Tản văn
03.01.2012
Xuân Quỳ
Xuân Quỳ thơ tuyển (2)

Đếm cánh hoa Xuân


 


Ngồi buồn đếm cánh hoa xuân


Đếm theo tuổi, mấy nhọc nhằn vần xoay


Nắng vàng rọi đến sáng nay


Sợi sương sợi gió, chỗ dày, chỗ thưa.


 


Lại ngồi tỉa mấy vần thơ


Vui buồn trong trẻo, ước mơ một thời


Hoàng hôn nhuộm tím chân trời


Gửi thương gửi nhớ tới người xa xăm.


 


                                                            6-2002


 


 


Đêm sao


 


Một mình vò võ trông sao


Thoảng nghe trong gió thì thào gọi ai


Chiêm bao chưa khép đêm dài


Sao còn thao thức tận ngoài xa xăm…


 


Con tim khe khẽ thì thầm


Nhớ người dạo khúc thăng trầm ngân nga


Giữa trời đất, giữa bao la


Muôn chùm sao sáng kết hoa tặng người.


 


                                                            1998


 


 


Tìm


 


Ngỡ như lội suối băng đèo


Ngỡ như thơ thẩn một chiều trời Tây


Trập trùng lá phủ ngàn cây


Biết người tri kỷ đâu đây mà tìm.


 


Rừng khuya thanh vắng im lìm


Chỉ nghe tiếng đập con tim rộn ràng


Mong ngày mai nắng tươi vàng


Cầm tay sóng bước ngỡ ngàng bên nhau.


 


Lại mong lạc giữa rừng sâu


Để anh thầm nhắc: người đâu chưa về ?


 


                                                            1999


 


 


Trách


     


Người đi dằng dặc mùa đông


Mùa đông thương nhớ mênh mông cánh buồm


Nhớ sao vò võ đêm trường


Người đang mê mải nẻo đường có hay.


 


Chiều bâng khuâng những vơi đầy


Ai gieo nỗi nhớ nhuộm mây một màu?


Ai vò xé nỗi lòng nhau?


Xa xôi chẳng nhắn một câu thân tình.


 


Nhớ thương riêng chỉ một mình


Nỗi riêng, in một dáng hình trong tôi


Vầng trăng khuya cũng lui rồi


Chỉ cơn gió lạnh từng hồi ghé thăm…


 


                                                            2-2001


 


 


Đêm trắng


 


Trời chiều bóng ngả hoàng hôn


Nắng vàng theo gió mây dồn bước chân


Đêm về lá rụng đầy sân


Dế kêu não nuột khi gần khi xa.


 


Chập chờn trong bóng trăng hoa


Lạnh lùng thay nỗi cửa nhà vắng tanh


Cố quên đi giấc mộng lành


Vẫn ẩn hiện một bóng hình cố nhân…


 


Vầng trăng khuya đã xa dần


Mặt trời nhú nụ trong ngần buổi mai.


 


                                                            1995


 


 


Quỹ thời gian


 


“Trăng bao nhiêu tuổi trăng già?


Núi bao nhiêu tuổi vẫn là núi non”?


Hồi nào mình vẫn còn son


Tháng năm bao nỗi sóng cồn phôi pha…


 


Kìa đàn con trẻ đang hoa


Câu nhân nghĩa, câu an hòa thương nhau


Tháng năm tách lọc vàng thau


Thảnh thơi tóc bạc vui màu thời gian…


 


                                                            Xuân 1989


 


 


Trước Am Mỵ Châu


 


Lặng thầm trong tiếng ru êm


Khói hương mờ ảo nhớ huyền thoại xưa


Thời gian gió cuốn mây đưa


Vết lông ngỗng ấy bây giờ… biển sâu.


 


Rùa thần, nỏ báu đi đâu?


Còn đây mây nước bắc cầu nhân gian


Nàng Mỵ Châu số đa đoan


Gặp chàng Trọng Thủy dây oan buộc vào.


Hóa Công ơi, phận má đào


Trái tim lầm lỡ vướng vào xót xa…


 


Dừng chân ngắm cảnh Cổ Loa


Chuyện xưa cũ, biết đâu là thực hư…


 


                                                            1990


 


 


Hoài niệm


 


Đi tìm hoài niệm một thời


Lắng nghe lại những giọt đời ngân vang


Thoáng như tiếng vạc gọi đàn


Bâng khuâng nỗi nhớ vẫn đang còn đầy


Tìm nơi ảo ảnh chân mây


Gió nghiêng để lá rung cây… tìm về.


 


Tìm trong bóng hạ tình quê


Giọt thương, giọt nhớ dầm dề mái hiên.


 


Có người chở nắng lên tiên


Gót son nhẹ lướt tới bên vườn chùa…


 


                                                            1995


 


 


Nhắn gửi


            Nhớ Hải Yến, quê hương


 


Nhãn lồng, hương vị quê tôi


Từ xa xôi gửi đôi lời chân quê


Để ta thương nhớ tìm về


Dòng sông Luộc soi nắng hè loáng gương.


Nhớ sao diều sáo du dương


Tuổi thơ ta đã tha phương đến giờ…


 


Nhớ sao lòng cứ ngẩn ngơ


Chợ Phù Hoa biết có chờ đợi ta?


Ngõ vào chợ rợp bóng đa


Những ngày thơ thẩn la đà gốc cây


Quả đa chín mọng trên tay


Rễ đa mắc võng, nhảy dây vui đùa…


 


Chuyện từ ngày xửa ngày xưa


Ba mươi năm thoắt còn ngờ chiêm bao!


 


                                                            1-2000


          


 


Tình bạn


            Tặng D T N


 


Biết nhau mấy chục năm rồi


Bạn thời tí mắm, tôi thời tí dưa


Nay mình tóc đã bạc phơ


Mừng cho nhau vẫn sớm trưa hẹn hò


 


Tập tành, đi bộ chăm lo


Dưỡng sinh thể dục sao cho khỏe người


Bao nhiêu sóng gió cuộc đời


Bao nhiêu vinh nhục, lở bồi, đớn đau…


 


Chị em mình vẫn trước sau


Tình dưa muối tựa trầu cau thắm nồng.


 


 


Nhớ Cần Thơ


 


“Cần Thơ gạo trắng, nước trong”


Tôi còn được gặp một dòng thơ say


 


Thơ theo kênh rạch đêm ngày


Cây đàn tài tử giãi bày tâm tư


Thơ vào ống sáo vi vu


Ríu ran thôn ấp tới cù lao xa.


 


Thơ ông gọi thức luống hoa


Thơ bà ru cháu la đà mênh mang


Thơ tình thì rất… tình tang


Thơ vui, vui đến đêm tàn trăng qua…


 


Bạn về quê bạn bao xa


Bài thơ sông nước la đà canh thâu


Mang bao mưa nắng dãi dầu


Ngày gặp lại có bạc màu thời gian?


 


Trông theo xuồng lá mênh mang


Nhớ câu thơ bạn chứa chan tình đời…


 


 


Cầu dây Mỹ Thuận


 


Chiếc cầu như một cây đàn


Hàng trăm sợi cáp hàng hàng xe qua


Giao thông huyết mạch hiền hòa


Mạch vào thành phố, mạch ra đồng bằng.


 


Lúa khoai cây trái bạc vàng


Cá tôm sản vật rung ngàn tiếng ca


Cây đàn hòa nhịp ngân nga


Sông sâu cùng với biển xa ngàn trùng,


 


Ngày đêm đàn cứ ngân rung


Trái tim thơ cũng hát cùng đất đai


Thơ đi suốt dọc đường dài


Cây đàn Mỹ Thuận ngân hoài không thôi…


 


 


Hỏi dây tơ hồng


 


Vấn vương trên khóm cúc tần


Dây tơ hồng hỡi, phân vân nỗi gì ?


 


Nhớ người từ thuở biệt ly


Tơ vương cách trở đường đi lối về


 


Tơ hồng ơi, rực xuân hè


Có người héo hắt thân ve hát sầu…


 


 


Nhớ Đà Lạt


 


Nhớ về thành phố hoa hương


Như ai nhớ đến người thương cách vời…


 


Hoa như thức ngủ, nói cười


Hoa như âu yếm gọi mời khách qua


 


Một lần đến Đà Lạt hoa


Tương tư hương sắc la đà trang thơ…


 


 


Bạn tri âm


 


Vui buồn gửi bạn tri âm


Nỗi niềm thương nhớ âm thầm bấy lâu


Tình riêng cái thuở đèn dầu


Cái đêm quan họ qua cầu gió bay…


 


Bao nhiêu kỉ niệm tháng ngày


Bạn tri âm hỡi, giãi bày sao đây?


Trang thơ chìm nổi tháng ngày


Câu thơ phận số rủi may phập phồng…


 


Như người chinh phụ sang sông


Bao nhiêu con sóng vỗ không đến bờ


 


Có người đợi ở bến mơ


Tháng năm vò võ kết thơ làm thuyền


Mong ngày gặp lại hàn huyên


Thuở ban đầu ấy còn nguyên trong lòng.


 


 


 


Nhớ ngày Giỗ Tổ


            Dù ai đi ngược về xuôi


            Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba”


 


Một vùng công đức Mẹ Cha


Khơi sông mở cõi giao hòa bốn phương.


 


Ai về Cổ Tích, Hy Cương (*)


Lâm Thao, Phú Thọ rừng bương đồi chè


Đêm nằm như vẫn còn nghe


Trống đồng vang vọng suối khe ruộng đồng…


 


Mây bay vẫn dáng Tiên Rồng


Âu Cơ lưng địu, tay bồng, vai mang.     


Vua Hùng dựng nước Văn Lang


Núi sông voi ngựa hàng hàng uy nghi.


 


Vương triều khi thịnh, khi suy


Lửa hồng son sắt chẳng khi nào tàn


Một vùng nắng dội, mưa chan


Mồ hôi đổ xuống, bản làng mọc lên.


 


Cháu con nghìn thuở không quên


Ngày giỗ Tổ, bao hồn thiêng hội về.


 


——————


(*) Địa danh nơi có di tích thời Lạc Long Quân và các vua Hùng dựng nước.


 


 


 


Kỷ niệm tuổi thơ


 


Cào cào áo đỏ áo xanh


Bướm bay chấp chới hoa chanh hoa cà


Chuồn chuồn cao thấp la đà


Đống rơm, đống rạ là nhà của tôi.


 


Cỗ bàn, mâm bát, gạo xôi


Hội hè, cưới hỏi kết đôi vợ chồng


Ao làng, thuyền lá, bến sông…


Trong giấc ngủ cứ bềnh bồng hiện ra.


 


Tuổi hoa cùng với tuổi già


Thời gian như một bài ca nối dài.


 


 


Đưa con về thăm Thành Ốc


            Tặng các con cháu đang ở bên kia bán cầu


 


Cỏ vô tư vẫn bền xanh


Thủy chung ôm giữ mặt thành nắng mưa


Hỏi giông bão nghìn năm xưa


Nghìn năm sau nữa sắc mùa đổi thay?


 


Thời gian là nỗi nợ vay


Ai hay đắng chát mặn cay cơ đồ


Trời xanh một sắc cõi bờ


Trắng mây lông ngỗng đến giờ đó chăng?


 


Đâu mũi dáo, đâu nỏ thần?


Pháo bầy bom dội bao lần đảo điên.


Máu đổ xuống, đất quật lên


Dày thêm thành lũy, vững thêm lòng người.


 


Cầm lên một nắm lở bồi


Mai con đến xứ xa xôi sương mù


Hành trang: khúc hát mẹ ru


Lũy thành ở chốn tâm tư yên bình!


 


                                                            8 – 2008


 


 


Bi kịch Lý Chiêu Hoàng


 


1.


Đang chơi bịt mắt bắt dê


Đánh chuyền đánh chắt bắt ve thả diều…


Bắt em lên kiệu, về triều


Đầu mang vương miện, áo thêu khăn thùa.


 


Không gì chán bằng làm vua


Linh đình yến tiệc vẫn thua cơm nhà


Bao phen tức tưởi khóc òa


Triều đình bồng bế, quan nha dỗ dành…


 


2.


Sáng đèn sách, tối bình văn


Vần thơ Lý Đỗ, bài hành Khuất Nguyên


Thi thư vang động nỗi niềm


Vầng trăng tâm sự đậu nghiêng bên rèm.


 


Hình như… văng vẳng cuối thềm


Xôn xao câu chuyện ván thuyền sang ngang…


Ông Tơ bà Nguyệt vội vàng


Lấy vòng oan nghiệt thắt quàng vào duyên.


 


3.


Mỗi ngày mỗi thắt chặt thêm


Trái tim xa xót một miền nữ nhi


Hình như… đâu đó thầm thì


Cương thường triều chính có gì chẳng yên?


 


Bộn bề tâm trạng rối ren


Ai gây chính sự tình duyên rối bời?


Ngai vàng chưa ấm chỗ ngồi


Lưỡi gươm kề cổ: nhường ngôi cho chàng!


 


4.


Thôi, làm người vợ tao khang


Giang sơn đâu đến đa mang phận mình.


Để chàng gánh việc triều đình


Đảm đang sớm tối chung tình, phần em.


 


Hình như… phận số nhân duyên


Ông Trời đâu dễ để yên một bề


Bỗng đâu sấm sét lại kề:


- Nhường chồng cho chị, em về trắng tay!


      ***


Thôi đành làm phận cỏ may


Bão giông thời cuộc mai rày có tha?


 


 


Hương Tích


 


Làn hương còn đó tích xưa


Rừng mai đang độ hương đưa ngạt ngào


Động Thiên Trù dốc cao cao


Khói mây lãng đãng lối nào cũng hương.


 


Nam mô… Phật ở bốn phương


Dìu con trong mỗi độ đường nhân gian


Một vùng tối sáng lửa than


Cỏ cây rêu đá chứa chan nỗi niềm.


 


Bao giờ đến được cõi thiêng


Lại Nam mô Phật vô biên tình Người…


 


 


Đường vào chùa Giải Oan


 


Núi Bà Vãi, núi Ông Sư


Núi Chiêng, núi Trống vẫn như thuở nào


Rẽ mây, rẽ nước tìm vào


Rẽ hoang vu, rẽ mận đào mà đi.


 


Núi Gà núi Đụn uy nghi


Mà đời sương gió biết khi nổi chìm


Bao nhiêu nhịp đập con tim


Nỗi oan nào chả đi tìm Giải Oan.


 


 


 


Chợ Nổi Cần Thơ


 


Bềnh bồng chợ nổi trên sông


Vườn cây hoa trái ruộng đồng về đây


Cô em xuồng lái dẻo tay


Vàng tươi vựa lúa hây hây má hồng.


 


Sầu riêng măng cụt chất chồng


Nợ vay trao đổi mênh mông đêm ngày


Mặt trời chuếnh choáng như say


Trăng sao cũng xuống vui vầy bán mua…


 


(còn tiếp)


Nguồn: Xuân Quỳ Thơ Tuyển. NXB Văn học, 2011.


www.trieuxuan.info


 


 

trieuxuan.info