần
Vốn tự có của một đời chắt bóp
Mẹ gạn từ chéo áo đẫm mồ hôi
Mẹ vớt từ bát riêu cua chiều hạ
Của những đồng quê gió máy bạc trời
Những ngày con ở trận đã xa rồi
Sao mỗi đêm vẫn vật mình thức ngủ
Vâng có thể là con chưa đầy đặn
Với những gì dạo ấy
Các anh trao
Nhưng thưa mẹ
Trời ngớt mùa giông bão
Và con đang có tháng ngày
Có lớp đàn em
Lớn nhanh bức bối
Có đôi bàn tay
Rảnh rang đôi chút
Đôi bàn tay lại cầm cày cầm bút
Khi đắng lòng nắn nót dấu vào thơ
Vâng có thể là con đã như bao người lính
Cầu mong
Đất nước mình
Thôi gặp hoạ chiến chinh
Những ngày con đang sống bây giờ
Kể như là lãi…
19. Miền Trung
Bao giờ em về thăm
Mảnh đất quê anh một thời ngún lửa
Miền Trung mỏng và sắc như cật nứa
Chuốt ruột mình thành dải lụa sông Lam
Miền Trung
Tấm lưng trần đen sạm
Những đốt sống Trường Sơn lởm chởm dăng màn
Thoáng bóng giặc núi bửa thành máng súng
Những đứa con văng như mảnh đạn
Thương mẹ một mình trời sinh đá mồ côi
Miền Trung
Đã bao đời núi với bể kề đôi
Ôi! Biển Đông - giọt nước mắt của muôn ngàn thế hệ
Nóng hổi như vừa lăn xuống
Theo những tảng đá cụt đầu của Trường Sơn uy nghiêm
Miền Trung
Câu ví dặm nằm nghiêng
Trên nắng và dưới cát
Đến câu hát cũng hai lần sàng lại
Sao lọt tai rồi vẫn day dứt quanh năm
Miền Trung
Bao giờ em về thăm
Mảnh đất nghèo mồng tơi không kịp rớt
Lúa con gái mà gầy còm úa đỏ
Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ
Không ai gieo mọc trắng mặt người
Miền Trung
Eo đất này thắt đáy lưng ong
Cho tình người đọng mật
Em gắng về
Đừng để mẹ già mong. |