Sau sáu năm làm việc ở nước Đức, Áo và thỉnh thoảng sang Việt Nam công tác, tôi chính thức quay lại Việt Nam vào tháng 9 năm 2006 với tư cách là “Cán bộ liên lạc” đại diện cho Bộ Giao thông, Công nghệ và Sáng kiến nước Cộng Hoà Áo, phụ trách quản lý một vài dự án trong lĩnh vực phát triển đường sắt Việt Nam.

Nơi công tác của tôi chủ yếu là Cục Đường sắt, Bộ Giao thông Vận tải và Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam. Tôi thuê nhà ở đường Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Q. Đống Đa, Hà Nội, vừa là nhà ở vừa là văn phòng đại diện. Đã ly hôn cho nên tôi ở một mình.

Bạn bè thân thiết của tôi ở Việt Nam đông đảo lắm, có thể chia ra hai nhóm: Nhóm bạn bè cũ và nhóm bạn bè mới. Bạn bè mới là những người bạn chủ yếu ở ngoài Hà Nội, đặc biệt làm việc trong lĩnh đường sắt mà tôi đã làm quen khi họ đi nước ngoài công tác hoặc mới quen khi tôi sang Việt Nam lại. Nhóm này bao gồm anh Vũ Xuân Hồng, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, Nguyễn Văn Doanh, Phó Cục trưởng Cục Đường sắt, BS. Nguyễn Văn Sử, GS. TS. Phạm Công Hà và nhiều người bạn dễ thương khác nữa. Tôi đã từng làm phiên dịch, trợ lý, tư vấn và một số công việc khác cho họ cho nên họ rất yêu quý tôi. Vả lại tôi sang Việt Nam sống và làm việc, chính họ nhiệt tình giúp tôi, tạo điều kiện sinh sống và làm việc thuận lợi; kể cả trong việc cưới hỏi, tổ chức đám cưới lần thứ hai với một cô gái Hà Nội, sao cho tôi khỏi phải sống độc thân và cô đơn như mấy năm trước nữa.

Bạn bè cũ gồm những người bạn tôi đã làm quen từ đầu thập niên 90 cho đến khi tôi rời Việt Nam năm 1999, tức thời làm nghiên cứu sinh chuyên nhgiên cứu văn học Việt Nam và thời làm việc cho Tổ chức Hợp tác Kỹ thuật Đức (GTZ) ở Buôn Ma Thuột, thực hiện dự án phát triển vùng cà phê. Những người bạn này phần lớn sồng ở Sài Gòn, còn một phần sống trên Cao Nguyên. Nhóm này gồm cả những nhân vật nổi tiếng trong giới văn nghệ sĩ như nhà văn Nguyễn Quang Sáng, nhà văn Sâm Thương, nhà báo Hà Phi Long, nhà báo Nguyễn Trọng Chức, nhà thơ Nguyễn Duy, các nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, Thanh Tùng, Trần Long Ẩn, Tôn Thất Lập, Từ Huy và… nhạc sỹ Bảo Phúc.

Lang thang dòng sông trở lại

Tôi đã làm quen với Bảo Phúc lẫn Từ Huy rất tình cờ vào năm 1995. Một buổi tối thứ bẩy hơi khuya tôi vẫn ngồi uống nước ở nhà Trịnh Công Sơn, trò chuyện với anh Sơn, chỉ còn hai anh em vì mọi người khác đã đi về nhà hết rồi. Bất ngờ có tiếng chuông và một lát sau hai nhân vật Bảo Phúc và Từ Huy bước vào phòng anh Sơn. Mới đặt chân vào phòng Bảo Phúc xin lỗi anh Sơn bảo là: “Anh Sơn ơi, em hơi mệt cho em nghỉ một chút.” Nói xong Bảo Phúc nằm cả người xuống trên ghế piano ngủ một giấc. Còn Từ Huy vẫn tươi cười làm quen với tôi. Khi Phúc tỉnh dậy anh Sơn giới thiệu với Bảo Phúc: “Đây là Long, người Đức, bạn của “moa”.”

Vì hồi đó tôi làm việc ở trên Buôn Ma Thuột, lúc ban đầu ở một mình, cho nên cuối tuần nào cũng bay về Sài Gòn chơi cùng với bạn bè ở Sài Gòn. Thường thường anh em gặp nhau ở nhà Trịnh Công Sơn, rồi đi la cà khắp mọi nơi trong thành phố, nào đi xem hát, nào đi ăn cơm, nào đi xem triển lãm tranh, nào đi thăm bạn. Bảo Phúc lúc nào cũng có mặt. Phúc rất thích nói chuyện và trao đổi với tôi về văn học, lý luận văn học, mỹ thuật, việc sáng tác, việc dịch sách vì thời điểm đó tôi đã bắt đầu dịch văn chương và thi ca Việt Nam sang tiếng Đức, gồm truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng, thơ Nguyễn Duy, cả lời của Trịnh Công Sơn và lời của Bảo Phúc với tư cách là thơ.

Tôi hết sức xúc động khi nhân dịp lễ đầy tháng con gái đầu lòng của tôi, Bảo Phúc bay lên Buôn Ma Thuột dự tiệc mời và ở lại chơi một vài ngày với tôi trên Cao nguyên. Dự tiệc, Bảo Phúc cảm hứng lên cầm cây đàn hát bài Những nẻo đường phù sa cho đông đảo bạn bè của tôi nghe.

Bảo Phúc tỏ ý muốn tìm hiểu về văn hóa địa phương, đồng thời Phúc là một người rất giỏi các loại nhạc cụ, tôi dắt anh thăm một làng dân tộc thiểu số người Êđê. Một làng có truyền thống giữ gìn văn hóa độc đáo và đầy bản sắc dân tộc của người Êđê. Người ta tổ chức uống rượu cần rồi biểu diễn cồng chiêng và múa hát dân ca v.v. Sau khi nghe xong một vài bài Bảo Phúc làm cho tất cả mọi người trong nhà sàn thật ngạc nghiên khi anh cầm một cái kèn dân tộc Êđê thổi theo dàn nhạc đúng nhịp đúng nốt nhạc bài ca người dân tộc.

Trong những ngày vui chơi với Bảo Phúc ở Cao Nguyên đẹp đẽ và đầy huyền ảo của Việt Nam, đã xảy ra một chuyện rất vui mà về sau Bảo Phúc hay kể cho bạn bè nghe. Hồi đó tôi có một lò võ dạy Karate-do ở Nhà Văn hoá TP. Buôn Ma Thuột. Bảo Phúc rất thích thể dục thể thao cho nên đến xem tôi đứng lớp và dạy như thế nào. Sau khi dạy xong, cả lớp tan, thì hai anh em quyết định đi ăn hột vịt lộn bán ở lề đường ngay trước cửa nhà sách thành phố. Trước mặt mình là một vòng tròn lớn ở giữa có đài tưởng niệm thời chiến tranh để cái xe tăng đầu tiên vào Buôn Ma Thuột, ngày giải phóng thành phố hồi năm 1975. Khi đang ăn có một đám đông thanh niên chạy xe máy mấy vòng quanh xe tăng và lúc nào khi qua chỗ hai anh em mình ngồi tò mò liếc qua. Sau vòng thứ 5 đám đông thanh niên dừng xe ngay trước mắt mình. Tôi sợ đám choai choai đua xe thường gây sự, bèn đứng lên ngay trước Bảo Phúc để bảo vệ anh. Tôi nghiêm giọng, lớn tiếng với đám thanh niên: “Tụi mầy muốn cái gì? Đi đi, bằng không sẽ có chuyện!”. Bọn chíp hôi tỏ ra sợ tôi thật, nhưng vẫn chưa chịu đi. Tôi bực mình bước lên phía họ. Lúc đó họ mới nói: “Dạ, không, chúng con không làm phiền đâu, chúng con chỉ muốn xin chữ ký của nhạc sĩ Bảo Phúc”! Tôi nhìn phía Bảo Phúc và ngay lập tức hai anh em cười ngất luôn. Hoá ra chỉ là việc xin chữ ký chứ không có gì…

Những ngày Tết ở nhà Bảo Phúc

Những ngày giáp Tết năm 2007, tôi ở Hà Nội một mình. Hà Nội lạnh lắm và càng lạnh hơn đối với kẻ độc thân như tôi. Hầu hết bạn bè ở ngoài Hà Nội đã đi về quê ăn Tết, còn tôi ở lại. Buồn ơi là buồn! Tôi hoàn toàn không biết làm sao bây giờ, không có gia đình, không có bạn bè. Tôi đã nghĩ rằng chắc là Tết này sẽ là Tết buồn nhất trong đời tôi.

Một buổi sáng hai ngày trước Tết, khi đang ngồi buồn bã ở trong phòng làm việc mà chả có việc gì tôi chợt nhớ đến Bảo Phúc. Tôi cầm điện thoại gọi cho Phúc chỉ với mục đích duy nhất là muốn trò chuyện và tâm sự một tí để đỡ buồn.

Trên điện thoại tôi nói với Phúc: “Tết năm nay buồn quá. Bạn bè về quê hết rồi. Tao không biết làm gì…”. Vừa mới nói xong Bảo Phúc bảo: “Thế thì mày mua vé máy bay đi, ăn Tết ở nhà tao, nhà mới mà có nhiều phòng”. Tôi vui lên ngay nhưng hỏi cho chắc: “Mày nói thiệt hả?”. Phúc trả lời: “Thiệt mà. Sắp xếp đồ đi, lên đường ngay!”. May mắn quá, tôi sẽ ăn Tết ngon lành, tôi nghĩ vậy. Rồi tôi “nhốt” quần áo vào trong va-li, cầm cây đàn ghita, kêu xe taxi và yêu cầu tài xế phóng xe lên sân bay. Đúng bốn giờ chiều tôi có mặt ở tại nhà Bảo Phúc, đường Bùi Đình Tuý, Q. Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Bảo Phúc quá vui khi thấy tôi đến gõ cửa: “Mày đến nhà tao nhanh thật, còn mang cây đàn nữa, rất hay! Ở đây mày cứ việc thoải mái, coi như là ở nhà của mày”. Rồi Phúc chỉ phòng ngủ cho tôi.

Vì nhà mới được xây và sửa lại cho nên còn rất nhiều việc phải làm chuẩn bị đón Tết. Bảo Phúc phân phối công việc cho tôi luôn. “Long ơi, mày biết treo tranh không? Tức là phải treo cho nó đủ thẩm mỹ, phù hợp phong thuỷ và ánh sáng. Tao nhiều tranh lắm”.  Phúc hỏi tôi. “Phúc ơi, đó là việc nhỏ, tranh và đồ nghề ở đâu? Tao làm cho”, tôi đáp. Rồi Phúc chỉ những chỗ anh muốn treo tranh, còn việc chọn tranh nào cũng như việc đo lường chỗ treo, khoan lỗ v.v. Phúc toàn để cho tôi quyết định và thực hiện. Vậy tôi đã biến thành thợ treo tranh ở nhà Bảo Phúc. Treo xong Bảo Phúc đi xem một vòng từng bức tranh một và tôi giải thích vì sao tranh nào thích hợp với chỗ nào sao cho nó đẹp, sao cho dễ nhìn. Phúc rất hài lòng nói với tôi: “Mày treo tranh quá hay. Tao sẽ thưởng mày một thùng bia!”, nói xong cười to lên.

Đêm giao thừa hai anh em lên sân thượng, chỗ có phòng làm việc và khu thờ của gia đình Bảo Phúc. Cả gia đình Bảo Phúc đi theo. Phúc mặc đồ Phật tử làm lễ, thắp nhang trước bàn thờ Phật và bàn thờ tổ tiên của anh - toàn là các nhà vua nhà Nguyễn! Thắp hương xong Phúc nói với tôi: “Long, mày cũng thắp nhang đi!”. Rồi tôi làm theo đúng như Phúc đã làm. Làm lễ xong cả nhà ở trên sân thượng xem đốt phao hoa ở nơi xa do nhà nước tổ chức. Vì ở trên cao, mình vẫn xem được tốt. Sau khi người nhà Bảo Phúc xuống dưới nhà, hai anh em ở lại nằm trên chiếu mỗi người theo đuổi những suy tưởng riêng của mình. Bất ngờ Phúc hỏi tôi: “Mày đang nhớ hai đứa con của mày ở bên Đức, đúng không”. Tôi giật mình, rồi trả lời: “Rất đúng. Sao mà mày biết?”. “Cảm nhận thôi. Nhưng đừng buồn nữa, Long ơi. Bây giờ là Tết. Vui lên đi! Sẽ có một ngày mày sẽ gặp lại Melanie và André. Thôi, mình đi ngủ đi. Mai còn phải đi chúc Tết rất nhiều chỗ. Mình phải thức dậy rất sớm”…

Sáng sớm hôm sau hai anh em mình mang cây đàn ghita của tôi lên đường đi chúc Tết. Chương trình chúc Tết do Bảo Phúc thiết kế đã kéo dài cả ba ngày liền. Phúc, tôi và cây đàn ghita trước hết đến nhà nhạc sĩ Bảo Chấn, anh ruột của Bảo Phúc, rồi đến nhà của nhà văn Nguyễn Quang Sáng (anh Năm), đạo diễn Quang Đại, nhà văn Nguyễn Hồ, nhà văn Ngụy Ngữ và rất nhiều bạn khác nữa… Ở mỗi nhà Phúc và tôi hát. Thường thường tôi hát trước một hai bài của Trịng Công Sơn như “Một cõi đi về”, “Mưa hồng” hoặc “Diễm xưa”, rồi Phúc hát “Những nẻo đường phù sa”, “Nắng xanh trên đồi”. Anh hát xong lại đến phiền tôi hát một vài bài của Elvis Presley như “That’s Alright Mama”, “Love Me Tender”. Có một bài Phúc và tôi lúc nào cũng song ca, là bài “Tiến thoái lưỡng nan” của Trịnh Công Sơn. Vui ơi là vui!

Sau mấy ngày nghỉ Tết ở nhà Bảo Phúc thì dĩ nhiên tôi phải về Hà Nội tiếp tục làm việc. Mấy lần nghe Phúc hát bài “Nắng xanh trên đồi” tôi rất thích và khen bài rất hay. Vì thế, trong lúc chia tay Phúc đã tặng cho tôi một bản chép tay của bài này, trên đó Phúc ghi: “Bản thân tặng Trịnh Công Long, mùng 5 Tết Đinh Hợi, Phúc.” Vậy, Tết năm ấy hóa ra là một trong những lần ăn Tết vui nhất trong đời tôi!

Tôi còn rất nhiều kỷ niệm với Bảo Phúc, như Tết năm nay 2009, tôi đã lên nhà Bảo Phúc chúc Tết cả ba lần: Một giờ sáng sau giao thừa, buổi sáng và buổi chiều mùng Một Tết. Tôi cảm thấy vui quá cho nên phải đi chúc Tết cho đầy đủ! Những việc cũng như những kỷ niệm này tôi xin kể lại sau. Đâu ngờ Phúc ra đi sớm quá và vội thế…

Cuối bài tôi chợt nhớ điều này:

Năm 1999, một ngày trước khi tôi bay sang Đức, khi đang ngồi uống nước với Bảo Phúc, Phúc tặng cho tôi một quyển sách tựa là “Tám Quyển Sách Quý” của Hoà Thượng Thích Thiện Hoa nói về Thiền. Phúc bảo: “Long ơi, mày nên đọc sách này, tập Thiền và tu tâm”.

Phúc là Phật tử và trong nỗi buồn vô cùng Phúc đã ra đi, tôi hy vọng hồn Phúc sớm được an nghỉ cõi vĩnh hằng!

TCL

www.trieuxuan.info