Cây lá lụa đầu ô Yên Phụ
1.
Cũng bình thường như trăm nghìn cây
ở thành phố mình đây
Cây lá lụa đứng nép vào hè phố
Mầu lá trắng mỡ màng như búp đòng đòng lúa
Xòe ngỡ ngàng trong lắc rắc mưa xuân.
Nếu không có những ngày gian khổ ở miền Nam
Cái cây ấy với tôi chẳng có gì ý nghĩa
Mầu lộc mới trong bình minh rạng rỡ
Cũng vô tình như em đứng chờ ai.
2.
Cái-cây-vô-tình thân thiết với đời tôi
Vào cuối một mùa khô khi giặc càn ác liệt
Những mũi đột ra đâu cũng đều đụng địch
Đơn vị tôi bám hầm trụ lại với thời gian.
Cổ đắng ngắt sau một ngày chống càn
ai cũng thèm chất rau xanh
Cây lá lụa như hiểu điều khao khát ấy
Mùa khô chưa qua, mùa mưa đang tới
Cây đã xòe ra những dải lá nõn nà.
Như hiểu tình cây chắt sức lực mình ra
Chúng tôi nhắc nhau hái lá đừng thô bạo
Cái chất xanh mát lòng như cơm gạo
Giúp chúng tôi trụ được suốt trận càn.
3.
Cây lá năm xưa giờ tôi gặp bên đường
Giữa những lầu cao, những hoa nâu hoa tím
Cái mầu là nõn nà đầm ấm ấy
Cứ cháy hoài, cháy hoài trong lòng
những người đi qua chiến tranh.
Hà Nội, 1977.
Sắc nắng ngày thường
Con đường ngoại ô anh vẫn đi về
Nắng cứ trải theo vòng quay hối hả
Trong sắc nắng ngỡ chẳng gì kỳ lạ
Nắng hoang vu, nắng của ngày thường.
Phía xa nào trên mặt đại dương
Nắng đem mênh mông cho thuyền đánh cá
Nắng dịu nhẹ soi vào tấm vá
Áo ai cầm, nắng dọi đỏ lòng tay.
Những mùa mưa xanh thẫm lá cây
Nắng hong đường cho em đi khỏi ngã
Mầu mây xám che mặt trời tháng giá
Cây khẳng khiu khát nắng ngày thường.
Nắng vào mùa gọi nếp lên hương
Gọi đồng quê thơm mùi rơm rạ
Bình thường lắm, ngỡ chẳng gì kỳ lạ
Mà đất trời có thiếu được đâu em.
Nhớ buổi Trường Sơn hành quân đêm
Ai ngơ ngác giữa mầu đen cây lá
Em lội nước giữa lòng sâu suối đá
Và lên nương giữa nắng trưa hè.
Hoàng hôn về, rừng sập tiếng ve
Bình minh dậy, tiếng khướu rừng lảnh lót
Thành phố chiến khu những ngày rạo rực
Chở nắng về, anh sum họp cùng em.
Như chẳng có gì trong sắc nắng dịu êm
Hay gay gắt của mùa hè cháy bỏng
Khi cuộc sống như gió về lồng lộng
Khi cuộc đời chẳng một bóng mây che.
Lắng nghe âm thanh trong tất cả bộn bề
Nhìn mầu sắc trong đất trời hối hả
Sẽ hiểu thêm những tháng ngày lạnh giá
Sắc nắng ngày thường ấm áp vàng ươm.
Cuối năm 1977.
Lòng mẹ
Tiễn con đi, mẹ mong có một ngày
Nước độc lập. Và con trở lại.
Có ngờ đâu con ra đi mãi mãi
Những chiều buồn, đêm buồn, mấy ai hiểu mẹ đâu.
Nhìn vào đâu cũng gợi lại nỗi đau
Từ kỷ niệm của đời con đọng lại
Lửa chiến tranh tắt rồi, con ở đâu con hỡi?
Ai thương con bằng mẹ của con?
Nỗi đau chồng lên nỗi đau
Ai hiểu hết bước thời gian tích tắc
Một năm, mười năm, hai mươi năm nước mắt
Ai hiểu được tiếng máu lặng thầm sau những luỹ tre xanh.
6-8-1998.
Gió cát
Đơn vị kéo pháo ra rồi lại kéo vào
Bánh xe lăn bí rì trên cát mịn
Trời trên kia vẫn mênh mông tim tím
Biển ngoài kia vẫn xanh thẳm dập dềnh
Dương vẫn rì rào những điệp khúc buồn tênh
Chỉ có lính là luôn luôn thay đổi.
Là trọng điểm thì tránh sao bom dội
Và ngoài khơi pháo cấp tập bắn vào
Mắt nhìn trời không phải ngắm trăng sao
Đứng trước biển mà như quên sóng vỗ
Lúc đón địch, đôi mắt như có lửa
Đứng chờ cơm, gõ bát hát nghêu ngao.
Đối mặt với quân thù có núi ở phía sau
Biển phía trước âm thầm và dữ dội
Gió khô nóng suốt mùa hè cứ thổi
Và kẻ thù rình rập ở xa kia
Đồng đội chôn nhau những đôi mắt đỏ hoe
Nước mắt rơi thấm xuống nền cát bỏng.
Cát như rang suốt mùa hè gió nóng
Cát như rang trong ngọn lửa chiến tranh
Khẩu pháo ngụy trang và quân phục mầu xanh
Làm dịu lại cả một vùng cát trắng
Để làng xóm bình yên và bầu trời yên lặng
Để hậu phương đập nhịp với tiền phương.
Đứng với chúng tôi lực lưỡng những hàng dương
Những bông cỏ mặt trời nhiều mơ mộng
Những đốm hoa xương rồng đầy sức sống
Và âm thầm những mộ cát trắng phau
Dù trận địa chuyển đi đâu về đâu
Những người sống vẫn hướng về nơi ấy.
Chiến tranh đi qua, mầu cát thì vẫn vậy
Những dải cát hôm qua nay đổi khác nhiều rồi
Từ ngã ba này đến chỗ kia là trận địa chúng tôi
Là nơi Dũng nơi Leng ngã xuống
Hạt cát dưới chân tôi nghe như còn nóng
Kỷ niệm thời chống Mỹ đã đi qua
Và trong tôi gió cát cứ thổi về…
Vĩnh Linh, 1976 - 1982.
Về lại nơi bảy năm trước ra đi
Căn nhà nhỏ vẫn chưa nhiều đổi thay
Mầu vôi chưa kịp bạc
Gốc nhãn, bồn hoa, cây đại, cây tùng, bụi trúc
Vẫn lặng yên trên vị trí của mình
Tôi trở về sau bảy năm chiến tranh.
Từ nơi này em đi cùng anh
Mơ ước những con đường mới lạ
Khát vọng mở ra như cây xòe tán lá
Cuộc kháng chiến hút chúng mình và bạn bè theo.
Xuống dốc chân đê nhớ buổi qua đèo
Em sốt rét bàn chân run rẩy
Tảng đá chắn ngang dòng nước chảy
Trông thật gần mà không dễ bước qua.
Đêm ngoại ô nghe rất rõ tiếng ô tô
Chở đất đá xi măng lên công trường xây cầu phía Bắc
Vẫn ngỡ đêm Trường Sơn qua ngầm, vượt dốc
Bom nổ chắn đường chờ súng lệnh thông xe.
Về lại nơi bảy năm trước ra đi
Căn phòng chật vẫn chứa chan hạnh phúc
Bởi ta hiểu căn phòng này có được
Là tháng ngày vật lộn với đạn bom.
Tóc có rụng thêm, da có nhăn thêm
Ta không tiếc những tháng ngày đã mất
Cuộc kháng chiến dạy ta điều chân thật
Biết yêu người và yêu chính bản thân ta.
Tàu Thống Nhất đã kéo còi vào ga
Ba ngày đêm, bảy mươi giờ ngắn ngủi
Bảy năm trước, năm tháng trời chưa tới
Chính quãng đường mà ta đã đi qua.
Trống ngũ liên từ những điếm canh đê
Hối thúc người đi vào trận mới
Bộ quân phục sau bao ngày dữ dội
Lại cùng ta và cây bút lên đường!
Quảng Bá, 1977.
Hôm nay, chiến dịch…
Ngọn cờ dẫn chúng tôi đi
Vào hôm nay chiến dịch
Trận tuyến diễn ra âm thầm
Không có người bị thương
Không có tử sĩ, thương binh
Không có tiếng súng, tiếng bom và mất mát.
Nhưng hôm nay mở ra trước mắt
Những cánh đồng tít tắp cánh cò bay
Những con đường thẳng băng chỉ hướng luống cày
Cho lúa lên
Đất trở thành điểm nóng!
Bàn tay chị, bàn tay anh làm cho đất đai mở rộng
Cho trung du đồi trọc nảy mầm
Cho ngọn gió chạy qua đồi không đỏ
Ngọn gió chạy qua đồi mang hương lúa đồng quê.
Nghe tiếng nảy mầm của hạt thóc sinh sôi
Hơi ấm của mùi rơm mới
Khói bếp nhà ai chiều nay bối rối
Khi không khí căng căng của chiến dịch thổi vào.
Nhưng con sông êm ả tự bao đời
Nay bỡ ngỡ có bàn tay dựng dậy
Nước sông Cầu, sông Thương bịn rịn
Nhớ bạn bè khi lên với vùng cao.
Những câu chuyện thần kỳ chẳng phải kiếm xa đâu
Cứ nhìn khuôn mặt quê hương sau tám năm xa cách
Chẳng ngạc nhiên khi con đường mới đắp
Cũng bất ngờ vì một hàng cây xanh.
Theo ngọn cờ em đi cùng anh
Đến với quê hương những ngày chiến dịch
Trong gian lao quần nhau với trời với đất
Mồ hôi rơi, loé sáng những mùa vàng…
Ngọc Vân, 12-1977.
Hoa sữa
Hoa sữa rủ trên lan can nhà ai
Mà thơm dịu cả lòng phố rộng
Hàng me cao như vệt đen im lặng
Hương hoa cho anh biết có em gần.
Cánh hoa nghiêng theo chùm sáng đèn đường
Tiếng guốc nhẹ mà tim anh rạo rực
Đêm loãng ra khi gió lùa phố chật
Gió mang hơi nước phía dòng sông.
Một loài hoa hay e thẹn ngại ngùng
Thơm rất nhẹ lại giấu mình trong tối
Nhưng cứ thế, hoa điểm trang thành phố
Bằng hương mình và trai gái yêu nhau.
Thành phố tôi yêu trên gác thượng lầu cao
Nhìn dãy đèn dọc bờ sông nhấp nháy
Thành phố tôi yêu có em ở đấy
Và hoa sữa thơm rất nhẹ trong đêm.
Dải đất hẹp
Tặng Nguyễn Văn Dinh
Đặt chân lên đất Quảng Bình
Nghe trong cát, gợi hành trình gian lao
Những cánh rừng gió lao xao
Những con đường gợi thuở nào chiến tranh
Bao mẹ nghèo, áo mong manh
Mà con tim rộng mông mênh ngàn trùng
Qua bao nắng lửa bão bùng
Vẫn nguyên vẹn một tấm lòng vị tha
Đón đưa bao đứa con xa
Rưng rưng tình mẹ, mắt nhòa lòng con
Bao nhiêu trọng điểm đạn bom
Bao cô gái tuổi trăng tròn vừa lên
Để con đường được bình yên
Để cho tiền tuyến nối liền hậu phương
Tuổi xuân gắn với cung đường
Trái tim để nhớ, để thương bao người
Trẻ trung sôi nổi một thời
Gạt thầm nước mắt quãng đời về sau
Một người đủ để tim đau
Lấy gì đo hết nông sâu ngàn người…
Cuộc đời thì sẽ qua thôi
Tình người thì sẽ muôn đời còn say!
Những trái tim đập nhịp với con tàu
Tặng Chu Thăng
Ngước lên kia sừng sững núi Hoàng Liên
Ray thép chạy dọc sông Hồng nước đỏ
Đường vô Nam nghe biển xanh sóng vỗ
Bạt ngàn hoa đào ngược xứ Lạng mộng mơ.
Những Bình Triệu, Diêu Trì, Yên Bái, Phố Lu
Những Mương Mán, Lăng Cô, Sìn Hồ, Lang Thíp
Với chúng tôi đều vô cùng thân thiết
Nơi trái tim đập nhịp với con tàu.
Tàu đã kéo còi. Giờ em đi về đâu?
Lên với vùng cao, nơi lớp em cắm bản
Hay về với biển xanh lời mời bè bạn
Bâng khuâng sân ga bàn tay vẫy xa rồi.
Xình xịch tàu đi trong tiếng nói cười
Trong vi vút hương đồng và gió núi
Trong nắng ấm sớm mai, sương mù buổi tối
Ai nghĩ đến ngoài kia, nơi cửa sổ gió lùa...
Ngoài ấy có bao người chống chọi với bão mưa
Vượt giá rét mùa đông, nắng thiêu mùa hạ
Khắc phục lũ rừng, chặn tay phá hoại
Cho những tiếng còi không thảng thốt trong đêm.
Nghiêng nghiêng Sìn Hồ, chông chênh Hải Vân.
Tiếng bánh sắt rít trên cầu mùa lũ
Sau bao lo toan, sau bao trăn trở
Để những chuyến tàu đi, đến bình yên.
Ai đã từng vui với sum họp, đoàn viên
Sau cách xa, ngày xuân về đoàn tụ
Có nghe tiếng còi tàu âm vang giục giã
Lời trái tim đập nhịp với con tàu.
Nguồn: Gió vẫn thổi về từ biển. Thơ chọn lọc của Lê Quang Trang. NXB Văn học, 2009.
www.trieuxuan.info
|