Trong hai ngày qua, www.trieuxuan.info nhận được hai bài của nhà thơ Trần Mạnh Hảo phê phán chất lượng hai cuộc thi thơ gần đây. Tác giả thể hiện nỗi niềm đau đáu của một người coi trọng chất lượng thơ trước hiện trạng thơ đang ngày càng không còn là Thơ nữa!
Nhà thơ Trần Mạnh Hảo là người thường xuyên thẳng thắn phê phán những người làm tôn vinh thơ dở, từ thơ của nhà thơ hội viên Hội Nhà văn, được giải, đến thơ nghiệp dư. Điều này đáng trân trọng, vì các nhà thơ hiện nay, phần lớn im lặng trước sự xuống cấp chất lượng thơ.
Ở Sài Gòn, từ trước năm 2000 đã có giai thoại: Trong một bữa tiệc, chủ tiệc mời bạn bè thân thiết đến dự, đã treo tấm bảng trước cửa nhà: Xin vui lòng để thơ và giày dép ở ngoài!
Nhà văn Triệu Xuân: Đối với những cuộc thi thơ mang tính phong trào như hai cuộc thi thơ nói ở đây, có lẽ các nhà thơ đã thành danh nên góp ý, phê bình với tất cả tâm trí, tình cảm nhằm nâng đỡ, khơi dậy tài năng thơ; gấp rút thắp lên ngọn lửa lòng tự trọng của người cầm bút viết thơ!
www.trieuxuan.info
Sau đây là hai bài của Trần Mạnh Hảo
VÀI CẢM NGHĨ VỀ CUỘC THI THƠ TRÊN FACEBOOK
Trần Mạnh Hảo gửi www.trieuxuan.info sáng 21-07-2013
Theo báo mạng Thơ Trẻ: Tổng kết trao giải Cuộc thi thơ trên Facebook chủ đề “Lời tỏ tình đầu tiên”
“Sáng nay, 18/7/2013 tại khách sạn Continental (Quận 1, TP .HCM), đã diễn ra lễ trao giải cuộc thi thơ đầu tiên trên Facebook chủ đề: “Lời tỏ tình đầu tiên” theo sáng kiến độc đáo của ông Phạm Thanh Long – một người yêu thơ.
Cuộc thi này do ông Phạm Thanh Long đề xuất ý tưởng kiêm nhà tổ chức và nhà tài trợ. Mọi chi phí tổ chức đều do cá nhân ông Phạm Thanh Long lo liệu, không hề nhận bất cứ tài trợ nào khác. BTC nhận thấy hiện người yêu thơ và làm thơ rất nhiều, song ít có nơi để họ thể hiện mình và trình làng tác phẩm, do vậy cuộc thi ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu đó của nhiều người dù diễn ra chỉ trong một tháng.
Ban giám khảo gồm các nhà thơ uy tín: Hồng Thanh Quang, Văn Lê, Lê Minh Quốc, Nguyễn Trọng Tạo và Nguyễn Phong Việt”.
Theo báo mạng “Thể thao Văn hóa”:
“Trạng nguyên thơ facebook (kèm hiện vật và tiền thưởng khoảng 20 triệu đồng) thuộc về tác giả Sâm Cầm với hai bài thơ: Sài Gòn Sài Gòn, Nấc cụt; giải Nhì (khoảng 15 triệu đồng) – Hoàng Anh Tuấn: Mùa phơi váy; giải Ba (khoảng 10 triệu đồng) – Phạm Trang: Nắng thu; Gió và em; Không thể và có thể; và 15 giải Khuyến khích. BTC cũng trao giải Bài thơ được nhiều người yêu thích nhất với hơn “4.600 like” cho tác giả Nhi Nhi Nhô Nhô và giải Thí sinh cao tuổi nhất cho tác giả Phạm Như Lương”.
SÀI GÒN, SÀI GÒN
Thơ Sâm Cầm
Sài Gòn là những buổi sang đầy gió
Dẫu ngọn gió ko ướt
Em vẫn nghĩ về anh
Như đóa hoa nghĩ về một mùa đông
Rồi hân hoan bung cánh
Sài Gòn là những ban trưa nắng sánh
Em nhìn tán cây lòa xòa, hấp háy mặt đường
Và nghĩ về anh
Như chiếc lá nghĩ về một vạt cỏ
Lấp ló vài chiếc dép xinh
Sài Gòn là những chiều mưa xập xình
Có thể là cơn mưa ngân ngấn hay ào ạt đến, rầm rập đi
Nhưng ý nghĩ của em lại vòng vèo hơn một mê cung
Mải miết về anh như dấu ba chấm(…)
Chờ kí tự
Em định dạng Sài Gòn cho riêng em
Dù nắng, dù mưa, hay vô khối ngày ẩm ương anh đều có mặt
Tất nhiên, những buổi đêm anh biến mất
Sài Gòn sẽ cuống cuồng tìm anh…
Trong giấc mơ em
NẤC CỤT
Thơ Sâm Cầm
Em ngồi nín thở
Em uống nước rồi
Cơn nấc lì lợm
Anh ơi anh ơi
Em ngồi bẻ bút
Ráp chữ làm thơ
Đêm cũng bơ phờ
Theo từng cơn nấc
Cái gối dửng dưng
Cái chăn buồn bực
Cái chữ đành hanh
Cơn nấc lanh chanh
Cơn ngủ đoạn đành
Bỏ em đi mất
Nó hờn em thật
Anh ơi anh ơi
Em chạy hụt hơi
Nói trăm từ nhớ
Cơn nấc mắc cỡ
Nó trốn đi rồi
Hóa ra nấc đứng nấc ngồi
Vì em đang nợ đôi lời nhớ nhung
Sâm Cầm
MÙA PHƠI VÁY
Thơ Hoàng Anh Tuấn
Qua giêng hai rẽ sang mùa phơi váy
Khi màu khèn đã phai nhạt hội xuân
Bên cọn nước tay em vò vạt nắng
Váy vén cao suối lượn bắp nõn ngần
Đầu vách nứa anh gọi lời thương mến
Khẽ thôi anh, nả trở giấc tan sương
Bắt đền đấy, xà cạp em lấm cỏ
Cái đêm tình thức trắng giữa lều nương
Vai lù cở em địu mùa xuống chợ
Bước xuân đi khó cản cuốn như mê
Mùi thắng cố,rượu ngô, và phân ngựa
Mồ hôi anh níu váy chẳng cho về
Váy hoa nở trên bờ rào vẫy gió
Lũ bướm non hau háu mắt khát thèm
Đám trai bản muốn hóa thành lũ bướm
Bay lạc vào miền thổ cẩm trong em
Chúng đâu biết anh đã thành con bướm
Của riêng em giữ nhịp váy đong đưa
Em chẻ củi, se lanh hay cõng nước
Nhớ canh chừng cất váy kẻo trời mưa
Anh xuống huyện theo bạn bè làm thợ
Nợ áo cơm ít có dịp thăm nhà
Chiều nay tắt đường rừng qua bản Phố
Váy em kìa, phơi trước cửa người ta?
Hoàng Anh Tuấn
Chỉ cần đọc qua hai bài thơ đạt giải nhất mà báo “Thể thao Văn hóa” gọi là trạng nguyên thơ và bài thơ giải nhì trên, chúng tôi rất buồn vì chất lượng thơ được giải cuộc thi thơ trên Facebook, do một vị thương gia yêu thơ đứng ra tổ chức và mời các nhà thơ nổi tiếng kể trên chấm giải, phải nói là quá kém.
Thơ muốn được giải phải là thơ hay; nhưng thơ không hay, thơ nhạt nhẽo, cũ kỹ như ba bài thơ trên sao lại được giải?
Chúng tôi xin chứng minh.
Bài: “Sài Gòn, Sài gòn” của Sâm Cầm không có tứ, tác giả chỉ kể lể: Sài Gòn là cái này, Sài Gòn là cái khác… một cách rất dễ dãi. Cứ viết như vậy, có thể viết đến mai cũng không kể hết Sài Gòn là… hàng tỉ tỉ chi tiết đời sống… Bài thơ này cũng không có câu thơ hay; nó toàn là những câu nói tầm thường năng xuống dòng. Bài thơ do vậy không hề có cảm xúc, không có ý tưởng chứ chưa nói đến tư tưởng… Một bài thơ như thế này mà các ông gọi là hay, là trạng nguyên thơ thì than ôi, không còn trời đất gì nữa?
Bài “Nấc cụt” của Sâm Cầm cũng chỉ thấy nấc là nấc, không có tứ, không có câu thơ hay, cứ viết dễ dãi như thế này:
Em ngồi nín thở
Em uống nước rồi
Cơn nấc lì lợm
Anh ơi anh ơi
Em ngồi bẻ bút
Ráp chữ làm thơ
Đêm cũng bơ phờ
Theo từng cơn nấc
Viết như thế này, người ta gọi là nói có vần, kiểu như tấu mà thôi. Xin đọc câu kết của bài này, rất mari sến, cũ ơi là cũ, sáo ơi là sáo:
Hóa ra nấc đứng nấc ngồi
Vì em đang nợ đôi lời nhớ nhung
Chao ôi dòng thơ lưu bút mang tên NHỚ NHUNG này đã kết thúc trước cả thời Thơ Mới (1930-1945), sao hôm nay các ông lục lại mang ra cho giải nhất và còn gọi là trạng nguyên thơ? Nhớ nhung ơi, trạng nguyên ơi, ta xin chào mi, vì mi rất sến!
Bài “ Mùa phơi váy” của Hoàng Anh Tuấn gợi ta nhớ đến tên tập truyện của nữ văn sĩ Võ Thị Hảo: “ Ngồi hong váy ướt”. Bài thơ này đỡ dở hơn hai bài thơ trên của trạng nguyên thơ. Tuy nhiên, bài thơ chưa vượt qua sự kể lể tầm thường, rằng anh đi qua rẫy, qua suối thấy em giặt váy, rồi phơi váy hoa làm bướm non khát thèm. Rằng anh muốn làm con bướm lượn mãi theo váy em. Nhưng hôm nay, váy em phơi trên cửa nhà người ta, tức em đã lấy chồng. Bài thơ chưa có câu thơ hay; nó cũng không có tầm khái quát gì về tình yêu đôi lứa. Đây là bài thơ làng nhàng, không hay…
Qua cuộc thi này, chúng tôi thấy rất lo về tương lai không chỉ của nền thơ mà cả tương lai của lớp trẻ, hơn nữa là tương lai đất nước. Nhà thơ Xuân Diệu từng tuyên bố con đường thơ của ông:
“Tôi cùng xương thịt với nhân dân của tôi
Cùng đổ mồ hôi, cùng sôi giọt máu;
Tôi sống với cuộc đời chiến đấu
Của triệu người yêu dấu gian lao” (Những đêm hành quân)
Trong các cuộc thi thơ trước đây, cũng như cuộc thi thơ trên Facebook này, hình như lớp trẻ của chúng ta (qua thơ) đã tách hoàn toàn mình ra khỏi đất nước và dân tộc, không hề quan tâm đến vận mệnh sống còn của Tổ Quốc nhân dân. Thơ kiểu này, phải chăng là đang thực hiện ý đồ của ai đó, muốn tách lớp trẻ ra khỏi vận mệnh của Tổ Quốc Việt Nam đang bị lâm nguy, dân tộc đang có cơ mất nước về tay giặc Phương Bắc? Tất cả các bài thơ được giải của cuộc thi này không thấy đâu hình ảnh quê hương giống nòi đang bị giặc ngoại xâm cướp đất, cướp biển, giặc nội xâm cướp đất dân oan, xã hội bất công vô cùng, người dân sống đói khổ, vật giá leo thang, người ăn mày ăn xin quá nhiều, người lũ lượt đi làm thuê khắp thế giới, người dân phải sống trong bầu không khí thiếu tự do tư tưởng, tự do báo chí, tự do được yêu nước mình…
Than ôi, khi thơ và người không còn gắn với nước với dân, không còn gắn với giống nòi tiên tổ, không còn gắn với sự tồn vong của Tổ Quốc, thơ ấy, tuổi trẻ ấy còn xứng đáng được hãnh diện chăng, huống hồ là một thứ thơ làng nhàng, ngõ cụt, dở và sến đến phát ngấy như loài thơ trên?
Sài Gòn ngày 20 - 7- 2013
Trần Mạnh Hảo
Bài 2: Sao Đồng bằng Sông Cửu Long lại mở cuộc thi để tôn vinh thơ dở?
Trần Mạnh Hảo, gửi mail sáng 20-07-13
Sau nhiều dư luận phê phán nạn đạo thơ trong cuộc thi thơ lần thứ 05 của đồng bằng sông Cửu Long do Hội VHNT Sóc Trăng đăng cai, vừa qua, kết quả đã được thông báo như sau trên các trang báo mạng :
GIẢI NHẤT:
+ Tiếng đờn ca tài tử ở phà Vàm Cống – Cao Thoại Châu – Long An
GIẢI NHÌ:
+ Phía mùa cam bạc lá – Nguyễn Thanh Hải – Tiền Giang
GIẢI BA:
1- Xóm mình nghèo giấu điện vào đêm – Nguyễn Ngọc Tân – Cà Mau
2- Nhật ký cho ngày rỗng – Trần Huy Minh Phương – Sóc Trăng
GIẢI KHUYẾN KHÍCH:
1- Tản mạn trưa – Nguyễn Thanh Hải -Tiền Giang
2- Gió heo may – Nguyễn Giang San – Đồng Tháp
3- Đồng con gái – Võ Thị Nguyệt – Cần Thơ
4- Khúc biển 3 – Nguyễn Đình Chiến – An Giang
5- Đi tìm ngày mai – Trương Chí Hùng – An Giang
Có tổng cộng 531 tác phẩm của 162 tác giả gởi đến dự thi.
Các tỉnh, thành có số lượng tác phẩm tham gia nhiều nhất là: Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Tiền Giang và địa phương đăng cai Sóc Trăng.
Lễ tổng kết – phát thưởng sẽ tổ chức vào ngày 29.7.2013 tại thành phố Sóc Trăng.
Chúng tôi xin quý độc giả “ thưởng thức” mấy bài thơ được giải : giải nhất ( Cao Thoại Châu), giải nhì ( Nguyễn Thanh Hải) và hai giải ba ( Trần Huy Minh Phương & Nguyễn Ngọc Tân) dưới đây :
Thơ CAO THOẠI CHÂU
Bài thơ đạt giải nhất “Cuộc thi thơ Đồng bằng Sông Cửu Long lần thứ 5″
TIẾNG ĐỜN CA TÀI TỬ Ở PHÀ VÀM CỐNG
Đêm nghe tiếng đờn ca tài tử
Lạnh căm mà vẫn ấm trong lòng
Điều nhân nghĩa treo ra phía trước
Thói lọc lừa nịnh hót bỏ sau lưng
Kiến ngã bất vi vô dõng giả
Chữ cang thường một gánh trên vai
Cây mía cây tre còn có đốt
Thẳng ngay ngay thẳng huống chi người
Đất dạy thêm làm người hào phóng
Lòng người có lúc giống lòng ghe
Mấy mảnh ván thành nơi hành hiệp
Mưa sông buồn nhường chỗ kẻ sa cơ
Đêm nghe tiếng đờn ca tài tử
Góc đường hay ở bến sông kia
Bậu lạc lòng phút giây nào ai biết
Gửi tiếng đờn đi đón bậu quay về
Cặp Vĩnh Long ngoẹo sang hướng khác
Qua phà chạy ngược tới Cần Thơ
Có cầu nỡ nào quên bến cũ
Làm sao quên câu hát tiếng đàn mù!
Con cá nhúm rau vài bạn nhậu
Chuyện đời đâu đó kể cho nhau
Đẹp và buồn chia câu vọng cổ
Em ngọt ngào ta nhận đắng cay cho
Và trong đám đờn ca tài tử
Có kẻ ngồi im lặng dóng tai nghe
Quê nhà mút tận phương trời khác
Sầu cũng nguôi theo giọng xuống câu xề!
Cao Thoại Châu
PHÍA MÙA CAM BẠC LÁ (GIẢI NHÌ)
thơ NGUYỄN THANH HẢI
ai bắn vào trời cọng u du tuổi thơ còn đau vết sẹo
để sau mùa riêng tiếng mẹ thở dài
(Trích)
lòng nghĩ gì khi nhổ bụi u du
màu khói trắng/đốt chiều/đốt trời/đốt lòng người/đốt mùa cam bạc lá
con dế lửa úp đầu vào hoàng hôn thổi điệu sáo
gió cuốc những đường thở nhọc nhằn trên nền đất đen nâu
sau lưng cha màu xanh đã ngã
là đồng nghĩa với màu trắng tay người gom về ngập rỗng
nỗi buồn đeo đĩa
những cành cam lụp đụp
chiều rơi trên nền lá vàng
ai bắn vào trời cọng u du tuổi thơ còn đau vết sẹo
để sau mùa riêng tiếng mẹ thở dài
để khói trắng đêm cha dằn cơn ho mất ngủ
để trang sách niềm tin anh lén giấu
để lỡ mùa chị mượn chữ nghèo tiếc rẻ thời gian
để trái tim ước ao ngày cũ
chiều hoang mang khói
sương
hoang mang lời gió thổi
rãnh đất cọ lòng bàn chân tạ lỗi
xòe tay chai sạm giấc mơ
hớt vài giọt chiều rơi
ly mưa đầu mùa
rưới một khoảng mát cho tâm hồn khuây khỏa
để bắt đầu thâm canh những niềm vui kéo nhau xen vụ
và tôi
phía mùa cam bạc lá
nhổ bụi u du chiều sẽ đứt bớt tâm tư…
XÓM MÌNH NGHÈO CẤT GIẤU ĐIỆN VÀO ĐÊM
Của Nguyễn Ngọc Tân (Tác phẩm giải ba cuộc thi thơ ĐBSCL lần thứ V-2012)
Dừa hất bóng vào đêm đen yên giấc
Nhà nhà chìm trong tiếng côn trùng gõ nhịp
Đất đỏ đất đen đường lối xóm gồ ghề…
Xóm mình nghèo cất giấu điện vào đêm
Khuya thức giấc mơ bập bềnh công tắc
Chuyện làm ăn bàn theo tiếng gió xạc xào
Mùa đi qua giấc mơ dần thiếu ngủ
Tuổi học trò mệt nhoài xé đêm trên trang vở…
Vẫn ngó chừng giấc ngủ mẹ chưa say
Tiếng dế thành tiếng tri âm
Tiếng gà gáy gõ cho lòng chợt sáng
Đài dựng bình minh lia câu vọng cổ thật mùi
Bờ mẫu dài chân chim nhắc khéo cánh đồng đêm hoang gió
Bên dòng kênh quen im lìm phèn mặn
Bằng bộ mặt nhiều màu nổi váng những tâm tư…
Giờ đi lập nghiệp phương xa
Ước mơ lăn theo sóng vỗ
Câu vọng cổ lại phải cất vô tờ giấy cũ
Về quê
Mẹ không còn
Lại thèm ngó chừng giấc ngủ…!
NHẬT KÝ CHO NGÀY RỖNG
Của Trần Huy Minh Phương (Tác phẩm giải ba cuộc thi thơ ĐBSCL lần thứ V-2012)
\Có thật khu vườn cổ tích
ở đó ta chạy rong long nhong thời con nít
trốn bà giấc ngủ trưa – thưởng chong chóng lá dừa
mặc kệ, đội nắng băng miết qua cánh đồng cưỡi trâu đánh trận giả hét hò xanh lúa
ta khát sông bệt những vết sình bè bạn
còn nợ ông bảng cửu chương chưa thuộc- thưởng lồng đèn làm bằng lon sữa bò
nét vẽ roi mây trong gió suýt đổ ầm…
năm lên bảy
lên mười
rồi mười hai
cánh võng hồn nhiên chấp chới bay
qua năm mười lăm
và những năm mười bảy tuổi
ta một mình vẫy gió nghêu ngao
nhớ bèo xanh mép đìa
con rô, con lóc đi đâu cho ta bỏ câu ngày nhàu soi tăm cá…
thằng bạn cùng quê bỏ xứ theo cha tha phương đổi vận
cô bạn chơi trò cô dâu chú rể lên thành phố từ đó không thấy về
trời xanh mây trắng bay qua ô cửa nhỏ- ta ngẩng nhìn thèm
con cá tung tăng dưới ao
con ngựa hí vang chồm vó
và ngồi đan những giấc mơ không hình thù
bọt bóng
con chim tự do tung cánh
lời dạy ngày mưa trôi qua bụi cỏ
ngạch cửa nhà mình gần vậy mà sao ngày mỗi thêm xa!
ở đó có bóng mẹ ngồi chiều nhòe mong nhớ mỗi khi trời trở gió, mùa đuổi mùa…
có cái ghế dựa, cha ngồi uống ngụm trà thả buồn vui thân phận
có tiếng gà gọi ngày mọc sáng
có lời thương chưa cấy
có tiếng chuông chùa Mahatup nhắc ta đường xa tâm hùng trí dũng
bầy dơi thiền dốc ngược đời mình lặng im, cần mẫn
con sông quê chiều rưng bến nhớ
gọi ta kìa
có kịp lúc trời giông…
dẫu một lần thôi, ta vấp lại ngạch cửa hiên nhà…
Tất cả các bài thơ được giải này của cuộc thi thơ đồng bằng sông Cửu Long đều là thứ thơ dễ dãi, sáo cũ, tẻ nhạt, tào lao…; nói tóm lại chỉ là những bài mạo danh thơ được gọi là thơ dở.
Vì sao các hội văn học nghệ thuật của các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long lấy tiền của dân ra để tổ chức rầm rộ cuộc thi thơ để tôn vinh thơ dở?
Mười mấy năm nay, từ trung ương đến địa phương thi nhau tổ chức các cuộc thi thơ, chấm giải thơ hàng năm chỉ nhằm mục đích tôn vinh thơ dở là sao?
Có lẽ nền thơ quốc doanh đã đến thời mạt vận?
Hỡi các cơ quan báo đài, các hội hè từ trung ương đến địa phương xin các vị đừng tham nhũng tiền của dân bằng cách tổ chức thi thơ và tôn vinh những sản phẩm tồi tệ như thế này nữa?
Cám ơn !
Sài Gòn ngày 19-7-2013.
TMH.
www.trieuxuan.info
|