Bi Thanh Bản
Ngã quân Thanh Bản tại đông môn
Thiên hàn ấm mã Thái Bạch quật
Hoàng đầu Hề nhi nhật hướng tây
Sổ kỵ loan cung cảm trì đột
Sơn tuyết, hà băng dã tiêu sắt
Thanh thị phong yên, bạch thị cốt
Yên đắt phụ thư dữ ngã quân
Nhẫn đãi minh xuân, mạc thảng thốt.
Dịch Nghĩa
Quân ta đóng ở cửa đông Thanh Bản
Trời rét căm căm, ngựa uống suối Thái Bạch
Bọn mọi Hề trong bộ lạc "đầu vàng" (thế xuống như) mặt trời phía tây.
Chỉ có vài tên kỵ binh mà cũng giương cung xông tới.
Núi, tuyết, sông băng, cánh đồng xơ xác.
Chỗ xanh là khói, chỗ trắng là xương khô.
Ước gì gửi được thư cho quân ta,
(Khuyên hãy) kiên nhẫn đợi sang xuân, chớ nóng vội.
------
Thanh Bản: Nơi tướng Phùng Quán đóng quân chống An Lộc Sơn.
Dịch Thơ
Thương trận Thanh Bản
Cửa đông Thanh Bản quân ta trú
Lạnh trời cho ngựa uống hồ núi
Bóng xế, vài tên lính kỵ Hề,
Vẫn dám giương cung, ngựa xông tới.
Núi tuyết, sông băng, đồng hắt hiu,
Trắng ấy xương mà xanh ấy khói.
Ước gì thư đến được quân ta:
Cố đợi ra năm đừng nóng vội!
Bản dịch: Khương Hữu Dụng
Bi Trần Đào
Mạnh đông thập quận lương gia tử,
Huyết tác Trần Đào trạch trung thuỷ.
Dã khoáng thiên thanh vô chiến thanh,
Tứ vạn nghĩa quân đồng nhật tử.
Quần Hồ quy lai huyết tẩy tiễn,
Nhưng xướng Hồ ca ẩm đô thị.
Đô nhân hồi diện hướng bắc đề,
Nhật dạ cánh vọng quan quân chí.
Dịch Thơ
Thương Trận Trần Đào
Đông sang... mười quận trai tài,
Máu tuôn thành nước đỏ tươi ròng ròng.
Im lìm trời vắng, đồng không,
Bốn muôn quân nghĩa chết trong một ngày.
Giặc Hồ, tên tẩm máu đầy,
Hát câu hát mán, uống say phố phường.
Ngày đêm khóc ngóng Bắc phương,
Quan quân đâu tá? dân đương đợi chờ.
Biệt Phòng thái uý mộ
Tha hương phục hành dịch
Trú mã biệt cô phần
Cận lệ vô can thổ
Đê không hữu đoạn vân
Đối kỳ bồi Tạ Truyện
Bả kiếm mịch Từ Quân
Duy kiến lâm hoa lạc
Oanh đề tống khách văn
Dịch Nghĩa
Từ giã mộ Phòng thái uý
Ta đi công cán nơi quê người
Dừng ngựa giã từ nấm mồ lẻ loi
Gần nước mắt,không có đất khô ráo
Dưới vòm trời có những đám mây rời rạc
Đánh cờ với Tạ Truyện
Mang gươm tìm Từ Quân
Chỉ thấy hoa rừng rụng
Nghe oanh hót tiễn đưa người
Dịch Thơ
Lại ra miền đất khách
Dừng ngựa giã cô phần
Mây ủ dăng trời thấp
Đất hoen ướt lệ gần
Đánh cờ hầu Tạ Truyện
Mang kiếm viếng Tạ Quân
Chỉ thấy hoa rừng rụng
Con oanh hót tiễn chân
Lê Nguyễn Lưu dịch
Càn Nguyên trung ngụ cư Đồng Cốc huyện tác ca kỳ I
Hữu khách, hữu khách tự Tử Mỹ
Bạch đầu loạn phát thuỳ quá nhĩ
Tuế thập tượng lật tuỳ thư công
Thiên hàn nhật mộ sơn cốc lý
Trung Nguyên vô thư quy bất đắc
Thủ cước đống thuân, bì nhục tử
Ô hô ! Nhất ca hề, ca dĩ ai !
Bi phong vị ngã tòng thiên lai
Dịch Nghĩa
Có người, có người tên chữ là Tử Mỹ
Đầu bạc phơ, tóc bù xù rũ xuống quá tai
Quanh năm lượm hạt dẻ, đi theo người nuôi vượn
Trời rét, buổi chiều ở trong hang núi
Trung Nguyên bặt tin, không về được
Chân tay cóng buốt, da thịt tê dại
Hỡi ôi ! Bài hát thứ nhất, tiếng hát đã xót xa
Gió buồn vì ta từ trên trời thổi xuống...
Càn Nguyên trung ngụ cư Đồng Cốc huyện tác ca kỳ II
Trường sàm, trường sàm bạch mộc bính
Ngã sinh thác tử dĩ vi mệnh
Hoàng độc vô miêu, sơn tuyết thịnh
Đoản y sác vãn bất yểm hĩnh
Thử thì dữ tử không quy lai
Nam thân tứ ngâm tứ bích tĩnh
Ô hô ! Nhị ca hề, ca thuỷ phóng
Lư lý vị ngã sắc trù trướng !
Dịch Nghĩa
Thuổng dài, thuổng dài cán gỗ trắng
Đời ta cậy nhờ ngươi mà sống
Khoai hoàng tinh không nẩy mầm, tuyết đầy núi
Áo ngắn kéo xuống không che nổi chân
Lúc này, ta và ngươi đều về không
Trai than thở, gái rên rỉ, bốn vách lặng lẽ
Hỡi ôi ! Bài hát thứ hai vừa cất lên
Hàng xóm vì ta mà vẻ mặt thảm thiết.
Càn Nguyên trung ngụ cư Đồng Cốc huyện tác ca kỳ III
Hữu đệ, hữu đệ tại viễn phương
Tam nhân các sấu, hà nhân cường
Sinh biệt triển chuyển bất tương kiến
Hồ trần ám thiên đạo lộ trường
Tiền phi giá nga, hậu thu thương
An đắc tống ngã tại nhữ bàng ?
Ô hô ! Tam ca hề, tam ca phát
Nhữ quy hà xứ thu huynh cốt ?
Dịch Nghĩa
Có em trai, có em trai ở chốn xa xôi
Ba người đều gầy, có ai khoẻ mạnh đâu !
Sống chia lìa, trằn trọc vì không gặp nhau
Bụi Hồ mù trời, đường sá vời vợi.
Chim giá nga bay trước, chim thu thương bay sau
Làm sao đưa ta đến bên các em ?
Hỡi ôi ! Bài hát thứ ba, tiếng hát trỗi ba lần
Các em về, biết nhặt xương anh chốn nào ?
Càn Nguyên trung ngụ cư Đồng Cốc huyện tác ca kỳ IV
Hữu muội, hữu muội tại Chung Ly
Lương nhân tảo một, chư như si
Trường Hoài lãng cao, giao long nộ
Thập niên bất kiến lai hà thì ?
Biên chu dục vãng, tiễn mãn nhãn
Diễu diểu Nam quốc đa tinh kỳ
Ô hô ! Tứ ca hề, tứ ca tấu
Lâm viên vị ngã đề thanh trú
Dịch Nghĩa
Có em gái, có em gái ở Chung Ly
Chồng chết sớm, các con còn thơ dại
Sông Hoài sóng lớn, thuồng luồng dữ
Mười năm chẳng thấy em về lần nào.
Muốn vượt thuyền thăm em, tên đầy trước mắt,
Cõi nam bao nhiêu cờ xí thấp thoáng.
Hỡi ôi ! Hát bài thứ tư, tiếng hát bốn phen cất lên
Vượn rừng vì ta kêu buồn giữa ban ngày.
Càn Nguyên trung ngụ cư Đồng Cốc huyện tác ca kỳ V
Tứ sơn đa phong, khê thuỷ cấp
Hàn vũ táp táp, khô thụ thấp
Hoàng cao cổ thành vân bất khai
Bạch hồ khiêu lương, hòng hồ lập
Ngã sinh hà vi tại cùng cốc ?
Trung dạ khởi toạ, vạn cảm tập.
Ô hô ! Ngũ ca hề, ca chính trường
Hồn chiêu bất lai, quy cố hương
Dịch Nghĩa
Núi bốn bề lộng gió, nước suối đổ dồn dập
Mưa lạnh ào ào, cây khô ướt đẫm
Thành xưa đầy cỏ vàng, mây không tan
Chồn trắng nhảy lên cầu, chồn vàng đứng sững
Đời ta vì sao lại ở nơi hang cùng ?
Nửa đêm ngồi dậy, muôn mối cảm xúc dồn tới
Hỡi ôi ! Bài hát thứ năm, lời hát còn dài
Hồn gọi không lại, đang mải về quê cũ.
Càn Nguyên trung ngụ cư Đồng Cốc huyện tác ca kỳ VI
Nam hữu long hề tại sơn thu
Cổ mộc lung tung chi tương cù
Mộc diệp hoàng lạc long chính trập
Phục xà đông lai thuỷ thượng du
Ngã hàng quái thử, an cảm xuất
Bạt kiếm dục trảm thả phục hưu.
Ô hô ! Lục ca hề, ca tứ trì,
Khê hác vị ngã hồi xuân tư
Dịch Nghĩa
Phương nam có con rồng ở đầm trên núi
Cây cổ thụ cao vút, cành chằng chịt xen nhau
Giữa lá rụng úa vàng, rồng nằm cuộn khúc
Loài rắn miền đông tới lượn lờ trên mặt nước
Ta đến xứ sở lạ lùng này, không dám ra
Tuốt gươm toan chém nhưng lại thôi.
Hỡi ôi ! Bài hát thứ sáu, tiếng hát có vẻ chậm,
Núi khe vì ta đưa dáng xuân về. |